Bệnh nhân bị vẹo cột sống từ tuổi dậy thì nhưng không phát hiện sớm. Theo thời gian, cột sống cong hình chữ C với góc Cobb 41 độ, thuộc mức nặng. Nguyên nhân là chân phải ngắn hơn chân trái 8 mm, khiến khung chậu lệch.
Sự lệch này khiến cơ thể phải tự điều chỉnh bằng cách làm cột sống cong sang trái để giữ thăng bằng. Sau 30 buổi điều trị kết hợp nhiều phương pháp, vóc dáng chị cải thiện rõ rệt, đồng thời rèn luyện được tính kỷ luật, lấy lại sự tự tin và thái độ sống tích cực hơn.
Bác sĩ Calvin Q. Trịnh, Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng và hình thể HMR, cho biết vẹo cột sống do chân ngắn chân dài, khung chậu nghiêng ngày càng phổ biến ở thanh thiếu niên. Nguyên nhân có thể do chênh lệch chiều dài xương hoặc lệch chức năng như bàn chân bẹt, gối chữ X, gối quá duỗi.
Theo bác sĩ, khung chậu là “nền móng” của cột sống, “móng nghiêng tường sẽ nứt, cột sẽ vỡ”. Khi nền tảng cơ thể mất cân bằng, cột sống sẽ phải cong để giữ trọng tâm. Vì vậy, chỉ nắn chỉnh lưng là chưa đủ, theo thời gian cơ thể sẽ tự uốn cong cột sống trở lại. Điều quan trọng là đưa hai chân về cân bằng để cơ thể ổn định lâu dài.
Trước đây, điều trị vẹo cột sống chủ yếu bằng tập luyện và đeo nẹp để hạn chế tiến triển. Hiện nay, nhiều kỹ thuật mới như sóng xung kích, xung điện, tiêm botox giúp cải thiện tình trạng co cứng cơ hiệu quả hơn. Đặc biệt, các phương pháp hiện đại có thể sửa chữa trực tiếp tật chân ngắn chân dài từ gốc, thay vì chỉ dùng giải pháp tạm thời là mang lót giày hay giày chỉnh hình một bên.
Nhờ điều trị đúng hướng, nhiều trẻ cải thiện rõ rệt. Đơn cử, bé gái 12 tuổi bị vẹo chữ S, đoạn ngực 56 độ, thắt lưng 32 độ. Sau 50 buổi điều trị, góc Cobb giảm hơn 8 độ, vóc dáng cân đối hơn và tự tin hơn. Hay bé trai bị vẹo cột sống do bàn chân bẹt, gối chữ X gây lệch chiều dài chân. Sau 30 ngày điều trị, độ vẹo ngực giảm 12 độ, cổ giảm 8 độ.
Theo bác sĩ Calvin, vẹo cột sống nên được can thiệp trước tuổi dậy thì để tránh tiến triển tăng tốc khi trẻ bước vào giai đoạn phát triển nhanh. Trường hợp phát hiện sớm, chưa biến dạng xương, có thể cải thiện 10-20 độ trong 6 tháng, thậm chí trở về bình thường. Với ca nặng, đốt sống đã biến dạng, điều trị kéo dài nhiều năm và thường chỉ cải thiện tối đa 15-20 độ. Khi đó, mục tiêu là tái lập cân bằng cơ thể, giảm biến dạng để trẻ tự tin sinh hoạt.
Bác sĩ cũng đưa ra lời cảnh báo vẹo cột sống tuy không đe dọa tính mạng nhưng lại tàn phá nặng nề sức khỏe tinh thần. Trẻ dễ rơi vào tự ti, trầm cảm, đôi khi có những suy nghĩ tiêu cực. Phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu lệch cơ thể, dáng đi, tư thế bất thường. Phát hiện càng muộn, điều trị càng khó và tốn kém.
Ngày 25-4, ông Tăng Chí Thượng - Giám đốc Sở Y tế TP.HCM - cho hay từ ngày 28-4, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM sẽ đưa vào hoạt động thêm khu nhà mới tại số 114 - 116 - 118 Trần Quốc Thảo, phường Xuân Hòa, TP.HCM
Đây là cơ sở của Trung tâm Y tế quận 3 (cũ) trước đây, nằm đối diện khu điều trị hiện hữu của bệnh viện. Sau khi tiếp nhận, đơn vị đang khẩn trương cải tạo hạ tầng, tổ chức lại công năng để nhanh chóng đưa vào phục vụ người bệnh.
Ông Thượng cho hay trong quá trình tổ chức lại mạng lưới y tế cơ sở sau khi TP chuyển đổi mô hình hoạt động của các trung tâm y tế thành hệ thống trạm y tế phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều cơ sở hạ tầng hiện hữu đã được ngành y tế rà soát, sắp xếp lại theo hướng sử dụng hiệu quả, đúng nhu cầu và phục vụ trực tiếp người dân.
Từ chủ trương này, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP.HCM là một trong những đơn vị được ưu tiên bố trí thêm mặt bằng để mở rộng hoạt động chuyên môn, tạo điều kiện phát triển các chuyên khoa mới và triển khai thêm nhiều kỹ thuật chuyên sâu trong lĩnh vực tai mũi họng.
Việc mở rộng không gian hoạt động không chỉ giúp giảm tải cho cơ sở hiện hữu vốn kéo dài nhiều năm qua, rút ngắn thời gian chờ khám, mà còn mở ra dư địa phát triển dài hạn cho bệnh viện chuyên khoa đầu ngành khu vực phía Nam.
Theo kế hoạch, trong giai đoạn đầu, bệnh viện sẽ chuyển khoa cấp cứu và một số phòng khám sang cơ sở mới, đồng thời triển khai thêm các dịch vụ như đo thính lực, nhĩ lượng, ABR, CT scan, X-quang, xét nghiệm, nội soi tai mũi họng và nhiều kỹ thuật cận lâm sàng khác.
BSCKII. Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai, cho hay nắng nóng cực đoan là mối nguy hiểm đặc biệt với nhóm dễ bị tổn thương như người cao tuổi, người có nhiều bệnh nền tim mạch, huyết áp, tiểu đường và đặc biệt là người từng có tiền sử đột quỵ. Bệnh viện tiếp nhận nhiều trường hợp trong tình trạng nguy kịch chỉ vì thói quen tắm ngay sau khi hoạt động ngoài trời nắng.
Có hai cơ chế chính khiến cơ thể "gục ngã" khi thay đổi nhiệt độ đột ngột, theo BS Dũng. Khi cơ thể đang ở nhiệt độ cao, các mạch máu ngoại vi giãn ra để thải nhiệt. Tiếp xúc đột ngột với nước lạnh kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến mạch máu co lại tức thì để giữ nhiệt. Điều này làm tăng áp lực lên thành mạch, khiến huyết áp tăng vọt, có thể dẫn tới chảy máu não hoặc nhồi máu não.
Ngoài ra, nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải nhanh qua mồ hôi. Tình trạng này làm tăng độ nhớt của máu, giảm thể tích tuần hoàn. Khi máu trở nên "đặc" và lưu thông chậm, kết hợp với nhịp tim thay đổi, các cục máu đông rất dễ hình thành, gây tắc mạch não ngay sau đó.
"Đột quỵ không chừa một ai, kể cả người trẻ nếu chủ quan với thói quen sinh hoạt", bác sĩ Dũng nói, khuyến cáo mọi người không tắm ngay sau khi đi nắng, cần nghỉ ở nơi thoáng mát để cơ thể hạ nhiệt tự nhiên khoảng 20-30 phút.
Trước khi tắm cần làm quen với nước bằng cách lau người bằng khăn ẩm hoặc rửa chân tay. Uống đủ nước, ưu tiên nước lọc, nước điện giải; hạn chế rượu bia, cà phê. Tránh nắng giờ cao điểm bằng cách hạn chế ra ngoài từ 10h đến 16h. Người có bệnh nền cần theo dõi huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định.
Trong thời tiết nắng nóng, nếu xuất hiện các triệu chứng sau, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay, theo quy tắc FAST:
F (Face): Méo miệng
A (Arm): Yếu hoặc liệt một bên tay/chân
S (Speech): Nói ngọng, nói khó, không hiểu lời người khác
T (Time): Gọi cấp cứu 115 ngay lập tức - mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi
Bên cạnh đó, cần cảnh giác với các dấu hiệu sốc nhiệt như thân nhiệt trên 40 độ C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật.
Đó là tình huống được nam sinh viên cho biết khi đến khám tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội). Tại đây, người bệnh được chẩn đoán liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên (còn gọi là liệt mặt).
Theo Th.S-BS Hoàng Duy Luân, Khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng y học hiện đại sử dụng thuốc kháng viêm kết hợp y học cổ truyền điện châm, xoa bóp bấm huyệt, giác hơi. Sau một thời gian ngắn điều trị, tình trạng cải thiện rõ rệt, vận động cơ mặt phục hồi tốt hơn, ăn uống và sinh hoạt thuận lợi hơn.
Th.S-BS Hoàng Duy Luân thông tin: Liệt dây thần kinh số 7 là tình trạng khá phổ biến có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Hiện nhiều người vẫn hiểu chưa đúng vì cho rằng bệnh chỉ xảy ra vào mùa đông, mùa hè thời tiết nóng không thể "trúng lạnh". Thực tế, việc di chuyển liên tục giữa môi trường nóng và lạnh, đang ở ngoài trời nắng nóng vào phòng điều hòa ngay, để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt, đầu hoặc gáy có thể khiến mạch máu co thắt gây thiếu máu cục bộ và viêm dây thần kinh dẫn tới liệt mặt.
Để hạn chế nguy cơ liệt mặt giữa thời tiết nắng nóng, người dân không để điều hòa quá lạnh. Tránh để luồng gió lạnh thổi thẳng vào mặt, đầu, gáy. Không tắm khuya. Nên sấy khô đầu sau khi gội. Hạn chế thay đổi nhiệt độ đột ngột và có biện pháp khi phải di chuyển ra vào các khu vực nóng lạnh để tránh sốc nhiệt. Tập luyện thể dục đều đặn. Ăn uống điều độ, ngủ đủ giấc. Giữ tinh thần thoải mái, tránh stress kéo dài.
Theo BS Luân, bệnh tuy không đe dọa tính mạng nhưng nếu chậm điều trị có thể để lại di chứng kéo dài như co cứng cơ mặt, méo miệng dai dẳng, giảm vị giác, ảnh hưởng ngoại hình và tâm lý…
Liệt mặt ngoại biên nếu được phát hiện sớm trong "giai đoạn vàng", điều trị đúng hướng sẽ có khả năng hồi phục cao. Tùy từng trường hợp, người bệnh có thể được điều trị nội khoa, kết hợp y học cổ truyền như châm cứu, giác hơi, xoa bóp bấm huyệt để tối ưu hiệu quả.
BS Luân khuyến cáo: Trường hợp nam sinh viên nói trên cho thấy liệt mặt có thể xảy ra vào mùa hè, nhất là khi nhiệt độ thay đổi đột ngột, thói quen nằm phòng điều hòa quá lạnh và người khỏe mạnh cũng có thể gặp biến cố bất ngờ. Giữ cơ thể thích nghi tốt với nhiệt độ môi trường, tránh môi trường chênh lệch lớn về nhiệt độ phòng và nhiệt độ bên ngoài khi nắng nóng. Đi khám ngay khi có dấu hiệu bất thường: mặt mất cân đối; miệng méo lệch sang bên; mất nếp nhăn trán; mắt bên liệt nhắm không kín; uống nước dễ chảy ra ngoài khóe miệng; nói không tròn tiếng; không huýt sáo, không phồng má được; có thể kèm đau tai, ù tai; giảm vị giác ở phần trước lưỡi…
Không tự ý cạo gió, đắp thuốc, hoặc trì hoãn điều trị, tự chữa bệnh tại nhà để tránh những di chứng đáng tiếc. Đặc biệt, bệnh nhân cần được chẩn đoán đúng nguyên nhân gây liệt mặt, vì cùng bị liệt mặt, méo miệng nhưng nguyên nhân khác cần hướng điều trị kịp thời và phù hợp.
