Sau khi nốc cạn vò rượu, vị “cao thủ túy quyền” bắt đầu lảo đảo, bước chân xiêu vẹo, nhưng quyền pháp cũng trở nên biến hóa khôn lường. Đó là điều khán giả thường xuyên thấy qua những bộ phim võ thuật Trung Quốc.
Từ nhân vật Tô Khất Nhi của Châu Tinh Trì cho đến Thành Long trong Drunken Master. Hay gần gũi hơn nữa là Võ Tòng, Lỗ Trí Thâm trong Thủy Hử, cho đến cả những giai thoại về Lý Bạch, Bát Tiên…, túy quyền trở thành một biểu tượng của nét lãng tử, sự phóng túng trong võ thuật Trung Hoa.
Nhưng sự thật lịch sử lại khác: túy quyền có thật. Nhưng trong tập luyện nghiêm túc, việc uống rượu gần như là điều cấm kỵ.
Về mặt thuật ngữ, túy quyền (Zui Quan) thường được dịch là “quyền say” hay “drunken boxing”. Đây không phải một môn phái độc lập duy nhất, mà là nhóm kỹ thuật xuất hiện trong nhiều hệ võ cổ truyền Trung Quốc.
Điểm chung là người tập mô phỏng dáng vẻ say xỉn: bước chân xiêu vẹo, thân người nghiêng ngả, nhịp điệu rối loạn, tay co lại như đang cầm chén rượu.
Tuy nhiên, tất cả đều nằm trong kiểm soát. Chuyên trang võ thuật Charming China mô tả cốt lõi của túy quyền là dùng chuyển động thất thường để che giấu ý đồ tấn công, khiến đối thủ khó đoán hướng ra đòn.
Nguồn gốc của túy quyền không có một “ông tổ” duy nhất được giới sử học xác nhận. Nhiều nhánh truyền thừa cho rằng phong cách này chịu ảnh hưởng của Thiếu Lâm Tự, nơi các bài quyền kết hợp thân pháp né tránh, ngã lăn và phản kích được phát triển thành hệ thống.
Một tuyến giai thoại khác gắn túy quyền với truyền thuyết Bát Tiên trong Đạo giáo, khi tám vị tiên mang tám dáng say khác nhau để biểu trưng cho sự tự do và biến hóa.
Trong dân gian Hoa Nam, đặc biệt tại Quảng Đông, túy quyền còn gắn với nhân vật huyền thoại Tô Khất Nhi. Hình tượng ăn mày cao thủ ngoài say trong tỉnh, lấy vẻ nhếch nhác để che giấu công phu thượng thừa.
Tô Khất Nhi khó kiểm chứng hoàn toàn về mặt lịch sử, nhưng ảnh hưởng của nhân vật này với văn hóa võ hiệp là rất lớn. Điện ảnh Hong Kong sau đó đưa hình tượng ấy lên màn bạc, khiến nhiều thế hệ mặc định rằng túy quyền phải đi cùng hồ rượu và men say.
Bước ngoặt lớn nhất đến năm 1978, khi Thành Long đóng vai Hoàng Phi Hồng trong Drunken Master. Bộ phim pha trộn võ thuật, hài slapstick và tinh thần nổi loạn tuổi trẻ, tạo ra hiện tượng toàn châu Á rồi lan ra thế giới.
Từ đây, túy quyền trở thành biểu tượng đại chúng. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu điện ảnh và võ thuật đều chỉ ra rằng yếu tố “uống càng nhiều đánh càng hay” chủ yếu là thủ pháp điện ảnh nhằm tăng tính giải trí.
Sự thật chuyên môn lại khác xa hoàn toàn hình tượng phim ảnh. Rượu làm giảm phản xạ thần kinh, suy yếu khả năng giữ thăng bằng, giảm tốc độ ra quyết định và tăng nguy cơ chấn thương. Với bất kỳ môn đối kháng nào, đó đều là bất lợi.
Hãng tin AFP trong phóng sự về những người luyện túy quyền tại Trung Quốc từng dẫn lời võ sư Lưu Húc Lương: người tập “trông như say nhưng thực ra rất tỉnh táo”, các động tác tưởng hỗn loạn nhưng được kiểm soát chặt chẽ.
Nói cách khác, túy quyền không khuyến khích say thật, mà yêu cầu mức tỉnh táo cao hơn bình thường. Người tập phải giữ trọng tâm trong lúc giả mất trọng tâm, phải nhìn rõ trong khi biểu diễn vẻ lờ đờ, phải tính được khoảng cách dù thân pháp có vẻ ngẫu hứng.
Đây là lý do nhiều võ sư xem túy quyền là một trong những bài khó của kung fu, đòi hỏi lưng hông linh hoạt, cổ chân khỏe, khả năng phối hợp tay mắt tốt và cảm giác cơ thể tinh tế.
Và để so sánh với một số môn võ khác, luyện túy quyền cảng cần phải tỉnh táo, phải vững vàng tuyệt đối. Việc có men rượu là điều cấm kỵ.
Về thực chiến, túy quyền tuy không đến mức là môn võ “chuyển bại thành thắng” vào những lúc khẩn yếu quan đầu, nhưng vẫn có giá trị rõ rệt.
Các kỹ thuật giả sơ hở để nhử đòn, đổi nhịp tấn công, hạ thấp người bất ngờ rồi phản công từ góc lạ đều có thể ứng dụng trong giao đấu.
Một số động tác lắc vai, đổi trục, ngả người né đòn cũng tương đồng với nguyên lý đánh lừa nhịp trong boxing hay sanda hiện đại. Dĩ nhiên, phần nhào lộn, ngã lăn cầu kỳ thường phù hợp biểu diễn hơn là thi đấu đối kháng.
Ngày nay, túy quyền tồn tại chủ yếu trong wushu biểu diễn, các trường võ cổ truyền và điện ảnh. Số võ sinh không nhiều như Thái Cực quyền hay Vịnh Xuân quyền, nhưng sức ảnh hưởng văn hóa lại vượt xa quy mô cộng đồng tập luyện.
Túy quyền vì thế là nghịch lý thú vị của võ học Trung Hoa. Đây là trường phái võ thuật có thật, có bề dày lịch sử và kỹ thuật hẳn hòi. Nhưng điều nổi tiếng nhất về túy quyền – càng uống rượu càng biến hóa, mạnh mẽ – lại chỉ mãi mãi là giai thoại.
Thông điệp được nhóm nghiên cứu kỹ thuật FIFA (TSG) đưa ra trong họp báo trước World Cup ngày 11/5. Các trọng tài được yêu cầu theo dõi kỹ những tình huống va chạm trong cấm địa, đặc biệt ở các pha bóng cố định.
Pascal Zuberbuhler - cựu thủ môn Thụy Sĩ và hiện đứng đầu TSG - cho rằng những gì diễn ra ở Ngoại hạng Anh mùa này cho thấy một xu hướng mới FIFA phải kiểm soát ngay từ đầu World Cup 2026. "Những gì xảy ra ở Ngoại hạng Anh, đặc biệt với Arsenal, đúng là đã thành xu hướng", ông nói. "Nhưng tôi tin ở World Cup của chúng tôi, sẽ có những trọng tài tốt nhất. Và các trọng tài sẽ đóng vai trò then chốt trong những tình huống như vậy".
Trưởng nhóm TSG cũng thừa nhận khó quan sát được các tình huống vật lộn, kéo áo trong bóng cố định. Bởi một pha phạm lỗi nhỏ với thủ môn, giữa rất đông cầu thủ xung quanh, có thể khiến trọng tài gặp khó khăn.
Tranh cãi bùng phát sau trận Arsenal thắng West Ham 1-0 cuối tuần qua. Phút bù hiệp hai, West Ham tưởng gỡ hòa nhờ pha lập công của Callum Wilson, nhưng VAR xác định hậu vệ Pablo Felipe phạm lỗi với thủ môn David Raya trong lúc tranh chấp ở phạt góc. Bàn thắng bị hủy, kéo theo phản ứng mạnh từ phía West Ham.
West Ham tuyên bố sẽ gửi đơn khiếu nại lên ban trọng tài để yêu cầu làm rõ quyết định của VAR. CLB này muốn được nghe toàn bộ hội thoại giữa trọng tài chính Chris Kavanagh và tổ VAR.
Arsenal mùa này được xem như biểu tượng mới của "bóng chết". Đội bóng của Mikel Arteta ghi 21 bàn từ phạt góc và đá phạt, nhờ những bài dàn xếp được chuẩn bị kỹ lưỡng cùng khả năng không chiến của các trung vệ như William Saliba hay Gabriel Magalhaes.
Một thành viên khác của TSG, cựu tiền vệ Gilberto Silva, cũng công nhận Arsenal đã biến các tình huống cố định thành vũ khí đặc biệt. "Điều thú vị là vài năm qua, các quả phạt góc và bóng dài không còn được sử dụng nhiều trong bóng đá Anh, so với thời điểm tôi còn chơi bóng ở đó", cựu tiền vệ Arsenal nói. "Tình huống cố định đã thành vũ khí hiệu quả của Arsenal".
Tuy nhiên, nhà cựu vô địch World Cup 2002 cho rằng xu hướng này khó lặp lại ở cấp độ đội tuyển quốc gia. Bởi các CLB có cả mùa giải để tập luyện hàng trăm phương án phạt góc, còn đội tuyển chỉ có vài tuần chuẩn bị trước giải.
"Tôi không chắc World Cup sẽ diễn ra theo cách tương tự, bởi các đội tuyển không có nhiều thời gian để chuẩn bị cho những giải đấu như này", anh nói thêm. "Dĩ nhiên vũ khí này có thể được sử dụng, và các đội phải tận dụng, nhưng không phải như phương án chủ đạo".
Ngoài FIFA, Hội đồng luật bóng đá quốc tế (IFAB) cũng sẽ xem xét lại các quy định liên quan tới việc tranh chấp trong cấm địa sau World Cup 2026. Theo báo Times, một số đề xuất đã xuất hiện, như cấm cầu thủ tấn công đứng trong khu vực 5,5 m trước khi phạt góc được thực hiện, nhằm bảo vệ thủ môn.
FIFA muốn World Cup 2026 trở thành chuẩn mực mới cho việc xử lý các pha va chạm ở bóng chết. TSG cho biết họ sẽ phân tích toàn bộ 104 trận đấu tại giải để đánh giá xu hướng chiến thuật, công tác trọng tài và tác động của VAR.
Dù đoạt ngôi đầu bảng C để lọt vào tứ kết, nhưng cũng cần thẳng thắn nhìn nhận U.17 VN còn nhiều khiếm khuyết. Các học trò HLV Cristiano Roland có nhiều khoảnh khắc mất tập trung, minh chứng là 6 bàn thua trong 2 trận gần nhất trước Hàn Quốc và UAE. Khâu dứt điểm chưa chỉn chu, đồng thời ý tưởng tấn công vẫn phụ thuộc vào Chu Ngọc Nguyễn Lực và Đào Quý Vương, dẫn đến nguy cơ bế tắc khi hai nhân tố sáng tạo bị đối thủ "chăm sóc" kỹ (trận ra quân gặp U.17 Yemen là một ví dụ).
Tuy nhiên, ánh sáng dẫn lối U.17 VN tiến xa ở giải năm nay nằm ở tinh thần cầu tiến. Với những cầu thủ còn ở tuổi "bẻ gãy sừng trâu", đội bóng của HLV Roland không thể tránh thiếu sót, nhưng U.17 VN luôn đá với tinh thần sai đâu sửa đấy. Lỗ hổng hàng thủ trước U.17 UAE được vá lấp bằng sức tấn công dồn dập, vận hành bài bản bằng các pha đan lát trung lộ, xuyên phá vào khoảng trống giữa trung vệ và hậu vệ biên đối phương. Trận đấu khó khăn gặp U.17 Yemen được định đoạt bằng pha thả bóng nhẹ nhàng ra sau lưng tuyến thủ đối phương, để "nhân tố B" Đậu Quang Hưng ghi bàn. U.17 VN không kiểm soát hoàn toàn diễn biến, nhưng luôn có cách vượt khó. Từ cách triển khai tấn công, đẩy cao pressing hay kéo giãn đối thủ, học trò HLV Roland chỉ có một con đường duy nhất: luôn hướng bóng lên phía trước, luôn ở thế giành quyền chủ động. Đó là chỉ dấu của một đội tuyển thực sự mạnh, biết cương - nhu đúng lúc, hiểu mình thiếu gì, cần gì dù gặp đối thủ mạnh.
U.17 VN sẽ mang tất cả những ưu điểm và khiếm khuyết ấy bước vào trận gặp U.17 Úc lúc 0 giờ ngày 17.5. Cách đây 1 tháng, U.17 VN từng lội ngược dòng hạ đối thủ 2-1, nhờ hai bàn thắng của Nguyễn Mạnh Cường và Nguyễn Lực. Đó cũng là trận đấu cho thấy khả năng vượt ngưỡng của thầy trò ông Roland. U.17 Úc có ưu thế thể chất vượt trội, với chiều cao và cân nặng trung bình áp đảo, có xu hướng đá nhanh và tranh chấp tay đôi. Nhưng U.17 VN đã dùng lối chơi kiểm soát, chuyền ngắn và khai thác không gian thông minh để khắc chế đối phương. Ưu thế của U.17 VN trước trận tứ kết này là việc hiểu rõ cách vận hành của đối thủ. Bóng đá trẻ VN lâu nay cũng không ngại Úc, khi thắng đối thủ ở các cấp độ U.23, U.20 và U.17.
Nói vậy không có nghĩa U.17 VN dễ hạ U.17 Úc lần nữa. So với giải Đông Nam Á, HLV Carl Veart đã gọi thêm một số nhân tố đang chơi ở châu Âu, như thủ môn Charlie Wilson-Papps (Brighton, Anh), hậu vệ Harrison Bond (Red Bull Salzburg, Áo) hay tiền đạo Gabriel Lombardi (Parma, Ý). Cả ba đều được huấn luyện ở châu Âu, có thể hình ấn tượng và năng lượng dồi dào để đua sức. U.17 Úc cũng có lợi thế thể lực do chỉ đá 2 trận vòng bảng (thắng Ấn Độ 4-0 và thua Uzbekistan 0-2), so với 3 trận rất nặng mà U.17 VN đã vượt qua. Đây là chi tiết HLV Roland phải tính kỹ, bởi U.17 VN dù tiến bộ, nhưng chỉ có một bộ khung đội hình tối ưu. Các nhân tố dự bị của ông Roland như Nguyễn Hiệp Đại Việt Nam, Trần Mạnh Quân… chưa thể hiện được nhiều. Khoảng cách lớn giữa đội hình chính với nhóm dự bị khiến U.17 VN mong manh khi gặp các đội mạnh, nhất là khi bị đối thủ đưa vào cuộc chiến thể lực khốc liệt. Thất bại 1-4 trước U.17 Hàn Quốc là bài học đúng lúc với U.17 VN, vì U.17 Úc có lối chơi và nền tảng sức lực cũng gần như đội trẻ Hàn.
U.17 VN có thể lấy công bù thủ, đặc biệt khi U.17 Úc không phải đội phòng ngự giỏi. Ở trận thua U.17 Uzbekistan, đội bóng của HLV Veart để đối phương sút cầu môn đến… 28 lần (trung bình 3 phút lại bị sút 1 lần), trong đó có 10 lần bóng đi trúng đích. Ở cấp độ châu Á, hiếm khi một đội thuộc nhóm hàng đầu bị áp đảo theo cách như thế. Có thể lực và kỹ thuật tốt, nhưng học trò ông Veart vẫn chơi bóng bản năng, đấu pháp phòng ngự thiếu chặt chẽ và không có các khối đội hình với cự ly khoa học. Và đó lại là điểm mạnh của U.17 VN. HLV Roland đã huấn luyện cách di chuyển đội hình, đứng vị trí bọc lót và chuyển đổi trạng thái rất bài bản cho học trò. Bởi, với một đội bóng không nhiều cá nhân nổi trội, kỷ luật tập thể là chìa khóa duy nhất mở cửa chiến thắng.
Đá tập trung và khiêm nhường, tin rằng U.17 VN sẽ đoạt vé vào bán kết sau 26 năm chờ đợi.
Trận đấu được phát trực tiếp trên TV360, tường thuật trực tuyến trên thanhnien.vn.
Mùa 2025-2026 đang chứng kiến phiên bản sáng tạo nhất của Bruno Fernandes kể từ khi anh gia nhập Man Utd. Tiền vệ Bồ Đào Nha dẫn đầu Ngoại hạng Anh về kiến tạo và tạo ra khoảng cách gần như tuyệt đối với phần còn lại ở hầu hết chỉ số sáng tạo quan trọng.
Đường chuyền cho Benjamin Sesko ghi bàn trong trận thắng Brentford hôm 28/4 là pha kiến tạo thứ 19 của Fernandes tại Ngoại hạng Anh mùa này. Anh chỉ còn cách kỷ lục 20 kiến tạo trong một mùa đúng một đường chuyền thành bàn, do Thierry Henry và Kevin De Bruyne cùng nắm giữ.
Điều đáng nói nằm ở cách Fernandes tạo ra những con số ấy. Không giống Henry ở đội hình Arsenal thống trị đầu những năm 2000 hay De Bruyne trong cỗ máy chiến thắng của Man City, Fernandes đang làm điều đó trong một tập thể Man Utd vẫn còn nhiều bất ổn. Vì vậy, nhiều chuyên gia xem mùa này là phiên bản sáng tạo toàn diện nhất của tiền vệ 31 tuổi.
Theo Opta, Fernandes đã tạo ra 114 cơ hội tại Ngoại hạng Anh mùa này, nhiều hơn người đứng thứ hai tới 52 cơ hội. Declan Rice và Dominik Szoboszlai cùng đứng sau với 61 cơ hội tạo ra. Khoảng cách lớn đến mức Fernandes gần như đứng ở một hệ quy chiếu khác so với phần còn lại giải đấu.
Kể từ khi ra mắt Man Utd tháng 2/2020, Fernandes tạo ra nhiều hơn bất kỳ cầu thủ nào khác ở Ngoại hạng Anh tới 220 cơ hội. Người đứng gần nhất là De Bruyne với 432 cơ hội, trong khi Fernandes đã cán mốc 652.
Khả năng kiến tạo của Fernandes cũng ngày càng đa dạng hơn. Trước đây, anh thường được biết đến như mẫu tiền vệ công ghi bàn nhiều, đặc biệt ở giai đoạn đầu tại Old Trafford. Nhưng dưới thời HLV Michael Carrick, vai trò của Fernandes thay đổi rõ rệt.
Chỉ số bàn thắng kỳ vọng không tính phạt đền mỗi 90 phút của Fernandes hiện thấp nhất dưới thời bất kỳ HLV nào tại Man Utd, chỉ 0,14. Ngược lại, chỉ số kiến tạo kỳ vọng mỗi 90 phút lại đạt mức cao nhất sự nghiệp ở CLB, là 0,40. Điều đó cho thấy Fernandes giờ thiên hẳn sang vai trò tổ chức và sáng tạo hơn là trực tiếp kết thúc cơ hội.
Tiền vệ Bồ Đào Nha cho rằng nguyên nhân nằm ở việc các đối thủ đã hiểu quá rõ anh. "Các đội giờ biết tôi hơn trước nên không cho nhiều khoảng trống như lúc tôi mới tới", Fernandes nói với Opta Analyst.
Một thay đổi lớn dưới thời Carrick là Fernandes được phép di chuyển tự do sang hành lang phải ở 1/3 cuối sân. Từ khu vực này, anh tạt xoáy ra ngoài, kiểu bóng giúp đồng đội dễ đánh đầu hơn. Nhiều pha kiến tạo gần đây của Fernandes xuất phát từ đúng khu vực ấy, trong đó có các bàn thắng của Casemiro vào lưới Leeds hay Sesko trước Crystal Palace.
Khả năng sáng tạo của Fernandes còn được hưởng lợi từ những đồng đội mới có xu hướng di chuyển phía sau hàng thủ đối phương. Bộ ba Matheus Cunha, Bryan Mbeumo và Sesko đã ghi 27 trong tổng số 60 bàn của Man Utd mùa này. Fernandes đặc biệt hợp với những cầu thủ thích chạy chỗ như vậy.
Anh đã tạo ra 19 cơ hội từ bóng sống cho Cunha, nhiều nhất giải nếu xét mối liên kết giữa một cầu thủ với đồng đội cụ thể. Với Mbeumo và Sesko, Fernandes cũng tạo lần lượt 13 cơ hội cho mỗi người.
Điểm nổi bật khác của Fernandes là khả năng tạo cơ hội ngay cả khi bị gây áp lực (pressing) sát người.
Theo Opta, anh là một trong ba cầu thủ Ngoại hạng Anh mùa này thực hiện hơn 1.000 đường chuyền trong trạng thái bị gây áp lực lớn (high pressure), tức đối thủ đứng trong phạm vi chưa đến 2 m. Không ai có nhiều đường chuyền phát triển bóng (progressive pass) dưới áp lực hơn Fernandes, với 91 lần.
Đáng chú ý, 48 trong 114 cơ hội Fernandes tạo ra mùa này đến khi đang bị áp sát, tương đương 42,1%. Con số ấy phần nào lý giải vì sao Fernandes thường xuyên bị chỉ trích mất bóng nhiều.
Tiền vệ 31 tuổi cho rằng đánh giá như vậy thiếu ngữ cảnh. "Vị trí của tôi đòi hỏi phải chấp nhận rủi ro nhiều hơn", anh nói. "Nếu tôi cố chuyền lên phía trước để tạo khác biệt, tôi có thể hỏng 8 trong 10 lần. Nhưng chỉ cần một lần thành công, chúng tôi có thể thắng trận".
Có thể hiểu được tâm lý của Fernandes. Lionel Messi từng nhiều mùa dẫn đầu La Liga về số lần mất bóng khi còn đá cho Barca, còn De Bruyne thường xuyên nằm nhóm đầu Ngoại hạng ở thống kê này. Với các "nhạc trưởng", rủi ro luôn là một phần công việc.
Không chỉ nguy hiểm ở bóng sống, Fernandes còn trở thành chuyên gia bóng chết hàng đầu giải. Anh đã có 10 kiến tạo từ các tình huống cố định mùa này, chỉ kém kỷ lục một mùa của Steven Gerrard đúng một pha kiến tạo.
Riêng Casemiro đã ghi sáu bàn từ các đường kiến tạo của Fernandes, trong đó năm bàn đến từ bóng chết. Nhờ khả năng treo bóng của đội trưởng Bồ Đào Nha, Man Utd đang ghi nhiều bàn từ tình huống cố định thứ hai giải đấu, chỉ sau Arsenal.
Fernandes tiết lộ khả năng đá phạt và phạt góc của anh thay đổi nhiều trong vài năm qua. "5 năm trước tôi chỉ tạt bóng vào giữa cấm địa rồi chờ ai đó đánh đầu. Giờ tôi phải đưa bóng vào đúng vị trí đồng đội yêu cầu", anh nói.
Khả năng sáng tạo vượt trội của Fernandes càng nổi bật hơn nếu đặt cạnh cường độ thi đấu khổng lồ anh phải gánh. Kể từ khi ra mắt Man Utd, không cầu thủ nào trong 5 giải VĐQG hàng đầu châu Âu đá nhiều trận, nhiều phút và đá chính nhiều hơn Fernandes.
Sau hơn 6 năm tại Old Trafford, Fernandes đã chạm mốc 70 bàn và 70 kiến tạo tại Ngoại hạng Anh. Và điều khiến tiền vệ này trở nên khác biệt là gần như mọi đợt tấn công nguy hiểm của Man Utd đều phải đi qua đôi chân anh.
