Mùa 2025-2026 đang chứng kiến phiên bản sáng tạo nhất của Bruno Fernandes kể từ khi anh gia nhập Man Utd. Tiền vệ Bồ Đào Nha dẫn đầu Ngoại hạng Anh về kiến tạo và tạo ra khoảng cách gần như tuyệt đối với phần còn lại ở hầu hết chỉ số sáng tạo quan trọng.
Đường chuyền cho Benjamin Sesko ghi bàn trong trận thắng Brentford hôm 28/4 là pha kiến tạo thứ 19 của Fernandes tại Ngoại hạng Anh mùa này. Anh chỉ còn cách kỷ lục 20 kiến tạo trong một mùa đúng một đường chuyền thành bàn, do Thierry Henry và Kevin De Bruyne cùng nắm giữ.
Điều đáng nói nằm ở cách Fernandes tạo ra những con số ấy. Không giống Henry ở đội hình Arsenal thống trị đầu những năm 2000 hay De Bruyne trong cỗ máy chiến thắng của Man City, Fernandes đang làm điều đó trong một tập thể Man Utd vẫn còn nhiều bất ổn. Vì vậy, nhiều chuyên gia xem mùa này là phiên bản sáng tạo toàn diện nhất của tiền vệ 31 tuổi.
Theo Opta, Fernandes đã tạo ra 114 cơ hội tại Ngoại hạng Anh mùa này, nhiều hơn người đứng thứ hai tới 52 cơ hội. Declan Rice và Dominik Szoboszlai cùng đứng sau với 61 cơ hội tạo ra. Khoảng cách lớn đến mức Fernandes gần như đứng ở một hệ quy chiếu khác so với phần còn lại giải đấu.
Kể từ khi ra mắt Man Utd tháng 2/2020, Fernandes tạo ra nhiều hơn bất kỳ cầu thủ nào khác ở Ngoại hạng Anh tới 220 cơ hội. Người đứng gần nhất là De Bruyne với 432 cơ hội, trong khi Fernandes đã cán mốc 652.
Khả năng kiến tạo của Fernandes cũng ngày càng đa dạng hơn. Trước đây, anh thường được biết đến như mẫu tiền vệ công ghi bàn nhiều, đặc biệt ở giai đoạn đầu tại Old Trafford. Nhưng dưới thời HLV Michael Carrick, vai trò của Fernandes thay đổi rõ rệt.
Chỉ số bàn thắng kỳ vọng không tính phạt đền mỗi 90 phút của Fernandes hiện thấp nhất dưới thời bất kỳ HLV nào tại Man Utd, chỉ 0,14. Ngược lại, chỉ số kiến tạo kỳ vọng mỗi 90 phút lại đạt mức cao nhất sự nghiệp ở CLB, là 0,40. Điều đó cho thấy Fernandes giờ thiên hẳn sang vai trò tổ chức và sáng tạo hơn là trực tiếp kết thúc cơ hội.
Tiền vệ Bồ Đào Nha cho rằng nguyên nhân nằm ở việc các đối thủ đã hiểu quá rõ anh. “Các đội giờ biết tôi hơn trước nên không cho nhiều khoảng trống như lúc tôi mới tới”, Fernandes nói với Opta Analyst.
Một thay đổi lớn dưới thời Carrick là Fernandes được phép di chuyển tự do sang hành lang phải ở 1/3 cuối sân. Từ khu vực này, anh tạt xoáy ra ngoài, kiểu bóng giúp đồng đội dễ đánh đầu hơn. Nhiều pha kiến tạo gần đây của Fernandes xuất phát từ đúng khu vực ấy, trong đó có các bàn thắng của Casemiro vào lưới Leeds hay Sesko trước Crystal Palace.
Khả năng sáng tạo của Fernandes còn được hưởng lợi từ những đồng đội mới có xu hướng di chuyển phía sau hàng thủ đối phương. Bộ ba Matheus Cunha, Bryan Mbeumo và Sesko đã ghi 27 trong tổng số 60 bàn của Man Utd mùa này. Fernandes đặc biệt hợp với những cầu thủ thích chạy chỗ như vậy.
Anh đã tạo ra 19 cơ hội từ bóng sống cho Cunha, nhiều nhất giải nếu xét mối liên kết giữa một cầu thủ với đồng đội cụ thể. Với Mbeumo và Sesko, Fernandes cũng tạo lần lượt 13 cơ hội cho mỗi người.
Điểm nổi bật khác của Fernandes là khả năng tạo cơ hội ngay cả khi bị gây áp lực (pressing) sát người.
Theo Opta, anh là một trong ba cầu thủ Ngoại hạng Anh mùa này thực hiện hơn 1.000 đường chuyền trong trạng thái bị gây áp lực lớn (high pressure), tức đối thủ đứng trong phạm vi chưa đến 2 m. Không ai có nhiều đường chuyền phát triển bóng (progressive pass) dưới áp lực hơn Fernandes, với 91 lần.
Đáng chú ý, 48 trong 114 cơ hội Fernandes tạo ra mùa này đến khi đang bị áp sát, tương đương 42,1%. Con số ấy phần nào lý giải vì sao Fernandes thường xuyên bị chỉ trích mất bóng nhiều.
Tiền vệ 31 tuổi cho rằng đánh giá như vậy thiếu ngữ cảnh. “Vị trí của tôi đòi hỏi phải chấp nhận rủi ro nhiều hơn”, anh nói. “Nếu tôi cố chuyền lên phía trước để tạo khác biệt, tôi có thể hỏng 8 trong 10 lần. Nhưng chỉ cần một lần thành công, chúng tôi có thể thắng trận”.
Có thể hiểu được tâm lý của Fernandes. Lionel Messi từng nhiều mùa dẫn đầu La Liga về số lần mất bóng khi còn đá cho Barca, còn De Bruyne thường xuyên nằm nhóm đầu Ngoại hạng ở thống kê này. Với các “nhạc trưởng”, rủi ro luôn là một phần công việc.
Không chỉ nguy hiểm ở bóng sống, Fernandes còn trở thành chuyên gia bóng chết hàng đầu giải. Anh đã có 10 kiến tạo từ các tình huống cố định mùa này, chỉ kém kỷ lục một mùa của Steven Gerrard đúng một pha kiến tạo.
Riêng Casemiro đã ghi sáu bàn từ các đường kiến tạo của Fernandes, trong đó năm bàn đến từ bóng chết. Nhờ khả năng treo bóng của đội trưởng Bồ Đào Nha, Man Utd đang ghi nhiều bàn từ tình huống cố định thứ hai giải đấu, chỉ sau Arsenal.
Fernandes tiết lộ khả năng đá phạt và phạt góc của anh thay đổi nhiều trong vài năm qua. “5 năm trước tôi chỉ tạt bóng vào giữa cấm địa rồi chờ ai đó đánh đầu. Giờ tôi phải đưa bóng vào đúng vị trí đồng đội yêu cầu”, anh nói.
Khả năng sáng tạo vượt trội của Fernandes càng nổi bật hơn nếu đặt cạnh cường độ thi đấu khổng lồ anh phải gánh. Kể từ khi ra mắt Man Utd, không cầu thủ nào trong 5 giải VĐQG hàng đầu châu Âu đá nhiều trận, nhiều phút và đá chính nhiều hơn Fernandes.
Sau hơn 6 năm tại Old Trafford, Fernandes đã chạm mốc 70 bàn và 70 kiến tạo tại Ngoại hạng Anh. Và điều khiến tiền vệ này trở nên khác biệt là gần như mọi đợt tấn công nguy hiểm của Man Utd đều phải đi qua đôi chân anh.
Người về ngay sau Sawe - chân chạy Ethiopia Yomif Kejelcha - cũng đạt thành tích sub2 với 1 giờ 59 phút 40 giây. Runner Uganda Jacob Kiplimo về ba với 2 giờ 0 phút 28 giây.
Cả ba thông số kể trên đều tốt hơn kỷ lục thế giới cũ - 2 giờ 0 phút 35 giây, do Kelvin Kiptum lập tại Chicago Marathon 2023. Nhưng với vị thế nhà vô địch, Sawe, với thành tích 1 giờ 59 phút 30 giây vừa đạt tại London, sẽ được công nhận là kỷ lục gia mới.
Lịch sử marathon từng ghi nhận một VĐV khác từng chạy marathon sub2, khi huyền thoại người Kenya Eliud Kipchoge đạt 1 giờ 59 phút 40 giây trong sự kiện Ineos 1:59 tại Vienna, Áo hồi tháng 10/2019. Dù vậy, thành tích đó không được Liên đoàn điền kinh thế giới (World Athletics) công nhận kỷ lục vì runner sinh năm 1984 thi đấu với các điều kiện xung quanh đã được kiểm soát, như không có đối thủ và đội pacer luân phiên hỗ trợ.
Từ ngày 18 đến 24.5, người hâm mộ billiards carom 3 băng thế giới sẽ đổ dồn sự chú ý về nhà thi đấu Nguyễn Du (TP.HCM). Đây là chặng đấu World Cup billiards thứ hai trong năm 2026, quy tụ những tay cơ hàng đầu của làng carom 3 băng đương đại. Vì thi đấu trên sân nhà nên billiards Việt Nam đóng góp nhiều đại diện. Trong đó, những cái tên hàng đầu như Trần Quyết Chiến, Trần Thanh Lực, Bao Phương Vinh, Chiêm Hồng Thái là không thể thiếu.
Dựa trên bảng xếp hạng được Liên đoàn Billiards carom thế giới (UMB) cập nhật vào tháng 12.2025, Việt Nam có 2 đại diện được ấn định sẽ xuất hiện tại vòng đấu chính (vòng 32). Trong đó, cơ thủ số 1 Việt Nam Trần Quyết Chiến (hạng 6 thế giới) và Trần Thanh Lực (hạng 11 thế giới) là những niềm hy vọng lớn nhất. Bên cạnh đó, Nguyễn Trần Thanh Tự và Nguyễn Văn Trí cũng có tên ở vòng 32 nhờ suất đặc cách.
Những gương mặt nổi bật cũng xuất hiện từ vòng 32 còn có đương kim số 1 thế giới Cho Myung-woo (Hàn Quốc), Dick Jaspers (Hà Lan), Eddy Merckx (Bỉ), Marco Zanetti (Ý), Tasdemir Tayfun (Thổ Nhĩ Kỳ), Sameh Sidhom (Ai Cập) và Frederic Caudron (Bỉ)…
Ngoài tốp cơ thủ hàng đầu, những tay cơ xuất sắc khác của Việt Nam cũng có khả năng tranh chấp. Nguyễn Chí Long, Nguyễn Hoàn Tất, Lê Thành Tiến ra sân ở vòng loại thứ ba. Nguyễn Văn Tài, Nguyễn Đình Luân tranh tài ở vòng loại thứ hai.
Trước đó, để chuẩn bị cho giải diễn ra trên sân nhà, Liên đoàn Billiards & Snooker TP.HCM (HBSF) cũng đã tổ chức các vòng tuyển chọn gắt gao nhằm tìm ra 16 tay cơ xuất sắc nhất tham dự từ vòng loại đầu tiên. Những cái tên Mai Tân Huyên, Đỗ Nguyễn Trung Hậu, Nguyễn Hoàng Duy, Lê Quốc Hồ, Vương Minh Thiện, Trần Mạnh Hùng, Nguyễn Thanh Liêm, Trần Cao Trí, Nguyễn Minh Trí, Nguyễn Ngọc Trị, Nguyễn Viết Thụ, Hồ Quan Thái, Tống Văn Đào, Đoàn Minh Kiệt, Võ Cao Thắng, Võ Quốc Thắng hứa hẹn sẽ tạo nên những bất ngờ thú vị ngay từ những ngày thi đấu mở màn.
* Ghi bàn: Sỹ Bách 32’ – An Sun-hyun 84’, Nam Ian 86', Ahn Joo-wan 88', Kim Ji-woo 90'+4.
Ở lượt ra quân, Việt Nam thắng Yemen 1-0, còn Hàn Quốc hòa UAE 1-1. Chiến thắng đầu tiên tại vòng chung kết U17 châu Á sau 10 năm tiếp thêm tự tin và lợi thế tâm lý khi đối đầu đội tuyển được đánh giá mạnh nhất bảng.
Trên sân bóng thuộc King Abdullah Sports City, Việt Nam giữ nguyên đội hình xuất phát. Trong khi đó, Hàn Quốc giữ nguyên hàng thủ, trong khi đó thủ môn Moon Yu-no được thay bằng Jang Jun-yeon. Hàng tiền vệ gồm Han Seung-min, Lee In-woo, Koo Hun-min lần lượt thay cho Ahn Joo-wan – người gỡ hòa 1-1 trước UAE, Moon Ji-hwan, An Sun-hyun. Trong khi đó, tiền đạo Nam Ian thế chỗ Kim Ji-woo.
Sức mạnh của đối thủ buộc Việt Nam chọn chơi phòng ngự phản công. Nhưng đội tạo ra cơ hội nguy hiểm đầu tiên ở phút thứ 10. Lê Sỹ Bách nỗ lực đi bóng và tạt từ cánh phải, nhưng Văn Dương đánh đầu hụt trong vòng cấm.
Hàn Quốc sở hữu thể hình và tốc độ tốt, nhưng cũng vất vả trong việc tìm đường đến sát khung thành Lý Xuân Hòa. Đến phút 20, đội mới có cơ hội ăn bàn rõ rệt. Tuy nhiên, trong thế không bị ai kèm, Nam Ian lại bỏ lỡ với pha lắc đầu sượt bóng.
Trong thế trận ấy, Việt Nam mới là đội đạt được mục tiêu trước tiên ở phút 33. Sau pha đánh chặn tốt ở giữa sân, Đào Quý Vương tỉa bóng vào vòng cấm địa chếch biên phải. Lê Sỹ Bách bứt tốc rồi sút chéo góc, đưa bóng đập đất, chạm mép trong cột trái thành bàn. Tiền vệ sinh năm 2009 không ăn mừng cuồng nhiệt, mà giang rộng tay, nhún vai rồi đập tay vào quốc kỳ Việt Nam bên ngực trái.
Những phút sau đó là lúc bóng gần như chỉ lăn bên phần sân Việt Nam. Khi hàng thủ bị xuyên phá, thủ thành Lý Xuân Hòa lại chơi hay. Anh cản cú vô-lê chân trái uy lực trong vòng cấm ở phút 51, sau đó là bay người đẩy pha đánh đầu cận thành ở phút 70, đều của Jung Ha-won.
Khi chỉ còn cách chiến thắng 10 phút chính thức, Việt Nam mắc sai lầm khi Nguyễn Hiệp Đại Việt Nam phạm lỗi với Jung Ha-won ở vòng bán nguyệt trước vòng cấm. Với góc sút rộng, An Sun-hyun đặt lòng chân phải đưa bóng vào góc thấp phải không cho Xuân Hòa cơ hội cản phá.
Tâm lý của đoàn quân HLV Roland bắt đầu dao động, để rồi tiếp tục mắc sai lầm non nớt hai phút sau. Từ pha tấn công cánh trái của Hàn Quốc, bóng đập An Sun-hyun đến chỗ Nam Ian trong vòng 5m50. Toàn bộ hàng thủ Việt Nam đứng bất động vì cho rằng đối phương đã việt vị. Nhưng khi không có tiếng còi của trọng tài, Nam vô-lê cận thành đưa Hàn Quốc vượt lên.
Đến lúc này, các cầu thủ đánh mất hoàn toàn tự tin và động lực, rồi vỡ trận khi thua thêm hai bàn. Phút 88, Ahn Joo-wan sút trong vòng cấm, đưa bóng sượt một cầu thủ làm tung nóc lưới của Xuân Hòa. Đến phút bù thứ tư, đoàn quân HLV Kim Hyun-jun phối hợp trung lộ như chốn không người, trước khi Kim Ji-woo đối mặt Xuân Hòa trong vòng cấm và kết thúc bằng cú đặt lòng vào góc trái.
Thất bại 1-4 khiến Việt Nam mất ngôi đầu bảng C, đồng thời bị ngắt chuỗi 17 trận bất bại ở các giải chính thức. Đây cũng là thất bại nặng nề nhất, kể từ khi HLV Roland dẫn dắt đội tuyển từ năm 2024.
Ở trận còn lại, Yemen bất ngờ thắng UAE 3-2. Kết quả này giúp Việt Nam vẫn đứng nhì bảng, khi có 3 điểm như Yemen nhưng hơn hiệu số đối đầu. Cục diện bảng C trở nên khó lường, và chỉ được định đoạt sau lượt cuối vào ngày 14/5.
Đội hình xuất phát
Việt Nam: Lý Xuân Hòa, Trần Hoàng Việt, Mạnh Cường, Nguyễn Huỳnh Đăng Khoa, Nguyễn Ngọc Anh Hào, Đào Quý Vương, Văn Dương (Đậu Quang Hưng 46’), Chu Ngọc Nguyễn Lực, Minh Thủy, Lê Sỹ Bách (Hiệp Đại Việt Nam 46’), Lê Trọng Đại Nhân (Trần Trí Dũng 46’)
Hàn Quốc: Jang Jun-yeong, Choi Jae-hyeok (Namkoong Jun 52’), Choi Min-jun, Seong Min-su, Park Ji-hu, Jung Ha-won, Han Seung-min, Lee In-woo (An Sun-hyun 65’), Koo Hun-min (Ahn Joo-wan 46’), Kim Ji-ho (Kim Ji-woo 46’), Nam Ian.
