Mùa 2025-2026 đang chứng kiến phiên bản sáng tạo nhất của Bruno Fernandes kể từ khi anh gia nhập Man Utd. Tiền vệ Bồ Đào Nha dẫn đầu Ngoại hạng Anh về kiến tạo và tạo ra khoảng cách gần như tuyệt đối với phần còn lại ở hầu hết chỉ số sáng tạo quan trọng.
Đường chuyền cho Benjamin Sesko ghi bàn trong trận thắng Brentford hôm 28/4 là pha kiến tạo thứ 19 của Fernandes tại Ngoại hạng Anh mùa này. Anh chỉ còn cách kỷ lục 20 kiến tạo trong một mùa đúng một đường chuyền thành bàn, do Thierry Henry và Kevin De Bruyne cùng nắm giữ.
Điều đáng nói nằm ở cách Fernandes tạo ra những con số ấy. Không giống Henry ở đội hình Arsenal thống trị đầu những năm 2000 hay De Bruyne trong cỗ máy chiến thắng của Man City, Fernandes đang làm điều đó trong một tập thể Man Utd vẫn còn nhiều bất ổn. Vì vậy, nhiều chuyên gia xem mùa này là phiên bản sáng tạo toàn diện nhất của tiền vệ 31 tuổi.
Theo Opta, Fernandes đã tạo ra 114 cơ hội tại Ngoại hạng Anh mùa này, nhiều hơn người đứng thứ hai tới 52 cơ hội. Declan Rice và Dominik Szoboszlai cùng đứng sau với 61 cơ hội tạo ra. Khoảng cách lớn đến mức Fernandes gần như đứng ở một hệ quy chiếu khác so với phần còn lại giải đấu.
Kể từ khi ra mắt Man Utd tháng 2/2020, Fernandes tạo ra nhiều hơn bất kỳ cầu thủ nào khác ở Ngoại hạng Anh tới 220 cơ hội. Người đứng gần nhất là De Bruyne với 432 cơ hội, trong khi Fernandes đã cán mốc 652.
Khả năng kiến tạo của Fernandes cũng ngày càng đa dạng hơn. Trước đây, anh thường được biết đến như mẫu tiền vệ công ghi bàn nhiều, đặc biệt ở giai đoạn đầu tại Old Trafford. Nhưng dưới thời HLV Michael Carrick, vai trò của Fernandes thay đổi rõ rệt.
Chỉ số bàn thắng kỳ vọng không tính phạt đền mỗi 90 phút của Fernandes hiện thấp nhất dưới thời bất kỳ HLV nào tại Man Utd, chỉ 0,14. Ngược lại, chỉ số kiến tạo kỳ vọng mỗi 90 phút lại đạt mức cao nhất sự nghiệp ở CLB, là 0,40. Điều đó cho thấy Fernandes giờ thiên hẳn sang vai trò tổ chức và sáng tạo hơn là trực tiếp kết thúc cơ hội.
Tiền vệ Bồ Đào Nha cho rằng nguyên nhân nằm ở việc các đối thủ đã hiểu quá rõ anh. “Các đội giờ biết tôi hơn trước nên không cho nhiều khoảng trống như lúc tôi mới tới”, Fernandes nói với Opta Analyst.
Một thay đổi lớn dưới thời Carrick là Fernandes được phép di chuyển tự do sang hành lang phải ở 1/3 cuối sân. Từ khu vực này, anh tạt xoáy ra ngoài, kiểu bóng giúp đồng đội dễ đánh đầu hơn. Nhiều pha kiến tạo gần đây của Fernandes xuất phát từ đúng khu vực ấy, trong đó có các bàn thắng của Casemiro vào lưới Leeds hay Sesko trước Crystal Palace.
Khả năng sáng tạo của Fernandes còn được hưởng lợi từ những đồng đội mới có xu hướng di chuyển phía sau hàng thủ đối phương. Bộ ba Matheus Cunha, Bryan Mbeumo và Sesko đã ghi 27 trong tổng số 60 bàn của Man Utd mùa này. Fernandes đặc biệt hợp với những cầu thủ thích chạy chỗ như vậy.
Anh đã tạo ra 19 cơ hội từ bóng sống cho Cunha, nhiều nhất giải nếu xét mối liên kết giữa một cầu thủ với đồng đội cụ thể. Với Mbeumo và Sesko, Fernandes cũng tạo lần lượt 13 cơ hội cho mỗi người.
Điểm nổi bật khác của Fernandes là khả năng tạo cơ hội ngay cả khi bị gây áp lực (pressing) sát người.
Theo Opta, anh là một trong ba cầu thủ Ngoại hạng Anh mùa này thực hiện hơn 1.000 đường chuyền trong trạng thái bị gây áp lực lớn (high pressure), tức đối thủ đứng trong phạm vi chưa đến 2 m. Không ai có nhiều đường chuyền phát triển bóng (progressive pass) dưới áp lực hơn Fernandes, với 91 lần.
Đáng chú ý, 48 trong 114 cơ hội Fernandes tạo ra mùa này đến khi đang bị áp sát, tương đương 42,1%. Con số ấy phần nào lý giải vì sao Fernandes thường xuyên bị chỉ trích mất bóng nhiều.
Tiền vệ 31 tuổi cho rằng đánh giá như vậy thiếu ngữ cảnh. “Vị trí của tôi đòi hỏi phải chấp nhận rủi ro nhiều hơn”, anh nói. “Nếu tôi cố chuyền lên phía trước để tạo khác biệt, tôi có thể hỏng 8 trong 10 lần. Nhưng chỉ cần một lần thành công, chúng tôi có thể thắng trận”.
Có thể hiểu được tâm lý của Fernandes. Lionel Messi từng nhiều mùa dẫn đầu La Liga về số lần mất bóng khi còn đá cho Barca, còn De Bruyne thường xuyên nằm nhóm đầu Ngoại hạng ở thống kê này. Với các “nhạc trưởng”, rủi ro luôn là một phần công việc.
Không chỉ nguy hiểm ở bóng sống, Fernandes còn trở thành chuyên gia bóng chết hàng đầu giải. Anh đã có 10 kiến tạo từ các tình huống cố định mùa này, chỉ kém kỷ lục một mùa của Steven Gerrard đúng một pha kiến tạo.
Riêng Casemiro đã ghi sáu bàn từ các đường kiến tạo của Fernandes, trong đó năm bàn đến từ bóng chết. Nhờ khả năng treo bóng của đội trưởng Bồ Đào Nha, Man Utd đang ghi nhiều bàn từ tình huống cố định thứ hai giải đấu, chỉ sau Arsenal.
Fernandes tiết lộ khả năng đá phạt và phạt góc của anh thay đổi nhiều trong vài năm qua. “5 năm trước tôi chỉ tạt bóng vào giữa cấm địa rồi chờ ai đó đánh đầu. Giờ tôi phải đưa bóng vào đúng vị trí đồng đội yêu cầu”, anh nói.
Khả năng sáng tạo vượt trội của Fernandes càng nổi bật hơn nếu đặt cạnh cường độ thi đấu khổng lồ anh phải gánh. Kể từ khi ra mắt Man Utd, không cầu thủ nào trong 5 giải VĐQG hàng đầu châu Âu đá nhiều trận, nhiều phút và đá chính nhiều hơn Fernandes.
Sau hơn 6 năm tại Old Trafford, Fernandes đã chạm mốc 70 bàn và 70 kiến tạo tại Ngoại hạng Anh. Và điều khiến tiền vệ này trở nên khác biệt là gần như mọi đợt tấn công nguy hiểm của Man Utd đều phải đi qua đôi chân anh.
"Vào bán kết Champions League hai năm liên tiếp là một đặc ân với Arsenal", Arteta nói trước trận đấu trên sân Metropolitano, Madrid ngày 28/4. "Chúng tôi có cơ hội và sẽ nắm lấy bằng cả hai tay. Bạn sẽ thấy một đội bóng muốn áp đặt thế trận, muốn chiến thắng và muốn định đoạt cặp đấu ngay từ ngày mai".
Chỉ ba năm trước, dưới sự dẫn dắt của Arteta, Arsenal mới ngắt chuỗi 6 mùa giải liên tiếp vắng mặt ở Champions League. Từ vị trí tứ kết ở lần trở lại đầu tiên, đội bóng thành London đã liên tiếp góp mặt ở bán kết trong hai mùa gần nhất. Mùa trước, "Pháo thủ" thua PSG với tổng tỷ số 1-3.
Arteta kỳ vọng Arsenal có thể tiến thêm một bước để lần đầu vô địch Champions League. Nhà cầm quân người Tây Ban Nha muốn các học trò tạo dấu ấn mạnh mẽ tại sân Metropolitano, qua đó khẳng định tham vọng cho phần còn lại của mùa giải. Ông nhắc lại thời gian không xa khi Arsenal trải qua 7 năm vắng bóng tại Champions League, từ đó nhấn mạnh CLB đã xây dựng vị thế hiện tại nhờ nỗ lực, đam mê và chất lượng trong suốt chín tháng qua.
"Đây là thời điểm để đưa ra tuyên bố, cho thấy Arsenal mạnh ra sao, khao khát thế nào. Cơ hội đang ngay trước mắt và chúng tôi phải tấn công nó", Arteta nhấn mạnh. "Những gì đội đạt được trong thời gian ngắn là đáng kinh ngạc. Chúng tôi hiểu sự khó khăn, hiểu mình đã nỗ lực thế nào, vì vậy hãy tận hưởng và nắm bắt cơ hội".
Arteta đánh giá Atletico là tập thể giàu kinh nghiệm, từng nhiều lần tiến sâu tại Champions League, được dẫn dắt bởi HLV đẳng cấp là Diego Simeone. Nhưng ông tin Arsenal đủ bản lĩnh để vượt qua thử thách, sau khi đã đánh bại nhiều tên tuổi lớn châu Âu trong những mùa gần đây.
"Atletico giàu kinh nghiệm và xứng đáng có mặt ở đây", HLV 44 tuổi nói. "Nhưng Arsenal cũng đã cho thấy năng lực ở mọi sân đấu tại châu Âu. Chúng tôi chuẩn bị với mục tiêu chiến thắng. Toàn đội phải chơi với sự tự tin, khát khao và ý chí cao nhất. Sau đó, hãy xem trận đấu diễn ra thế nào và hy vọng chúng tôi sẽ thể hiện được chất lượng tốt nhất".
Arsenal bị nghi ngờ về năng lực tấn công, khi chỉ ghi 5 bàn trong 7 trận gần nhất trên mọi đấu trường. Nhưng ở lần chạm trán gần nhất, đại diện Anh đè bẹp Atletico 4-0 tại vòng bảng hồi tháng 10, cho thấy tiềm lực đáng gờm. Arteta khẳng định Arsenal sẽ tiếp cận trận đấu theo cách tương tự, thay vì chơi thận trọng dù hàng thủ đang là điểm tựa khi chỉ thủng lưới một bàn qua 4 trận knock-out trước Leverkusen và Sporting.
Trận đấu tới cũng có thể chịu ảnh hưởng bởi thời tiết xấu tại Madrid. Cơ quan khí tượng Tây Ban Nha cảnh báo mưa lớn, gió giật mạnh và thậm chí có mưa đá trong khung giờ diễn ra trận đấu. Dù vậy, Arteta khẳng định Arsenal sẵn sàng thích nghi: "Chúng tôi đã thi đấu trong nhiều bối cảnh khác nhau suốt chín tháng qua. Toàn đội sẽ thích ứng với điều kiện ngày mai theo cách tốt nhất và chiến thắng".
Phía đối diện, HLV Diego Simeone nhấn mạnh Atletico cũng đang đứng trước cơ hội lịch sử khi lần thứ tư vào bán kết Champions League dưới thời ông, với mục tiêu lần đầu vô địch giải đấu. Nhà cầm quân người Argentina cũng cảnh báo về sức mạnh của Arsenal, đặc biệt ở các tình huống cố định, sau thất bại 0-4 ở vòng bảng.
"Được trở lại bán kết là điều phi thường. Chúng tôi chưa từng làm được điều đó trước đây và đang rất gần mục tiêu", ông nói. "Những trận đấu như thế này được quyết định bởi bản lĩnh và khả năng tận dụng cơ hội. Chúng tôi sẽ đối mặt đối thủ rất mạnh, với chiến thuật bóng chết được tổ chức rất tốt. Nhưng Atletico sẽ ra sân với tất cả sự hứng khởi".
Simeone cũng xác nhận Arsenal đang quan tâm tới tiền đạo Julian Alvarez, cùng với sự cạnh tranh từ PSG và Barca. Alvarez gia nhập Atletico từ Man City năm 2024, còn hợp đồng với đội bóng thủ đô Madrid đến năm 2030, kèm điều khoản giải phóng hơn 585 triệu USD. Theo Sky Sports, Atletico không muốn bán trụ cột và định giá anh khoảng 175 triệu USD.
"Đây là trận đấu tuyệt vời nhất mà tôi từng cầm quân", Enrique chia sẻ sau trận đấu trên sân Parc des Princes tối 28/4. "Tôi nghĩ cả hai đội đã phô diễn trọn vẹn bản sắc của mình. Đây quả là một trận đấu ngoài sức tưởng tượng. Suốt sự nghiệp HLV của mình, tôi chưa bao giờ trải qua trận nào có cường độ và nhịp độ cao, cùng khát khao chiến thắng mãnh liệt đến thế. Cá nhân tôi cảm thấy kiệt sức dù không phải chạy trên sân như các cầu thủ. Tôi tin rằng tất cả người hâm mộ, dù ủng hộ bên nào, đều đã no nê với bữa tiệc bóng đá này. Xin được chúc mừng cả hai đội và tất cả các cầu thủ, vì trận cầu này sẽ được nhắc mãi".
Để Bayern mở tỷ số từ quả penalty của Harry Kane, thầy trò Enrique đã đòi lại thế dẫn bàn sau bàn gỡ hòa của Khvicha Kvaratskhelia và cú đánh đầu của Joao Neves. Những phút cuối hiệp một, tới lượt Michael Olise đưa trận đấu trở về vạch xuất phát, trước khi đương kim Quả Bóng Vàng Osmane Dembele giúp PSG dẫn 3-2.
Hiệp hai vẫn tiếp tục thế trận đôi công hấp dẫn và mang đến thêm bốn bàn nữa, hai cho chủ nhà PSG và hai cho các vị khách Bayern. Tỷ số 5-4 mang lại niềm vui tạm thời cho đại diện nước Pháp, trước chuyến hành quân đến Munich sau đây một tuần hứa hẹn thêm một màn đại chiến mãn nhãn khác.
"Họ đã khởi đầu tốt hơn với hai cầu thủ chạy cánh, Luis Diaz và Olise từ đâu ra vậy?", Enrique nói thêm. "Trong giờ nghỉ, chúng tôi đã cố gắng trấn tĩnh và khởi đầu hiệp hai tốt hơn, dẫn trước 5-2. Chúng tôi đã ngừng gây áp lực lên Kimmich vì nghĩ rằng kết quả đã an bài, và đó là lúc họ ghi thêm bàn thắng. Bayern đã chấp nhận mạo hiểm tất cả. Trận đấu tại Munich tới đây chắc chắn sẽ lại là một lễ hội bóng đá. Tôi không mong đợi gì hơn thế".
Nhà cầm quân 55 tuổi cũng nhấn mạnh rằng tập thể của ông vẫn còn những điều cần cải thiện, nhưng hiện tại muốn tận hưởng chiến thắng ở lượt đi. Ông cũng chỉ ra rằng đây mới chỉ là trận thua thứ ba của Bayern trong cả mùa giải này, nên PSG có quyền tự hào.
Dù vậy, Enrique vẫn đặt ra mục tiêu tạm thời cho trận lượt về: "Tôi đã đặt câu hỏi cho ban huấn luyện của mình, là cần phải ghi bao nhiêu bàn tại Munich để giành vé đi tiếp? Câu trả lời là tối thiểu ba bàn. Chúng tôi sẽ đến Munich, một nơi chúng tôi yêu thích và lưu giữ nhiều kỷ niệm đẹp. PSG sẽ hành quân đến đó với cùng một tinh thần chiến đấu như hiện tại".
Bên kia chiến tuyến, HLV Bayern Vincent Kompany đã không thể tận hưởng cảm giác quan sát trận đấu từ khu vực kỹ thuật, do bị cấm chỉ đạo. "Phải theo dõi trận đấu từ khán đài đúng là thảm họa", nhà cầm quân người Bỉ dí dỏm trong phòng họp báo. "Dưới sân, cảm xúc hoàn toàn khác. Khi tỷ số là 5-2, nhìn các cầu thủ PSG ăn mừng thật khó chấp nhận, nhưng các học trò của tôi đã vùng lên mạnh mẽ. Dù ngồi trên khán đài, tôi vẫn cảm nhận được nguồn năng lượng sục sôi của toàn đội".
Khi được hỏi trận đấu này có phải là minh chứng cho việc bóng đá tấn công là ưu việt nhất, Kompany trả lời rằng điều đó còn tùy thuộc vào quan điểm của mỗi người. "Khó nói lắm, vì nó cũng như tôn giáo vậy, mỗi cá nhân có một đức tin riêng", HLV 40 tuổi giải thích. "Với tôi, không có phong cách nào là thượng đẳng hơn. Ở giải hạng Nhất Anh, người ta thích bóng dài và tranh chấp. Có người lại yêu Catenaccio (phòng ngự đổ bê-tông)".
"Nhưng những gì diễn ra tối nay là cuộc va chạm giữa hai ý tưởng lớn gặp nhau. Đây là trận đấu dành cho những ai thực sự yêu bóng đá. Thông thường, một đội sẽ lùi sâu và chấp nhận để đối thủ áp đặt thế trận. Nhưng hôm nay, không ai chịu nhún nhường, và đó là lý do chúng ta có một trận cầu như thế này. Vai trò của tôi là không chấp nhận bất cứ điều gì thiếu hoàn hảo. Việc để thủng lưới 5 bàn là điều duy nhất chúng tôi cần phải mổ xẻ", Kompany khẳng định.
Với cách biệt chỉ một bàn trước trận lượt về, vị chiến lược gia sinh năm 1986 tự tin cho màn tái đấu ở Munich vào tuần sau. "Luôn có một điều gì đó đặc biệt có thể xảy ra tại Allianz Arena", ông nói. "Với 75.000 CĐV, bầu không khí sẽ cực kỳ rực lửa. Khi bị dẫn 2-5, không ai dám chắc chúng tôi còn cơ hội ở lượt về, nhưng Bayern là thế, chúng tôi không bao giờ bỏ cuộc. PSG sẽ đến sân của chúng tôi, và chúng tôi sẽ dốc toàn lực, chiến đấu đến hơi thở cuối cùng nếu cần thiết. Trận lượt về, nếu bạn đã có một chỗ ngồi mà cảm thấy không khỏe, hãy nhường nó cho người sẵn sàng cháy hết mình".
Tình huống xảy ra ở phút 54 trận đấu trên sân Camp Nou tối 8/4, khi Barca đang bị dẫn 0-1. Hậu vệ Marc Pubill, trong bối cảnh đã nhận thẻ vàng, dùng tay chặn bóng sau khi thủ môn Juan Musso bên phía Atletico thực hiện phát bóng lên. Dù cầu thủ đội khách có dấu hiệu phạm lỗi trong vòng cấm, trọng tài Istvan Kovacs không thổi phạt đền, đồng thời VAR do Christian Dingert phụ trách cũng không can thiệp.
Phản ứng sau trận, Barca cho biết bộ phận pháp lý của CLB đã gửi khiếu nại chính thức, cho rằng công tác điều hành trận đấu trái với quy định hiện hành và ảnh hưởng trực tiếp đến diễn biến cũng như kết quả.
"Đơn khiếu nại tập trung vào một tình huống cụ thể ở phút 54, khi bóng đã được đưa trở lại cuộc chơi hợp lệ nhưng một cầu thủ đối phương dùng tay chơi bóng trong vòng cấm mà không bị thổi phạt", thông báo của CLB nêu.
Barca đánh giá đây là sai lầm nghiêm trọng, đặc biệt khi VAR không can thiệp. Đội bóng xứ Catalonia đề nghị UEFA mở cuộc điều tra, công bố trao đổi của tổ trọng tài và thừa nhận sai sót nếu có, đồng thời áp dụng các biện pháp phù hợp.
Chủ sân Camp Nou cũng cho rằng đây không phải lần đầu họ chịu bất lợi từ các quyết định trọng tài khó hiểu tại Champions League, dẫn đến việc không thể cạnh tranh trong điều kiện công bằng với các đối thủ.
Sau trận, HLV Hansi Flick đã chỉ trích trọng tài khi Barca không được hưởng phạt đền, còn cầu thủ Atletico thoát thẻ đỏ trong tình huống tranh cãi.
Đến buổi họp báo hôm 10/4, nhà cầm quân người Đức ủng hộ CLB khiếu nại lên UEFA và tiếp tục phàn nàn về trọng tài. "Tôi không biết kết quả sẽ ra sao, nhưng với cá nhân tôi và toàn đội, việc CLB đứng ra bảo vệ là hoàn toàn đúng đắn, bởi điều đó là không công bằng. Sai sót có thể xảy ra, nhưng không thể có hai sai lầm ở đẳng cấp này", ông nói.
HLV 61 tuổi cũng nhấn mạnh vai trò của VAR: "Đó là lý do VAR tồn tại. Nếu họ thấy điều gì không đúng, họ phải thông báo để trọng tài xem lại, nhưng điều đó đã không xảy ra. Dĩ nhiên, chúng tôi không thi đấu tốt và cũng mắc sai lầm, nhưng chính những sai lầm đó đã góp phần quyết định kết quả trận đấu".
Trong khi đó, HLV Diego Simeone tỏ ra thận trọng khi được hỏi về phản ứng từ phía Barca. "Tôi luôn rất tôn trọng. Chúng tôi sống ở Madrid và đã quen với những tình huống như thế này. Điều đó không ảnh hưởng gì đến chúng tôi", nhà cầm quân người Argentina bày tỏ.
Ở lượt đi tứ kết Champions League, Barca còn còn nhận quyết định bất lợi khác từ trọng tài. Phút 43, trung vệ Pau Cubarsi cản ngã Giuliano Simeone ngay sát cấm địa và nhận thẻ vàng. Nhưng sau khi ra đường biên xem lại băng hình, trọng tài rút thẻ đỏ trực tiếp vì xác định trung vệ Barca ngăn cản cơ hội ghi bàn rõ rệt.
Đây là lần truất quyền thi đấu thứ 12 của Barca tại Champions League trong 10 năm qua - nhiều nhất giải. Chỉ riêng dưới thời Flick từ hè 2024, Barca đã nhận bốn thẻ đỏ, phần nào xuất phát từ lối chơi dâng cao mạo hiểm.
Từ quả đá phạt sau đó, Julian Alvarez lập siêu phẩm mở tỷ số, ghi bàn thứ chín của anh tại Champions League mùa này, trước khi cầu thủ vào sân từ ghế dự bị Alexander Sorloth ấn định chiến thắng cho Atletico ở phút 70. Đây cũng là lần đầu tiên kể từ năm 2006, đội bóng thủ đô Madrid thắng tại Camp Nou.
Hai đội sẽ đá lượt về tứ kết Champions League tại Metropolitano, Madrid lúc 2h ngày 15/4, giờ Hà Nội.
