Theo phóng viên TTXVN tại Brussels, ngày 11-5, Hội đồng Liên minh châu Âu (EU) đã thông qua khuyến nghị về Phong trào Bauhaus Mới của châu Âu (NEB), kêu gọi các quốc gia thành viên lồng ghép các giá trị của phong trào này vào chính sách quốc gia và các chương trình tài trợ nhằm hướng tới xây dựng môi trường sống bền vững, bao trùm và lấy con người làm trung tâm trên toàn EU.
Được khởi xướng từ năm 2021, Phong trào Bauhaus Mới của châu Âu hướng tới kết hợp hài hòa giữa tính bền vững, giá trị kinh tế và yếu tố thẩm mỹ trong quá trình xây dựng và cải tạo các không gian sống.
Theo Hội đồng EU, khuyến nghị mới nhằm thúc đẩy quá trình chuyển đổi xanh thông qua việc phát triển các khu dân cư có chi phí hợp lý, thiết kế chất lượng cao và có sự tham gia rộng rãi của cộng đồng.
Khuyến nghị của Hội đồng EU đưa ra 8 định hướng hành động trọng tâm nhằm thúc đẩy triển khai phong trào này trên thực tế. Trong đó, EU khuyến khích các quốc gia thành viên tích hợp các nguyên tắc về tính bền vững, tính bao trùm và thẩm mỹ vào toàn bộ chính sách và chương trình tài trợ có liên quan.
Khuyến nghị cũng nhấn mạnh việc xây dựng môi trường sống theo hướng tuần hoàn và bền vững, ưu tiên cải tạo các công trình hiện có thay vì phá dỡ, đồng thời thúc đẩy sử dụng vật liệu thân thiện với môi trường nhằm giảm phát thải và hạn chế tác động tiêu cực tới khí hậu.
Một nội dung đáng chú ý khác là tăng cường sự tham gia của người dân trong quá trình chuyển đổi không gian sống, bao gồm việc ứng dụng các công cụ kỹ thuật số để người dân cùng tham gia thiết kế và xây dựng môi trường sống chung theo hướng bình đẳng và dễ tiếp cận hơn.
Hội đồng EU đồng thời nhấn mạnh vai trò của nghệ thuật, văn hóa và giáo dục trong thúc đẩy đổi mới và chuyển đổi sạch. Theo khuyến nghị, các quốc gia thành viên cần công nhận và hỗ trợ vai trò của nghệ sĩ, nhà thiết kế và các lĩnh vực sáng tạo trong quá trình phát triển đô thị và cộng đồng.
Ngoài ra, EU cũng kêu gọi tăng cường các chương trình giáo dục và đào tạo nhằm trang bị cho người lao động các kỹ năng cần thiết trong lĩnh vực xây dựng và cải tạo bền vững, đáp ứng nhu cầu chuyển đổi xanh của nền kinh tế.
Khuyến nghị của Hội đồng cũng đề cập việc nâng cao nhận thức về phong trào Bauhaus Mới thông qua phát triển nhãn hiệu NEB và mở rộng cộng đồng NEB, hiện quy tụ gần 2.000 tổ chức địa phương và quốc tế tham gia.
Bên cạnh đó, đặt mục tiêu cải thiện khả năng tiếp cận nguồn vốn cho các dự án thuộc khuôn khổ NEB thông qua cơ chế hỗ trợ của chương trình Horizon Europe, đồng thời khuyến khích thu hút đầu tư từ khu vực tư nhân.
Hội đồng EU cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường phối hợp đa ngành, đa cấp và mở rộng hợp tác quốc tế, trong đó có hỗ trợ công cuộc tái thiết tại Ukraine.
Phát biểu với tư cách Chủ tịch luân phiên Hội đồng EU, Bộ trưởng Nông nghiệp, Phát triển Nông thôn và Môi trường Cộng hòa Cyprus Maria Panayiotou cho rằng Bauhaus Mới của châu Âu không chỉ liên quan đến kiến trúc hay các công trình đẹp về hình thức, mà còn hướng tới việc xây dựng những cộng đồng năng động và thúc đẩy lối sống bền vững trong các khu dân cư trên toàn liên minh.
Theo bà Panayiotou, khuyến nghị mới sẽ tạo động lực để các quốc gia thành viên tiếp nhận đầy đủ tinh thần của phong trào Bauhaus Mới vì một tương lai xanh hơn, bao trùm hơn và chất lượng sống tốt hơn cho người dân.
Mặc dù khuyến nghị của Hội đồng không mang tính ràng buộc pháp lý như các quy định hoặc chỉ thị của EU, văn bản này được xem là định hướng quan trọng nhằm khuyến khích các quốc gia thành viên điều chỉnh chính sách quốc gia phù hợp với các mục tiêu phát triển bền vững và bao trùm mà EU đang theo đuổi.
Đây cũng được xem là một trong những sáng kiến hỗ trợ triển khai Thỏa thuận Công nghiệp sạch và quá trình chuyển đổi sạch của EU.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 14/4 trả lời đài truyền hình ZDF của Đức rằng đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner, con rể của Tổng thống Mỹ Donald Trump, những người đã góp phần thúc đẩy đàm phán với Nga nhằm chấm dứt chiến sự ở Ukraine, hiện "liên tục tham gia các cuộc đối thoại với Iran".
Ông mô tả hai đặc phái viên Mỹ "thực tế", song cho rằng nếu không có áp lực mạnh mẽ hơn từ phía Mỹ, Nga sẽ mất động lực để "đàm phán nghiêm túc".
"Mỹ không có thời gian dành cho Ukraine nữa. Nếu Mỹ không gây áp lực lên Nga và chỉ tham gia vào một cuộc đối thoại mềm mỏng, Moskva sẽ không còn dè chừng nữa", ông Zelensky nói.
Các cuộc đàm phán do Mỹ dẫn dắt nhằm chấm dứt xung đột ở Ukraine đã rơi vào bế tắc kể từ khi chiến sự tại Iran bùng phát ngày 28/2. Các nhà đàm phán Nga - Ukraine chưa gặp lại nhau kể từ cuộc thảo luận hồi tháng 2 tại Geneva, Thụy Sĩ.
Ông Zelensky cũng bày tỏ lo ngại về việc cung cấp vũ khí từ Mỹ cho Ukraine. "Nếu chiến sự ở Trung Đông tiếp diễn, Ukraine sẽ nhận được ít vũ khí hơn. Điều này đặc biệt nghiêm trọng, nhất là đối với các trang thiết bị phòng không", ông cho hay.
Tại cuộc họp báo khi thăm Na Uy sau đó, ông Zelensky nhấn mạnh tình hình thiếu hụt tên lửa đánh chặn PAC-3 cũng như PAC-2. Loại vũ khí này chủ yếu được mua thông qua chương trình PURL, được khởi động năm ngoái, cho phép Ukraine tiếp nhận thiết bị của Mỹ bằng nguồn tài trợ từ các nước châu Âu.
"Ngay từ đầu cuộc chiến ở Trung Đông, chúng tôi đã nhận thấy sẽ có những thách thức. Việc cung cấp vũ khí diễn ra chậm chạp", ông Zelensky nói, đồng thời thừa nhận đây là "tình thế rất khó khăn đối với chúng tôi".
Trong chuyến thăm này, ông Zelensky và Thủ tướng Na Uy Jonas Gahr Store đã ký "tuyên bố chung về tăng cường hợp tác quốc phòng và an ninh". Chính phủ Na Uy cho biết hai nước mong muốn "tạo điều kiện thúc đẩy hợp tác chặt chẽ hơn giữa các ngành công nghiệp quốc phòng Na Uy và Ukraine", đồng thời "các máy bay không người lái của Ukraine từ bây giờ sẽ được sản xuất tại Na Uy".
Trước đó cùng ngày, ông Zelensky đã dẫn đầu phái đoàn chính phủ tới Berlin, gặp Thủ tướng Đức Friedrich Merz và các bộ trưởng để thảo luận về cuộc chiến với Nga, hiện đã bước sang năm thứ năm. Hai nước cũng công bố thiết lập quan hệ đối tác chiến lược tập trung vào lĩnh vực quốc phòng.
"Quân đội Áo đã kích hoạt báo động mức A, điều động biên đội tiêm kích Typhoon để nhận dạng hai máy bay PC-12 của không quân Mỹ bay vào vùng trời trưa 11/5", phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Áo Michael Bauer thông báo hôm nay.
Mức A là cấp cao nhất trong thang báo động chiến đấu của lực lượng vũ trang Áo.
Không quân Áo trước đó cũng điều động tiêm kích Typhoon sau khi phát hiện "hai máy bay PC-12 di chuyển trái phép qua khu vực Totes Gebirge thuộc bang Thượng Áo". Sau khi bị chặn, các phi cơ đã quay đầu và dường như trở về nơi xuất phát ở Munich, Đức.
Giới chức Áo không nêu rõ hai máy bay PC-12 Mỹ có xâm phạm không phận nước này trong sự việc ngày 11/5 hay không. Ông Bauer khẳng định Áo vẫn duy trì quy định về thủ tục quá cảnh qua không phận và sẽ giải quyết các sự việc thông qua kênh ngoại giao với Mỹ.
Quân đội Mỹ chưa bình luận về thông tin.
Theo biên tập viên Thomas Newdick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, máy bay PC-12 mà Áo đề cập nhiều khả năng là biến thể U-28A Draco, được Bộ tư lệnh Tác chiến Đặc biệt của không quân Mỹ (AFSOC) dùng cho nhiệm vụ thu thập thông tin tình báo, giám sát và trinh sát.
Được chế tạo trên cơ sở máy bay Pilatus PC-12M của Thụy Sĩ, mẫu U-28A mang theo nhiều thiết bị, trong đó có cảm biến quang - điện tử và trinh sát điện tử. Những phi cơ này có cấu hình khác nhau tùy năm chế tạo, một số được cho là có thể dựng ảnh radar khẩu độ tổng hợp.
AFSOC đã nâng cấp U-28A lên cấu hình với định danh EQ+, trang bị cụm cảm biến mới với camera đa phổ độ nét cao, cho phép thu thập hình ảnh từ khoảng cách xa hơn. Điều này giúp U-28A bay cao và xa mục tiêu hơn khi làm nhiệm vụ, giữ bí mật hoạt động và giảm rủi ro cho kíp lái.
U-28A cũng có hệ thống liên lạc và chia sẻ dữ liệu mở rộng, cho phép truyền thông tin thu được về sở chỉ huy hoặc trực tiếp tới binh sĩ trên thực địa theo thời gian thực.
Không rõ quy mô của phi đội U-28A trong biên chế không quân Mỹ. Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) hồi tháng 12/2023 cho biết có gần 40 chiếc U-28A đang hoạt động.
Đây không phải lần đầu Áo cáo buộc máy bay quân sự Mỹ xâm phạm không phận. Trong thời gian tăng lực lượng đến Trung Đông vào năm 2002, trước khi tấn công Iraq, không quân Mỹ từng tìm cách cho hai chiến đấu tàng hình F-117A bay lén qua không phận Áo.
Quân đội Mỹ khi đó đề nghị Áo cho một máy bay tiếp dầu KC-10A bay qua và được cấp phép dễ dàng, do phi cơ không mang vũ khí. Hai máy bay F-117A bay sát chiếc KC-10A để giấu mình trước radar kiểm soát đường không. Tuy nhiên, sự bất thường trong kế hoạch bay của Mỹ khiến Áo điều hai tiêm kích Saab 35 tới giám sát và phát hiện biên đội F-117A.
Giới chức Áo sau đó công bố ảnh chụp biên đội máy bay Mỹ trước Hội đồng An ninh Quốc gia, rồi gửi kèm công hàm phản đối đến đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Vienna.
"Khi xuất phát từ Đức tới Italy hoặc Trung Đông, phi cơ quân sự Mỹ thường bay qua không phận Áo và Thụy Sĩ nhằm tránh di chuyển quãng đường dài qua Pháp. Các chuyến xâm nhập không phận thường chỉ kéo dài trong vài phút", Newdick nói.
Ngày 23-4, Hãng tin Reuters tiết lộ nội dung một bức thư điện tử nội bộ của Lầu Năm Góc, trong đó liệt kê hàng loạt phương án nhằm đáp trả các đồng minh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) bị Washington cho là không hỗ trợ đầy đủ chiến dịch quân sự của Mỹ trong cuộc chiến với Iran.
Đáng chú ý trong đó có phương án đình chỉ tư cách thành viên của Tây Ban Nha và xem xét lại lập trường của Mỹ đối với chủ quyền của Anh tại quần đảo Falkland, theo một quan chức Mỹ giấu tên.
Theo quan chức này, bức thư bày tỏ sự bực bội trước việc một số đồng minh ngần ngại hoặc từ chối cấp cho Mỹ "quyền tiếp cận, đặt căn cứ và bay qua không phận" (gọi chung là ABO) phục vụ cuộc chiến với Iran.
Văn bản khẳng định ABO "chỉ là điều kiện tối thiểu tuyệt đối của NATO". Các phương án trừng phạt nêu trên đang được lãnh đạo cấp cao tại Lầu Năm Góc xem xét.
Một trong các phương án là không cho những nước không hợp tác với Mỹ khỏi các vị trí quan trọng hoặc có uy tín trong NATO.
Riêng với Tây Ban Nha, bức thư đánh giá việc đình chỉ tư cách thành viên sẽ ít tác động về mặt quân sự nhưng mang ý nghĩa biểu tượng lớn.
Mỹ hiện có hai căn cứ quan trọng tại nước này là căn cứ hải quân Rota và căn cứ không quân Morón. Quan chức trên không tiết lộ Washington sẽ theo đuổi bước đi này bằng cơ chế nào, và Reuters cũng chưa xác định được liệu NATO có sẵn cơ chế như vậy hay không.
Bức thư còn đề cập phương án xem xét lại quan điểm ủng hộ về mặt ngoại giao mà Mỹ dành cho những "tài sản đế quốc" lâu đời của nhiều nước châu Âu, điển hình là quần đảo Falkland. Đây là vùng lãnh thổ do Anh quản lý nhưng vẫn bị Argentina tuyên bố chủ quyền.
Đáng chú ý, quan chức Mỹ nói bức thư không đề xuất việc Mỹ rút khỏi NATO, cũng không đề xuất đóng cửa các căn cứ ở châu Âu. Quan chức trên từ chối xác nhận liệu các phương án có bao gồm khả năng rút bớt lực lượng Mỹ khỏi châu Âu, vốn đã được giới phân tích cảnh báo từ trước, hay không.
Phản hồi những thông tin trên, Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson cho biết: "Đúng như Tổng thống Trump đã khẳng định, bất chấp tất cả những gì Mỹ đã làm cho các đồng minh NATO, họ đã không sát cánh cùng chúng tôi".
Bà khẳng định Bộ Chiến tranh sẽ đảm bảo ông Trump có những phương án "đáng tin cậy" để các đồng minh "không chỉ là hổ giấy mà phải thực hiện phần việc của mình".
Phản hồi về thông tin có thể bị "đình chỉ" tư cách thành viên NATO, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez cho biết: "Chúng tôi không làm việc dựa trên những bức thư điện tử. Chúng tôi làm việc dựa trên văn bản chính thức và lập trường của các chính phủ, trong trường hợp này là của Mỹ".
Từ khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch tấn công phủ đầu Israel hồi cuối tháng 2, Washington đã yêu cầu sự hỗ trợ từ nhiều nước châu Âu, nhưng hầu hết đều bị từ chối.
Riêng ông Sanchez đã công khai gọi nỗ lực quân sự của Mỹ và Israel là "không thể biện hộ được" và "nguy hiểm". Trước đó, Madrid cũng đã kiên quyết từ chối để Mỹ sử dụng hai căn cứ quân sự Rota và Morón chống lại Iran.
