Ngày 13-5, thông tin từ Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Tây Ninh cho biết đã có báo cáo thực trạng Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài và định hướng phát triển trong thời gian tới.
Tính đến ngày 30-4, Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài đã thu hút được 61 dự án đầu tư, trong đó có 29 dự án FDI với tổng vốn đầu tư đăng ký đạt 586 triệu USD và 32 dự án có vốn đầu tư trong nước với tổng vốn đầu tư 8.148 tỉ đồng. Đến nay có 36 dự án đang triển khai hoạt động, gồm 19 dự án có vốn đầu tư nước ngoài và 17 dự án có vốn đầu tư trong nước.
Qua 25 năm thành lập và phát triển, Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài đang giải quyết việc làm cho hơn 10.700 lao động. Thu phí sử dụng kết cấu hạ tầng đối với phương tiện ra, vào cửa khẩu Mộc Bài bắt đầu từ năm 2014 được 44,3 tỉ đồng và không ngừng tăng lên qua các năm. Năm 2025 đã thu được 431,5 tỉ đồng, riêng 4 tháng đầu năm 2026 đạt 142,6 tỉ đồng.
Kim ngạch xuất khẩu qua cửa khẩu năm 2005 là 52,3 triệu USD. Năm 2025 đã đạt 850 triệu USD và 4 tháng đầu năm 2026 đạt 157 triệu USD.
Song song đó, số lượt phương tiện qua lại cửa khẩu cũng tăng dần qua các năm, năm 2015 đạt 136.785 lượt, năm 2025 đạt 309.523 lượt, 4 tháng đầu năm 2026 đạt 108.271 lượt. Số lượt người qua lại cửa khẩu bình quân mỗi năm trên 2 triệu lượt người.
Tuy nhiên Ban Quản lý khu kinh tế đánh giá chung qua hơn 25 năm xây dựng và phát triển, Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài chưa phát triển như kỳ vọng của tỉnh, chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế của khu, đóng góp vào nền kinh tế của tỉnh không đáng kể so với quy mô được duyệt.
Thống kê cho thấy chỉ có 15% trên tổng diện tích đất đăng ký đầu tư được đưa vào sử dụng, khai thác, mà chủ yếu là các dự án sản xuất, thương mại, dịch vụ.
Còn các dự án quy mô lớn, sử dụng nhiều đất (khoảng 1.636ha) trong nhiều năm liền không triển khai được, do đền bù không liền thửa (da beo) và các nguyên nhân chủ quan, khách quan khác, gây rất nhiều khó khăn trong công tác quản lý nhà nước, cũng như khó khăn cho cả doanh nghiệp và người dân, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của khu kinh tế.
Đặc biệt, các dự án siêu thị, trung tâm thương mại, chợ đường biên chỉ khởi sắc vào những năm đầu khi áp dụng chính sách bán hàng miễn thuế cho khách nội địa tham quan, du lịch. Khi chính sách này thay đổi, hoạt động thương mại ngày càng bị thu hẹp dần.
Doanh thu hoạt động thương mại năm 2011 đạt 1.237 tỉ đồng, năm 2012 đạt 1.250 tỉ đồng, và bắt đầu từ năm 2013 giảm xuống chỉ còn 993 tỉ đồng, năm 2014 chỉ đạt 996 tỉ đồng, năm 2015 giảm sâu còn 386 tỉ đồng, 2016 đạt 434 tỉ đồng, năm 2017 đạt 476 tỉ đồng.
Đến tháng 3-2018, các doanh nghiệp mua bán hàng miễn thuế đều ngừng hoạt động do Chính sách bán hàng miễn thuế của Chính phủ bị bãi bỏ.
Bên cạnh nhiều nguyên nhân khách quan về việc thay đổi cơ chế, chính sách chung, nguyên nhân chủ quan được xác định là do ban đầu, định hướng phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài lấy thương mại – dịch vụ làm động lực phát triển, trong đó chọn khâu đột phá là thực hiện chính sách kinh doanh bán hàng miễn thuế để thu hút du khách, tạo tiền đề cho sự phát triển.
Mục tiêu này dựa vào chính sách là chính, khi chính sách thay đổi đã làm cho khu kinh tế mất động lực phát triển.
Cùng với đó là việc quy hoạch chung khu kinh tế cửa khẩu này chưa có tính dự báo cao, chưa nghiên cứu đầy đủ, kịp thời xu hướng phát triển, chưa đánh giá hết những tác động rủi ro khi mục tiêu, chiến lược bị tác động, thay đổi…
Nhiều dự án chậm triển khai kéo dài chưa được xử lý dứt điểm, vốn ngân sách bố trí đầu tư hạ tầng còn tương đối ít so với quy mô…
Ban Quản lý khu kinh tế tỉnh Tây Ninh đưa ra định hướng phát triển trong thời gian tới là chuyển động lực phát triển Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài từ phát triển các hoạt động thương mại dựa vào chính sách bán hàng miễn thuế sang động lực mới theo hướng tổng hợp nhiều chức năng: Công nghiệp – đô thị – thương mại – dịch vụ mang tầm quốc gia và quốc tế.
Trong đó lấy công nghiệp là trọng tâm, động lực phát triển. Cùng với đó ưu tiên phát triển dịch vụ logistics kết nối vùng, chú trọng công tác lựa chọn nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư chiến lược đến đầu tư, có khả năng thu hút các nhà đầu tư thứ cấp có chất lượng.
Từ đó tạo động lực lan tỏa lớn không chỉ cho kinh tế – xã hội của Tây Ninh, mà còn làm hiệu ứng mạnh mẽ cho cả vùng kinh tế phía Nam trong thời gian tới.
Song song đó tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp để thực hiện Đồ án quy hoạch chung xây dựng Khu kinh tế cửa khẩu Mộc Bài đến năm 2045 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, định hướng phát triển khu kinh tế trong thời gian tới theo mô hình công nghiệp – đô thị – thương mại – dịch vụ gắn với bảo đảm quốc phòng, an ninh.
CEO Kia Song Ho-sung thông tin về chiến lược thu hẹp khoảng cách giá với các đối thủ Trung Quốc tại châu Âu còn 15-20% trong năm nay, giảm so với mức 20-25%, Reuters đưa tin ngày 27/4. Chiến lược này đã giúp Kia, cùng với công ty mẹ Hyundai, đứng thứ ba về doanh số bán xe toàn cầu, vượt qua tình cảnh suy giảm chung toàn thị trường.
Động thái trên báo hiệu một "cuộc chiến giá cả" trong bối cảnh hãng xe Trung Quốc đẩy mạnh xuất khẩu. Khi thị trường nội địa chững lại, thị trường Mỹ không thể thâm nhập vì rào cản thuế quan, châu Âu trở thành chiến trường quan trọng với doanh nghiệp sản xuất ôtô của đất nước tỷ dân.
Trong tháng Ba, tính riêng BYD, doanh số xe đăng ký tại thị trường này tăng gần 150%, vượt xa mức tăng 6% của Kia và Hyundai.
Việc bùng nổ nhanh chóng số xe Trung Quốc lăn bánh trên đường châu Âu buộc doanh nghiệp cùng ngành, như Kia, phải giảm giá và cung ứng dòng xe giá rẻ hơn. Phía Kia cho biết tại một số quốc gia châu Âu, thị phần xe Trung Quốc tăng nhanh hơn nhiều so với dự kiến của doanh nghiệp Hàn Quốc.
Cuối tuần trước, Kia công bố lợi nhuận quý I đạt 1.830 tỷ won (khoảng 1,2 tỷ USD), giảm 23,5% so với cùng kỳ. Reuters cho rằng việc tung ra nhiều chương trình khuyến mãi là một trong nhiều nguyên nhân dẫn tới lợi nhuận hãng ôtô này sụt giảm.
Tuy nhiên, ông Song tin tưởng Kia có thể tận dụng nền tảng lợi nhuận vững chắc để cạnh tranh với đối thủ. Bởi lẽ, vị CEO này dự đoán quá trình tái cấu trúc ngành công nghiệp ôtô Trung Quốc sẽ diễn ra sớm hơn dự kiến, khi trọng tâm chiến lược của Bắc Kinh chuyển từ xe điện sang trí tuệ nhân tạo (AI) và robot.
Tháng 10 năm ngoái, Bắc Kinh ra tín hiệu chấm dứt trợ cấp cho ngành công nghiệp xe điện sau hơn một thập kỷ hỗ trợ. Việc này khiến thị trường ôtô lớn nhất thế giới vật lộn với tình trạng dư cung nghiêm trọng, thúc đẩy loạt hãng xe Trung Quốc tăng tốc thâm nhập thị trường nước ngoài.
Theo ông Song, khi không còn được hỗ trợ từ chính phủ, đối thủ Trung Quốc sẽ thiếu nguồn lực cần thiết để tiến xa hơn. "Có vẻ như thời điểm tái cấu trúc đang đến gần. Cho đến lúc đó, chúng ta nên tiếp tục theo đuổi chiến lược tăng trưởng, tận dụng nguồn lực hiện có", CEO Kia nói với các nhà đầu tư.
Jose Munoz, CEO Hyundai Motor, cùng chung nhận định này. Ông cho rằng Hyundai không thể tăng trưởng với tốc độ của Trung Quốc, nhưng họ tăng trưởng "với lợi nhuận cao". "Chúng tôi chỉ có thể ‘tự mình hỗ trợ mình’, ông Jose nói.
Sau cuộc họp với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước hồi đầu tháng 4, nhiều ngân hàng đã đồng thuận giảm lãi suất huy động và cho vay nhằm hỗ trợ nền kinh tế. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, mặt bằng lãi suất tại Việt Nam vẫn duy trì ở mức cao và sẽ tiếp tục chịu áp lực từ xu hướng lãi suất toàn cầu.
Tại hội thảo về dòng vốn tín dụng vào thị trường bất động sản do Báo Đầu tư tổ chức sáng 12/5 tại TPHCM, TS Cấn Văn Lực - Chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV - cho biết các ngân hàng Trung ương trên thế giới hiện chưa có động thái mạnh tay giảm lãi suất. Ngay cả Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng được dự báo chỉ giảm lãi suất tối đa một lần trong năm nay.
Theo ông Lực, xu hướng lãi suất toàn cầu neo cao sẽ tác động trực tiếp đến tỷ giá và mặt bằng lãi suất tại Việt Nam. Trong quý I, lãi suất duy trì ở mức cao khiến thanh khoản thị trường bất động sản bị ảnh hưởng đáng kể, trong khi giá nhà vẫn neo ở vùng cao.
Hiện lãi suất vay mua nhà ưu đãi giai đoạn đầu phổ biến ở mức 8,5-10%/năm. Sau thời gian ưu đãi, lãi suất thả nổi tăng lên khoảng 12-14%/năm, tiệm cận mức đỉnh cuối năm 2022. Mức lãi suất này tạo áp lực tài chính lớn đối với người mua nhà, đặc biệt trong bối cảnh giá bất động sản đã tăng mạnh so với thu nhập thực tế.
Áp lực chi phí vốn cũng khiến nhiều chủ đầu tư thận trọng hơn trong triển khai dự án mới và gặp khó khăn về tài chính ở các dự án đang triển khai. Trong khi đó, người mua nhà có xu hướng giảm sử dụng đòn bẩy tài chính, khiến sức hấp thụ của thị trường chậm lại.
Tổ chức VIS Rating dự báo lãi suất vay mua nhà bình quân có thể tăng thêm 3-4 điểm phần trăm so với cùng kỳ do lãi suất huy động tăng nhẹ và tín dụng bất động sản tiếp tục được kiểm soát chặt chẽ.
Bên cạnh câu chuyện tín dụng, TS Cấn Văn Lực cho rằng thị trường cần khai thông thêm nhiều nguồn vốn khác ngoài ngân hàng như cổ phiếu, trái phiếu, vốn FDI và cả việc chống lãng phí. Ông cho biết tỷ lệ tiết kiệm của người dân Việt Nam hiện tương đương 37% GDP, cao hơn tỷ lệ đầu tư khoảng 4 điểm phần trăm, cho thấy vẫn còn một lượng vốn lớn trong dân cần được khơi thông để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, dư nợ tín dụng bất động sản đến cuối năm 2025 đạt khoảng 4,74 triệu tỷ đồng, tăng hơn 36% so với năm trước và chiếm hơn 25% tổng dư nợ toàn hệ thống.
Từ đầu năm 2026, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng kiểm soát tăng trưởng tín dụng bất động sản không vượt quá mức tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế, dự kiến khoảng 15%.
Các chuyên gia dự báo những doanh nghiệp bất động sản lớn, có pháp lý minh bạch sẽ được ưu tiên tiếp cận vốn tín dụng. Ngược lại, các doanh nghiệp nhỏ hoặc dự án chưa hoàn thiện pháp lý có thể gặp khó khăn trong vay vốn ngân hàng và phải tìm đến các kênh huy động khác như trái phiếu doanh nghiệp.
Dù thị trường bất động sản còn nhiều khó khăn trong ngắn hạn, các chuyên gia vẫn đánh giá tích cực về triển vọng dài hạn nhờ khả năng điều phối dòng vốn và các chính sách hỗ trợ tăng trưởng kinh tế vĩ mô.
Năm 2025 ghi nhận một cột mốc ấn tượng khi xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt 8,5 tỷ USD, trở thành động lực tăng trưởng mới của ngành nông nghiệp.
Bước sang năm 2026, với mục tiêu tham vọng từ 9 đến 10 tỷ USD, ngành rau quả tiếp tục đón tin vui khi 4 tháng đầu năm xuất khẩu đã đạt 2,06 tỷ USD, tăng hơn 22% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, trái bưởi Việt Nam đã mở thành công cánh cửa vào thị trường Úc và ký nghị định thư xuất sang Trung Quốc, hứa hẹn mang về giá trị xấp xỉ 1 tỷ USD. Tuy nhiên, con đường tiến tới mốc 10 tỷ USD không trải đầy hoa hồng.
Trong số ChatToday phát sóng vào ngày mai (16/5) trên báo Dân trí, ông Nguyễn Đình Tùng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Vina T&T Group, Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, thẳng thắn chỉ ra những "điểm nghẽn" có thể cản bước tiến của toàn ngành.
Theo ông Tùng, thách thức lớn nhất hiện nay đến từ những biến động địa chính trị toàn cầu. Căng thẳng tại khu vực Trung Đông khiến các tuyến hàng hải bị gián đoạn, thời gian vận chuyển hàng hóa sang các thị trường xa như châu Âu hay bờ Đông nước Mỹ phải kéo dài thêm từ 10 đến 15 ngày. Điều này khiến nhiều loại trái cây không đáp ứng được yêu cầu bảo quản gần như bị "tê liệt", đồng thời đẩy chi phí logistics lên mức rất cao.
Bên cạnh yếu tố khách quan, những điểm yếu nội tại cũng đang đe dọa mục tiêu tỷ USD. Việc một số lô hàng bị cảnh báo về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, dù chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, vẫn có nguy cơ ảnh hưởng đến thương hiệu chung của nông sản Việt. Ngoài ra, tình trạng ách tắc kiểm nghiệm sầu riêng trong mùa vụ cũng là một cảnh báo về năng lực thông quan hàng hóa.
Vậy đâu là giải pháp để ngành trái cây Việt Nam phát triển bền vững?
Trả lời câu hỏi này, ông Tùng nhấn mạnh vào việc quản lý mã số vùng trồng. Vị chuyên gia ví mã số vùng trồng quan trọng như "sổ đỏ" của một mảnh vườn, giúp truy xuất nguồn gốc minh bạch và khoanh vùng nhanh chóng khi có sự cố.
Ông kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương cần chủ động cấp mã số vùng trồng cho toàn bộ diện tích của bà con nông dân, thay vì để người dân hoặc doanh nghiệp tự đi xin như hiện nay.
Bên cạnh đó, vị Phó Chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam cũng chia sẻ khát vọng xây dựng một thương hiệu trái cây quốc gia, biến Việt Nam thành một thế lực xuất khẩu thực sự để phần lớn thặng dư thương mại trở về trong nước. Những loại quả thuần chủng Việt Nam như sầu riêng Ri6, bưởi da xanh hay dừa xiêm Bến Tre hoàn toàn đủ sức gánh vác sứ mệnh tiên phong này.
ChatToday là talkshow với các nhân vật liên quan tới những vấn đề về kinh tế. Sản phẩm này do các thành viên Ban Kinh tế, Báo điện tử Dân trí lên ý tưởng và triển khai thực hiện.
Xuất hiện trên Dân trí và các nền tảng mạng xã hội của báo vào 9h ngày 1 và 16 hàng tháng, ChatToday đem đến những câu chuyện của nhân vật khách mời hoặc các góc nhìn, quan điểm của họ về một chủ đề kinh tế đang được bạn đọc quan tâm.
