Huế là vùng đất mà chỉ cần nhắc tên thôi đã gợi lên trong lòng người một cảm giác rất riêng. Người ta nhớ Huế bởi sông Hương, núi Ngự, bởi những mái cung điện trầm mặc dưới màu thời gian, bởi nhịp sống chậm rãi như một câu thơ cổ. Nhưng nếu phải nói đến một điều khiến Huế ở lại lâu hơn trong ký ức, thì có lẽ đó chính là ẩm thực, một thứ nghệ thuật lặng lẽ mà sâu sắc, thấm vào đời sống như một phần tự nhiên của văn hóa.
Huế nằm ở vùng đất trung độ của đất nước, nơi khí hậu giao thoa giữa Bắc và Nam, nơi địa hình trải dài từ núi cao xuống đồng bằng, ra đến phá Tam Giang và biển cả. Chính sự đa dạng ấy đã ban tặng cho Huế một nguồn nguyên liệu phong phú hiếm có. Từ rau rừng, cá sông, tôm phá đến hải sản biển, từ các loại gia vị dân dã đến những sản vật quý hiếm, tất cả như hội tụ về đây, tạo nên một nền tảng tự nhiên đầy ưu đãi cho nghệ thuật ẩm thực phát triển.
Nhưng Huế không chỉ có thiên nhiên. Lịch sử của vùng đất này là lịch sử của những cuộc gặp gỡ. Từ dòng chảy văn hóa Việt từ Bắc vào, hòa quyện với dấu ấn Champa, Chân Lạp, với những ảnh hưởng từ phương Nam, từ cộng đồng Minh Hương… tất cả đã tạo nên một tầng văn hóa đa sắc. Và rồi, khi Huế trở thành thủ phủ của Đàng Trong từ thế kỷ XVII, rồi kinh đô của đất nước dưới triều Tây Sơn và Nguyễn, nơi đây trở thành chốn hội tụ của nhân tài bốn phương. Trong số đó, có những con người mang theo cả bí quyết ẩm thực, tinh hoa chế biến, để rồi qua thời gian, nâng chuyện ăn uống lên thành một thứ nghệ thuật thực sự.
Ẩm thực Huế vì thế không đơn thuần là món ăn. Nó là kết tinh của lịch sử, của trí tuệ và của một lối sống tinh tế. Không phải ngẫu nhiên mà nơi đây có “Thực phổ bách thiên”, một thực đơn trăm món viết bằng thơ, hay có những thiết chế như “Nữ công học hội” từ đầu thế kỷ XX, nơi việc nội trợ được xem là một lĩnh vực cần học hỏi, rèn luyện. Ẩm thực, trong cảm thức Huế, luôn gắn với phẩm chất con người, với “công – dung – ngôn – hạnh”, với một nếp sống chuẩn mực và thanh nhã.
Nếu nhìn vào số lượng món ăn, có thể thấy rõ điều đó: trong khoảng 1700 món ăn truyền thống của Việt Nam, riêng Huế đã chiếm tới 1300 món. Nhưng điều đáng nói không nằm ở con số, mà ở chiều sâu. Ẩm thực Huế được tổ chức thành nhiều hệ như: Cung đình, dân gian, chay Phật giáo… mỗi hệ là một thế giới riêng, nhưng lại có sự giao thoa tinh tế.
Ẩm thực cung đình Huế là đỉnh cao của sự chọn lọc
Trò chuyện với PV, ông Phan Thanh Hải, Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế cho biết, ẩm thực cung đình Huế là đỉnh cao của sự chọn lọc và nâng cấp từ dân gian. Ở đó, mỗi món ăn không chỉ ngon mà còn phải bổ, phải hài hòa trong một “phương thang” chung, góp phần điều hòa cơ thể, tăng cường sức khỏe cho nhà vua. Bữa ăn của vua không phải là sự phô trương, mà là một hệ thống được kiểm soát chặt chẽ bởi đội Thượng Thiện và viện Thái Y.
Theo ông Hải, mỗi món do một nghệ nhân phụ trách, nhưng tất cả phải hòa vào tổng thể. Có những bữa ăn thường nhật đã lên đến hàng chục món, và yến tiệc thì có thể lên đến hàng trăm. Giữa những món cao lương mỹ vị như nem công, chả phụng, vẫn hiện diện những món dân dã như cá kho, dưa kiệu, xôi vò… như một sự nhắc nhớ về cội nguồn.
Ẩm thực dân gian Huế lại mang một vẻ đẹp khác. Vẫn là sự cầu kỳ, nhưng không phải để phô diễn, mà để làm đẹp cho đời sống. Một bữa cơm của người Huế bình dân có thể có đến cả chục món, được bày biện chỉn chu như một mâm cỗ nhỏ.
“Không chỉ ăn, người Huế còn biết uống, và uống cũng thành nghệ thuật. Trà trong cung đình được pha bằng những bộ ấm chén tinh xảo, có khi đặt từ tận Giang Tây, Trung Quốc. Trong dân gian, trà sen, trà lài, nước gạo rang, nước lá vằng… đều mang những sắc thái riêng. Rượu thì có Minh Mạng thang với hàng chục loại khác nhau, đây là một dòng rượu bổ vừa là thức uống, vừa là phương thuốc. Cà phê, dù du nhập muộn hơn, lại nhanh chóng trở thành một phần của đời sống Huế, đi vào thi ca, âm nhạc như một thói quen đầy chất suy tư.
Tất cả những điều đó dẫn đến một nhận thức rất đặc trưng với người Huế, ăn uống là văn hóa. Một bữa ăn không chỉ để no, mà là sự hội tụ của âm – dương, ngũ hành, của màu sắc, hương vị, hình thức. Ăn không chỉ bằng miệng, mà còn bằng mắt, bằng tai, bằng mũi, và cuối cùng là bằng tâm. Khi đạt đến mức ấy, ẩm thực không còn là nhu cầu sinh học, mà trở thành một trải nghiệm thẩm mỹ, một hành vi văn hóa”, ông Hải nhấn mạnh.
Giám đốc Sở Văn hoá và Thể thao Tp.Huế chia sẻ thêm, thời gian đã trôi qua, Huế không còn là kinh đô, nhưng ẩm thực Huế vẫn tiếp tục hành trình của mình. Nó theo chân người Huế đi khắp mọi miền, trở thành một sứ giả văn hóa thầm lặng. Nhưng có lẽ, để cảm nhận trọn vẹn nhất, người ta vẫn nên đến Huế. Bởi chỉ trong không gian ấy, giữa sông nước, cây cỏ, giữa nhịp sống chậm và những ký ức còn vang vọng, người ta mới thực sự hiểu vì sao ẩm thực Huế lại có thể quyến rũ đến vậy.
Một vật thể nhỏ xíu lao vun vút trong không khí với tốc độ mà mắt thường gần như không kịp nhìn rõ. Chỉ cần chậm hơn một phần nghìn giây, mọi thứ sẽ bay vụt qua. Thế nhưng, người đàn ông Nhật Bản này vẫn đứng im, rút kiếm trong chớp mắt và chém đôi mục tiêu trước sự ngỡ ngàng của tất cả.
Khoảnh khắc ấy từng khiến hàng triệu người trên internet há hốc miệng vì tưởng mình đang xem cảnh cắt ra từ phim samurai viễn tưởng.
Nhân vật gây sốc là Isao Machii, bậc thầy kiếm đạo Iaido nổi tiếng tại Nhật Bản, người được cộng đồng quốc tế gọi là "samurai nhanh nhất thế giới". Trong hàng loạt video lan truyền, ông liên tục dùng thanh katana chém trúng những vật thể bay tốc độ cao như: bóng tennis, viên BB pellet, tôm chiên, trái cây hay các vật nhỏ đang rơi tự do.
Điều khiến người xem nổi da gà nhất là màn chém trúng viên BB pellet chỉ rộng khoảng vài milimet đang lao tới với tốc độ cực lớn. Ở tốc độ đó, mục tiêu gần như chỉ xuất hiện trước mắt chưa đầy một cái chớp mi. Vậy nhưng, lưỡi kiếm của Isao Machii vẫn lia đúng quỹ đạo, cắt vật thể thành hai phần gần như hoàn hảo.
Guinness World Records đã xác nhận Isao Machii sở hữu nhiều kỷ lục kiếm thuật phi thường, trong đó có thành tích chém vật thể nhỏ đang bay với vận tốc hơn 700 km/h và hàng loạt kỷ lục về số nhát chém chính xác trong thời gian ngắn.
Không ít người sau khi xem video đã đặt cùng một câu hỏi: Liệu đây là phản xạ của con người hay một dạng "máy quét sống"? Bởi ở nhiều tình huống, vật thể còn chưa kịp rơi xuống đất hoặc chưa kịp lọt hẳn vào tầm mắt, lưỡi kiếm của ông đã vung lên trước như thể biết chính xác nó sẽ đi đâu.
Trên các diễn đàn quốc tế, hàng nghìn bình luận mô tả cảm giác "không tin nổi mắt mình", thậm chí có người ví Isao Machii như nhân vật bước ra từ anime Nhật Bản. Nhiều người ban đầu nghi ngờ video tua nhanh, nhưng các bản quay chậm cho thấy cú rút kiếm và điểm chạm đều là thật.
Sự phi thường ấy không đến từ may mắn. Isao Machii bắt đầu luyện kiếm từ khi còn nhỏ và dành hàng chục năm chỉ để rèn một thứ: khả năng đọc chuyển động trong tích tắc. Theo giới võ thuật Nhật Bản, ông có thể ghi nhớ quỹ đạo vật thể gần như ngay khi nó vừa xuất hiện, đồng thời đồng bộ chuyển động tay, mắt và thân người trong khoảng thời gian cực ngắn.
Nói cách khác, khi người bình thường còn đang "nhìn thấy", Isao Machii đã hoàn thành gần xong cú chém. Đó là lý do các màn biểu diễn của ông luôn mang lại cảm giác rất điện ảnh: viên đạn lao tới, thanh katana lóe sáng, vật thể tách làm đôi giữa không trung.
Nhưng khác với điện ảnh, ở đây không có kỹ xảo CGI. Chỉ có một con người thật đứng giữa ranh giới mong manh của sai số vài milimet và thời gian vài phần nghìn giây.
Và chính điều đó mới khiến Isao Machii trở thành một trong những "dị nhân" hiếm hoi khiến thế giới phải thừa nhận rằng: Đôi khi khả năng của con người còn đáng kinh ngạc hơn cả tưởng tượng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa ban hành Quyết định về Chuẩn chương trình đào tạo (CTĐT) ngành đường sắt trình độ đại học, quy định các yêu cầu tối thiểu đối với các chương trình đào tạo nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực đường sắt tại Việt Nam.
Chuẩn CTĐT được xây dựng trên cơ sở các quy định hiện hành về giáo dục đại học, tham chiếu Khung trình độ quốc gia Việt Nam và định hướng của Chính phủ về đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt đến năm 2035, định hướng đến năm 2045.
Theo đó, chương trình đào tạo hướng tới phát triển nguồn nhân lực phục vụ hệ thống đường sắt hiện đại, bao gồm đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, đường sắt điện khí hóa và đường sắt tốc độ cao, đồng thời có khả năng thích ứng với sự phát triển của khoa học, công nghệ và hội nhập quốc tế.
Danh mục ngành đào tạo được cấu trúc theo 4 phân nhóm: xây dựng và quản lý xây dựng công trình; hệ thống điện, thông tin tín hiệu và điều khiển; phương tiện đường sắt; kinh tế và khai thác vận tải đường sắt.
Chuẩn đầu ra yêu cầu người học đạt năng lực toàn diện về kiến thức, kỹ năng, mức độ tự chủ và trách nhiệm, trong đó nhấn mạnh khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ hiện đại, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo và tư duy hệ thống.
Chương trình được thiết kế theo hai định hướng văn bằng gồm cử nhân (tối thiểu 120 tín chỉ) và kỹ sư (tối thiểu 150 tín chỉ). Cấu trúc chương trình bao gồm các khối kiến thức: giáo dục đại cương; cơ sở ngành và chuyên ngành; kiến thức bổ trợ; thực tập, thực hành và tốt nghiệp.
Trong đó, ngoại ngữ chiếm tối thiểu 8 tín chỉ; khối toán, khoa học cơ bản và công nghệ thông tin chiếm tối thiểu 20 tín chỉ đối với các ngành kỹ thuật và 15 tín chỉ đối với nhóm kinh tế – vận tải.
Về tuyển sinh, chuẩn đầu vào được quy định theo hướng bảo đảm chất lượng, trong đó với phương thức xét tuyển dựa trên kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT, tổng điểm tổ hợp xét tuyển phải đạt tối thiểu 60% và có môn Toán trong tổ hợp.
Chương trình đào tạo được triển khai theo hướng lấy người học làm trung tâm, kết hợp giảng dạy trực tiếp với công nghệ số; áp dụng các phương pháp học tập theo dự án, theo vấn đề và tăng cường thực hành, mô phỏng.
Thời lượng thực tập, thực hành chiếm tối thiểu 15% đối với chương trình cử nhân và 20% đối với chương trình kỹ sư trong khối kiến thức cơ sở ngành và chuyên ngành. Đồng thời, chương trình tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp và chuyên gia, giúp người học tiếp cận môi trường làm việc thực tế ngay trong quá trình học tập.
Chuẩn CTĐT cũng quy định yêu cầu về đội ngũ giảng viên và điều kiện bảo đảm chất lượng đào tạo, trong đó mỗi chương trình phải có ít nhất một giảng viên trình độ tiến sĩ phù hợp ngành đào tạo, có kinh nghiệm giảng dạy hoặc quản lý đào tạo từ 3 năm trở lên.
Đồng thời các cơ sở đào tạo phải bảo đảm cơ sở vật chất, phòng thí nghiệm, học liệu và hạ tầng công nghệ.
Các chương trình đào tạo được xây dựng theo nguyên tắc cải tiến liên tục, có lộ trình nâng cao chất lượng, tăng cường hợp tác với doanh nghiệp, cơ sở đào tạo trong nước và đối tác quốc tế.
Trương Minh Quốc Thái sinh năm 1974 là một trong những gương mặt quen thuộc của màn ảnh Việt với lối diễn xuất tự nhiên, sâu sắc. Anh sinh ra trong một gia đình có 7 anh chị em. Quốc Thái tốt nghiệp khoa Điện công nghiệp trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Tp.HCM với tấm bằng kỹ sư nhưng lại bén duyên với bộ môn nghệ thuật thứ 7 để rồi trở thành gương mặt được cả nước biết tới qua nhiều vai diễn xuất sắc trong: Gió qua miền tối sáng, Người đàn bà yếu đuối, Đồng tiền xương máu, Hương phù sa, Sóng gió đời người… Ở mỗi vai diễn, nam nghệ sĩ đều cho thấy sự chỉn chu và khả năng hóa thân đa dạng, từ những nhân vật chính diện đến các vai có chiều sâu nội tâm phức tạp.
Trong sự nghiệp diễn xuất của mình, Trương Minh Quốc Thái được đồng nghiệp cũng như khán giả ghi nhận tài năng qua một số giải thưởng như: Giải Nhất cuộc thi Triển vọng điện ảnh năm 1997; Nam diễn viên xuất sắc nhất LHP Việt Nam lần thứ 18 (phim: Những người viết huyền thoại), giải Mai Vàng lần thứ 2 năm 2006 (phim: Hương phù sa)…
Năm 2015, Trương Minh Quốc Thái được nhà nước trao tặng danh hiệu NSƯT. Đó là thành quả cho sự bền bỉ làm nghệ thuật của nam nghệ sĩ 7X. Những đồng nghiệp làm việc cùng Trương Minh Quốc Thái đều hiểu anh đạt được tất cả những điều này không hề nhờ may mắn.
Mới đây, Trương Minh Quốc Thái khiến khán giả chú ý khi bất ngờ chia sẻ loạt ảnh hội ngộ thân thiết, vui vẻ cùng Lê Phương và các đồng nghiệp.
Những khoảnh khắc giản dị nhưng ấm áp nhanh chóng thu hút sự quan tâm, đặc biệt khi cả hai từng có dịp hợp tác trong một dự án truyền hình cách đây khoảng 3 năm và đến nay vẫn giữ mối quan hệ gần gũi.
Trong loạt ảnh được đăng tải, Trương Minh Quốc Thái và Lê Phương thoải mái trò chuyện, tạo cảm giác thân quen như những người bạn lâu năm. Không ít khán giả bày tỏ sự thích thú trước tình đồng nghiệp bền chặt của hai nghệ sĩ, đồng thời dành nhiều lời khen cho phong độ ngày càng trẻ trung của nam diễn viên. Ở tuổi U60, anh vẫn giữ được vẻ ngoài lịch lãm, điềm đạm, vốn đã trở thành "thương hiệu" trong suốt nhiều năm hoạt động nghệ thuật.
Bên cạnh sự nghiệp thành công, đời tư của Trương Minh Quốc Thái lại khá kín tiếng. Năm 2017, anh từng gây bất ngờ khi xác nhận đã kết hôn thông qua một dòng trạng thái trên mạng xã hội. Tuy nhiên, từ đó đến nay, nam nghệ sĩ gần như không chia sẻ thêm bất kỳ thông tin nào về gia đình. Anh trước nay luôn suy nghĩ tích cực nên thấy thoải mái, không khó khăn, áp lực gì trong cuộc sống.
Trương Minh Quốc Thái quan niệm ai trong đời cũng trải qua những biến cố, nỗi đau. Tuy nhiên, anh không muốn chia sẻ quá nhiều bởi không muốn truyền tới khán giả những điều tiêu cực.
"Đến tuổi này, tôi phải đối diện với những lo toan khác trong gia đình. Điều quan trọng nhất với tôi lúc này là chăm sóc cha mẹ. Năm nay cha mẹ tôi cũng ở tuổi 90, thời gian không còn nhiều nữa nên tôi muốn ở gần họ nhiều hơn. Dù thu nhập có ít hơn một chút, nhưng bù lại tôi có những hạnh phúc khác", anh chia sẻ.
Hiện tại, Trương Minh Quốc Thái vẫn duy trì nhịp độ làm việc đều đặn, tiếp tục tham gia các dự án phim và thỉnh thoảng cập nhật những khoảnh khắc đời thường giản dị. Dù không ồn ào hay xuất hiện dày đặc trên truyền thông, anh vẫn giữ được sức hút riêng nhờ tài năng và phong thái điềm tĩnh.
