Trung Quốc đang đối mặt với một trong những thách thức y tế nghiêm trọng nhất lịch sử hiện đại: sự gia tăng nhanh chóng của bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ. Tính đến nay, nước này có hơn 16 triệu bệnh nhân, chiếm gần 30% tổng số ca toàn cầu, theo tờ South China Morning Post ngày 27.4. Con số này được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong những thập niên tới.
Các ước tính cho thấy số bệnh nhân Alzheimer tại Trung Quốc có thể đạt 19,1 triệu vào năm 2030 và 27,6 triệu vào 2050. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học PLOS One gần đây thậm chí cho rằng con số này có thể vượt 60 triệu, thậm chí hơn 100 triệu người vào giữa thế kỷ 21.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở cấu trúc dân số tại Trung Quốc đang thay đổi nhanh chóng. Đến cuối năm 2023, Trung Quốc có gần 297 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tương đương hơn 21% dân số. Con số này dự kiến vượt 400 triệu vào năm 2035 – xấp xỉ tổng dân số của Anh và Mỹ cộng lại, theo Reuters. Tuổi thọ tăng, trong khi tỷ lệ sinh giảm khiến số người phụ thuộc ngày càng lớn, kéo theo áp lực lên hệ thống y tế và an sinh.
Trong bối cảnh đó, Alzheimer không chỉ là vấn đề y tế mà còn là thách thức kinh tế – xã hội. Khoảng 70% bệnh nhân hiện được chăm sóc tại nhà, trong khi lực lượng chăm sóc chuyên nghiệp còn thiếu hụt, khiến gánh nặng dồn lên các gia đình.
Trước áp lực này, Trung Quốc đã phát động một “cuộc chiến” chống bệnh Alzheimer mang tính hệ thống. Về chính sách, Trung Quốc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về giải quyết chứng mất trí nhớ ở người cao tuổi (giai đoạn 2024 – 2030), hướng tới xây dựng một hệ thống toàn diện từ phòng ngừa, sàng lọc đến điều trị và chăm sóc, theo Tân Hoa xã. Các địa phương được yêu cầu triển khai sàng lọc nhận thức cho người từ 65 tuổi trở lên nhằm phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Hệ thống chăm sóc cũng được mở rộng mạnh mẽ. Đến năm 2030, hơn 50% cơ sở dưỡng lão dự kiến có đơn vị chuyên biệt cho bệnh nhân sa sút trí tuệ, đồng thời khoảng 15 triệu nhân sự chăm sóc sẽ được đào tạo. Các mô hình chăm sóc tại nhà, cộng đồng và cơ sở y tế được kết hợp nhằm giảm tải cho gia đình, theo China Daily.
Ở lĩnh vực khoa học, Trung Quốc đang tăng tốc đáng kể. Số thử nghiệm lâm sàng về Alzheimer đã tăng từ 9 vào năm 2021 lên hơn 100 vào 2024. Nước này hiện đứng thứ 2 thế giới về số lượng công trình nghiên cứu trong lĩnh vực này. Song song đó, các công ty công nghệ sinh học và viện khoa học hàng đầu Trung Quốc đang chạy đua phát triển 4 loại thuốc mới nhằm ngăn chặn khủng hoảng y tế công cộng và giảm phụ thuộc vào các liệu pháp đắt đỏ hiện có, theo South China Morning Post.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng đầu tư vào công nghệ chẩn đoán sớm. Các xét nghiệm máu mới có thể phát hiện nguy cơ Alzheimer trước 10 – 15 năm khi triệu chứng xuất hiện, trong khi các ngân hàng dữ liệu sinh học giúp xác định các biến thể gien đặc thù của người châu Á, theo Reuters.
Dù vẫn tồn tại những thách thức về chất lượng nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu và tiêu chuẩn khoa học, nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng Trung Quốc đang nổi lên như một trung tâm nghiên cứu Alzheimer mới. Tiến sĩ John Hardy từ Viện Nghiên cứu sa sút trí tuệ Anh nhận định: “Trong khi môi trường nghiên cứu của Mỹ có phần khép kín, Trung Quốc đang trở thành một trung tâm lớn cho nghiên cứu sa sút trí tuệ toàn cầu”.
Trong những ngày gần đây, các lực lượng đặc nhiệm của Cảnh sát Quốc gia Campuchia đã phối hợp với bộ chỉ huy thống nhất tỉnh Banteay Meanchey (Campuchia) để tiến hành chiến dịch truy quét các hoạt động lừa đảo trực tuyến tại thành phố Poipet, theo Khmer Times.
Tờ Bangkok Post cũng đưa tin đợt đầu tiên trong số 635 công dân Thái Lan bị cáo buộc liên quan các hoạt động lừa đảo trực tuyến đã được hồi hương từ Campuchia qua cửa khẩu Khlong Luek ở tỉnh Sa Kaeo của Thái Lan hôm 30.4.
Giới chức Thái Lan cho hay tất cả 635 người bị trục xuất đều làm việc trong cùng một tòa nhà đôi 13 tầng, được gọi là Tòa nhà F, đối diện chợ Rong Kluea ở huyện Aranyaprathet thuộc tỉnh Sa Kaeo.
Sau khi bị đưa trở lại Thái Lan, 635 người nói trên sẽ trải qua quá trình sàng lọc để xác định xem họ có phải là nạn nhân bị dụ dỗ vào những hoạt động lừa đảo hay là tự nguyện tham gia các vụ lừa đảo trực tuyến nhắm vào người Thái Lan hay không.
Giới chức cũng sẽ kiểm tra lý lịch tư pháp của từng người để xem họ có đang phải đối mặt với các cáo buộc chưa được giải quyết hay không. Quá trình sàng lọc dự kiến sẽ được tiến hành một cách rất kỹ lưỡng. Theo đó, mỗi người sẽ phải trả lời từ 70 đến 80 câu hỏi.
Các quan chức Thái Lan cho hay hoạt động này phù hợp với tuyên bố chung được Thái Lan và Campuchia ký ngày 27.2025, nhằm tăng cường lòng tin và hợp tác song phương, đặc biệt là trong việc chống lại các tội phạm xuyên quốc gia như lừa đảo trực tuyến và buôn người, những mối đe dọa đến an ninh kinh tế và xã hội của cả hai quốc gia, theo Bangkok Post.
Theo Hãng tin AFP, Bộ Quốc phòng Nga ngày 28-4 cho biết nước này sẽ không trưng bày các loại khí tài quân sự trong lễ duyệt binh kỷ niệm 81 năm Ngày Liên Xô chiến thắng phát xít Đức trong Thế chiến II, còn gọi là Ngày Chiến thắng.
Sự kiện diễn ra vào ngày 9-5 tại quảng trường Đỏ, thành phố Matxcơva, vốn gây ấn tượng bằng những màn phô trương sức mạnh quân sự hoành tráng.
Trên Telegram, Bộ Quốc phòng Nga thông báo: "Do tình hình tác chiến hiện tại, một số trường quân sự, quân đoàn học viên, cũng như các đoàn xe khí tài quân sự sẽ không tham gia lễ duyệt binh năm nay".
Tuy nhiên buổi lễ dự kiến vẫn có sự góp mặt của đại diện tất cả binh chủng thuộc lực lượng vũ trang, cùng với các video trình chiếu cảnh quân nhân "đang thực hiện nhiệm vụ tại khu vực chiến dịch quân sự đặc biệt" - cách Nga gọi cuộc xung đột tại Ukraine.
"Trong phần trình diễn trên không, các đội bay biểu diễn của Nga sẽ bay qua quảng trường Đỏ.
Kết thúc buổi lễ, các phi công điều khiển cường kích Su-25 sẽ nhuộm bầu trời Matxcơva bằng màu sắc của quốc kỳ Liên bang Nga", bộ này cho biết thêm.
Theo Hãng tin AP, Liên Xô đã mất đi 27 triệu người trong Thế chiến II, được biết đến ở Nga là Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (1941-1945).
Sự hy sinh to lớn này đã để lại dấu ấn sâu đậm trong tâm trí toàn dân tộc.
Năm ngoái, lễ duyệt binh được tổ chức với quy mô lớn, quy tụ số lãnh đạo thế giới đến Matxcơva nhiều nhất trong một thập kỷ.
Sự kiện có sự tham gia của hơn 11.500 binh sĩ và 180 phương tiện quân sự, bao gồm xe tăng, xe bọc thép chở bộ binh và pháo binh từng tham chiến tại Ukraine.
Bên cạnh đó lễ duyệt binh còn có sự xuất hiện của các bệ phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa tầm xa Yars cỡ lớn, các máy bay không người lái được chở trên xe tải quân sự, cùng màn trình diễn của các phi đội tiêm kích trên bầu trời quảng trường Đỏ.
Kênh truyền hình quốc phòng Nga Zvezda ngày 28/4 công bố video máy bay không người lái (UAV) tự sát Geran tiếp cận mục tiêu ở thành phố Dneprodzerzhinsk thuộc tỉnh Dnipropetrovsk trong đêm. Hình ảnh được trích xuất từ cảm biến ảnh nhiệt và camera quang học góc nhìn rộng trên phi cơ.
Trong quá trình tiếp cận mục tiêu, camera quang học cho thấy nhiều loạt đạn vạch đường đang nhắm vào chiếc Geran. Khung khóa mục tiêu tự động trên cảm biến ảnh nhiệt đổi vị trí hai lần, phi cơ cũng chuyển hướng bay trước khi nhắm tới khẩu đội phòng không Ukraine đang khai hỏa. Hình ảnh từ UAV trinh sát sau đó cho thấy đám cháy và nhiều mảnh vỡ tại hiện trường.
Bộ Quốc phòng Nga tuyên bố đã phá hủy khẩu đội phòng không Ukraine tại địa điểm này, song không nêu thương vong của đối phương.
Quân đội Ukraine chưa lên tiếng về thông tin. Trong bản tin ngày 28/4, Bộ tư lệnh không quân Ukraine cho biết các đơn vị phòng không nước này đã bắn hạ 95 UAV Nga, trong khi 9 phi cơ đánh trúng 16 địa điểm và mảnh vỡ rơi xuống 4 vị trí.
Lost Armour, trang phân tích thông tin tình báo dựa trên các nguồn công khai có trụ sở tại Nga, cho biết mục tiêu ban đầu của UAV Geran trong video là trạm biến áp 330 kV DDZ-330 tại thành phố Dneprodzerzhinsk.
Cuộc tập kích diễn ra giữa lúc Moskva tăng cường nhắm vào hạ tầng trọng yếu của Kiev, với lý do là đáp trả những đòn tấn công của đối phương nhằm vào mục tiêu dân sự trên lãnh thổ Nga.
Nga gần đây tăng đáng kể sản lượng và liên tục cải tiến các mẫu UAV tự sát tầm xa, trong đó có dòng Geran, cũng như thường xuyên sử dụng phi cơ mồi bẫy như Gerbera để đánh lừa phòng không Ukraine. Quân đội Nga đôi khi lắp đầu đạn cho UAV mồi bẫy và dùng chúng tấn công mục tiêu thứ yếu trong các đòn tập kích.
Để đối phó UAV Nga, Ukraine đã triển khai các tổ phòng không di động với xe bán tải lắp súng máy cỡ nòng 12,7 mm. Nga sau đó triển khai UAV lắp cảm biến quang - điện tử để săn tìm các tổ phòng không Ukraine, cũng như triển khai phi cơ Geran-3 dùng động cơ phản lực có thể bay ngoài tầm bắn của súng máy.
Trong vụ tập kích đầu tháng 12/2025, một UAV Nga dường như thay đổi đường bay theo thời gian thực và lao xuống xe phòng không Ukraine. Khẩu đội này được triển khai trên đoạn đường gần làng Khmelnytsia thuộc tỉnh Chernihiv, cách đó không xa là trạm biến áp 330 kV, dường như là mục tiêu ban đầu của UAV Nga.
