“Tàu Tứ Xuyên, tàu đổ bộ tấn công Type 076 đầu tiên của nước tôi, đã rời Thượng Hải đến vùng biển liên quan ở Nam Hải (tên Trung Quốc gọi Biển Đông) để tiến hành các cuộc thử nghiệm nghiên cứu khoa học và các nhiệm vụ huấn luyện, kiểm tra hiệu suất của nhiều hệ thống và nền tảng trên tàu”, hải quân thuộc Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) thông báo trên tài khoản Weibo chính thức của lực lượng này.
“Đây là một cuộc thử nghiệm và huấn luyện xuyên khu vực thường lệ được tổ chức theo kế hoạch xây dựng tổng thể của tàu và không nhắm vào bất kỳ mục tiêu cụ thể nào”, hải quân PLA khẳng định.
Tàu đổ bộ tấn công Tứ Xuyên được hạ thủy vào tháng 12.2024 và đã hoàn thành chuyến thử nghiệm trên biển đầu tiên vào tháng 11.2025. Tàu được thiết kế để vận chuyển tàu đổ bộ, binh lính, xe bọc thép và máy bay để hỗ trợ các hoạt động đổ bộ.
Trước khi tàu Tứ Xuyên ra khơi, Cơ quan Phòng vệ Đài Loan vào chiều 20.4 thông báo rằng tàu sân bay đầu tiên của Trung Quốc là tàu Liêu Ninh đã đi qua eo biển Đài Loan trong ngày. Hành trình của tàu Liêu Ninh cho thấy điểm đến của chiếc hàng không mẫu hạm này cũng là Biển Đông, theo South China Morning Post.
Thông báo tàu sân bay UAV của Trung Quốc đang đến Biển Đông được đưa ra trong lúc hơn 17.000 binh sĩ của nhiều nước tham gia cuộc tập trận thường niên Balikatan (tạm dịch: vai kề vai) tại Philippines. Cuộc tập trận này do Mỹ và Philippines dẫn đầu, diễn ra từ ngày 20.4 đến 8.5.
Trong khuôn khổ của cuộc tập trận Balikatan năm nay sẽ có các cuộc diễn tập bắn đạn thật phản công diễn ra tại tỉnh Zambales của Philippines, cách bãi cạn Scarborough, thực thể tranh chấp giữa Philippines và Trung Quốc trên Biển Đông, khoảng 230 km, theo Reuters.
Ngoài ra, Mỹ và Philippines lần đầu tiên sẽ tổ chức các cuộc tập trận tấn công trên biển tại đảo Itbayat, điểm cực bắc của Philippines, cách Đài Loan khoảng 155 km, nhằm thể hiện vị trí chiến lược của khu vực này.
Rạng sáng qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Nga và Ukraine đồng ý ngừng bắn trong 3 ngày từ 9 - 11.5 và trao đổi tù binh, theo đó mỗi nước nhận về 1.000 người. Thỏa thuận được Nga và Ukraine xác nhận sau khi hai bên công bố các lệnh ngừng bắn riêng và cáo buộc bên còn lại vi phạm với những đợt tấn công qua biên giới, theo Reuters. Nga là bên công bố ngừng bắn trước trong 2 ngày 8 - 9.5 nhằm kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Hồng quân Liên Xô chống Đức Quốc xã trong Thế chiến 2.
Sự kiện trọng đại thường niên trên cũng đã diễn ra tại nhiều thành phố khác trên lãnh thổ Nga cũng như tại các vùng hiện do nước này kiểm soát ở Ukraine. Tại Moscow, một số lãnh đạo quốc tế như Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko, Tổng thống Kazakhstan Kassym-Jomart Tokayev, Tổng Bí thư - Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith tham dự sự kiện, với an ninh được siết chặt khắp thủ đô.
Năm nay, cuộc duyệt binh diễn ra ngắn gọn khi không có sự hiện diện của các hệ thống vũ khí. Thay vào đó, Nga chỉ trình chiếu video các lực lượng chiến đấu tại Ukraine cũng như những khí tài quân sự nổi bật đang phục vụ trong quân đội, từ tên lửa đạn đạo liên lục địa Yars, tàu ngầm hạt nhân Arkhangelsk, chiến đấu cơ tàng hình Su-57, tên lửa phòng không S-500 cho đến tên lửa bội siêu thanh Kinzhal.
Diễu qua khu vực lễ đài là các quân nhân Nga và một số binh sĩ CHDCND Triều Tiên từng hỗ trợ chống lực lượng Ukraine tại vùng Kursk (Nga). Đội bay biểu diễn bay qua nóc Điện Kremlin và nhả khói màu cờ Nga. Tổng thống Vladimir Putin có bài phát biểu dài 8 phút, cam kết sẽ giành chiến thắng trong chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine.
Trong bài phát biểu, ông Putin tuyên bố rằng các binh sĩ Nga tại Ukraine đang chiến đấu chống lại một "lực lượng hung hăng" được toàn bộ NATO hậu thuẫn, đồng thời khẳng định sự nghiệp của quân đội Nga là "chính nghĩa". "Thành tựu vĩ đại của thế hệ những người chiến thắng đang tiếp thêm sức mạnh cho các binh sĩ đang thực hiện nhiệm vụ của chiến dịch quân sự đặc biệt ngày nay", Tổng thống Putin phát biểu.
Tính đến chiều qua, không có báo cáo nào từ Nga lẫn Ukraine về việc vi phạm ngừng bắn. Trước đó, trong thông báo trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ Donald Trump bày tỏ hy vọng thỏa thuận ngừng bắn sẽ mở đầu cho việc chấm dứt cuộc xung đột "lớn nhất từ Thế chiến 2" này. Nhà lãnh đạo cho biết các bên vẫn tiếp tục đối thoại và đang tiến ngày càng gần tới thỏa thuận. Ngoài ra, chủ nhân Nhà Trắng mong muốn thỏa thuận ngừng bắn sẽ được kéo dài thêm nữa. Nga chưa bình luận về đề xuất này của ông Trump trong khi Ukraine trước đó không đặt ra thời hạn cho lệnh ngừng bắn đơn phương của nước này.
Theo báo Times of Israel, quân đội Mỹ vừa công bố đoạn video cho thấy tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ nổ súng vào một tàu chở hàng của Iran vào ngày 19-4 khi tàu này tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa mà Washington đang áp đặt xung quanh các cảng của Iran.
"Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã chặn tàu M/V Touska khi con tàu này di chuyển qua khu vực phía bắc Biển Ả Rập với tốc độ 17 hải lý/giờ trên hành trình tới Bandar Abbas, Iran. Lực lượng Mỹ đã đưa ra nhiều cảnh báo và thông báo cho con tàu treo cờ Iran rằng tàu đang vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ" - Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thuật lại.
CENTCOM cáo buộc thủy thủ đoàn của tàu Touska "không tuân thủ các cảnh báo lặp đi lặp lại trong suốt 6 giờ". Tàu Spruance đã yêu cầu thủy thủ đoàn trên tàu Iran sơ tán khỏi phòng máy.
Theo CENTCOM, tàu khu trục Mỹ đã vô hiệu hóa hệ thống đẩy của tàu chở hàng Iran bằng cách bắn nhiều phát đạn từ pháo MK 45 của tàu vào khoang máy của tàu Touska.
"Lính thủy đánh bộ Mỹ thuộc Đơn vị Viễn chinh Thủy quân lục chiến số 31 sau đó đã lên boong con tàu không chấp hành này, và hiện Mỹ đang giữ con tàu" - CENTCOM cập nhật.
CENTCOM nhấn mạnh các lực lượng của họ "đã hành động một cách thận trọng, chuyên nghiệp và tương xứng nhằm bảo đảm việc tuân thủ (lệnh phong tỏa)".
Đoạn video do tài khoản "Phản ứng nhanh" chính thức của Bộ Chiến tranh Mỹ đăng tải - Video: X/DOW Rapid Response
Phía Iran xác nhận Mỹ đã tấn công tàu thương mại của Iran tại vùng biển Oman khi nổ súng vào tàu và vô hiệu hóa hệ thống điều hướng, đồng thời triển khai một số lính thủy đánh bộ lên boong con tàu nói trên. Họ cho biết con tàu đã bị bắt giữ.
Đầu ngày 20-4, truyền thông nhà nước Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya của nước này cho biết con tàu đang trên hành trình từ Trung Quốc tới Iran.
"Chúng tôi cảnh báo rằng các lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sớm phản ứng và trả đũa hành vi cướp biển có vũ trang này của quân đội Mỹ" - vị này tuyên bố.
Trên nền tảng Truth Social, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết sau khi tàu Touska phớt lờ cảnh báo dừng lại, tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance "đã chặn đứng nó ngay lập tức bằng cách bắn thủng khoang máy".
Ông Trump nói rằng tàu Touska hiện nằm trong danh sách trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ "do trước đây từng hoạt động bất hợp pháp".
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh căng thẳng leo thang tại eo biển Hormuz. Iran đã mở lại eo biển này trong thời gian ngắn vào hôm 17-4 sau khi Israel - Lebanon đạt được lệnh ngừng bắn, nhưng họ đã đóng cửa eo biển trở lại vào ngày hôm sau để đáp trả việc Mỹ vẫn duy trì phong tỏa đối với các tàu ra vào cảng của Iran.
Theo Đài phát thanh và truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) ngày 10-5, phản hồi của Tehran - được chuyển tới nước trung gian Pakistan - tập trung vào việc chấm dứt chiến sự "trên mọi mặt trận, đặc biệt tại Lebanon" cũng như "bảo đảm an ninh hàng hải".
Chia sẻ với Hãng tin IRNA, một nguồn tin am hiểu cho biết theo đề xuất của Iran, giai đoạn đàm phán hiện tại sẽ chỉ tập trung vào việc chấm dứt các hành động thù địch trong khu vực.
Hiện còn nhiều chi tiết trong phản hồi của Iran chưa được công bố.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cho biết ông kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Iran vào ngày 8-5. Theo trang The Hill, chính quyền ông Trump đã đề xuất với Tehran một bản ghi nhớ dài một trang.
Tuy nhiên khi thời gian chờ đợi kéo dài, thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran ngày càng lung lay.
Ngày 10-5, các nước tại Trung Đông ghi nhận các vụ tấn công mới bằng máy bay không người lái.
"Chúng tôi sẽ không bao giờ khuất phục trước kẻ thù. Việc nói tới đối thoại hay đàm phán không có nghĩa là đầu hàng hay rút lui" - Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên nền tảng X vào ngày 10-5.
Cùng ngày, Hãng tin IRNA tường thuật ông Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, đã gặp Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei và trình bày báo cáo về mức độ sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng vũ trang Iran.
Trong cuộc gặp, ông Abdollahi khẳng định quân đội Iran đã chuẩn bị đầy đủ để đối phó với các "hành động thù địch" từ Mỹ và Israel, song bản tin không nêu rõ thời điểm diễn ra cuộc gặp.
Ông đã nhận được "những chỉ thị và định hướng mới nhằm tiếp tục các chiến dịch để đối đầu với kẻ thù".
Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến thăm Trung Quốc tuần tới, áp lực nhằm sớm khép lại cuộc chiến giữa Mỹ - Iran ngày càng gia tăng, khi cuộc xung đột đã châm ngòi cho khủng hoảng năng lượng toàn cầu và đặt ra mối đe dọa ngày càng lớn với kinh tế thế giới.
