Sáng 6-4, Hãng tin AFP tường thuật giá dầu thế giới tiếp tục tăng khi mở cửa phiên giao dịch hôm nay, trong đó giá dầu WTI của Mỹ tăng 1,86% lên 113,62 USD/thùng, khi cuộc chiến ở Trung Đông tiếp tục gây sức ép lên nguồn cung năng lượng toàn cầu.
Giá dầu thô Brent cũng tăng khi thị trường mở cửa tuần mới, tăng 1,16% lên 110,3 USD/thùng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đặt thời hạn đến tối 7-4 theo giờ Mỹ (sáng 8-4 theo giờ Việt Nam) để Iran mở lại eo biển Hormuz. Ông dọa sẽ tấn công các nhà máy điện và cầu của Iran nếu nước này không đáp ứng.
Sáng 6-4, Đài Al Jazeera dẫn lại tuyên bố được lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) phát vào tối 5-4 theo giờ địa phương: “Eo biển Hormuz sẽ không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây, đặc biệt đối với Mỹ và Israel”.
Họ cũng cho biết đang ở giai đoạn cuối của công tác chuẩn bị tác chiến cho cái mà các quan chức Iran gọi là “trật tự mới” ở vùng Vịnh.
Tuyên bố được đưa ra vài ngày sau khi Quốc hội Iran thông qua ở cấp ủy ban một dự thảo luật nhằm áp phí quá cảnh đối với tàu thuyền đi qua tuyến đường thủy chiến lược này.
Theo truyền thông Iran, đề xuất bao gồm việc thu phí đi qua bằng đồng nội tệ của Iran, cấm tàu của Mỹ và Israel quá cảnh, cũng như áp biện pháp hạn chế đối với những nước tham gia trừng phạt đơn phương với Iran.
Kế hoạch này cũng bao gồm các điều khoản liên quan đến chủ quyền của Iran đối với eo biển Hormuz, thẩm quyền của lực lượng vũ trang, an ninh hàng hải, vấn đề môi trường và hợp tác pháp lý với Oman.
Ngày 6-4, Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) cho biết các hệ thống phòng không của nước này đang đối phó một cuộc tấn công mới bằng tên lửa và máy bay không người lái (drone).
Trên nền tảng X, Bộ Quốc phòng UAE thông tin các hệ thống phòng không “đang tích cực đối phó với các mối đe dọa từ tên lửa và drone”.
Bộ Quốc phòng UAE khẳng định những âm thanh được nghe thấy trên khắp cả nước là kết quả của các hoạt động đánh chặn tên lửa và drone đang diễn ra.
Lực lượng cứu hộ Israel đang tìm kiếm 3 người mất tích trong đống đổ nát của một tòa nhà dân cư ở thành phố Haifa, miền bắc nước này, sau khi nơi đây bị một tên lửa Iran tấn công vào ngày 5-4, theo Hãng tin AFP.
Cuộc tấn công trực tiếp vào tòa nhà bảy tầng đã phá hủy một phần cấu trúc, khiến bốn người bị thương.
Người phát ngôn quân đội Israel cho biết tòa nhà bị “trúng đòn đánh trực tiếp của tên lửa”, xác nhận tên lửa được phóng từ Iran.
Hãng thông tấn Fars có liên hệ với IRGC cho biết trong 24 giờ qua, đã có 15 tàu đi qua eo biển Hormuz với sự cho phép của Iran.
Theo Fars, lưu lượng hàng hải qua tuyến đường thủy quan trọng này hiện vẫn thấp hơn 90% so với thời điểm trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28-2.
Thủ tướng Benjamin Netanyahu cho biết ông đã chúc mừng Tổng thống Mỹ Donald Trump trong một cuộc điện đàm về quyết định tiến hành chiến dịch giải cứu thành công một phi công Mỹ mất tích, sau khi tiêm kích bị bắn rơi tại Iran.
“Ngài Tổng thống bày tỏ sự cảm kích đối với sự hỗ trợ của Israel” – ông Netanyahu viết trên nền tảng X.
“Tôi vô cùng tự hào rằng sự hợp tác của chúng ta, cả trên và ngoài chiến trường, là chưa từng có tiền lệ, và rằng Israel đã có thể góp phần cứu sống một chiến binh Mỹ dũng cảm” – ông bình luận.
Các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon đã khiến ít nhất 15 người thiệt mạng vào ngày 5-4, một ngày sau khi Israel đe dọa tấn công cửa khẩu biên giới chính của Lebanon với Syria, buộc cửa khẩu này phải đóng cửa.
Israel đã tiến hành các cuộc không kích trên khắp Lebanon, cũng như mở chiến dịch tấn công trên bộ ở miền nam Lebanon kể từ hôm 2-3.
Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Phòng vệ Israel, Trung tướng Eyal Zamir, đã thăm các binh sĩ tại miền nam Lebanon vào hôm 5-4 và cam kết sẽ tăng cường các cuộc tấn công nhằm vào nhóm vũ trang Hezbollah.
"Chúng tôi không đòi hỏi sự nhượng bộ nào. Thứ duy nhất chúng tôi đòi hỏi là quyền hợp pháp của mình", phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmail Baghaei cho biết trong cuộc họp báo thường kỳ hôm nay, đề cập đến đề xuất chấm dứt xung đột mà nước này vừa chuyển cho Mỹ.
Phát biểu được Baghaei đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng ông "vừa đọc phản hồi từ 'đại diện Iran'" về đề xuất hòa bình của Mỹ, tuyên bố "không thể chấp nhận được văn bản này", song không nêu chi tiết về nội dung.
Ông Trump trong cuộc phỏng vấn với trang tin Axios sau đó cho biết "tôi không thích bức thư của Iran, nó hoàn toàn không phù hợp, tôi không thích cách họ phản hồi", đồng thời cáo buộc Iran "gây bất ổn cho nhiều quốc gia trong 47 năm".
"Đề xuất của chúng tôi về đảm bảo an toàn hàng hải qua eo biển Hormuz có vô lý không?", ông Baghaei đặt câu hỏi, phản bác lại tuyên bố của ông Trump. "Nỗ lực thiết lập hòa bình và an ninh trên toàn khu vực là thiếu trách nhiệm sao?".
Ông lưu ý rằng đề xuất của Iran tập trung vào việc chấm dứt chiến tranh trên toàn khu vực, ngăn chặn các cuộc tấn công vào tàu thuyền Iran và đảm bảo giải phóng tài sản của nước này đã bị đóng băng trong nhiều năm qua.
"Mọi điều khoản chúng tôi đưa ra trong đề xuất đều hợp lý, hào phóng, nhằm mang lại lợi ích cho khu vực và toàn thế giới", ông nói thêm, nhấn mạnh đây không thể bị coi là những yêu cầu quá đáng hay thiếu trách nhiệm.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran cho rằng mọi vấn đề do Iran nêu ra lẽ ra phải được đưa ra thảo luận. Tuy nhiên, ông cáo buộc Mỹ "tiếp tục khăng khăng đưa ra những yêu cầu vô lý".
Khi được hỏi về thông tin rằng cả Iran và Mỹ đều thiếu ý chí tiếp tục đàm phán, ông Baqaei cho biết ưu tiên hiện tại của Tehran là chấm dứt chiến tranh trên mọi mặt trận, bao gồm cả ở Lebanon, đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz và ngăn chặn các hành động thù địch cũng như việc phong tỏa tàu thuyền. Ông mô tả những ưu tiên này là "có trách nhiệm và hợp lý" trong bối cảnh hiện nay.
Bình luận về tương lai đàm phán Iran - Mỹ và khả năng chiến sự tái bùng phát, ông Baqaei tuyên bố Iran sẵn sàng chiến đấu bất cứ khi nào cần thiết, nhưng cũng sẽ tận dụng các kênh ngoại giao bất cứ khi nào thấy hiệu quả để bảo vệ lợi ích quốc gia.
Trong cuộc phỏng vấn với Axios, ông Trump cho biết đã nói chuyện với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu về phản ứng của Iran, cũng như một số vấn đề khác.
"Đây là một cuộc điện đàm rất thành công, quan hệ của chúng tôi tốt", ông Trump nói về ông Netanyahu. "Các cuộc đàm phán với Iran là vấn đề của riêng tôi, không phải là của mọi người".
Giới chức Iran cho biết thông qua phản hồi mới gửi, nước này bác bỏ đề xuất của Mỹ mà họ coi là "yêu cầu đầu hàng". Tổng thống Masoud Pezeshkian tuyên bố "Iran sẽ không bao giờ cúi đầu trước đối phương, nếu đối thoại hay đàm phán diễn ra, đó không phải hành động đầu hàng hay lùi bước".
Hãng thông tấn Tasnim của Iran dẫn lời một nguồn tin cho biết phản ứng của ông Trump với đề xuất hòa bình "không quan trọng" với Tehran.
"Không ai ở Iran soạn thảo đề xuất để làm hài lòng ông Trump", người này nói. "Nhóm đàm phán chỉ đưa ra những gì phù hợp với quyền lợi của người dân Iran và điều này sẽ tốt hơn nếu ông Trump không hài lòng".
Đài truyền hình nhà nước Iran IRIB cho biết trong đề xuất của mình, Iran muốn bồi thường thiệt hại do xung đột và nhấn mạnh chủ quyền đối với eo biển Hormuz. Bên cạnh đó, nước này kêu gọi Mỹ chấm dứt chiến dịch phong tỏa hàng hải, đảm bảo không có thêm các cuộc tấn công, gỡ bỏ những biện pháp trừng phạt và hủy lệnh cấm bán dầu do Washington áp đặt với Tehran.
Wall Street Journal cho biết Iran còn bác yêu cầu của Mỹ liên quan đến chương trình hạt nhân và kho uranium đã làm giàu. Iran cho biết họ muốn tổ chức đàm phán riêng biệt, đề nghị pha loãng một phần uranium đã làm giàu và chuyển phần còn lại cho quốc gia thứ ba. Số uranium này sẽ được trả lại nếu Mỹ rút khỏi bất cứ thỏa thuận cuối cùng nào.
Mỹ - Israel ngày 28/2 bắt đầu chiến dịch tấn công Iran, giao tranh dừng lại sau lệnh ngừng bắn vào ngày 8/4 để Washington và Tehran đàm phán. Iran vẫn duy trì kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz, còn Mỹ áp lệnh phong tỏa các cảng Iran để đáp trả.
Dữ liệu trên trang theo dõi hàng không dân sự FlightRadar24 cho thấy phi cơ tiếp dầu KC-135R có số đuôi 62-3578 cất cánh từ căn cứ Al Dhafra tại thủ đô Abu Dhabi của Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) hôm 5/5, sau đó bay nhiều vòng khép kín ở độ cao 7.000-8.200 m trên không phận quốc tế ở vịnh Ba Tư.
Máy bay sau đó chuyển hướng về phía không phận Qatar, bật mã phát đáp "7700" và bắt đầu giảm độ cao. Tín hiệu định vị của chiếc KC-135R bị ngắt ở độ cao khoảng 4.200 m. Hai trực thăng hạng nhẹ đa năng H125 sau đó cất cánh từ căn cứ Al Udeid ở Qatar và hướng tới khu vực chiếc KC-135R mất tín hiệu, nhưng chưa rõ có liên quan tới sự việc hay không.
Một máy bay tiếp dầu KC-46A Mỹ hôm 4/5 cất cánh từ Israel, bay qua Arab Saudi và UAE rồi tới eo biển Hormuz, sau đó bật mã phát đáp "7700" và mất tín hiệu ở phía đông thủ đô Riyadh của Arab Saudi. Theo hãng thông tấn Fars News của Iran, máy bay KC-46A đã "hạ cánh khẩn cấp".
Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, chưa lên tiếng về thông tin.
Mã "7700" được dùng khi xuất hiện tình huống khẩn nguy trên không, như sự cố động cơ, mất áp suất hay có người cần trợ giúp y tế. Sau khi bật mã 7700, phi công phải thông báo với đài kiểm soát không lưu trong khu vực rằng họ đang gặp vấn đề gì.
Ian Petchenik, cơ trưởng điều khiển máy bay Boeing 757/767, khẳng định 99% trường hợp bật mã phát đáp 7700 được ghi nhận trên các trang theo dõi dân sự là "sự kiện bình thường". Ông lưu ý rằng tín hiệu 7700 không đồng nghĩa với phi cơ đang đối mặt nguy hiểm cận kề, mà có thể là phi công tỏ ra thận trọng và muốn thông báo đang gặp tình huống bất thường.
"Trong môi trường quốc tế, khi giao tiếp trở nên khó khăn vì bất đồng ngôn ngữ, phát tín hiệu 7700 sẽ giúp đài kiểm soát không lưu hiểu rõ máy bay đang cần được ưu tiên và hỗ trợ", Petchenik nói.
Máy bay KC-135R Mỹ hoạt động trong khu vực diễn ra xung đột, với hoạt động tác chiến điện tử và gây nhiễu phức tạp. Điều này gây ảnh hưởng đến liên lạc và định vị, khiến phi công bật mã 7700 dù bản thân máy bay không gặp nguy hiểm.
Dòng KC-135 được sử dụng từ năm 1957, sử dụng chung thiết kế nguyên mẫu với máy bay chở khách Boeing 707. Mỗi chiếc có tổ lái 3-4 người, đạt tốc độ tối đa 933 km/h, tầm hoạt động 2.100 km khi mang theo 68 tấn nhiên liệu để chuyển cho các máy bay khác.
Tổng cộng 803 chiếc KC-135 đã được chế tạo trong giai đoạn 1955-1965. Tính đến cuối năm 2024, quân đội Mỹ còn 376 phi cơ KC-135 trong biên chế, nhưng không rõ số lượng máy bay sẵn sàng làm nhiệm vụ. Mỗi chiếc KC-135 có giá ước tính gần 40 triệu USD vào thời điểm năm 1998, tương đương với 77 triệu USD hiện nay.
Trong 6 tuần xung đột Trung Đông, không quân Mỹ đã mất hàng loạt máy bay KC-135, trong đó một chiếc bị rơi do va chạm trên không và nhiều máy bay trúng hỏa lực Iran khi đang nằm tại bãi đỗ.
Theo Hãng tin Reuters, phát biểu tại Phòng Bầu dục ngày 30-4 giờ địa phương, ông Trump cho biết việc cắt giảm lực lượng tại hai quốc gia Nam Âu này là điều "có thể xảy ra", đồng thời đặt câu hỏi ngược lại rằng tại sao Mỹ không nên làm vậy.
"Ý tôi là họ không thực sự ủng hộ chúng tôi. Có thể tôi sẽ làm vậy. Tại sao lại không? Ý chẳng giúp ích gì, còn Tây Ban Nha thì rất tệ, cực kỳ tệ", ông Trump giải thích.
Tuyên bố trên được đưa ra chỉ một ngày sau khi ông Trump xác nhận chính quyền đang "nghiên cứu và xem xét" khả năng giảm quân số tại Đức - nơi hiện có hơn 36.000 binh sĩ Mỹ đồn trú, chiếm hơn một nửa lực lượng Mỹ tại châu Âu.
Theo số liệu tính đến cuối năm 2025, Mỹ có khoảng 12.662 binh sĩ tại Ý và 3.814 binh sĩ tại Tây Ban Nha.
Động thái trên phản ánh sự bất mãn ngày càng tăng của Washington đối với các đồng minh thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO), khi nhiều nước không tham gia hoặc không ủng hộ chiến dịch quân sự của Mỹ - Israel nhằm vào Iran, cũng như không hỗ trợ bảo vệ hoạt động vận tải dầu qua eo biển Hormuz.
Không chỉ dừng lại ở lời chỉ trích, chính quyền ông Trump còn được cho là đang cân nhắc các biện pháp cứng rắn hơn.
Một email nội bộ của Lầu Năm Góc do Hãng tin Reuters tiết lộ cho biết Mỹ đã xây dựng các phương án "trừng phạt" những đồng minh bị cho là không hỗ trợ chiến dịch, trong đó có khả năng đình chỉ tư cách thành viên NATO của Tây Ban Nha.
Trước đó, ông Trump cũng từng đe dọa áp đặt lệnh cấm vận thương mại toàn diện đối với Madrid, sau khi nước này từ chối cho phép quân đội Mỹ sử dụng các căn cứ để phục vụ các đợt không kích Iran. Ngoài ra ông còn nhiều lần chỉ trích Tây Ban Nha vì không tăng chi tiêu quốc phòng theo kỳ vọng của Washington.
Quan hệ với Ý cũng xuất hiện rạn nứt. Trong cuộc phỏng vấn đầu tháng 4 với báo Corriere della Sera, ông Trump bất ngờ công kích Thủ tướng Giorgia Meloni, cho rằng bà "thiếu dũng khí" trong vấn đề Iran, dù trước đó hai bên được xem là có quan hệ gần gũi.
Các nước châu Âu nhìn chung đều từ chối tham gia trực tiếp vào xung đột giữa Mỹ với Iran, thay vào đó kêu gọi giải pháp ngoại giao - điều khiến ông Trump thể hiện rõ thái độ không hài lòng.
Tổng thống Trump từng cân nhắc lại vai trò của Mỹ trong NATO, gọi liên minh này là "con hổ giấy".
Trong khi đó, Ý cũng phản ứng trước các chỉ trích từ Washington. Bộ trưởng Quốc phòng Guido Crosetto cho biết Rome "không hiểu lý do" cho các phát biểu của ông Trump, nhấn mạnh dù Ý không sử dụng eo biển Hormuz nhưng vẫn đề xuất tham gia nhiệm vụ bảo vệ vận tải biển - điều mà quân đội Mỹ từng đánh giá cao.
