1h sáng, nam trinh sát 39 tuổi của Đội 7 Phòng cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội (PC03) mặc áo mưa, đi ủng, đeo khẩu trang, đội mũ bảo hiểm “nồi cơm điện” rời đơn vị trên phố Khâm Thiên. Anh một mình lên đường trên chiếc xe máy cà tàng, phía sau lắp chiếc làn và giá chở hàng như một thương lái thực thụ.
Từ sau Tết Nguyên đán 2026, đêm nào anh cũng đến cơ sở giết mổ gia súc, gia cầm Vạn Phúc ở xã Thanh Trì, trong vai người buôn lợn. Có những hôm dù không phải ngày trinh sát, trời rét buốt, anh vẫn đi từ nhà ở xã Mê Linh đến đây với quyết tâm ghi lại những bằng chứng không thể chối cãi.
Thông tin trinh sát xác định cơ sở Vạn Phúc có 29 lò giết mổ tập trung, chia thành các ô khép kín hình chữ U. Lò hoạt động từ 24h đêm hôm trước đến 4h sáng hôm sau, thường xuyên có bảo vệ và cán bộ kiểm dịch túc trực ở các chốt ngoài cổng.
Người lạ mặt hoặc thậm chí thương lái thật nhưng đến mua lần đầu đều bị chặn từ bên ngoài, không được vào. “Khó khăn lớn nhất là phải vừa xâm nhập được vào trong, vừa tìm chứng cứ vừa đặt camera. Mùi hôi thối đến tắc thở mà không dám cả ho”, trinh sát kể.
Trong cơ sở Vạn Phúc, nổi lên dấu hiệu vi phạm của Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, chủ lò mổ B6 ở khu giết mổ tập trung. Nhiều thông tin thể hiện, Hiền luôn mổ “lợn sạch kèm lợn ốm” để tăng lợi nhuận. Trước vi phạm về an toàn thực phẩm dần lộ diện, kèm theo nhiều nghi vấn khác về sai phạm của cán bộ thú y, Đội 7 đã báo cáo để lãnh đạo Phòng PC03 đề xuất Ban Giám đốc Công an thành phố đưa các nghi phạm vào diện theo dõi.
Theo trung tá Nguyễn Tất Thắng, Phó đội trưởng Đội 7, từ Hiền, công an phát hiện thêm manh mối mới là Đỗ Văn Thanh, 43 tuổi – “đầu nậu” ở tỉnh Vĩnh Phúc (cũ). Một tổ trinh sát lập tức chia nhau túc trực quanh địa bàn hoạt động của Thanh.
Hàng ngày, Thanh lái xe tải đi thu gom lợn ở tỉnh Vĩnh Phúc và Tuyên Quang (cũ) tìm nhà nào có lợn “trại” – nghĩa là lợn đang bị bệnh, để thu gom giá rẻ.
“Khu chuồng mà có 1-2 con bỏ ăn, dấu hiệu bị bệnh là chủ nhà phải bán tất cả. Thanh thu gom chung hết, chở về bán cho các chủ cơ sở giết mổ ở lò Vạn Phúc”, trinh sát kể.
Lợn Thanh mua đều không có giấy chứng nhận kiểm định. Nhưng để vào được Hà Nội, Thanh sử dụng hợp đồng mua bán lợn trong nội thành để hợp thức hóa đầu vào, chuyển vào lò mổ.
Đến đầu tháng 3, Thanh móc nối với Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ. Vì Tuấn có chức năng cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, Thanh đề nghị cấp cho anh ta “giấy kiểm dịch”.
Có giấy này, Thanh thoải mái chở lợn bệnh vào cơ sở Vạn Phúc bán cho các chủ lò mổ. Mỗi lần khoảng 50-60 con. Ngoài ra, Thanh cũng thuê Hiền mổ lợn thuê cho mình với giá 100.000 đồng một con để lấy thịt đi bán chỗ khác.
Thủ đoạn gom lợn sạch lẫn lợn bệnh
Theo trinh sát, lợn bị bệnh thì chỉ vài ngày là chết nên thông thường Hiền nhập về sẽ giết mổ ngay và chỉ bán trong ngày cho Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát và một số tiểu thương chợ đầu mối, trong đó có chợ Ngã Tư Sở.
Khi mua, Cường Phát thường chọn lợn nhỏ để giá rẻ. Nếu lợn sạch, công ty này mua giá 70.000-80.000 đồng/kg, lợn ốm vàng 40.000-60.000 đồng/kg.
Hàng nhập về, Cường Phát bán cho hai công ty chuyên phân phối suất ăn cho nhiều trường học ở Hà Nội, ngoài ra còn có một số đơn vị khác. “Liên quan các trường học và đơn vị nhập lợn của Cường Phát, chúng tôi đang xác minh có móc nối hay không”, trung tá Thắng nói.
Theo cơ quan điều tra, nếu không xét nghiệm sẽ khó phát hiện lợn bệnh. Nhưng tại cơ sở Vạn Phúc, lợn khỏe hay bệnh đều được đóng dấu kiểm soát của cán bộ thú y. Vì thế, khách hàng mua lợn sẽ nhầm tưởng thực phẩm đã được kiểm soát.
Đêm 16, rạng sáng 17/3, Đội 7 chủ công đồng loạt phá án. Tại ô giết mổ của Hiền, trinh sát ghi nhận vừa nhập 68 con lợn của Thanh, trong đó 11 con sống, 17 con đang giết mổ, số còn lại đã bán cho Cường Phát và một khách hàng nhỏ lẻ. Mẫu xét nghiệm xác định, số lợn tang vật của Hiền có 244 kg dương tính với dịch tả lợn Châu Phi.
Công ty Cường Phát sau khi nhập 15 con lợn của Hiền về đã chia nhỏ để chuẩn bị giao cho các công ty cung cấp suất ăn. Trong số này có 167 kg dương tính với dịch tả lợn Châu Phi.
Tại nhà của Thanh ở tỉnh Vĩnh Phúc (cũ), công an ghi nhận có 75 con lợn nhưng 2 con dương tính với dịch tả.
Tổng số hàng bị thu giữ hôm đó 30 tấn. Công an xác định, từ đầu năm 2026 đến nay, nhóm này đã tiêu thụ khoảng 3.600 con lợn bệnh lẫn lợn sạch (tương đương gần 300 tấn) ra thị trường.
Trước những sai phạm, Hiền cùng Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm; cán bộ thú y Vũ Kim Tuấn, 53 tuổi, cán bộ Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ, bị điều tra về tội Giả mạo trong công tác.
Luật riêng của cán bộ thú y
Ngoài hành vi trên, công an xác định còn có sai phạm của loạt cán bộ thú y. Ở khu lò mổ Vạn Phúc, Chi cục chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường bố trí một “Tổ kiểm soát giết mổ” đặt ngay tại đây.
Nguyễn Phong Nam, 43 tuổi và Nguyễn Thị Phương Lan, 42 tuổi, làm Tổ phố, cùng 23 cán bộ chia thành 3 ca trực, đảm bảo 24/24 đều có người. Trạm trưởng là Lê Ngọc Anh, 52 tuổi, phụ trách chung các vấn đề.
Theo quy định, hàng ngày thương lái vận chuyển lợn đến giao cho các chủ lò mổ phải xuất trình giấy chứng nhận kiểm dịch hoặc giấy tờ chứng minh nguồn gốc lợn. Kiểm tra giấy tờ và lâm sàng các con lợn, cán bộ kiểm soát sẽ cho chở vào, nếu xác định đủ điều kiện.
Mổ xong, cán bộ kiểm soát sẽ kiểm tra đầu, phủ tạng, thận, thịt. Nếu không có dấu hiệu bất thường, đảm bảo vệ sinh thú y, cán bộ sẽ “đóng dấu kiểm soát giết mổ” để khách hàng vận chuyển ra thị trường.
Thế nhưng trinh sát xác định, nhóm cán bộ thú y đã “tự đặt ra luật riêng” để thu tiền. Với những con lợn dưới 80 kg, nhóm này mặc định coi là lợn ốm nên yêu cầu lái xe phải nộp thêm tiền mới được chở vào lò mổ. Lái xe dù đã có hợp đồng mua bán hoặc giấy kiểm dịch vẫn phải nộp 100.000 đồng một xe chở lợn sạch. Xe nào chở lợn bệnh, cán bộ thú y sẽ thu 500.000 đến 1 triệu đồng hoặc thậm chí 4-5 triệu đồng.
“Các cán bộ kiểm dịch tại lò mổ đã bỏ qua các khâu kiểm soát. Họ biết rõ là lợn ốm bệnh nhưng vẫn cho vào lò để giết mổ”, cán bộ Đội 7 nói.
Bên trong lò mổ Vạn Phúc, Nam còn yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 20-30 triệu đồng một tháng, vì Nam “bắt thóp” được các cơ sở này giết mổ lợn bệnh lẫn lợn sạch. Do chi như thế sẽ không có lãi, chủ các lò xin Nam giảm xuống còn 5-10 triệu đồng.
Với nhóm cán bộ thú y này, công an khởi tố Ngọc Anh, Nam, Lan để điều tra tội Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
Chiều 6/4, tại hội nghị cung cấp thông tin quý 1, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội cho biết từ đầu năm 2026 đến nay, Đỗ Văn Thanh đã thu gom khoảng 3.600 con lợn (khoảng 300 tấn thịt) nghi bị nhiễm bệnh tại các tỉnh Phú Thọ, Tuyên Quang rồi chuyển cho Nguyễn Thị Hiền tại lò mổ Vạn Phúc.
Sau đó, Hiền giết mổ, bán cho người dân và Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này bán lại cho một số doanh nghiệp khác để cung cấp vào trường mầm non, tiểu học, bếp ăn tập thể trên địa bàn thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận.
Công an xác định, sau khi mua lợn nhiễm bệnh, Cường Phát đã sơ chế, đóng gói và dán tem có ghi chữ "lợn sạch". Các bên mua hàng của Cường Phát sau đó đã bán ra cho 26 trường học và một số trường mầm non công lập.
"Chúng tôi đang xác minh từng trường một. Tuy nhiên chưa chứng minh được sự câu kết của các bếp ăn trường học với Cường Phát", Trưởng phòng Cảnh sát kinh tế nói.
Kết luận hội nghị, trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an Hà Nội, cho biết đã yêu cầu các đơn vị điều tra và chứng minh trách nhiệm của các đơn vị, các bếp ăn. Ông cho rằng, "lợn bệnh có những biểu hiện khác, bằng trực quan, giám định chứ không thể lấy mỗi hồ sơ pháp lý của chỗ đã làm giả để gắn vào thành lợn sạch".
Người đứng đầu Công an Hà Nội cũng yêu cầu các đơn vị chức năng làm rõ vụ án "có sự thông đồng hay không", bởi các sai phạm đã kéo dài trong thời gian dài.
"Số lượng hơn 300 tấn thịt lợn bệnh là rất lớn và biểu hiện của lợn bệnh cũng rất khác biệt so với lợn bình thường", ông Tùng nói và nhấn mạnh "các bé nhỏ tuổi vì tin tưởng trường lớp mà phải mang các mầm mống bệnh vào cơ thể là điều không thể chấp nhận được".
Theo điều tra ban đầu, để hợp thức hóa nguồn gốc của lợn, Thanh đã thông đồng với Vũ Kim Tuấn, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật, Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ. Được Tuấn cấp giấy chứng nhận kiểm dịch, Thanh thoải mái chở lợn bệnh vào cơ sở Vạn Phúc bán cho các chủ lò mổ.
Tại khu giết mổ tập trung Vạn Phúc, cán bộ trạm chẩn đoán, xét nghiệm, kiểm soát giết mổ đã tự đặt ra quy định, lợn dưới 80 kg thì không cho vận chuyển vào bên trong. Sau đó, cán bộ thú y thu tiền trái quy định từ 250.000 đồng/chuyến xe đến 4-5 triệu đồng một chuyến.
Bên trong lò mổ Vạn Phúc, cán bộ thú y còn yêu cầu một số chủ lò mổ phải nộp 5-10 triệu đồng một tháng. Tổng số tiền các nghi phạm đã thu được khoảng 2,5 tỷ đồng.
Với những sai phạm trên, công an đã khởi tố hành vi Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản với 3 cán bộ Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội là Lê Ngọc Anh (52 tuổi, Trạm trưởng Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ) cùng 2 cán bộ dưới quyền Nguyễn Phong Nam, 43 tuổi và Nguyễn Thị Phương Lan, 42 tuổi.
Nguyễn Thị Hiền, 31 tuổi, chủ lò mổ ở Vạn Phúc, cùng Đỗ Văn Thanh, Nguyễn Thị Bình và Nguyễn Văn Thành (Giám đốc Công ty TNHH Thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội Vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Từ lâu, các gia đình Trung Quốc đã coi trọng các nghi thức mai táng, trong đó việc có ngôi mộ trang trọng được xem là hành động hiếu thảo.
Do quá trình đô thị hóa nhanh chóng làm hạn chế diện tích đất có sẵn và dân số già hóa làm tăng nhu cầu, không gian chôn cất ngày càng khan hiếm, dẫn đến giá tăng cao.
Ví dụ, tính đến tháng 7/2025, Thượng Hải có hơn 54 nghĩa trang thương mại và đã gần như được bán hết. Vào tháng 3/2023, nghĩa trang Songhe ở Thượng Hải gây xôn xao dư luận sau khi giá đất tại đây được tiết lộ lên tới khoảng 760.000 nhân dân tệ (3 tỷ đồng) mỗi m2.
Thời điểm đó, giá nhà trung bình ở Thượng Hải khoảng 55.000 nhân dân tệ (210 triệu đồng) mỗi m2, theo một số trang web bất động sản trực tuyến.
Theo khảo sát về chi phí tang lễ toàn cầu năm 2020 do công ty bảo hiểm SunLife thực hiện, chi phí tang lễ của Trung Quốc đứng thứ hai thế giới, chỉ sau Nhật Bản và tương đương nửa thu nhập cả năm của một người.
Ngược lại, giá bất động sản đã giảm 40% từ năm 2021 đến năm 2025, một phần do sự điều tiết của chính phủ - "nhà cửa là để ở, không phải để đầu cơ".
Khi giá đất tại các nghĩa trang truyền thống ngày càng trở nên đắt đỏ, người dân bắt đầu tìm kiếm các giải pháp thay thế. Một số người chọn mua căn hộ để lưu trữ tro cốt như một lựa chọn thiết thực hơn.
Cách tiếp cận này không chỉ giải quyết vấn đề vị trí lưu trữ mà còn mang lại lợi ích về mặt tài chính, vì bất động sản có thể giữ được giá trị và cho phép sử dụng lâu hơn để lưu trữ tro cốt.
Ví dụ, tại Bắc Kinh, một lô đất nghĩa trang tầm trung chỉ có quyền sử dụng trong 20 năm. Với ngân sách tương tự, các gia đình có thể mua một căn hộ nhỏ hơn ở một thành phố hạng hai hoặc hạng ba với quyền sở hữu 70 năm. Như thế, họ có thể trang trí linh hoạt và đến viếng thăm bất cứ lúc nào, mang đến hình thức tưởng niệm cá nhân hơn.
Trong trường hợp khó khăn về tài chính, gia chủ cũng có thể bán hoặc cho thuê như một tài sản thông thường.
Cách làm này gây ra nhiều tranh cãi, với những lo ngại có thể làm phiền hàng xóm và gây khó chịu về mặt tâm lý. Nó cũng có khả năng ảnh hưởng đến giá trị bất động sản.
Tại Thiên Tân, miền bắc Trung Quốc, một khu lưu giữ tro cốt công cộng ở thị trấn Zhongtang từng được xây dựng với 16 tòa nhà được bán hoặc cho thuê như "nhà thờ tổ tiên gia đình". Nơi này được sử dụng riêng để lưu trữ tro cốt, chứa được hàng chục nghìn hũ tro cốt.
Vào nhiều dịp trong đó có Thanh Minh, việc đốt hương và các hoạt động nghi lễ đã làm phiền lòng cư dân sống gần đó.
Dừng tất cả dự án nghĩa trang tư nhân
Quy định mới về quản lý dịch vụ tang lễ chính thức có hiệu lực tại Trung Quốc vào ngày 30/3 vừa qua đã đánh dấu sự điều chỉnh lớn đầu tiên sau gần 30 năm.
Chính sách sửa đổi này định nghĩa lại dịch vụ tang lễ là hoạt động xã hội phi lợi nhuận, không được phép thêm bất kỳ hạng mục hoặc khoản phí nào ngoài những gì đã được liệt kê chính thức trong danh mục. Giá các dịch vụ mai táng do chính phủ quy định.
Quy định nêu rõ sẽ không có nghĩa trang tư nhân hoặc thương mại nào được phê duyệt kể từ thời điểm này trở đi.
Các bệnh viện được yêu cầu thực hiện kiểm soát nội bộ nghiêm ngặt để ngăn nhân viên làm rò rỉ thông tin bệnh nhân hoặc giới thiệu dịch vụ bất hợp pháp.
Ngoài ra, một cơ chế quản lý chung đã được triển khai toàn quốc, chính sách mới kỳ vọng đảm bảo hành trình cuối đời được xử lý một cách trang trọng và công bằng hơn.
Ngoài ra, luật cũng cấm mua căn hộ chung cư làm nơi lưu trữ tro cốt người. Động thái này đã gây tranh cãi khi nhiều ý kiến cho rằng: "Nếu tôi giữ tro cốt trong nhà, làm sao mà người ta biết được? Vấn đề thực sự là đất nghĩa trang quá đắt và việc này chỉ giải quyết triệu chứng chứ không phải nguyên nhân".
"Thật trớ trêu. Người sống không đủ tiền mua nhà, còn người chết lại không đủ tiền mua đất chôn cất", một người khác nêu quan điểm.
Luật cũng đặt mục tiêu giảm chi phí tang lễ, kiểm soát dịch vụ và thúc đẩy hình thức mai táng "xanh".
Quy định mới nhấn mạnh dịch vụ tang lễ phải tuân theo nguyên tắc tiết kiệm, văn minh và thân thiện môi trường; đồng thời thúc đẩy cải cách phong tục mai táng truyền thống.
Luật mới cũng nhấn mạnh các hình thức được khuyến khích để "hạ nhiệt" thị trường đất nghĩa trang, hạn chế đầu cơ đất nghĩa trang và tiết kiệm đất đô thị. Các biện pháp gồm: hỏa táng không bia mộ lớn, hải táng, chôn cây (tree burial), tưởng niệm không mộ...
Trung Quốc là một trong những quốc gia có dân số già hóa tăng nhanh nhất thế giới. Nước này ghi nhận 11,3 triệu ca tử vong vào năm 2025, cao hơn nhiều so với 7,9 triệu ca sinh cùng năm.
Trước tình trạng số lượng người được chôn cất ngày càng tăng và nguồn cung đất ngày càng hạn chế, chính quyền các thành phố lớn như Thượng Hải đang trợ cấp chi phí cho những người lựa chọn "phương pháp chôn cất sinh thái", bao gồm "chôn cất sâu dưới lòng đất hoặc chôn cất tro cốt dưới biển".
Năm 2025, số lượng các vụ chôn cất người chết trên biển ở Thượng Hải đạt mức cao kỷ lục với hơn 10.000 trường hợp.
Ngày 10-4, Công an tỉnh Bắc Ninh cho hay Cơ quan an ninh điều tra Công an tỉnh Bắc Ninh đã có quyết định khởi tố vụ án vi phạm quy định về khai thác tài nguyên theo điều 227 Bộ luật Hình sự xảy ra tại xã Lục Sơn (Bắc Ninh) liên quan Công ty TNHH bất động sản Thành Nam.
Trước đó đầu tháng 3-2026, Phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh Bắc Ninh phát hiện dấu hiệu vi phạm trong khai thác tài nguyên của doanh nghiệp này tại xã Lục Sơn. Công ty do ông Ngô Đức Khải, 52 tuổi, trú xã Hà Bắc, TP Hải Phòng (khu vực huyện Thanh Hà, tỉnh Hải Dương trước đây) làm giám đốc.
Qua xác minh, cơ quan công an xác định ngày 3-6-2025, Công ty TNHH bất động sản Thành Nam được UBND tỉnh Bắc Giang cũ cấp phép khai thác khoáng sản trên diện tích 10ha, với trữ lượng hơn 2,6 triệu m³, gồm đất san lấp và đất làm gạch.
Tuy nhiên đến nay doanh nghiệp mới được giao 3,51ha đủ điều kiện khai thác. Phần diện tích còn lại chưa hoàn tất thủ tục thuê đất và chuyển mục đích sử dụng nên chưa được phép sử dụng.
Ngoài ra, dự án khai thác tại khu vực đồi Năm Hoàng (xã Lục Sơn) của Công ty TNHH bất động sản Thành Nam không thuộc trường hợp đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
Song khi hoạt động, công ty đã khai thác vượt ngoài phạm vi được cấp phép khoảng 0,8ha, với khối lượng khoáng sản trái phép ước khoảng 30.000m³ đất.
