Triều Tiên mở bảo tàng tưởng niệm binh sĩ tử trận tại Nga

Hôm 5-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố đã thực hiện chiến dịch giải cứu ngoạn mục một quân nhân mất tích khi tiêm kích Mỹ bị rơi trên lãnh thổ Iran, nhưng phía Tehran lại cho rằng chiến dịch này thất bại.

Sau đây là những thông tin đã biết đến nay về chiến dịch giải cứu này, dựa trên các tuyên bố công khai và các nguồn tin.

Theo Hãng tin AFP, đến nay có ít thông tin về danh tính của thành viên mất tích, nhưng người này là sĩ quan vận hành hệ thống vũ khí (weapons system operator), ngồi phía sau phi công (pilot) trên chiếc tiêm kích F-15E hiện đại bị bắn hạ tại Iran vào ngày 3-4.

Tổng thống Trump cho biết phi công (người lái máy bay) đã được lực lượng đặc nhiệm giải cứu trong một chiến dịch riêng diễn ra vào ban ngày hôm 3-4, ngay sau khi tiêm kích rơi xuống tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, khu vực tây nam Iran với địa hình hiểm trở.

Trang tin Axios dẫn lời ông Trump và các quan chức Mỹ cho biết sau khi nhảy dù thoát hiểm, sĩ quan vũ khí bị mất tích đã hét lên "Chúa thật nhân từ" qua radio, phản ánh niềm tin tôn giáo mạnh mẽ của ông.

Các phi công Mỹ được huấn luyện theo chương trình SERE (sinh tồn, lẩn tránh, chống cự và thoát hiểm) trong trường hợp phải hạ cánh xuống lãnh thổ đối phương. Áo tác chiến của họ chứa thiết bị định vị phát tín hiệu radio/GPS, thiết bị liên lạc, cùng nước, thực phẩm, vật dụng sơ cứu và một khẩu súng ngắn.

Sĩ quan vũ khí bị thương sau khi nhảy dù nhưng vẫn có thể đi lại, được cho là đã leo lên một sườn núi cao khoảng 2.100m trước khi ẩn náu trong một khe đá, theo báo New York Times và trang Axios.

Ngày 5-4, Tổng thống Trump thông tin người này đã "bị thương nghiêm trọng". Đài CBS News cho biết sĩ quan đã được đưa tới Kuwait.

Chính quyền Iran ngay lập tức kêu gọi dân địa phương và các bộ lạc phối hợp với lực lượng an ninh tìm kiếm sĩ quan tiêm kích Mỹ bị mất tích, khi họ nhận thấy giá trị chính trị và quân sự nếu bắt sống được người này.

Điều này dẫn đến một cuộc chạy đua trong cuối tuần qua. Các hình ảnh được chia sẻ trên mạng xã hội cho thấy máy bay và trực thăng Mỹ bay tầm thấp trên bầu trời Iran.

Cơ quan Tình báo trung ương Mỹ (CIA) đóng vai trò quan trọng trong việc xác định vị trí và đã triển khai một "chiến dịch đánh lừa" nhằm khiến phía Iran tin rằng người này đã bị (phía Iran) phát hiện, theo báo New York Times và báo Financial Times.

Chiến dịch đưa người này rời Iran được triển khai trong đêm từ hôm 4-4 sang ngày 5-4, với "hàng chục máy bay" (theo lời ông Trump) và hàng trăm lính đặc nhiệm, bao gồm biệt kích SEAL Team 6 (Đội 6 SEAL) của Hải quân Mỹ.

Lực lượng SEAL - nổi tiếng với chiến dịch tiêu diệt thủ lĩnh Al-Qaeda Osama bin Laden năm 2011 - được giao nhiệm vụ đưa người này ra khỏi Iran, trong khi máy bay tấn công Mỹ yểm trợ.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông Trump đã "bày tỏ cảm kích đối với sự hỗ trợ của Israel" trong chiến dịch giải cứu, nhưng không nêu chi tiết về vai trò của Israel.

Theo các nguồn tin, sĩ quan vũ khí Mỹ được giải cứu khi lực lượng Iran đang áp sát khu vực, và quân đội Mỹ đã nổ súng để ngăn chặn họ. Tổng thống Trump khẳng định không có binh sĩ Mỹ nào thiệt mạng.

Đoạn video do Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran công bố được cho là xác máy bay Mỹ bị cháy rụi trên một khu vực sa mạc, khói vẫn còn bốc lên - Video: AFP/IRGC

Mặc dù quân đội Iran tuyên bố chiến dịch của Mỹ đã bị "phá hỏng hoàn toàn", họ chưa tường thuật đầy đủ về sự việc.

Tối 5-4, Hãng tin ISNA của Iran đăng một bức ảnh do Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cung cấp, được cho là "hộp sọ của một quân nhân Mỹ giữa đống đổ nát của một chiếc máy bay bị phá hủy".

Lực lượng này không cung cấp thêm thông tin, chỉ nói đó là "bằng chứng cho thấy thất bại nhục nhã của Trump, kẻ nói dối".

Người phát ngôn quân đội Iran Ebrahim Zolfaghari nói rằng lực lượng Mỹ đã sử dụng một sân bay bỏ hoang ở tỉnh Isfahan, nằm phía tây bắc khu vực quân nhân Mỹ nhảy dù. Ông cho biết các máy bay Mỹ tham gia một "nhiệm vụ đánh lừa và rút lui dưới vỏ bọc giải cứu phi công của một máy bay bị bắn rơi".

Truyền thông nhà nước Iran cũng phát hình ảnh máy bay cháy đen trong khu vực sa mạc. Các quan chức nói rằng hai máy bay vận tải quân sự C-130 và hai trực thăng Black Hawk đã bị phá hủy.

Trong một video, có thể thấy rõ hai cánh quạt và động cơ bị cháy. Các chuyên gia định vị nguồn mở cho rằng hình ảnh được ghi lại cách thành phố Isfahan khoảng 50km về phía nam.

Báo Wall Street Journal và một số báo Mỹ khác dẫn nguồn tin ẩn danh cho biết lực lượng Mỹ đã tự phá hủy hai chiếc C-130 sau khi chúng bị mắc kẹt, nhằm tránh rơi vào tay Iran, đồng thời điều các máy bay khác tới đưa đội cứu hộ rút lui an toàn.

Ông Iraj Kazemijou, lãnh đạo tỉnh Kohgiluyeh và Boyer-Ahmad, nói với Hãng tin Mehr rằng có 5 người thiệt mạng và 7 người bị thương tại khu vực núi Kuh-e Siah. Tuy nhiên ông Iraj Kazemijou bác bỏ thông tin cho rằng lực lượng Mỹ đã đổ bộ tại đây, gọi đó là thông tin "hoàn toàn sai sự thật và không có giá trị".

Trong thông điệp hôm 5-4, Tổng thống Trump cũng đề cập đến một chiến dịch riêng bên trong Iran - nhằm giải cứu phi công - "mà chúng tôi không xác nhận, vì chúng tôi không muốn gây nguy hiểm cho chiến dịch giải cứu thứ hai".

Tin Gốc: https://tuoitre.vn/bao-my-tiet-lo-chien-dich-giai-cuu-phi-cong-iran-tung-anh-hop-so-linh-my-20260406084204509.htm

Diana Acosta Verde, 27 tuổi, từ Honduras vượt biên vào Mỹ 4 năm trước và xin tị nạn dưới thời chính quyền tổng thống Joe Biden. Sau đó cô gặp bạn trai Jaime Murillo Padilla, người được bố mẹ đưa vào Mỹ từ lúc 10 tuổi.

Padilla được bảo vệ theo diện DACA, chính sách dưới thời tổng thống Obama chống trục xuất người nhập cư không giấy tờ được đưa vào Mỹ từ khi còn nhỏ. Trước khi gặp Verde, anh từng điều hành một nhà hàng ở Chicago, kết hôn với một phụ nữ Mỹ và có ba người con, tất cả đều là công dân Mỹ.

Hai người bị Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan (ICE) bắt hồi đầu năm 2025, sau khi cảnh sát phát hiện cocaine trên xe của họ. Padilla bị cáo buộc tàng trữ ma túy và bị trục xuất khỏi Mỹ hồi tháng 3/2025. Verde bị trục xuất sau đó vài tháng.

Tại Honduras, khi Verde mang thai, hai người quyết tâm tìm mọi cách vượt biên vào Mỹ một lần nữa để sinh con, giúp đứa bé có cơ hội mang quốc tịch Mỹ. "Con chúng ta sẽ không sinh ở đây", Padilla nói với Verde.

Hai người vượt biên ở phía nam nước Mỹ khi Verde đang mang bầu 6 tháng. Đặc vụ ICE phát hiện họ đang nấp trong bụi cây vài phút sau đó và bắt họ. Trong ba tháng cuối thai kỳ, Verde bị giam tại cơ sở East Hidalgo ở Texas.

Ngày 30/1, Verde sinh con đầu lòng, đặt tên là Gael. Đứa trẻ lập tức được cấp quốc tịch Mỹ, theo quy định "sinh ra tại Mỹ là công dân Mỹ".

Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ quy định tất cả người sinh ra ở Mỹ hoặc nhập tịch, nằm trong quyền tài phán của Mỹ, đều là công dân Mỹ và bang nơi họ cư trú, trừ một số trường hợp ngoại lệ. Điều này đồng nghĩa con của những người nhập cư bất hợp pháp vào Mỹ sẽ nghiễm nhiên được cấp quốc tịch Mỹ nếu sinh ra trên lãnh thổ nước này.

Sau khi sinh Gael, Verde phải để con lại tại bệnh viện Knapp, bang Texas để trở về trại giam theo lệnh của ICE. Verde cho biết cô bị giam trong một căn phòng lạnh lẽo, bẩn thỉu trong suốt hai ngày, không được hút sữa hay liên lạc với gia đình.

Trại giam ở East Hidalgo chưa bình luận về thông tin này. Tuy nhiên, Brady McCarron, người phát ngôn Cơ quan Cảnh sát Tư pháp Mỹ, cho biết các nữ tù nhân mang thai luôn được cung cấp dịch vụ chăm sóc sản khoa, bao gồm cả quá trình theo dõi tiền sản và hậu sản.

McCarron cho hay các phạm nhân phải tự chịu trách nhiệm thu xếp người nhận quyền giám hộ đứa trẻ ngay sau khi sinh. Trong trường hợp người mẹ không thể tìm được ai để giao phó đứa bé, Cảnh sát Tư pháp Mỹ sẽ thông báo cho cơ quan bảo vệ trẻ em.

Cảnh sát Tư pháp Mỹ sau đó gửi tin nhắn cho Blanca Padilla Tejeda, bà nội của bé Gael, người đang sống ở Honduras. Họ yêu cầu bà đến Texas để nhận cháu trong vòng hai ngày.

Bà Padilla vội vàng thu xếp mọi việc để tới Mỹ chăm sóc cháu. Hai bà cháu trở về căn nhà nhỏ ở Texas mà bố đứa bé đã thuê từ trước, chờ nhận giấy khai sinh của Gael.

Padilla và Verde bị trục xuất khỏi Mỹ vào tháng 2. Bé Gael cũng được bà nội đưa về Honduras ngay sau đó, với cuốn hộ chiếu Mỹ vừa được cấp.

"Ngày nào tôi thức dậy cũng cảm ơn Chúa. Đó là chiến thắng lớn nhất của chúng tôi. Thằng bé đã là công dân Mỹ", Padilla nói.

Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tìm cách bãi bỏ quy định tự động cấp quốc tịch cho những đứa trẻ sinh ra trên đất Mỹ, cho rằng Hiến pháp Mỹ không bảo đảm quyền công dân theo nơi sinh. Ông Trump cũng cho rằng nhiều người đã lợi dụng quy định này để du lịch hoặc vượt biên vào Mỹ để sinh con, nhằm giúp đứa bé có quốc tịch Mỹ.

Trong ngày đầu tiên của nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp nhằm chấm dứt việc tự động cấp quốc tịch cho trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cha mẹ là người nhập cư trái phép hoặc đang cư trú hợp pháp nhưng chỉ với thị thực tạm thời.

Sắc lệnh này của ông Trump đã Liên minh Tự do Dân sự Mỹ (ACLU) khởi kiện. Tòa án Tối cao Mỹ đã nghe tranh luận về tính hợp pháp của sắc lệnh hành pháp do ông Trump ký và dự kiến ra phán quyết vào tháng 6 hoặc tháng 7.

Tin Gốc: Vnexpress

Fox News hôm nay dẫn nguồn tin quan chức Mỹ cho biết tàu hàng Touska, treo cờ Iran, đã nhiều lần cập cảng tại thành phố Chu Hải của Trung Quốc, sau đó đến Malaysia tiếp nhận thêm container rồi bắt đầu hải trình hướng về cảng Bandar Abbas, trước khi bị Mỹ chặn bắt trên vịnh Oman.

Reuters dẫn các nguồn tin trong lĩnh vực an ninh hàng hải cho biết tàu Touska có thể đang chở theo "các loại hàng hóa lưỡng dụng" vào thời điểm bị bắt. Đây là khái niệm dùng để gọi những vật tư, thiết bị có thể được dùng trong cả lĩnh vực dân sự và quân sự. Mỹ xếp nhiều mặt hàng như hóa chất, kim loại, ống dẫn và linh kiện điện tử vào diện "lưỡng dụng".

Một nguồn tin thêm rằng con tàu từng vận chuyển những loại hàng tương tự trong quá khứ, nhưng không nêu chi tiết cụ thể.

Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, cho biết các lực lượng nước này đang kiểm tra toàn bộ container trên tàu Touska, song chưa công bố kết quả.

Bộ Ngoại giao Iran hôm nay chỉ trích hành động của hải quân Mỹ là "vi phạm luật pháp quốc tế". Tehran yêu cầu Washington lập tức thả tàu Touska, thủy thủ đoàn và gia đình đi cùng, đồng thời cảnh báo Mỹ sẽ phải chịu trách nhiệm nếu căng thẳng leo thang.

Touska thuộc sở hữu của hãng Vận tải Biển Quốc gia Iran (IRISL), doanh nghiệp nằm trong danh sách trừng phạt của Mỹ. Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết Touska nằm trong diện trừng phạt do "lịch sử hoạt động phi pháp".

Tàu khu trục USS Spruance hôm 19/4 nã pháo, vô hiệu hóa tàu hàng Touska với cáo buộc tìm cách vượt vòng phong tỏa do Mỹ áp đặt. Thủy quân lục chiến Mỹ triển khai từ tàu đổ bộ USS Tripoli đã khống chế tàu hàng Iran sau đó.

Giới phân tích cho rằng con tàu cố di chuyển, bất chấp cảnh báo từ tàu quân sự Mỹ, cho thấy lô hàng có thể mang tính ưu tiên cao đối với Iran. Một số chuyên gia cũng lưu ý hành trình qua Đông Nam Á, đặc biệt khu vực gần eo biển Singapore, thường được sử dụng cho hoạt động hoán đổi hàng hóa trên biển giữa các tàu.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc bày tỏ quan ngại về vụ Mỹ "cưỡng chế chặn bắt" tàu hàng Iran, kêu gọi các bên tuân thủ thỏa thuận ngừng bắn và hành xử có trách nhiệm.

Tin Gốc: Vnexpress