Ngày 9.5, Sở GD-ĐT thành phố Huế đã tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp trong quản lý nhà nước về giáo dục và triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị và Chương trình hành động số 14-CTr/TU của Thành ủy Huế về đột phá phát triển GD-ĐT.
Theo báo cáo tại hội nghị, sau 1 năm vận hành theo mô hình mới, công tác quản lý nhà nước về giáo dục trên địa bàn bước đầu đạt được các kết quả tích cực. Cơ chế phân cấp, phân quyền giữa Sở GD-ĐT và UBND các xã, phường đã trở nên rõ ràng và phù hợp với quy định hiện hành.
Mô hình này giúp phát huy vai trò quản lý thống nhất của ngành giáo dục, đồng thời nâng cao tính chủ động, trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong việc giám sát, quản lý trường học tại địa phương.
Ông Nguyễn Tân, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Huế, nhấn mạnh rằng việc xác lập rõ ràng chức năng, nhiệm vụ giữa các bên là một trong những kết quả nổi bật nhất.
Theo đó, Sở GD-ĐT sẽ thực hiện quản lý nhà nước thống nhất về chuyên môn, chương trình, chất lượng đào tạo, đội ngũ nhân sự và quy hoạch mạng lưới trường lớp. Trong khi đó, UBND các xã, phường sẽ quản lý trực tiếp các cơ sở giáo dục, đảm bảo điều kiện hoạt động, cơ sở vật chất, an toàn trường học và thực hiện các chính sách giáo dục tại địa bàn. Đồng thời, cấp xã cũng thực hiện luân chuyển giáo viên để phù hợp với tình hình thực tế tại địa bàn.
Trong quá trình triển khai mô hình mới, ngành GD-ĐT thành phố Huế đã tập trung thực hiện sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy theo hướng hiệu lực, hiệu quả. Lãnh đạo Sở GD-ĐT khẳng định, việc sắp xếp được thực hiện theo nguyên tắc ổn định hệ thống trường học, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh.
Hiện nay, toàn thành phố Huế có 566 trường mầm non và phổ thông, 1 trung tâm giáo dục thường xuyên, 4 trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên; tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia đạt gần 78,5%. Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên toàn ngành có hơn 18.500 người.
Cùng với đó, công tác điều tiết, bổ sung đội ngũ giáo viên tiếp tục được quan tâm thực hiện nhằm khắc phục tình trạng thừa thiếu cục bộ, Sở GD – ĐT cũng đã phối hợp với UBND cấp xã, Sở Nội vụ thuyên chuyển từ thừa sang thiếu 56 giáo viên, nhân viên; thuyên chuyển hoán đổi theo nguyện vọng 25 giáo viên, tiếp nhận 13 công chức, viên chức vào công tác tại các đơn vị trường mầm non, phổ thông trên địa bàn thành phố. Đồng thời, phân bổ 507 giáo viên hợp đồng 111 cho các địa phương, góp phần đáp ứng nhu cầu dạy học trong điều kiện thực hiện mô hình quản lý mới.
Bên cạnh những kết quả đạt được, theo ông Tân quá trình triển khai vẫn còn một số khó khăn, nhất là việc phân cấp trong lĩnh vực tài chính, biên chế, đầu tư cơ sở vật chất chưa thực sự đồng bộ.
Đáng chú ý, đội ngũ công chức phụ trách giáo dục cấp xã còn thiếu, kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực; tình trạng thiếu giáo viên vẫn chưa được giải quyết bền vững.
Thông tin tại hội nghị, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố Huế cho biết toàn ngành hiện vẫn đang thiếu hụt 1.100 giáo viên. Tình trạng thiếu nhân sự diễn ra tại nhiều cơ sở. Điển hình như Trường THCS Chu Văn An đang thiếu 22 giáo viên; 1 trường mầm non tại xã Chân Mây – Lăng Cô cũng ghi nhận tình trạng thiếu 9 giáo viên.
Theo ông Nguyễn Tân, trong giai đoạn tới, ngành giáo dục sẽ tập trung vào các nhiệm vụ trọng tâm, như: hoàn thiện quy hoạch mạng lưới trường lớp; đẩy mạnh chuyển đổi số và cải cách hành chính; nâng cao hiệu quả quản trị trường học thông qua việc tăng cường phân cấp. Song song đó, công tác đầu tư cơ sở vật chất theo hướng hiện đại, đồng bộ và phát triển đội ngũ nhà giáo vẫn là ưu tiên hàng đầu.
Ngành cũng sẽ tổ chức vận hành hệ thống trường học liên cấp nội trú tại các xã biên giới, dự kiến chính thức đi vào hoạt động đầu năm học 2026 – 2027 nhằm đảm bảo quyền tiếp cận giáo dục tốt nhất cho học sinh tại các vùng khó khăn. Việc tinh gọn bộ máy theo hướng hiện đại, đạt chuẩn theo Nghị quyết số 105/NQ-CP của Chính phủ cũng sẽ tiếp tục được triển khai quyết liệt trong thời gian tới.
Câu chuyện lan tỏa sau khi Đài truyền hình Hà Nam đăng tải đoạn video về hoàn cảnh của Zichen, hôm 13/4. Chỉ sau một thời gian ngắn, nó đã thu hút hơn 46 triệu lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội.
Cha qua đời vì bệnh hiểm nghèo từ vài năm trước, mẹ tái hôn rồi rời đi, Zichen lớn lên cùng ông nội tại một vùng quê nghèo. Mỗi khi suất ăn ở trường có món thịt, Zichen đều lặng lẽ gói ghém một phần mang về.
"Em lo nếu không được ăn thịt ông sẽ yếu nên mang về, mong ông sống thật lâu", cậu bé chia sẻ.
Ở nhà, Zichen tự mình đảm đương mọi việc nhà, từ nấu cơm, giặt giũ đến phơi quần áo. Ông nội em cho biết dù ban ngày tỏ ra mạnh mẽ, nhưng ban đêm Zichen thường khóc vì nhớ cha mẹ. Người ông 73 tuổi áy náy vì sức yếu, không thể cho cháu một cuộc sống đủ đầy hơn.
Cô Vương, giáo viên chủ nhiệm của Zichen, cho biết em là học sinh ngoan và cực kỳ hiểu chuyện.
"Nếu không may có chuyện gì với ông, đứa bé này sẽ là con tôi. Tôi xin hứa sẽ nuôi cháu đến lúc trưởng thành", cô nói.
Dưới phần bình luận, hàng nghìn người bày tỏ ngưỡng mộ trước nghị lực của Zichen, đồng thời mong muốn được quyên góp hỗ trợ em. Cũng nhiều người trách mẹ Zichen vì bỏ rơi em khi còn quá nhỏ.
Ngay khi sự việc gây bão truyền thông, chính quyền địa phương và Hội Liên hiệp Phụ nữ cho biết đang xem xét chính sách hỗ trợ cho Zichen.
Chi phí phù hợp, đào tạo gắn doanh nghiệp cùng nhu cầu nhân lực các ngành công nghệ, bán dẫn, y tế khiến Đài Loan trở thành địa chỉ du học được nhiều học sinh Việt Nam quan tâm.
Nguyên Giám đốc Sở GD-ĐT Đồng Tháp Nguyễn Hoàng Nhi cho biết từ năm 2017 đến nay đã có khoảng 1.200 học sinh tỉnh này sang Đài Loan học tập. Đây là hướng đi giúp nhiều học sinh, nhất là nhóm có hoàn cảnh khó khăn, tiếp cận môi trường giáo dục hiện đại và mở rộng cơ hội việc làm.
Ông Nhi cho rằng điều kiện tham gia chương trình không quá xa tầm với của học sinh tốt nghiệp THPT trong độ tuổi phù hợp, có học lực trung bình khá trở lên có thể cân nhắc lộ trình này. Đồng Tháp từng có chính sách hỗ trợ vốn cho học sinh đi học Đài Loan với mức vay khoảng 60 triệu đồng/người, lãi suất thấp.
Đặc biệt học sinh có thể vừa học vừa làm nên giảm gánh nặng chi phí cho gia đình. Ở một số chương trình, sinh viên học lý thuyết giai đoạn đầu, sau đó thực tập tại nhà máy, doanh nghiệp và có thu nhập. Nhờ đó giúp sinh viên trang trải chi phí sinh hoạt, trả dần khoản vay và tích lũy kinh nghiệm làm việc.
Còn ông Nguyễn Anh Linh - nguyên Phó giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Thuận - thông tin nhiều học sinh khó khăn tại địa phương sau khi du học Đài Loan đã gửi tiền về hỗ trợ gia đình, xây nhà hoặc tiếp tục học lên cao hơn. Đó là một học sinh ở vùng biển Cà Ná sau khi xong ĐH tiếp tục học thạc sĩ, gửi tiền giúp mẹ xây nhà; một học sinh người Chăm đi học tập và làm tại Đài Loan đã giúp gia đình mua đàn vịt cả ngàn con, sửa sang nhà cửa.
Bà Hoàng Thị Minh Liên - Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển giáo dục Minh Anh - chia sẻ phụ huynh quan tâm về ngoại ngữ, tài chính và đầu ra việc làm khi tìm hiểu du học Đài Loan. Bà lưu ý học sinh cần có lộ trình dài hạn từ học ngoại ngữ, chọn ngành, định hướng nghề nghiệp đến chuẩn bị tài chính. Chuẩn bị tốt ngoại ngữ để không gặp áp lực trong học tập, sinh hoạt và làm thêm.
Chi phí học tập và sinh hoạt tại Đài Loan có thể dao động khoảng 70-90 triệu đồng/năm tùy trường và ngành học. Công ty có các gói hỗ trợ 50-120 triệu đồng, lãi suất 0% dùng cho các khoản học phí học kỳ đầu, ký túc xá, hồ sơ, vé máy bay và sinh hoạt phí những tháng đầu.
Sinh viên quốc tế tại Đài Loan được phép làm thêm khoảng 20 giờ/tuần. Với mức lương theo giờ phổ biến 165-198 đài tệ, sinh viên có thể có thu nhập khoảng 14-16 triệu đồng/tháng khi làm đủ số giờ cho phép. "Học sinh cần chọn chương trình phù hợp, trường có cơ chế hỗ trợ sinh viên quốc tế, ký túc xá ổn định, bảo hiểm rõ ràng và kết nối việc làm hợp pháp", bà nói.
Nhìn tổng thể, bà Liên cho rằng du học Đài Loan cần được nhìn như một lộ trình phát triển con người gồm học ngoại ngữ, học chuyên môn, rèn kỹ năng sống, tiếp cận việc làm và tích lũy kinh nghiệm quốc tế. Với nhóm học sinh khó khăn, đây còn là cơ hội để học ĐH, có nghề nghiệp và sau này mang kiến thức trở về phục vụ quê hương.
TS Vũ Trí Viễn, Trưởng bộ môn tự động hóa Trường ĐH Tôn Đức Thắng, kể gần sáu năm học tập tại Đài Loan giúp ông tiếp xúc với môi trường đa văn hóa, học thêm tiếng Hoa bên cạnh tiếng Anh và mở rộng kết nối nghề nghiệp. Ông nói môi trường công nghiệp và công nghệ của Đài Loan có nhiều nét tương đồng với Việt Nam.
Một số mô hình sản xuất, quản trị, tự động hóa, bán dẫn từng được triển khai tại Đài Loan nhiều năm trước hiện cũng dần xuất hiện tại Việt Nam. "Sinh viên từng học tập và làm việc tại Đài Loan có thể có lợi thế khi trở về Việt Nam, đặc biệt trong các doanh nghiệp công nghệ, sản xuất và bán dẫn", ông Viễn nói.
PGS.TS Lê Phương Trường, Trưởng phòng khảo thí và kiểm định chất lượng Trường ĐH Lạc Hồng, cho rằng sinh viên cần chuẩn bị nghiêm túc trước khi sang Đài Loan. Ngoại ngữ là yếu tố đầu tiên, có thể chọn tiếng Anh hoặc tiếng Trung, trong đó tiếng Trung giúp mở rộng lựa chọn học tập, học bổng và hỗ trợ.
Cùng với đó sinh viên cần chuẩn bị kỹ năng tự lập, sức khỏe và tài chính ban đầu. Môi trường học tập tại Đài Loan đòi hỏi người học chủ động quản lý thời gian, chịu trách nhiệm với kết quả học tập và thích nghi với cách học mới. "Giá trị của du học ở việc người học được đào tạo cách hoàn thành công việc hiệu quả trong môi trường quốc tế, đồng thời tích lũy kỹ năng và trải nghiệm thực tế", ông Trường nói.
Theo thống kê của Sở GD-ĐT TP.HCM, trong tổng số 181 trường THPT, trường phổ thông nhiều cấp học tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027 có 5 trường tuyển sinh mới, 82 trường giữ nguyên chỉ tiêu còn lại 94 tăng chỉ tiêu so với năm 2025. Mức độ tăng tùy trường, có trường tăng từ 1 đến 5 lớp.
Tại khu vực 1 - TP.HCM (trước sáp nhập), mức tăng dao động từ 20 đến 375 học sinh, tùy từng trường. Một số trường có mức tăng chỉ tiêu lớp 10 cao, như: Trường THPT Phước Kiển, Nguyễn Văn Tăng, Võ Trường Toản, Hồ Thị Bi, Thủ Thiêm, Tân Phong, Lê Anh Xuân...
Khu vực 2 - Bình Dương (cũ), những trường có mức tăng chỉ tiêu lớp 10 cao, bao gồm: THPT Thái Hòa, Bình Phú, Trịnh Hoài Đức, Tây Sơn, Huỳnh Văn Nghệ…
Khu vực 3 - Bà Rịa – Vũng Tàu (cũ), những trường tăng chỉ tiêu tuyển sinh, bao gồm: THPT Trần Quang Khải, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Minh Đạm, Bưng Riềng… So với khu vực 1, 2 thì khu vực 3 là địa bàn có biến động về chỉ tiêu tuyển sinh không cao.
Cán bộ Phòng Quản lý chất lượng Sở GD-ĐT TP.HCM cho biết, chậm nhất đến 16 giờ ngày 4.5, Sở GD-ĐT sẽ công bố số lượng nguyện vọng 1 của học sinh đăng ký vào từng trường.
Học sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng lớp 10 từ 14 giờ ngày 4.5 đến 17 giờ ngày 8.5. Theo đó, lưu ý học sinh có thể điều chỉnh nguyện vọng đã đăng ký nhưng chỉ được điều chỉnh thêm/bớt/thay đổi thứ tự chứ không được đăng ký thêm loại hình tuyển sinh chưa đăng ký ở giai đoạn 1.
Trên cơ sở số liệu được công bố, kết hợp với kết quả học kỳ 2 (đã hoàn thành thi vào thời điểm này), phụ huynh và học sinh có thêm căn cứ để đánh giá và điều chỉnh nguyện vọng phù hợp.
Để có sự lựa chọn và điều chỉnh nguyện vọng phù hợp, phụ huynh và học sinh cần cân đối 3 yếu tố cốt lõi sau:
