Mục tiêu 100% người dân TPHCM có “hộ chiếu sức khỏe” năm 2030
Tại hoạt động “Smart Healthcare 2026” hưởng ứng Ngày Sức khỏe toàn dân, diễn ra ở TPHCM ngày 8/4, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu, Phó Giám đốc Sở Y tế TPHCM cho biết, thành phố đang đứng trước những thử thách không nhỏ từ tốc độ đô thị hóa nhanh, quy mô dân số lớn, tình trạng già hóa dân số và sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm.
Trước nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng, ngành y tế đang quyết liệt chuyển đổi mô hình từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ chăm sóc khi có bệnh sang quản lý sức khỏe liên tục, toàn diện suốt vòng đời.
Trong hành trình chuyển đổi ấy, y tế thông minh (Smart Healthcare) được xác định là chìa khóa then chốt. Theo ông Châu, y tế thông minh không chỉ dừng lại ở trang thiết bị hiện đại mà là xây dựng hệ sinh thái số toàn diện. Trong đó, dữ liệu sức khỏe được liên thông để việc chăm sóc mang tính cá thể hóa và đạt hiệu quả tối ưu.
“TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% người dân có hồ sơ sức khỏe điện tử. Đây sẽ là hộ chiếu sức khỏe theo mỗi người suốt cuộc đời. Nó không chỉ giúp bác sĩ có phác đồ điều trị chính xác nhờ dữ liệu lịch sử y tế đầy đủ, mà còn giúp người dân tự theo dõi tình trạng bản thân thuận tiện nhất”, Phó Giám đốc Sở Y tế chia sẻ.
Bên cạnh xây dựng hồ sơ sức khỏe, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và các thiết bị đeo thông minh cũng mở ra kỷ nguyên mới cho ngành y tế. Các thiết bị này giúp theo dõi chỉ số sinh tồn theo thời gian thực, cảnh báo sớm dấu hiệu bất thường và xóa nhòa khoảng cách địa lý thông qua khám chữa bệnh từ xa (Telemedicine).
Dù đề cao vai trò của công nghệ tiên tiến, TS.BS Nguyễn Văn Vĩnh Châu khẳng định, lối sống lành mạnh của mỗi cá nhân vẫn là yếu tố quan trọng nhất. Để hiện thực hóa mục tiêu toàn dân khỏe mạnh, lãnh đạo Sở Y tế kêu gọi mỗi người cần bắt đầu từ những hành động thiết thực nhất.
Cụ thể, người dân cần chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ, bằng cách hạn chế rượu bia, thuốc lá và cắt giảm lượng muối, đường, chất béo không lành mạnh trong khẩu phần ăn hàng ngày.
Song song đó, cần duy trì thói quen vận động thể chất và xây dựng môi trường sống xanh, để vừa cải thiện thể trạng, vừa nâng cao chất lượng cuộc sống. Đặc biệt, công tác dinh dưỡng hợp lý – trọng tâm là chương trình “dinh dưỡng 1000 ngày đầu đời” – được coi như chìa khóa nâng tầm vóc cho thế hệ tương lai.
Lãnh đạo Sở Y tế TPHCM cũng khuyến khích người dân tận dụng các dịch vụ y tế tại cộng đồng để tầm soát định kỳ, giúp phát hiện sớm các nguy cơ bệnh tật ngay từ giai đoạn khởi phát.
Thách thức trong hành trình miễn dịch trọn đời
Chia sẻ tại hội nghị khoa học “Hành trình miễn dịch trọn đời – Góc nhìn đa chiều về cơ hội và thách thức”, diễn ra mới đây, GS.TS.BS Phan Trọng Lân, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, dịch tễ học toàn cầu và trong nước đã có nhiều biến động, từ thay đổi mô hình bệnh tật theo độ tuổi và nhóm nguy cơ đến các thách thức đối với hệ thống y tế.
Do đó, cách tiếp cận dự phòng cần được đặt trong tổng thể chiến lược và dựa trên dữ liệu dịch tễ, bằng chứng khoa học cũng như kinh nghiệm quốc tế. Trong đó, định hướng “miễn dịch trọn đời” ngày càng được quan tâm để nâng cao hiệu quả bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Thực tế hiện nay, gánh nặng bệnh truyền nhiễm đang tập trung ở các nhóm dễ bị tổn thương, nhưng chưa được chủ động dự phòng đầy đủ. Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số nhanh, kéo theo sự thay đổi về nhu cầu chăm sóc sức khỏe, đặc biệt ở người cao tuổi và các nhóm có bệnh nền.
PGS.TS.BS Lê Khắc Bảo, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM phân tích, người lớn tuổi (đặc biệt từ 65 tuổi trở lên) dễ mắc các nhiễm trùng đường hô hấp với mức độ nghiêm trọng và nguy cơ tử vong cao.
Các nhiễm trùng đường hô hấp không chỉ gây bệnh cấp tính mà còn làm trầm trọng thêm các bệnh mạn tính. Đặc biệt, đồng nhiễm virus và vi khuẩn có thể dẫn đến diễn tiến nặng và làm gia tăng nguy cơ tử vong. Do đó, chuyên gia cho rằng việc chủ động phòng ngừa cần được cân nhắc ở nhóm bệnh nhân này.
GS.TS.BS Nguyễn Viết Tiến, Chủ tịch Hội Phụ sản Việt Nam cho biết thêm, với trẻ nhũ nhi, RSV (virus hợp bào hô hấp) là một trong những tác nhân hô hấp thường gặp ở. RSV có thể gây ra các di chứng như hen suyễn và thở khò khè, với tỷ lệ nhập viện cao nhiều lần so với cúm.
Nhiễm RSV không chỉ tạo gánh nặng bệnh tật mà còn ảnh hưởng lớn đến tài chính của gia đình người bệnh cũng như hệ thống chăm sóc y tế.
Các chuyên gia cho rằng, từ các nhóm nguy cơ khác nhau (người cao tuổi, người có bệnh nền, trẻ nhũ nhi…), khái niệm “miễn dịch trọn đời” cần được đặt ra như một khung tiếp cận theo vòng đời trong y tế dự phòng.
Từ đó, giúp cộng đồng chuyên môn nhìn nhận dữ liệu dịch tễ, thực hành lâm sàng và kinh nghiệm quốc tế một cách hệ thống hơn, phù hợp với nhu cầu sức khỏe thay đổi theo tuổi và nhóm nguy cơ.
“Cần nhận diện nguy cơ sớm và tăng cường trao đổi thông tin khoa học với nhân viên y tế, bao gồm cả giai đoạn thai kỳ, như một phần của cách tiếp cận theo vòng đời”, GS.TS.BS Nguyễn Viết Tiến nhận định.
Ngày 20-4, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết đã tiếp nhận thông tin về chó nghi dại đã cắn người ở phường Phước Thắng, TP.HCM.
Theo báo cáo khẩn của Trạm Y tế phường Phước Thắng, vào sáng 17-4, Trạm Y tế nhận được báo cáo từ Trung tâm Tiêm chủng dịch vụ Bà Rịa về trường hợp chó cắn nhiều người tại tổ 1, khu phố 6, phường Phước Thắng. Ngay sau đó, lực lượng y tế phối hợp chính quyền địa phương tiến hành xác minh.
Con chó đã cắn nhiều người là chó cái, giống chó cỏ, lông màu vàng nhạt, do bà L.T.B. nuôi.
Theo bà B., con chó chưa được tiêm phòng dại và trước đó, bà đã nuôi khoảng 5 năm.
Tuy nhiên, từ ngày 13 đến 17-4, con chó bất ngờ trở nên hung dữ, tấn công và cắn tổng cộng 3 người. Ngoài ra, con chó còn cắn chết 4 con của nó và cắn thêm 2 con khác cùng nhà (còn sống) và tấn công khoảng 7-8 con chó của các hộ lân cận.
Đến sáng 17-4, chủ nhà phát hiện con chó đã chết. Một người hàng xóm đã đem con chó cho cá, tôm ăn.
Trạm Y tế phường Phước Thắng cho biết đang theo dõi, xử lý ổ dịch nghi bệnh dại này.
Ngành y tế địa phương đang tiếp tục theo dõi tình hình đàn chó trên địa bàn, đồng thời tăng cường tuyên truyền người dân về nguy cơ bệnh dại và các biện pháp phòng chống.
Cơ quan chức năng đưa ra động thái siết chặt quản lý ngay sau khi hơn 200 học sinh Trường Tiểu học Bình Quới Tây nhập viện từ ngày 7/4 do nhiễm khuẩn Salmonella từ suất ăn của công ty Hữu Phước. Trước đó, lực lượng kiểm tra cũng phát hiện nhà cung cấp Sago Food sử dụng thịt heo quá hạn.
Đề cập những sự cố này tại lễ ký kết, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm Phạm Khánh Phong Lan đánh giá quá trình cung cấp bữa ăn cho khoảng 3.500 trường học trên địa bàn hiện nay chưa an toàn tuyệt đối, dù các doanh nghiệp đều vượt qua khâu thẩm định.
Bà Lan nhấn mạnh sự kiện ký cam kết sáng nay mang ý nghĩa nhắc nhở, hoàn toàn không làm giảm nhẹ cường độ quản lý của cơ quan nhà nước. Lãnh đạo Sở nhận định việc "khuất mắt trông coi còn rất nhiều vấn đề", do đó định hướng ưu tiên hàng đầu lúc này tập trung vào khâu phòng ngừa. Cơ quan quản lý đề nghị hội phụ huynh đồng hành cùng nhà trường trực tiếp giám sát quá trình tiếp nhận nguyên liệu và tiến hành kiểm tra đột xuất khu vực nấu nướng của các công ty đối tác.
Trong môi trường giáo dục, hiệu trưởng giữ vai trò chịu trách nhiệm cao nhất đối với sức khỏe học sinh. Sở yêu cầu các trường ưu tiên tiêu chí chất lượng thay vì chỉ quan tâm mức giá đấu thầu, đồng thời phải lập tức tiếp thu và giải quyết mọi phản ánh từ học sinh, phụ huynh khi nhận thấy dấu hiệu bất thường của món ăn.
Trong trường hợp nhà trường không xử lý thỏa đáng, phụ huynh cần gọi điện trực tiếp đến đường dây nóng của Sở An toàn thực phẩm và cung cấp rõ danh tính. Cơ quan này khuyên người dân tránh đăng sự việc lên mạng xã hội trước khi nhà chức trách vào cuộc, nhằm chặn đứng cơ hội doanh nghiệp vi phạm tẩu tán hoặc phi tang chứng cứ.
Về thanh tra, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm thừa nhận việc kiểm tra hiện nay chủ yếu phải làm theo kế hoạch, có báo trước nên "cỡ gì cũng tốt", gây khó khăn cho việc phát hiện sai phạm thực tế. Sở đang kiến nghị sửa luật để phát huy tối đa mô hình thanh tra đột xuất dựa trên thông tin có kiểm chứng. Với các doanh nghiệp cố tình vi phạm gây ngộ độc thực phẩm, hình thức xử lý sẽ rất nghiêm khắc, mức phạt áp dụng tối thiểu từ 100 triệu đồng và có thể chuyển sang xử lý hình sự nếu hậu quả lớn.
Dự kiến ngày 16/4, TP HCM phát động Tháng hành động vì an toàn thực phẩm, với chủ đề trọng tâm là phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và bảo đảm an toàn bữa ăn cho người dân.
Hình ảnh bác sĩ tức tốc bước xuống từ xe cấp cứu đậu trước sân Bệnh viện Từ Dũ, lao nhanh về phía phòng mổ đang thu hút sự quan tâm lớn, được nhiều người ví "kịch tính hơn cả điện ảnh".
Theo chia sẻ trên mạng xã hội, chiếc xe cấp cứu đậu giữa sân Bệnh viện Từ Dũ là của Bệnh viện Chợ Rẫy chở bác sĩ tim mạch đến hỗ trợ trong tình huống báo động đỏ liên viện cho một ca ngưng tim ngay trên bàn mổ.
"Bác sĩ vừa xuống xe đã chạy như bay vào phòng mổ, và cuối cùng bệnh nhân đã ở lại với ba đứa con nhỏ của mình. Hơn cả điện ảnh", tài khoản L.P.D. viết.
Trao đổi với Tuổi Trẻ Online sáng 1-5, BSCKI Trịnh Ngọc Thạnh (khoa nội tim mạch, Bệnh viện Chợ Rẫy) nhấn mạnh việc cứu sống sản phụ ngưng tim trên bàn mổ không phải là thành công của một cá nhân anh, mà là kết quả của sự phối hợp khẩn trương, chặt chẽ với ê kíp Bệnh viện Từ Dũ.
Anh cũng bất ngờ khi hành động cứu người - một trong những việc làm thường quy của người thầy thuốc - lại được cộng đồng mạng chia sẻ rộng rãi và ví “nhanh như chớp”, “kịch tích hơn cả điện ảnh”.
Bác sĩ Thạnh kể lại cách đây khoảng một tuần, Bệnh viện Chợ Rẫy nhận báo động đỏ liên viện từ Bệnh viện Từ Dũ về trường hợp sản phụ 30 tuổi đã có 3 con và đang mang thai lần thứ 4 nhưng thai chết lưu, nghi vỡ tử cung, huyết áp thấp...
Trong lúc ê kíp Bệnh viện Từ Dũ mổ khẩn cấp để lấy thai lưu và cắt tử cung, thì nhịp tim bệnh nhân giảm mạnh, ngưng tim ngay trên bàn mổ.
Ngay lúc này Bệnh viện Từ Dũ đã kích hoạt hệ thống báo động đỏ liên viện yêu cầu Bệnh viện Chợ Rẫy hỗ trợ. Ban lãnh đạo khoa và lãnh đạo Bệnh viện Chợ Rẫy đã điều động bác sĩ Thạnh trực tiếp sang hỗ trợ.
Xe cấp cứu Bệnh viện Chợ Rẫy di chuyển với tốc độ cao, còi ưu tiên hú liên tục, và mất khoảng 7-8 phút đến Bệnh viện Từ Dũ. Lúc này tại cổng Bệnh viện Từ Dũ đã có ê kíp chờ sẵn để đưa bác sĩ Thạnh lên phòng mổ.
Từ trên xe cấp cứu, bác sĩ Thạnh đi tốc độ rất nhanh hướng về phía phòng mổ, cùng với ê kíp bác sĩ Bệnh viện Từ Dũ.
Trong vòng 15 phút phối hợp hồi sức tích cực, các bác sĩ đã giành lại sự sống cho sản phụ.
"Đối với chúng tôi, những người khoác áo blouse trắng và hành nghề y, mục tiêu thuần khiết, cao cả, quan trọng nhất là cứu người nhanh nhất, đặc biệt là trường hợp nặng, báo động đỏ liên viện.
Khi xe cấp cứu đến cổng Bệnh viện Từ Dũ, tôi tức tốc chạy đến phòng mổ để kịp thời hội chẩn cùng ê kíp Bệnh viện Từ Dũ. Có lẽ chính khoảnh khắc đó tạo nên ấn tượng cho cộng đồng mạng và đúng nghĩa đen là xách áo blouse mà chạy", bác sĩ Thạnh kể lại.
Bác sĩ Thạnh cho biết thêm trong các ca ngưng tim, thời gian xử lý được tính bằng từng phút và có thể thay đổi hoàn toàn tiên lượng của bệnh nhân. Nếu chậm trễ, dù cứu sống được tim, bệnh nhân vẫn có nguy cơ cao bị tổn thương não vĩnh viễn, dẫn đến sống thực vật hoặc tàn tật, mất khả năng sinh hoạt bình thường.
