“Mọi nỗ lực áp đặt phong tỏa hoặc hạn chế hàng hải đều trái với luật pháp quốc tế và chắc chắn sẽ thất bại”, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ra thông cáo cho biết hôm nay. Ông cảnh báo những biện pháp phong tỏa như vậy không giúp cải thiện an ninh khu vực, mà thực tế còn là “nguồn cơn gây căng thẳng và làm gián đoạn sự ổn định lâu dài tại vịnh Ba Tư”.
Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, trước đó tuyên bố Iran sẽ “không dung thứ” cho lệnh phong tỏa hàng hải của Mỹ và sẵn sàng đáp trả nếu biện pháp này tiếp diễn.
Ông đề cập nguy cơ tái bùng phát xung đột, nói rằng điều đó có thể gây tổn thất nặng nề cho Washington. “Nếu Mỹ bắt đầu cuộc chiến mới, họ nên lường trước rằng chúng tôi sẽ bắt giữ lượng lớn tù binh”, cố vấn Rezaei nói.
Bộ trưởng Dầu mỏ Mohsen Paknejad cho biết Mỹ “sẽ không thu được bất kỳ kết quả nào” từ lệnh phong tỏa. “Các nhân viên ngành dầu khí Iran đang làm việc suốt ngày đêm để đảm bảo rằng không có vấn đề gì trong cung cấp dịch vụ”, ông nói.
Các tuyên bố được đưa ra sau khi trang Axios dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết lãnh đạo quân sự nước này dự kiến trình bày cho Tổng thống Donald Trump về những biện pháp quân sự có thể thực hiện nhằm vào Iran.
Mỹ áp lệnh phong tỏa đối với các cảng biển Iran từ hôm 13/4, vài ngày sau khi vòng đàm phán đầu tiên giữa hai nước kết thúc mà không có kết quả. Động thái được cho là nhằm gây sức ép để Tehran chấp nhận các điều khoản thỏa thuận mà Washington đưa ra.
Tổng thống Trump cảnh báo lệnh phong tỏa của Mỹ có thể kéo dài nhiều tháng, cho rằng biện pháp này hiệu quả hơn chiến dịch tấn công Iran. Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ ở Trung Đông, ngày 29/4 cho biết các lực lượng nước này đã buộc 42 tàu thương mại quay đầu trên eo biển Hormuz.
Theo Wall Street Journal, kéo dài lệnh phong tỏa cho thấy ông Trump không còn nhiều giải pháp hữu hiệu với Iran. Đơn phương chấm dứt giao tranh có thể mang lại lối thoát nhanh khỏi xung đột và giúp giảm áp lực cho kinh tế Mỹ cũng như toàn cầu. Tuy nhiên, những đề xuất của Iran lại cho phép Tehran định hình các điều kiện của lối thoát đó.
Thiếu lộ trình rõ ràng và mang tính quyết định khiến một số quan chức Mỹ nhận định cái kết cho cuộc xung đột Trung Đông nhiều khả năng sẽ là hai bên không đạt được thỏa thuận hạt nhân, nhưng cũng không tiếp tục chiến sự.
"Chúng tôi đang nói chuyện với họ. Họ muốn đóng eo biển lần nữa. Nhưng như các bạn biết đó, như đã làm trong nhiều năm, họ không thể tống tiền chúng tôi", Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với phóng viên tại Phòng Bầu dục ngày 18/4.
Ông cho biết sẽ có "một số thông tin" về Iran được công bố vào cuối ngày và thêm rằng "mọi chuyện đang diễn ra rất tốt". Ông cũng cho biết Mỹ vẫn giữ lập trường cứng rắn với Iran.
Bình luận của lãnh đạo Mỹ được đưa ra sau khi Iran ngày 18/4 thông báo tái áp đặt hạn chế ở eo biển Hormuz, đảo ngược quyết định mở cửa hoàn toàn với tàu thương mại mà Tehran đưa ra ngày hôm trước.
Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran (SNSC) nhấn mạnh Tehran sẽ tiếp tục giám sát và kiểm soát chặt chẽ eo biển cho đến khi cuộc chiến của Mỹ - Israel hoàn toàn kết thúc và nền hòa bình lâu dài được thiết lập.
Họ giải thích rằng phần lớn sự hỗ trợ hậu cần cho các căn cứ quân sự của Mỹ ở vịnh Ba Tư được cung cấp thông qua eo biển Hormuz và điều này gây ra mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Iran cùng khu vực.
Việc kiểm soát eo biển được thực hiện bằng cách thu thập đầy đủ thông tin từ các tàu thuyền đi qua, cấp giấy chứng nhận quá cảnh theo các quy định do Iran ban hành, phù hợp với điều kiện thời chiến. Đồng thời, các tàu cũng phải thanh toán các khoản phí liên quan đến dịch vụ an ninh, an toàn và bảo vệ môi trường, cũng như di chuyển dọc theo các tuyến đường do Iran chỉ định.
Tuyên bố cũng nhấn mạnh "chừng nào đối thủ còn tìm cách gây gián đoạn lưu thông tàu thuyền hoặc áp đặt các biện pháp như phong tỏa đường biển", Iran sẽ coi đây là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ không để eo biển Hormuz mở cửa trở lại.
Trung tâm Điều phối Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) đã ghi nhận ít nhất 2 vụ tấn công vào tàu ở eo biển Hormuz sau khi Iran thông báo tái áp đặt hạn chế.
SNSC cho biết các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột gần đây thất bại vì phía Mỹ đưa ra thêm các yêu cầu mà Iran bác bỏ, khẳng định Tehran sẽ không thỏa hiệp về các lập trường cốt lõi. Do đó, các cuộc đàm phán tiếp theo bị hoãn lại cho tới khi Washington điều chỉnh lập trường phù hợp với thực tế trên chiến trường.
Tuyên bố của SNSC thêm rằng Iran gần đây đã nhận các đề xuất mới thông qua bên trung gian Pakistan và đang xem xét. Họ nhấn mạnh nhóm đàm phán của Iran sẽ không nhượng bộ về lợi ích quốc gia và sẽ tiếp tục "bảo vệ quyền lợi cùng sự hy sinh của người dân nước này".
Hãng Yonhap ngày 19.4 đưa tin CHDCND Triều Tiên vừa phóng nhiều tên lửa đạn đạo ra vùng biển phía đông nước này, trong lần phóng thử mới nhất nhằm tăng cường năng lực quân sự.
Đây là lần phóng tên lửa đạn đạo thứ bảy của Triều Tiên trong năm nay và lần phóng thứ tư trong tháng này.
Bộ Tham mưu trưởng Liên quân Hàn Quốc (JCS) cho biết đã phát hiện các tên lửa được phóng từ khu vực Sinpho ở Triều Tiên vào khoảng 6 giờ 10 ngày 19.4 (giờ địa phương), đồng thời cho biết thêm JCS đã tăng cường giám sát để đề phòng khả năng phóng thêm tên lửa.
"Quân đội của chúng ta duy trì vững chắc tư thế sẵn sàng trong khi chia sẻ chặt chẽ thông tin về tên lửa đạn đạo của Triều Tiên với phía Mỹ và Nhật Bản trong bối cảnh tăng cường giám sát để đề phòng các vụ phóng thêm", JCS cho biết.
Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc cho biết họ đã tổ chức một cuộc họp khẩn cấp về an ninh.
Hãng Kyodo dẫn thông cáo của chính phủ Nhật Bản cho biết dường như các đầu đạn do Triều Tiên phóng lên đã rơi xuống ngoài vùng đặc quyền kinh tế của Nhật. Theo thông cáo, chưa có thiệt hại nào được ghi nhận ở Nhật sau cuộc phóng.
Triều Tiên chưa lên tiếng về cuộc phóng thử nêu trên.
Theo Reuters dẫn lời giáo sư Lim Eul-chul tại Đại học Kyungnam (Hàn Quốc), trong khi Mỹ đang tập trung vào Iran, Triều Tiên coi đây là thời điểm vàng để nâng cấp năng lực hạt nhân và tên lửa của mình".
Các cuộc thử nghiệm như vậy vi phạm nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc về chương trình tên lửa của Triều Tiên. Bình Nhưỡng bác bỏ lệnh cấm của Liên Hiệp Quốc, cho rằng lệnh cấm xâm phạm quyền tự vệ đối với chủ quyền của nước này.
Cuộc phóng này diễn ra trong bối cảnh Trung Quốc và Mỹ đang chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh vào giữa tháng 5, trong đó Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình dự kiến thảo luận về Triều Tiên.
Trong một tuyên bố ngay sau đó, Chủ tịch Thượng viện Alan Peter Cayetano xác nhận thông tin về vụ nổ súng này.
Hiện chưa rõ ai đã nổ súng trong vụ việc. Không có thương vong nào được báo cáo, Thư ký Thượng viện Mark Llandro Mendoza nói với các phóng viên vào tối 13/5 và tình hình đang được đánh giá.
“Tôi không biết chuyện gì đang xảy ra. Tôi không biết liệu bản thân có thể giữ an toàn cho những người của mình ở đây hay không”, Chủ tịch Thượng viện Cayetano nói trong một buổi phát trực tiếp trên Facebook từ bên trong khu phức hợp Thượng viện.
“Tôi sẵn sàng ra ngoài. Tôi sẵn sàng đối mặt với bất kỳ ai đến để thi hành lệnh bắt giữ… nhưng đừng làm điều này", ông nói.
Theo một số nhân chứng, khoảng 10 quân nhân mặc quân phục đã đến tòa nhà Thượng viện trước đó. Chưa rõ chuyện gì xảy ra và ai đã nổ súng.
Vụ việc xảy ra sau khi Thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa, người đứng đầu lực lượng thực thi pháp luật trong "cuộc chiến chống ma túy" của cựu Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte, bị camera giám sát ghi lại cảnh chạy trốn khỏi các nhân viên an ninh địa phương qua các hành lang của Thượng viện vào sáng 11/5.
Trước đó ông Dela Rosa đã tuyên bố trên Facebook về việc bản thân mình sắp bị bắt giữ và kêu gọi người dân huy động lực lượng để ngăn chặn việc giao nộp ông cho Tòa án Hình sự quốc tế (ICC).
Ông Dela Rosa đã không rời khỏi khu phức hợp Thượng viện kể từ hôm 11/5.
Các công tố viên ICC cáo buộc ông Dela Rosa phạm tội ác chống lại loài người, cùng tội danh mà cựu Tổng thống Duterte, 81 tuổi, trong chiến dịch chống ma túy khắc nghiệt khiến hàng nghìn người thiệt mạng.
Hôm 11/5, ICC xác nhận đã ban hành lệnh bắt giữ ông, viện dẫn các vụ việc khiến 32 người thiệt mạng từ năm 2016 đến năm 2018.
Vào tối 13/5, Bộ trưởng Nội vụ và Chính quyền địa phương Philippines, ông Jonvic Remulla, đã vào tòa nhà Thượng viện, sau khi Chủ tịch Thượng viện Cayetano cho phép ông vào bên trong.
Ông Remulla nói với truyền thông địa phương rằng tất cả các thượng nghị sĩ bên trong tòa nhà đều an toàn và ông đang nỗ lực xác định ai đã nổ súng.
