Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam diễn ra từ ngày 14 đến ngày 17-4, theo lời mời của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và Phu nhân.
Tham gia đoàn, ngoài Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm còn có 9 Ủy viên Bộ Chính trị khác gồm: ông Trần Cẩm Tú, Thường trực Ban Bí thư; bà Bùi Thị Minh Hoài, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam; ông Nguyễn Duy Ngọc, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương; Đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng; Đại tướng Lương Tam Quang, Bộ trưởng Bộ Công an; ông Nguyễn Thanh Nghị, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương; ông Lê Hoài Trung, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao; ông Đoàn Minh Huấn, Giám đốc Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và ông Trần Đức Thắng, Bí thư Thành ủy Hà Nội;
Ngoài ra còn có các Ủy viên Trung ương Đảng là Phó chủ tịch Quốc hội; Bộ trưởng các bộ Tư pháp; Tài chính; Công Thương; Nông nghiệp và Môi trường; Xây dựng; Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Khoa học và Công nghệ; Giáo dục và Đào tạo; Chánh Văn phòng Trung ương Đảng; Chánh Văn phòng Chủ tịch nước.
Ông Tô Ân Xô, Trợ lý Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Phụ trách Văn phòng Tổng Bí thư và ông Phạm Thanh Bình, Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc, cũng trong thành phần đoàn.
Trả lời phỏng vấn trước chuyến đi, Thứ trưởng thường trực Bộ Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ cho biết đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị lãnh đạo cao nhất của Đảng và Nhà nước, diễn ra đúng một năm sau chuyến thăm cấp Nhà nước đến Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình (từ ngày 14 đến 15-4-2025).
“Đồng thời, đây là lần thứ ba trong thời gian ngắn chưa đầy hai năm, hai lãnh đạo cao nhất của hai Đảng, hai nước thăm song phương”, ông Vũ nói thêm.
Chuyến thăm đánh dấu một khởi đầu mới trong quan hệ song phương khi cả hai nước đều bước vào giai đoạn phát triển mới: Việt Nam bước vào kỷ nguyên phát triển mới sau thành công rất tốt đẹp của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, Trung Quốc khởi đầu triển khai Quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội 5 năm lần thứ 15.
“Việc hai bên sớm tổ chức chuyến thăm thể hiện sự coi trọng hàng đầu và quyết tâm cao của hai bên đối với việc phát triển mối quan hệ ‘vừa là đồng chí, vừa là anh em’ ngày càng bền vững hơn, ổn định, thực chất hơn trong thời gian tới”, ông nói.
Theo Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc Phạm Thanh Bình, trong thời gian 4 ngày tại Trung Quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có cuộc hội đàm quan trọng với Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình và các cuộc hội kiến với lãnh đạo cấp cao khác của Trung Quốc.
Hai Tổng Bí thư, Chủ tịch nước dự kiến cùng gặp gỡ và phát biểu với đại diện thế hệ trẻ hai nước tham gia chương trình “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên”, do chính hai nhà lãnh đạo đã khởi xướng từ tháng 4-2025.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng sẽ có bài phát biểu chính sách tại Đại học Thanh Hoa, gặp gỡ một số thân nhân các nhân sĩ hữu nghị hai nước…
Bên cạnh việc chứng kiến lễ ký kết các văn kiện hợp tác, trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam dự kiến sẽ có các hoạt động khảo sát, tìm hiểu mô hình thí điểm khu đô thị mới, hệ thống hạ tầng và công nghiệp đường sắt, cơ sở nghiên cứu, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo ở cả Bắc Kinh, Hà Bắc và Quảng Tây.
Theo ông Bình, các chuyến khảo sát thực tế sẽ góp phần thúc đẩy hợp tác cụ thể giữa các bộ, ngành, địa phương và doanh nghiệp hai nước. Qua đó từng bước cụ thể hóa các nhận thức chung cấp cao, các thỏa thuận đã ký kết thành các dự án và chương trình hợp tác cụ thể, mang lại lợi ích thiết thực cho sự phát triển của mỗi nước và cho quan hệ Việt Nam – Trung Quốc.
Trang tin Axios ngày 6-4 dẫn lời bốn nguồn tin từ Mỹ, Israel và khu vực nắm rõ vấn đề cho biết các cuộc đàm phán hiện xoay quanh một thỏa thuận gồm hai giai đoạn.
Trong đó, giai đoạn đầu là lệnh ngừng bắn 45 ngày nhằm có thêm "khoảng thở" để các bên thương lượng một giải pháp lâu dài.
Nếu đạt được tiến triển, giai đoạn hai sẽ là thỏa thuận chính thức nhằm kết thúc chiến tranh. Lệnh ngừng bắn cũng có thể được gia hạn nếu cần thêm thời gian đàm phán.
Tuy nhiên, triển vọng đạt được thỏa thuận trong ngắn hạn vẫn rất mong manh. Các nguồn tin nhận định khả năng đạt được một thỏa thuận tạm thời trong vòng 48 giờ tới là "rất thấp".
Dù vậy, đây được coi là nỗ lực cuối cùng để tránh kịch bản leo thang nghiêm trọng, trong đó Mỹ và Israel có thể tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran, kéo theo nguy cơ trả đũa vào các cơ sở năng lượng và nước tại các quốc gia vùng Vịnh.
Các cuộc đàm phán đang được tiến hành thông qua các bên trung gian như Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời duy trì kênh liên lạc trực tiếp giữa đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.
Washington được cho là đã đưa ra một số đề xuất trong những ngày gần đây, nhưng phía Tehran vẫn chưa chấp nhận.
Một trong những điểm nghẽn lớn nhất nằm ở hai vấn đề cốt lõi: việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược của thế giới - và số phận kho uranium làm giàu ở mức cao của Iran.
Các bên trung gian cho rằng đây là những nội dung chỉ có thể giải quyết trong một thỏa thuận cuối cùng, thay vì trong giai đoạn ngừng bắn tạm thời.
Về phía Iran, các quan chức nước này tỏ ra đặc biệt thận trọng. Tehran đã nói rõ với các bên trung gian rằng họ không muốn rơi vào tình huống như Gaza hay Lebanon - nơi tồn tại lệnh ngừng bắn trên danh nghĩa nhưng các cuộc tấn công vẫn có thể tái diễn bất cứ lúc nào.
Hai nguồn tin cho biết Iran sẽ không chấp nhận từ bỏ các "quân bài mặc cả" quan trọng như eo biển Hormuz hay chương trình hạt nhân, chỉ để đổi lấy một lệnh ngừng bắn kéo dài 45 ngày.
Do đó, các bên trung gian đang tìm cách xây dựng các biện pháp "tạo lòng tin", bao gồm khả năng Iran thực hiện các bước đi từng phần liên quan đến Hormuz và uranium, đổi lại là các cam kết từ phía Mỹ rằng lệnh ngừng bắn sẽ được đảm bảo và chiến sự không tái diễn.
Trong khi đó, áp lực thời gian đang gia tăng nhanh chóng. Tổng thống Trump đã đặt ra hạn chót buộc Iran phải mở lại eo biển Hormuz vào tối 7-4 giờ Mỹ (sáng 8-4 giờ Việt Nam), đồng thời cảnh báo sẽ tấn công các cơ sở hạ tầng trọng yếu nếu không đạt được thỏa thuận.
Dù đã gia hạn thêm thời gian, ông Trump vẫn khẳng định Mỹ đang "đàm phán sâu" nhưng cũng để ngỏ khả năng hành động quân sự nếu các cuộc thương lượng với Tehran thất bại.
Theo một số nguồn tin, kế hoạch cho một chiến dịch không kích quy mô lớn của Mỹ - Israel nhằm vào các cơ sở năng lượng của Iran đã sẵn sàng, và việc gia hạn thời hạn chỉ nhằm tạo thêm "cánh cửa cuối cùng" cho ngoại giao.
Trên boong một con tàu chở dầu đang qua lại vùng biển giữa vịnh Oman và eo biển Hormuz ngày 15/4, thuyền trưởng người Iraq Rahman al-Jubouri đang làm việc tại một trong những hành lang hàng hải căng thẳng nhất thế giới, nơi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran đang làm gián đoạn thương mại toàn cầu, thủy thủ mắc kẹt và đối mặt nguy cơ bị tấn công.
Đối với al-Jubouri, người đã làm việc trên biển từ năm 1984, kinh qua nhiều thập kỷ biến động như Chiến tranh Iran - Iraq và Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, cuộc xung đột hiện nay không phải điều lạ lẫm.
Một lần nữa, ông lại làm việc ở những vùng biển nguy hiểm, nơi các cuộc tấn công quân sự bất ngờ luôn rình rập tàu thuyền đi qua các cửa ngõ quan trọng như Bab el-Mandeb và vịnh Ba Tư.
"Công việc giờ đây thực sự rủi ro, chẳng biết lúc nào bom rơi trúng tàu. Chúng tôi đang lênh đênh trên một quả cầu lửa", ông nói.
Al-Jubouri đã ở trên con tàu chở dầu Sea Moon treo cờ Palau được 4 tháng. Ông và các thủy thủ đang di chuyển từ vịnh Aden về phía vịnh Oman để dỡ dầu tại cảng Ras Isa ở Yemen.
Lộ trình không đi qua eo biển Hormuz, nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro cao vì nằm gần lối vào eo biển này. Hành trình bị trì hoãn bởi lo ngại về an ninh và gián đoạn hậu cần khi cuộc xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra. Chiến sự khiến dòng chảy năng lượng toàn cầu tắc nghẽn, buộc nhiều tàu phải đổi lộ trình hoặc nằm chờ trong vịnh.
Lực lượng quân sự Mỹ ngày 19/4 đã bắt một tàu hàng treo cờ Iran khi con tàu di chuyển qua vòng phong tỏa của hải quân gần eo biển. Đây là vụ chặn tàu đầu tiên từ khi Mỹ tuyên bố phong tỏa các cảng của Iran tuần trước.
Công việc tiềm ẩn nhiều nguy cơ khiến thủy thủ trên tàu Sea Moon phải thường xuyên diễn tập an toàn chuẩn bị ứng phó tấn công. "Cầu Thượng đế đừng để điều đó xảy ra", ông al-Jubouri nói.
Năm ngoái, khi đang cập cảng ở Yemen, con tàu của ông đã bị tấn công. "Tôi lập tức chặt đứt dây neo, chuẩn bị động cơ và rời cảng bằng mọi giá để bảo vệ thủy thủ và con tàu", ông kể lại.
Mảnh bom đã văng trúng tàu chở dầu khi nó đang rời đi, gây hư hại nhẹ, nhưng toàn bộ thủy thủ đã thoát nạn an toàn. Bất chấp mối đe dọa dai dẳng, con tàu sau đó đã quay lại hoạt động tại cảng và tiếp tục lộ trình đã định.
Tuy nhiên, không phải tất cả thành viên trong đoàn của al-Jubouri đều có thể chịu đựng được những hiểm nguy của công việc này. Ông cho biết đội ngũ của mình đã giảm từ 27 thủy thủ xuống còn 17 người. Nỗi sợ khiến họ rời đi.
Hàng chục năm kinh nghiệm đi biển khiến al-Jubouri thích nghi tốt với áp lực. Ông cho hay nhu yếu phẩm cơ bản vẫn ổn định. Thực phẩm và nước đóng chai được bổ sung thường xuyên tại cảng, không xảy ra tình trạng thiếu hụt lớn.
Tuy nhiên, đã 4 tháng qua al-Jubouri chưa được gặp gia đình. Giống nhiều người khác, ông thường đau đáu nỗi nhớ nhà.
"Chúng tôi buồn vì phải xa gia đình và quê hương", ông nói, cho hay Internet giúp họ bớt cô đơn, nhưng chẳng thể xóa nhòa được cảm giác xa xôi cách trở, nhất là khi họ đang phải đối mặt với lằn ranh sinh tử mỗi ngày.
