Lời đe dọa này, giữa một cuộc chiến chưa có hồi kết, mở ra nhiều kịch bản leo thang khó lường.
Theo Hãng tin Reuters ngày 7-4, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc không kích vào hàng chục mục tiêu quân sự của Iran trên đảo Kharg trong đêm 6-4 (giờ Mỹ).
Các đòn tấn công tập trung vào khu vực phía Bắc hòn đảo, nhằm vào các boongke, kho lưu trữ, hệ thống phòng không và nhiều cơ sở quân sự khác. Một số mục tiêu được cho là đã từng bị tấn công trước đó. Chiến dịch hoàn toàn được tiến hành từ trên không, không có sự tham gia của lực lượng bộ binh Mỹ, và không gây ảnh hưởng đến cơ sở hạ tầng dầu mỏ.
Đảo Kharg được xem là trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của Iran, đồng thời từng được nhắc đến như một địa điểm tiềm năng cho chiến dịch trên bộ của Mỹ.
Phát biểu tại Budapest (Hungary), Phó tổng thống Mỹ JD Vance khẳng định các cuộc không kích không phản ánh sự thay đổi trong chiến lược của Mỹ. Ông cho biết chính quyền Washington vẫn kỳ vọng nhận được phản hồi từ Iran trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh Tổng thống Trump liên tục đưa ra cảnh báo cứng rắn, bao gồm khả năng tấn công hoặc kiểm soát đảo Kharg. Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 30-3, ông cho biết Mỹ có thể phá hủy “các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg”.
Mỹ từng tấn công hòn đảo này vào ngày 13-3, tuyên bố 90 mục tiêu trên đảo bị đánh trúng, gồm “hầm chứa tên lửa, kho thủy lôi cùng nhiều địa điểm quân sự khác”. Tổng thống Trump khi đó cho biết Mỹ đã tránh tấn công cơ sở hạ tầng dầu mỏ trên đảo.
Washington hiện yêu cầu Tehran từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược. Ông Vance nhấn mạnh Mỹ sẽ chưa nhắm tới các mục tiêu năng lượng và hạ tầng, trừ khi Iran không đưa ra đề xuất phù hợp, cho thấy dư địa đàm phán vẫn đang được duy trì song song với sức ép quân sự.
Trong kịch bản lý tưởng với nhiều nước không can dự, Mỹ sẽ đưa xung đột đến hồi kết trong tối đa 6 – 8 tuần kể từ khi khai hỏa. Chính quyền Trump sẽ định nghĩa việc phá hủy cơ sở hạ tầng công nghiệp – quân sự, làm suy yếu chương trình tên lửa đạn đạo và chương trình hạt nhân của Iran là mục tiêu chung cuộc rồi tuyên bố chiến thắng.
Các vụ ám sát có mục tiêu nhằm vào giới quan chức chính trị và quân sự Tehran cũng có thể được đẩy mạnh – dù cho tới nay các hoạt động này chưa làm gián đoạn được năng lực phòng thủ và đánh trả của Iran.
Kịch bản thứ hai, hiện thực hơn, là liên minh Mỹ – Israel mở rộng phạm vi sang cơ sở hạ tầng kinh tế của Iran: nhà máy điện, cầu đường, mạng lưới giao thông, nhà máy xi măng, thép và khai thác mỏ – đúng như lời đe dọa của ông Trump và ông Hegseth. Mục tiêu chiến lược của các hành động này là tạo áp lực kinh tế diện rộng, kích động bất mãn xã hội để buộc Tehran chấp nhận đầu hàng.
Tuy nhiên phản ứng của Iran trước kịch bản này hoàn toàn có thể dự báo: các cơ sở hạ tầng tương ứng trong khu vực – đặc biệt những nơi có quan hệ đầu tư của Mỹ – sẽ hứng chịu các đòn trả đũa. Tehran vẫn còn hỏa lực hiệu quả với máy bay không người lái và tên lửa, đồng nghĩa với việc họ chưa mất đi vị thế thương lượng.
Và “lá bài tẩy” quan trọng nhất của Iran vẫn còn nguyên đó: eo biển Hormuz. Giới phân tích nhận định chừng nào Iran còn kiểm soát thực tế tuyến đường thủy chiến lược này, Mỹ sẽ không thể tuyên bố chiến thắng một cách thuyết phục.
Dù các kịch bản tiềm tàng có đề cập đến việc đánh chiếm đảo Kharg và các đảo dọc bờ biển Iran, ngay cả khi Mỹ đổ bộ bộ binh và chiếm giữ được các đảo này, điều đó vẫn chưa đủ để khai thông hoàn toàn eo biển. Bất kỳ can thiệp trực tiếp nào vào Hormuz đều có thể kích hoạt một giai đoạn mới mang tính chiến tranh tiêu hao, kéo dài ít nhất vài tháng mà không đảm bảo kết quả quyết định.
Tổng hòa các tính toán đó, cuộc chiến sẽ còn kéo dài. Những bước leo thang mạo hiểm mà ông Trump tuyên bố có nguy cơ đưa tới hệ lụy không chỉ các đối thủ, mà cả đồng minh của Washington, cũng phải gánh chịu cái giá ngày càng đắt – hệ quả trực tiếp của tình trạng mất phương hướng chiến lược ở Nhà Trắng.
Ngày 14-5, Tổng thống Brazil Lula da Silva lên tiếng ủng hộ việc áp đặt các hạn chế đối với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các tiến trình bầu cử, đồng thời cảnh báo nguy cơ thao túng hình ảnh, giọng nói và thông tin chính trị bằng công nghệ số.
Phát biểu tại lễ bàn giao nhà ở xã hội tại bang Bahia, Tổng thống Lula da Silva cảnh báo AI có thể trở thành công cụ phục vụ tin giả và lừa dối cử tri.
Ông cũng hoan nghênh lập trường của tân Chánh án Tòa án bầu cử tối cao Brazil (TSE), thẩm phán Kassio Nunes Marques, về việc sẽ áp dụng các biện pháp hạn chế sử dụng công cụ AI trong những ngày trước cuộc tổng tuyển cử sẽ diễn ra vào tháng 10 tới.
Ông Lula da Silva bày tỏ quan ngại về việc các công nghệ tạo hình ảnh và giọng nói giả có thể bị lợi dụng để phát tán các bài phát biểu hoặc thông điệp sai lệch của giới chính trị gia.
Mặc dù đánh giá AI là bước tiến quan trọng cho các lĩnh vực như y tế, giáo dục, khoa học và công nghệ, Tổng thống Brazil cho rằng cần có cuộc thảo luận sâu rộng nhằm xác định giới hạn sử dụng công nghệ này trong vận động tranh cử.
Ông cũng nhắc lại những khó khăn pháp lý từng khiến ông không thể tham gia tranh cử trong cuộc bầu cử năm 2018, đồng thời khẳng định chính trị cần dựa vào sự thật.
Brazil hiện được xem là quốc gia dẫn đầu Mỹ Latin về ứng dụng trí tuệ nhân tạo, nhờ quy mô thị trường lớn, hạ tầng điện toán đám mây phát triển và chiến lược AI quốc gia. AI đang được triển khai mạnh trong nông nghiệp, tài chính, y tế và thương mại điện tử ở Brazil.
Ngày 7-4, trong cùng ngày ông Lê Minh Hưng được Quốc hội khóa XVI bầu làm Thủ tướng Chính phủ, Thủ tướng các nước Lào, Trung Quốc và Campuchia đã có điện, thư chúc mừng.
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone khẳng định việc ông Lê Minh Hưng được Quốc hội bầu đảm nhiệm chức vụ Thủ tướng thể hiện sự tín nhiệm và tin tưởng của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam anh em đối với vai trò, tầm nhìn và năng lực điều hành đất nước của ông để đưa đất nước Việt Nam tiếp tục phát triển và thịnh vượng hơn.
Thủ tướng Sonexay Siphandone khẳng định sẵn sàng hợp tác với Thủ tướng Lê Minh Hưng để thúc đẩy và phát huy mối quan hệ giữa hai nước, nhất là triển khai thực chất, hiệu quả kết quả cuộc gặp hai Bộ Chính trị, cũng như kết quả Kỳ họp lần thứ 48 Ủy ban liên Chính phủ Lào - Việt Nam, vì lợi ích thiết thực của Nhân dân hai nước, đồng thời góp phần vào hòa bình, ổn định và thịnh vượng trong khu vực và trên thế giới.
Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường chúc mừng Thủ tướng Lê Minh Hưng và tiếp tục khẳng định Việt Nam - Trung Quốc là hai nước láng giềng hữu nghị, đồng thời là đối tác hợp tác quan trọng với nhiều lợi ích chiến lược chung.
Nhà lãnh đạo Trung Quốc đánh giá dưới sự dẫn dắt của lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước, quan hệ hợp tác chiến lược toàn diện giữa hai bên ngày càng đi vào chiều sâu, thực chất và mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho Nhân dân hai nước.
Thủ tướng Lý Cường bày tỏ sẵn sàng cùng Thủ tướng Lê Minh Hưng thực hiện các nhận thức chung quan trọng của lãnh đạo cao nhất hai Đảng, hai nước. Đồng thời đẩy nhanh xây dựng cục diện hợp tác cùng thắng, cùng có lợi, qua đó đóng góp tích cực cho quan hệ láng giềng hữu nghị và hợp tác toàn diện Trung Quốc - Việt Nam.
Thủ tướng Campuchia Hun Manet bày tỏ tin tưởng rằng dưới sự lãnh đạo năng động và tầm nhìn của Thủ tướng Lê Minh Hưng, dưới sự dẫn dắt của Đảng Cộng sản Việt Nam, Việt Nam sẽ tiếp tục đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, không ngừng nâng cao vai trò và vị thế ở khu vực và trên thế giới.
Thủ tướng Hun Manet đánh giá cao mối quan hệ bền chặt, hữu nghị lâu đời giữa hai nước, được xây dựng trên tinh thần láng giềng tốt đẹp, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài.
Nhà lãnh đạo Campuchia mong sớm được gặp Thủ tướng Lê Minh Hưng để trao đổi về các biện pháp thúc đẩy hợp tác song phương cũng như tăng cường phối hợp trong khuôn khổ ASEAN và các cơ chế đa phương khác, vì lợi ích chung của Nhân dân hai nước.
Bộ Nội vụ Kuwait ngày 12/5 thông báo lực lượng vũ trang nước này đã bắt giữ 4 người với cáo buộc âm mưu xâm nhập lãnh thổ bằng đường biển.
Trong quá trình ngăn chặn, lực lượng vũ trang Kuwait và nhóm nghi phạm đã đấu súng, khiến quân nhân Kuwait bị thương. Ít nhất hai nghi phạm còn lại trong nhóm đã trốn thoát.
"Sau quá trình thẩm vấn, các thành viên nhóm xâm nhập thừa nhận họ thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC). Các nghi phạm khai họ được giao nhiệm vụ đổ bộ lên đảo Bubiyan bằng tàu cá nhằm thực hiện các hành động thù địch", Bộ Nội vụ Kuwait cho biết.
Giới chức Kuwait khẳng định các cơ quan an ninh và quân đội nước này đang trong tình trạng cảnh giác cao để đối phó mọi mối đe dọa đối với an ninh quốc gia. Chính phủ Iran và lực lượng IRGC chưa bình luận về cáo buộc từ nước láng giềng.
Kuwait từng nhiều lần hứng chịu các đợt tấn công kể từ khi xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát hồi cuối tháng 2.
Trong đêm 28/3, quân đội Kuwait phát hiện 14 tên lửa và 12 UAV xâm nhập không phận. Một số vũ khí đã nhắm vào căn cứ quân sự ở nước này, khiến 10 binh sĩ bị thương.
Hôm 31/3, Kuwait cáo buộc Iran cố tình tập kích tàu chở dầu Al Salmi của nước này khi đang neo tại cảng Dubai, thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE).
Vụ xâm nhập trên đảo Bubiyan diễn ra trong giai đoạn các quốc gia vùng Vịnh ngày càng lo ngại về những mạng lưới có liên hệ với Iran.
Tòa án tại Bahrain hôm nay tuyên án tù chung thân với ba người bị kết tội thông đồng với IRGC chống lại nước này.
Hơn 20 người khác tại Bahrain đã nhận án tù 5-10 năm vì những cáo buộc ủng hộ Iran, quay phim tại khu vực nhạy cảm về an ninh, phát tán các nội dung bị cấm hoặc có hành vi kích động, bạo lực liên quan những vụ tấn công của Iran nhắm vào Bahrain.
Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani bình luận eo biển Hormuz đang bị sử dụng "như một vũ khí" trong xung đột Iran, gây hậu quả nặng nề cho các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt về kinh tế. Ông kêu gọi Tehran không xem eo biển Hormuz là công cụ gây sức ép hoặc "tống tiền" láng giềng khu vực.
