Theo Hãng tin AFP, Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm 3-5 cho biết ông sẽ không từ bỏ mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương và hợp tác với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh hai nhà lãnh đạo căng thẳng vì xung đột Mỹ – Iran.
Trong cuộc phỏng vấn sắp phát sóng với đài ARD, ông Merz dường như hạ nhiệt căng thẳng với ông Trump, cho rằng việc Mỹ bất ngờ công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ tại Đức không phải là điều bất thường và không nên bị coi là hành động trả đũa.
“Có thể vấn đề đang bị thổi phồng một chút, nhưng đây không phải điều gì mới”, ông Merz nói và khẳng định quyết định rút quân của Mỹ không liên quan đến những bất đồng gần đây giữa hai người.
Căng thẳng đã nổ ra khi ông Trump chỉ trích vì ông Merz cho rằng Iran đang làm Mỹ bẽ mặt trên bàn đàm phán.
Tổng thống Mỹ sau đó thông báo rút 5.000 binh sĩ nước này khỏi các căn cứ ở Đức, song thực tế ông đã kêu gọi giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức ngay từ nhiệm kỳ đầu và thúc giục các nước châu Âu phải tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về an ninh của mình.
Theo TTXVN, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla đã tái khẳng định không đưa vấn đề cải cách chính trị lên bàn đàm phán với Mỹ.
Trong cuộc gặp với hơn 700 đại biểu quốc tế, gồm thành viên công đoàn, các chính trị gia cánh tả và các nhà hoạt động tại La Habana nhân Ngày Quốc tế Lao động (1-5), ông nhấn mạnh rằng Cuba sẽ không bao giờ thảo luận với Mỹ những vấn đề liên quan đến chủ quyền, độc lập và quyền tự quyết của người dân Cuba.
Ngoại trưởng Bruno Rodríguez Parrilla cũng cảnh báo về mối đe dọa quân sự mới, rõ ràng và trực tiếp do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra, sau khi tăng cường mạnh mẽ lệnh cấm vận kinh tế đối với Cuba.
Theo Hãng tin Reuters, Bộ Tư lệnh châu Phi của quân đội Mỹ và và Lực lượng vũ trang Hoàng gia Morocco xác nhận hai binh sĩ Mỹ đã mất tích khi tham gia tập trận chung thường niên African Lion gần thành phố Tan Tan ở miền nam Morocco.
Các hoạt động tìm kiếm cứu nạn đã được triển khai trên bộ, trên không và trên biển.
Quân đội Morocco cho biết các binh sĩ mất tích gần một vách đá. Trong khi đó một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết một số báo cáo ban đầu cho thấy hai binh sĩ có thể đã rơi xuống biển. Vị này xác nhận sự việc “không liên quan đến khủng bố”.
Theo Hãng tin AP, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 3-5 cho biết một ổ dịch nghi là virus Hanta bùng phát trên tàu du lịch ở Đại Tây Dương đã khiến 3 người thiệt mạng và 3 người khác mắc bệnh.
WHO cho biết đang tiến hành điều tra và đã xác nhận ít nhất một ca nhiễm virus Hanta. Một bệnh nhân đang được điều trị tích cực tại một bệnh viện ở Nam Phi. WHO cũng đang phối hợp với các nhà chức trách để sơ tán hai hành khách khác có triệu chứng khỏi con tàu.
WHO không nêu tên con tàu hay đơn vị vận hành, tuy nhiên một nguồn tin am hiểu tình hình cho biết đó là tàu MV Hondius, đang di chuyển từ Argentina đến Cape Verde.
Truyền thông Nam Phi dẫn lời người phát ngôn Bộ Y tế nước này cho biết nạn nhân đầu tiên là một người đàn ông cao tuổi đã tử vong ngay trên tàu, còn vợ ông sau đó qua đời tại một bệnh viện ở Nam Phi.
Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), virus Hanta là một họ virus có thể gây bệnh nghiêm trọng và dẫn đến tử vong.
WHO cho biết các ca nhiễm virus Hanta thường liên quan đến việc tiếp xúc với phân hoặc nước tiểu của loài gặm nhấm nhiễm bệnh. Dù hiếm gặp, virus này cũng có thể lây từ người sang người và có thể gây ra bệnh hô hấp nghiêm trọng.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hay vắc xin, nhưng việc được chăm sóc y tế sớm có thể giúp tăng cơ hội sống sót.
Theo Hãng tin Anodolu, ngày 3-5, máy bay Airbus A310 chở Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã phải hạ cánh khẩn cấp tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ do sự cố kỹ thuật nhỏ.
Máy bay này đang đưa ông Sanchez từ Madrid tới Yerevan (Armenia) để tham dự cuộc họp của Cộng đồng Chính trị châu Âu nhưng đã buộc phải chuyển hướng.
Sự cố được mô tả là không nghiêm trọng, song các quy trình an toàn vẫn được thực hiện đầy đủ. Thủ tướng Sanchez dự kiến sẽ nghỉ lại Ankara qua đêm và tiếp tục hành trình tới Yerevan vào sáng sớm 4-5.
Trong những ngày cuối tháng 4, tại nhiều khu vực công cộng ở trung tâm thủ đô Washington D.C (Mỹ), người viết lại thường xuyên nhìn thấy lực lượng vệ binh quốc gia.
Thực ra, ở Washington D.C trước nay không thiếu sự có mặt của lực lượng cảnh sát, đặc vụ bảo vệ cho tổng thống, nhưng giờ đây còn có thêm vệ binh quốc gia cũng thường xuyên hiện diện tại thủ đô này.
Điều này bắt đầu từ năm 2025, tức năm đầu tiên khi Tổng thống Trump bắt đầu nhiệm kỳ thứ 2, Nhà Trắng đã gây nhiều tranh cãi khi điều động vệ binh quốc gia về thủ đô để giữ trị an vì tỷ lệ tội phạm cao. Quyết định này dẫn đến sự chỉ trích của cả chính quyền địa phương lẫn dư luận vì cho rằng tình hình tội phạm không nghiêm trọng như Nhà Trắng đưa ra. Phía chỉ trích cáo buộc chính quyền liên bang dưới thời Tổng thống Trump đang tìm cách tăng cường kiểm soát, làm giảm tính độc lập của địa phương.
Tương tự, Nhà Trắng còn điều động lực lượng đặc vụ của Cơ quan Thực thi di trú và hải quan Mỹ (ICE) đến nhiều tiểu bang để truy bắt những người được cho là nhập cư trái phép. Sự xuất hiện của ICE ở các tiểu bang không chỉ dẫn đến tranh cãi mà thậm chí dẫn đến đụng độ. Hậu quả, đã có 2 người bị ICE nổ súng bắn chết tại thành phố Minneapolis thuộc bang Minnesota hồi tháng 1. Nhiều vụ biểu tình phản đối đã xảy ra. Đến đầu tháng 3 vừa qua, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thay Bộ trưởng An ninh nội địa Kristi Noem - người chịu trách nhiệm chính về hoạt động của ICE trong chiến dịch tại các tiểu bang.
Vấn đề của vệ binh quốc gia và ICE kết hợp chuỗi dài các chính sách gây bất mãn khác như Tổng thống Trump đe dọa sáp nhập Greenland, vụ bê bối Epstein, các chính sách thuế quan gây ra nhiều hệ lụy, một số vụ bê bối khác… đã dần làm xói mòn nền tảng ủng hộ của ông Trump trong nhóm cử tri mà đảng Cộng hòa cần để duy trì quyền kiểm soát quốc hội.
Trước thực tế trên, đảng Cộng hòa của Tổng thống Trump có thể gặp nhiều thách thức trong cuộc bầu cử giữa kỳ vào tháng 11 tới. Theo thông lệ, cứ mỗi 2 năm thì người dân Mỹ lại bầu cử để bầu lại toàn bộ Hạ viện Mỹ (nhiệm kỳ 2 năm) và 1/3 số nghị sĩ ở Thượng viện (nhiệm kỳ 6 năm). Và cứ mỗi 2 lần bầu cử như thế, có một lần là bầu cử tổng thống. Vì thế, cuộc bầu cử quốc hội vào những năm không có bầu cử tổng thống thì được gọi là bầu cử giữa kỳ.
Hiện tại, đảng Cộng hòa đang chiếm đa số ở cả Hạ viện lẫn Thượng viện. Trong đó, tại Hạ viện thì phe Cộng hòa chiếm lợi thế mong manh với tỷ lệ số ghế trước phe Dân chủ là 218 - 212. Tại Thượng viện, đảng Cộng hòa có lợi thế lớn hơn khi tỷ lệ này là 53 - 47.
Lần này, việc có quá nhiều chính sách gây tranh cãi và thực tế diễn ra ở nhiều cuộc bầu cử ở một số địa phương vừa qua đều đem đến tín hiệu xấu cho phe Cộng hòa khi đại diện đảng này chịu nhiều thất bại.
Trong phân tích gửi đến Thanh Niên, TS Ian Bremmer, Chủ tịch Eurasia Group (Mỹ) - đơn vị tư vấn và nghiên cứu rủi ro chính trị hàng đầu thế giới, cho rằng: "Các cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ thường được xem như một cuộc trưng cầu dân ý về năng lực của vị tổng thống đương nhiệm, và ông Trump đang là nhà lãnh đạo có tỷ lệ ủng hộ thấp hơn bất kỳ người tiền nhiệm nào trong lịch sử gần đây. Tỷ lệ ủng hộ của ông Joe Biden vào thời điểm này năm 2022 là khoảng 42%; bản thân ông Trump đạt mức gần 41% vào năm 2018; còn ông Barack Obama đạt khoảng 48% vào năm 2010. Trong 3 cuộc bầu cử giữa kỳ vừa nêu, cả ba vị tổng thống đều đã chứng kiến đảng của mình đánh mất quyền kiểm soát Hạ viện nhưng vẫn giữ được Thượng viện".
Theo các kết quả khảo sát mới nhất, trường hợp tương đồng nhất với vị thế hiện tại của ông Trump - xét theo đà sụt giảm hiện tại - chính là Tổng thống George W. Bush với tỷ lệ ủng hộ 35,6% vào tháng 4.2006. Ông Bush cũng chính là vị tổng thống gần đây nhất đã để mất quyền kiểm soát cả 2 viện quốc hội chỉ trong cùng một kỳ bầu cử.
Trong những thập kỷ gần đây, các chu kỳ bầu cử này thường có xu hướng bất lợi cho đảng đang nắm quyền tại Nhà Trắng; thêm vào đó, phe Cộng hòa chỉ nắm giữ thế đa số mong manh tại Hạ viện trong bối cảnh chính trị vốn đã nghiêng dần về phía Dân chủ. Tuy nhiên, tại Thượng viện thì thách thức cho đảng Dân chủ là không hề nhỏ khi cần bảo vệ 13 ghế hiện có, đồng thời lật ngược tình thế thành công để giành lấy 4 ghế đang do đảng Cộng hòa nắm giữ. Cụ thể hơn, đảng Dân chủ cần phải thắng trong cuộc đua giành ghế thượng nghị sĩ đại diện cho các bang: Bắc Carolina, Maine, Ohio và Alaska.
Song song, đảng Dân chủ phải bảo vệ thành công ghế thượng nghị sĩ ở các bang: Georgia, Michigan và New Hampshire. Trong 3 bang này, Georgia và Michigan là những nơi ông Trump đã giành chiến thắng vào năm 2024.
Dù có nhiều lợi thế, nhưng thách thức cho đảng Dân chủ, theo TS Bremmer, là không nhỏ, bởi một vấn đề then chốt là cần có ứng viên đủ mạnh để giành được sự ủng hộ của cử tri tại các bang "tím" (bang dao động) và bang "đỏ" (bang nghiêng về đảng Cộng hòa). Thách thức này không hề đơn giản trong bối cảnh đảng Dân chủ hiện nay.
Theo TTXVN, lúc 12h40 ngày 7-5 (giờ địa phương), Thủ tướng Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến sân bay quốc tế Mactan-Cebu ở thành phố biển Cebu của Philippines, bắt đầu chương trình tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 theo lời mời của Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr, Chủ tịch ASEAN năm 2026.
Đón Thủ tướng Lê Minh Hưng cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam có Cố vấn an ninh quốc gia Philippines Eduardo Oban Jr; Thống đốc tỉnh Cebu Pamela Baricuatro; Thị trưởng thành phố Lapu Cindi King-Chan...
Đây là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị người đứng đầu chính phủ và cũng là hội nghị đa phương đầu tiên mà Thủ tướng tham dự trực tiếp. Qua đó tiếp tục thể hiện cam kết đóng góp chủ động, tích cực, trách nhiệm của Việt Nam trong ASEAN.
Trong vai trò Chủ tịch ASEAN 2026, với chủ đề "Cùng chèo lái tương lai chung", Philippines đặt ra 3 định hướng lớn cho hợp tác ASEAN trong năm 2026 là: củng cố các nhân tố then chốt đối với hòa bình và an ninh, mở rộng các hành lang thịnh vượng và thúc đẩy trao quyền cho người dân.
Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tập trung trao đổi về các định hướng lớn cho hợp tác ASEAN năm 2026 về bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực và bảo hộ công dân ASEAN, đồng thời tiếp tục chiến lược về tăng cường liên kết nội khối, nâng cao tự cường, tự chủ chiến lược và vai trò trung tâm của ASEAN.
Trên tinh thần đó, dự kiến tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ có các bài phát biểu quan trọng, truyền tải thông điệp đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng và quan điểm của Việt Nam về các ưu tiên của ASEAN, đưa ra các đề xuất thiết thực củng cố tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, góp phần tăng cường khả năng tự cường và ứng phó của ASEAN trước các biến động, nhất là các tác động của tình hình Trung Đông và trao đổi các vấn đề khu vực, quốc tế cùng quan tâm.
Nhân dịp này, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng sẽ có các cuộc tiếp xúc, gặp gỡ với lãnh đạo các nước. Đây sẽ là những cuộc gặp trực tiếp đầu tiên của Thủ tướng với lãnh đạo các nước ASEAN trên cương vị mới, góp phần tạo xung lực tích cực cho quan hệ song phương cũng như cho sự gắn kết chung của cộng đồng.
Từ các công ty công nghệ, nhà máy dệt may đến lĩnh vực công nghiệp nặng, làn sóng sa thải đang lan rộng trên khắp Iran.
Các chuyên gia cảnh báo những khó khăn hiện nay có thể kéo theo bất ổn xã hội nghiêm trọng tại Iran - nơi người dân vốn đã phải vật lộn với lạm phát, đồng nội tệ mất giá và tỉ lệ thất nghiệp cao trong nhiều năm qua.
Giữa tháng 3, Babak (49 tuổi), một nhà thiết kế sản phẩm tại công ty công nghệ ở Tehran, được gọi vào văn phòng và nhận thông báo mất việc.
"Trong suốt sự nghiệp, tôi luôn cố gắng học hỏi và phát triển. Nhưng giờ đây tôi lại rơi vào tình trạng đầy bất định và mơ hồ", Babak chia sẻ với tờ New York Times.
Những câu chuyện như Babak dần trở nên phổ biến tại Iran khi nhiều doanh nghiệp liên tục cắt giảm nhân sự trong những tuần gần đây. Theo các báo cáo truyền thông Iran, tình trạng sa thải xuất hiện ở cả lĩnh vực công nghệ lẫn sản xuất công nghiệp.
Đối với chính quyền Tổng thống Donald Trump, khó khăn kinh tế của Iran là một phần trong chiến lược gây áp lực buộc Tehran phải nhượng bộ. "Tôi hy vọng nền kinh tế đó sụp đổ. Vì tôi muốn chiến thắng", ông Trump nói với các phóng viên vào đầu tháng 5 vừa qua.
Trong khi đó, Iran khẳng định sẽ không đầu hàng trước áp lực kinh tế và quân sự từ Washington.
Ông Gholamhossein Mohammadi, quan chức Chính phủ Iran, ước tính cuộc chiến đã khiến khoảng 1 triệu người mất việc và gây ra 2 triệu trường hợp thất nghiệp trực tiếp và gián tiếp tại nước này.
Trong khi đó, một nền tảng tìm việc của Tehran ghi nhận tới 318.000 hồ sơ xin việc chỉ trong một ngày cuối tháng 4, tăng 50% so với mức kỷ lục trước đó.
Ngay cả trước chiến sự, kinh tế Iran đã lao đao vì nhiều năm chịu trừng phạt quốc tế, tham nhũng và quản lý yếu kém. Đồng rial mất giá mạnh khiến sức mua của người dân suy giảm nghiêm trọng.
"Một vòng xoáy khủng hoảng kinh tế đang ngày càng phức tạp hơn", nhà kinh tế Amir Hossein Khaleghi tại Isfahan nhận định, cho rằng Iran vốn đã ở trong "tình trạng kinh tế rất tồi tệ" trước khi chiến sự nổ ra.
Trong lĩnh vực công nghệ, hậu quả đặc biệt nghiêm trọng do lệnh cắt Internet kéo dài. Người đứng đầu một nhóm vận động hành lang của ngành công nghệ Iran cho biết việc Internet bị cắt đã khiến nước này thiệt hại tới 80 triệu USD mỗi ngày.
Digikala - nền tảng thương mại điện tử lớn nhất Iran, thường được ví như "Amazon của Iran" - đã cắt giảm khoảng 200 nhân viên, tương đương 3% lực lượng lao động. Tháng 4 vừa qua, nhà sáng lập công ty thương mại điện tử Kamva thậm chí tuyên bố đóng cửa doanh nghiệp hoàn toàn.
Không chỉ lĩnh vực công nghệ, ngành sản xuất Iran cũng rơi vào tình trạng đình trệ nghiêm trọng do thiếu nguyên liệu thô.
Nhiều nhà máy hóa dầu và thép lớn bị nhắm mục tiêu trong các cuộc không kích của Mỹ và Israel, khiến nguồn cung cho nhiều ngành công nghiệp bị gián đoạn. Ngoài ra, lệnh phong tỏa cảng biển của Mỹ cũng khiến hoạt động nhập khẩu nguyên liệu nước này gặp nhiều khó khăn.
Theo Hãng tin Lao động Iran (ILNA), một nhà máy dệt ở miền tây nước này đã sa thải 700 trong tổng số 800 công nhân, trong khi một nhà máy khác ở miền bắc Iran cắt giảm 500 lao động.
Nhiều nhà máy chưa tuyên bố sa thải chính thức nhưng thực tế chỉ còn hoạt động cầm chừng. "Một số đơn vị gần như không còn sản xuất thực sự mà chỉ duy trì hoạt động bán phần để tồn tại", ông Bahram Zonoubi Tabar, lãnh đạo một hội đồng lao động tại tỉnh Fars, cho biết.
Ông Mehdi Bostanchi, lãnh đạo Hội đồng Điều phối Công nghiệp Iran, cảnh báo quá trình thu hẹp sản xuất hiện nay có thể ảnh hưởng tới 3,5 triệu lao động.
Theo ông, tình trạng thất nghiệp thực tế có thể còn nghiêm trọng hơn số liệu chính thức do nhiều doanh nghiệp lựa chọn không gia hạn hợp đồng, cắt giờ làm hoặc cho công nhân nghỉ phép bắt buộc thay vì tuyên bố sa thải.
Trong nỗ lực đối phó lạm phát, Chính phủ Iran hồi tháng 3 đã tăng 60% lương tối thiểu. Tuy nhiên, theo giới doanh nghiệp, động thái này vô tình tạo thêm áp lực tài chính và khiến làn sóng cắt giảm nhân sự diễn ra mạnh hơn.
Đối với nhiều gia đình Iran, khủng hoảng hiện nay đã tác động trực tiếp đến cuộc sống thường ngày. Babak cho biết ông đã bị sa thải hai lần chỉ trong vòng một năm. Sau khi mất việc gần đây, ông và vợ buộc phải bán xe và nữ trang để trang trải chi phí sinh hoạt.
"Điều khiến tôi đau lòng nhất là thấy tinh thần của vợ mình bị ảnh hưởng", ông nói. "Có những lúc cả hai chúng tôi đều suy sụp, nhưng vẫn cố gắng giữ hy vọng".
