Nhiều ngày qua, ông Đức, bán đồ nướng gần bến xe Mỹ Đình (phường Từ Liêm), “chạy” đoàn kiểm tra với tần suất ngày càng dày. “Có ngày, tôi “chạy” tới hai lần”, ông kể. Vài ngày cuối tuần gần đây, doanh số quầy hàng gần như bằng không.
Không bám trụ lại được điểm kinh doanh quen thuộc, nhiều người phải co gọn về ngõ, hẻm nhỏ. Tại phường Cầu Giấy, điểm bán xôi, bánh mỳ trong hẻm của chị Hoa giờ có thêm chục quầy hàng chen chúc. Họ “dạt” vào hẻm này từ vỉa hè ngoài phố, mỗi gian cố kê thêm cái bàn, vài ghế nhựa. Thêm bạn hàng, nhiều người bán cùng món, doanh thu quầy bánh mỳ của chị cũng bị san bớt.
Co kéo từng cm dôi ra cũng là cách ứng phó của nhiều tiểu thương. Mỗi người cố nới thêm một chút không gian trước cửa nhà, như một “cuộc xâm lấn ngầm”.
Không chỉ tiểu thương nhỏ lẻ, nhiều chuỗi F&B phụ thuộc không gian vỉa hè cũng mất một phần nguồn thu. Thế giới Dừa ghi nhận doanh số toàn chuỗi giảm 30%, do tệp khách hàng chủ chốt sụt hai phần ba. Nhóm này là khách gia đình, thường đến vào chiều tối, ưa ngồi vỉa hè “hóng gió”.
Tình thế mới buộc ông Nguyễn Tú, Chủ tịch Thế giới Dừa, liên tục thử nghiệm tệp khách hàng mới. Hai tháng trước, họ chi gần một tỷ đồng mở ba cửa hàng khu phố cổ, gần chợ Đồng Xuân, Hàng Da, và Nguyễn Hữu Huân, nhắm tới khách du lịch.
“Chúng tôi thất bại, đóng hai cơ sở sau một tháng, chiếc còn lại nghỉ bán trong tháng này”, ông nói. Họ hiện quay trở lại tệp khách cốt lõi, tập trung khai thác các khung giờ, đa dạng sản phẩm để đáp ứng nhu cầu.
Tại chuỗi Matcha Vibe, trước đây, nhiều điểm bán sức chứa ngoài vỉa hè gấp 3-4 lần trong nhà. Hiện giờ họ chỉ kê một bàn bên ngoài, nép gọn trên bậc tam cấp.
Cơ sở chịu ảnh hưởng nặng nhất của Matcha Vibe là điểm bán trên đường Quốc Tử Giám, nơi nhận tệp khách gián tiếp từ quán phở, bún đậu trên vỉa hè lân cận. Mức giảm tại đây lên tới 40% trong hai tháng đầu nhà chức trách siết lại trật tự đô thị.
Sau nhiều tháng Hà Nội lập lại trật tự đô thị, tâm lý đối phó của giới tiểu thương, chuỗi hàng quán dần chuyển sang thích nghi. Trên phố Chùa Láng, chị Tâm, bán bánh mỳ, dẹp bớt ghế nhựa, chỉ để vài cái ghế đòn nhỏtrên bậc thềm.
“Khách đến ăn thì chịu khó đứng gọn vào trong, hoặc chỉ còn cách mang đi”, chị Tâm nói. Diện tích bậc thềm hẹp, chị kê thêm một tấm ván gỗ chìa ra phía ngoài để đặt vật dụng.
Ông Đức cũng đang ngó nghiêng mặt bằng lân cận, tầm vài triệu đồng một tháng, để bớt lo lắng khi kinh doanh. Để tiết kiệm chi phí, ông tìm đối tác chia sẻ mặt bằng theo không gian hoặc khung giờ. “Ví dụ, quầy cà phê mang đi chủ yếu bán chạy vào khung 7-14h, món nướng tiêu thụ tốt hơn vào tầm chiều và tối”, ông chia sẻ.
Vỉa hè rộng vốn là tiêu chí lựa chọn mặt bằng của nhiều cửa hàng F&B trước đây, bởi quán có thể kê thêm bàn ghế, chỗ đỗ xe cho khách. “Tư duy này giờ buộc phải thay đổi”, bà Trần Hồng Trang, chủ chuỗi 70 cửa hàng Matcha Vibe và Kom Phê Cha, nhìn nhận.
Cuối năm ngoái, các cửa hàng của chuỗi này được thiết kế lùi 3-4 m, tạo không gian mở, thay cho vỉa hè. Họ chấp nhận tỷ lệ chi phí mặt bằng trên doanh thu tăng cao hơn.
PGS. TS Lưu Đức Hải, Phó chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, cho rằng cần coi vỉa hè như một thực thể đa năng trong đô thị, với 4 chức năng gồm không gian giao thông, sinh kế, văn hóa bản địa và hạ tầng – kỹ thuật. Trong đó, không gian giao thông, đảm bảo quyền được đi bộ an toàn và thuận tiện của người dân, cần được ưu tiên.
“Nếu chỉ tập trung vào “dẹp” không gian để sạch, đẹp bề nổi mà bỏ qua yếu tố sinh kế và văn hóa, chúng ta sẽ làm mất đi sức sống tự nhiên của đô thị, đẩy người dân vào thế đối phó”, ông nhấn mạnh. Tuy nhiên, ông cho rằng không thể vin vào lý do sinh kế để vỉa hè lộn xộn, ô nhiễm và mất trật tự đô thị.
Đồng quan điểm, TS Huỳnh Thế Du, giảng viên Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, cho rằng siết quản lý là cần thiết, nhưng không phải là “xóa sạch” kinh tế vỉa hè. Theo ông, văn hóa trà đá, cà phê vỉa hè hay hàng quán nhỏ tạo nên tính kết nối xã hội và bản sắc đô thị Việt Nam.
Các chuyên gia đề xuất nên chuyển từ tư duy “cấm” sang “quản trị”, nhà quản lý từ “người gác” sang “người phân phối không gian vỉa hè”. TS Huỳnh Thế Du cho rằng thành phố nên xác định khu vực nào cần ưu tiên người đi bộ tuyệt đối, nơi có thể cho phép kinh doanh có điều kiện, kết hợp thu phí và tiêu chuẩn hóa hoạt động.
Hà Nội chưa áp dụng chính sách cho thuê vỉa hè với mục đích kinh doanh. Mới đây, thành phố dự kiến tăng phí sử dụng tạm thời lòng đường, vỉa hè lên gần gấp đôi, nhưng chỉ hướng tới mục đích trông giữ ôtô, xe máy.
Trong khi đó, ở nhiều quốc gia, kinh tế vỉa hè không bị xem hoàn toàn tiêu cực, mà là một phần đời sống đô thị và sinh kế người dân. Chẳng hạn, Thái Lan, Singapore hay Đài Loan (Trung Quốc) thừa nhận loại hình kinh tế này, và quản lý bằng quy hoạch, cấp phép, kèm theo quy định hoạt động.
Tại nhiều thành phố của Pháp, vỉa hè là một loại tài sản chiến lược, nét đặc trưng văn hóa địa phương. Những người chủ như ông Phan Viết Phong, chủ chuỗi 5 nhà hàng Ôbobun, có thể thuê diện tích vỉa hè để mở rộng không gian kinh doanh. Giá thuê mỗi m2 tại Lyon là 90 euro một năm, còn ở Grenoble là 35 euro. Người thuê phải chừa lại lối đi rộng ít nhất 1,8 m cho người đi bộ.
Được thuê vỉa hè cũng là nguyện vọng của nhiều tiểu thương, doanh nghiệp Hà Nội. Theo Chủ tịch Thế giới Dừa, vỉa hè rộng từ 4 m trở lên là tiêu chuẩn phù hợp để cân bằng giữa hoạt động kinh doanh và trật tự đô thị, khi “người có lối đi, xe có chỗ để, hàng quán có không gian buôn bán”.
Đơn từ nhiệm của ông Nguyễn Văn Thời được Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại TNG công bố ngày 13/4. Ông Thời xin nghỉ để tạo điều kiện cho lãnh đạo trẻ tiếp quản và điều hành doanh nghiệp trong giai đoạn tới. Sau khi rời vị trí hiện tại, doanh nhân này dự kiến đảm nhiệm chức Phó chủ tịch thường trực, sau phiên họp thường niên năm nay. Người thay thế ông Thời hiện chưa được đề cập.
Ông Nguyễn Văn Thời, sinh năm 1958, là Kỹ sư cơ điện mỏ và Cử nhân Kinh tế. Giai đoạn 1993-2002, ông giữ chức Giám đốc Công ty May Thái Nguyên, tiền thân của TNG hiện tại.
Theo tài liệu cung cấp thông tin ứng viên HĐQT được trình tại phiên họp thường niên năm 2023 của TNG, ông Thời đã giữ chức Chủ tịch công ty từ năm 2003 đến nay.
Hiện ông sở hữu hơn 24,7 triệu cổ phiếu TNG, tương đương 19,2% vốn điều lệ và là cổ đông lớn nhất tại doanh nghiệp. Năm nay, doanh nhân này trúng cử Hội đồng nhân dân tỉnh Thái Nguyên nhiệm kỳ 2026-2031.
TNG tiền thân là Xí nghiệp may Bắc Thái, thành lập năm 1979. Tính đến cuối năm 2025, công ty có 1 trụ sở chính và 18 chi nhánh, đạt doanh thu thuần 8.700 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 393 tỷ đồng, tăng lần lượt gần 13% và 24,8% so với năm trước đó. Trong đó, dệt may vẫn là mảng đem lại doanh số lớn nhất cho doanh nghiệp này.
Năm nay, TNG đặt mục tiêu doanh thu 9.500 tỷ đồng, lợi nhuận sau thuế 450 tỷ đồng, tăng lần lượt 9,2% và 14,5% so với năm ngoái. Nếu hoàn thành kế hoạch, đây sẽ là kết quả cao nhất doanh nghiệp này đạt được từ trước tới nay.
Theo báo cáo tài chính kiểm toán mới công bố, Công ty Lương thực thực phẩm Colusa - Miliket (gọi tắt là Comifood) ghi nhận doanh thu tăng 8% so với cùng kỳ, lên hơn 800 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay. Phần lớn nguồn thu đến từ thị trường nội địa, chỉ khoảng 90 tỷ đồng nhờ xuất khẩu.
Dù áp lực cạnh tranh lớn, sản lượng và doanh số vẫn tăng đều đặn nhờ các hoạt động tiếp thị gợi nhớ thương hiệu "hai con tôm", cộng thêm mở kênh bán hàng mới và đa dạng danh mục sản phẩm. Công ty duy trì vị thế ổn định trong các phân khúc ngách, đặc biệt kênh phân phối truyền thống như chợ và quán ăn.
Năm ngoái, giá nguyên vật liệu tăng vọt khiến tỷ suất lợi nhuận gộp giảm xuống dưới 27%. Điều này đồng nghĩa với mỗi 100 đồng doanh thu, công ty lãi khoảng 27 đồng trước khi trừ chi phí bán hàng, lương thưởng nhân viên...
Công ty báo lãi trước thuế đạt 26 tỷ đồng, giảm 11% so với năm trước và không hoàn thành kế hoạch 29 tỷ đồng đề ra trước đó. Đây là mức thấp nhất trong 4 năm trở lại đây, còn nếu loại trừ kết quả kinh doanh năm 2021 do ảnh hưởng bởi dịch bệnh thì mức này thấp nhất 8 năm. Biến động chủ yếu do công ty nộp hơn 6 tỷ đồng tiền thuê đất bổ sung cho giai đoạn 2015-2020.
Colusa - Miliket là doanh nghiệp sở hữu thương hiệu mỳ gói "hai con tôm". Nhãn hiệu này có mặt trên thị trường từ trước năm 1975 với bao bì bằng giấy kraft được người tiêu dùng ưa chuộng và có thời điểm gần như độc chiếm thị phần nội địa. Giá trị lớn nhất của công ty được một đơn vị tư vấn mua bán sáp nhập nhận định nằm ở thương hiệu hoài niệm, gắn liền với ký ức của nhiều thế hệ, tạo được lòng tin và sự trung thành từ một tệp khách hàng đặc thù.
Nói về tình hình kinh doanh năm ngoái, ông Trần Hoàng Ngân - Tổng giám đốc Comifood cho biết năng lực sản xuất của công ty đã đạt ngưỡng tối đa. Trong khi các đối thủ cạnh tranh liên tục mở rộng quy mô, công ty nhiều thời điểm phải từ chối đơn hàng.
Nguyên nhân chính của việc này là nhà máy duy nhất của công ty tại Thủ Đức (TP HCM) đã khai thác hết công suất, nhưng không thể tăng thêm sản lượng.
Tại phiên họp cổ đông bất thường cuối tháng 3, ông Ngân nói xây dựng nhà máy mới là việc cấp thiết. Công ty đã có chủ trương từ giai đoạn 2018-2022, nhưng gần đây mới rốt ráo thực hiện. Sắp tới, công ty cũng cân nhắc xây nhà máy ở miền Bắc để tối ưu chi phí vận chuyển và tăng thị phần.
Nhà máy mới có tổng mức đầu tư khoảng 800-900 tỷ đồng. Công suất thiết kế khoảng 49.000 tấn sản phẩm mỗi năm, gồm mì, phở, hủ tiếu, gia vị. "Nhà máy mới dự kiến đáp ứng nhu cầu tăng trưởng trong ít nhất 3 năm tới, đồng thời giúp tối ưu chi phí vận hành, sửa chữa và nhân công so với hiện tại", ông Ngân nói.
Để nhanh chóng triển khai, công ty vừa chốt phương án mua một doanh nghiệp tại khu công nghiệp Giang Điền (Đồng Nai), qua đó gián tiếp sở hữu một lô đất gần 4 ha. Thương vụ này ước tính khoảng 200 tỷ đồng.
Theo ban lãnh đạo, việc kế thừa pháp nhân và dự án có sẵn giúp rút ngắn thời gian thực hiện thủ tục hành chính 6-12 tháng. Bên cạnh đó, công ty cũng thêm lợi thế về tài sản thế chấp khi vay vốn ngân hàng.
Tính đến cuối năm ngoái, công ty có tài sản khoản 300 tỷ đồng và vốn điều lệ 48 tỷ đồng. Công ty mới thông qua phương án phát hành cho cổ đông hiện hữu 9,6 triệu cổ phiếu để tăng gấp ba vốn điều lệ, lên 144 tỷ đồng.
Tại buổi họp mặt nhà đầu tư tổ chức cuối tuần trước, ông Vũ Đăng Linh - Tổng giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư Thế Giới Di Động (MWG) - cho biết chuỗi nhà thuốc An Khang sắp hòa vốn sau tái cấu trúc. Ban lãnh đạo đặt mục tiêu 2026 là năm đầu tiên chuỗi này có lãi và bước vào giai đoạn tăng trưởng nhanh hơn.
Theo ông Linh, thời gian qua, An Khang chủ động đóng các nhà thuốc hiệu quả kém để cải thiện doanh thu bình quân mỗi cửa hàng. Khoảng 55% doanh thu đến từ thuốc, còn lại là các mặt hàng ngoài thuốc (thực phẩm chức năng, thiết bị chăm sóc sức khỏe...). Họ cũng thay đổi danh mục sản phẩm, tối ưu không gian trưng bày và kiểm soát chi phí vận hành.
Năm ngoái, An Khang thu 2.200 tỷ đồng, giảm nhẹ so với cùng kỳ do số lượng cửa hàng bình quân thấp hơn khoảng 100 cơ sở. Khoản thu bình quân mỗi cửa hàng khoảng 550 triệu đồng một tháng, tăng 17% so với cùng kỳ. Theo ban lãnh đạo Thế Giới Di Động, số liệu này "minh chứng sự cải thiện về năng lực khai thác doanh thu trên mỗi điểm bán hiện hữu".
Tuy nhiên, trừ hết chi phí, chuỗi nhà thuốc này vẫn lỗ 111 tỷ đồng. Tổng cộng 4 gần nhất, chuỗi này lỗ trên 1.100 tỷ đồng.
Hồi đầu năm, ban lãnh đạo Thế Giới Di Động cho biết năm nay có kế hoạch mở mới khoảng 100 nhà thuốc. Tuy nhiên, ông Linh cho hay thời gian tới An Khang "mở rộng một cách thận trọng và chọn lọc" dù hoạt động đã vào guồng ổn định.
Doanh nghiệp ưu tiên tăng doanh số và kiểm soát chi phí vận hành từng cửa hàng, thay vì mở rộng ồ ạt. Doanh thu năm nay được kỳ vọng tăng 30%.
Thế Giới Di Động tham gia mảng bán lẻ dược phẩm từ năm 2018 khi đầu tư vốn vào Công ty cổ phần Bán lẻ An Khang, nhưng đến 2021 mới bắt đầu hợp nhất kết quả kinh doanh của chuỗi nhà thuốc này. Tính đến cuối năm ngoái, chuỗi có 382 cửa hàng, quy mô lớn thứ tư trong hệ thống bán lẻ của Thế Giới Di Động.
Trong báo cáo phân tích cuối tháng 3, nhóm phân tích Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) dự báo doanh thu của An Khang năm nay đạt 2.632 tỷ đồng, tăng hơn 19% so với cùng kỳ. Con số này dự kiến tăng thêm 13%, lên gần 3.000 tỷ đồng vào 2027.
Nhóm phân tích VDSC nhận định xu hướng mở mới thận trọng sẽ được duy trì để chuỗi nhà thuốc tập trung tăng doanh số cho mỗi cửa hàng. Thị phần của chuỗi dự kiến đạt 1,7% trong hai năm tới, nhích nhẹ so với hiện tại nhờ hút khách từ các nhà thuốc truyền thống. Chuỗi đầu ngành hiện nay là Long Châu của FPT Retail, theo VDSC, có thị phần khoảng 20-25%.
