Trong suốt 9 năm tham gia chương trình Tiếp sức mùa thi, ký ức của chị Võ Thị Mai Anh (Đảng ủy viên, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn P.Hai Bà Trưng, Hà Nội), có rất nhiều câu chuyện xúc động.
Bắt đầu tham gia Tiếp sức mùa thi từ năm 2017, đến nay đã là năm thứ 9 chị Mai Anh đồng hành cùng các sĩ tử. Cơ duyên đưa chị đến với chương trình xuất phát từ nhiệm vụ của một cán bộ Quận đoàn Hai Bà Trưng (cũ), phụ trách công tác thiếu nhi và trường học.
Những ngày đầu tiên ấy, mọi thứ vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng ngọn lửa nhiệt huyết của tuổi trẻ chưa bao giờ tắt. Chị và các tình nguyện viên đã triển khai vô số hoạt động ý nghĩa, từ phát nước, phát quạt, hỗ trợ phụ huynh, cho đến những chuyến xe ôm miễn phí mang tên “Áo xanh chở ước mơ hồng”.
Trong suốt 9 năm ròng rã, ký ức của chị Mai Anh được lấp đầy bởi vô vàn những câu chuyện xúc động. Chị vẫn nhớ như in hình ảnh một tình nguyện viên cõng trên lưng thí sinh không may gặp sự cố về sức khỏe, hối hả chạy vào phòng thi cho kịp giờ.
Hành trình ấy cũng đi qua những ngày tháng đặc biệt khó khăn, tiêu biểu là giai đoạn đại dịch Covid-19 hoành hành. Áp lực đè nặng lên vai những người làm công tác tổ chức.
Lực lượng tình nguyện viên năm đó phải tăng lên gấp đôi. Giữa cái nắng tháng 6, những bóng áo xanh không chỉ lo điều phối giao thông mà còn căng mình phân luồng, đo thân nhiệt, sát khuẩn tay, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho từng thí sinh bước vào điểm thi.
Và cũng có những ngày, thời tiết thử thách lòng người bằng những cơn mưa tầm tã. Chị Mai Anh bùi ngùi nhớ lại sự hy sinh thầm lặng của các bạn tình nguyện viên. Dù đã chuẩn bị sẵn áo mưa, nhưng khi trời đổ mưa bất chợt tại những chốt giao thông ngã tư, tình nguyện viên tham gia phân luồng đã ướt sũng.
Tại các điểm thi các tình nguyện viên cũng đội mưa che chắn cẩn thận cho từng thí sinh lúc đến và ra khỏi phòng thi. Những giọt nước mưa hòa cùng giọt mồ hôi đã vẽ nên một bức tranh đẹp đẽ về tinh thần cống hiến nhiệt huyết của tuổi trẻ.
Nhìn lại chặng đường 9 năm, chị Mai Anh nhận thấy chương trình Tiếp sức mùa thi đã có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Nếu như trước đây, thí sinh phải di chuyển xa xôi, vất vả, thì nay các điểm thi đã được tổ chức tại địa phương, rút ngắn khoảng cách địa lý. Vì thế, tính chất của việc tiếp sức cũng thay đổi. Sự quan tâm của toàn xã hội ngày càng lớn.
Các doanh nghiệp, nhà hảo tâm và chính quyền địa phương đặc biệt chú trọng và chung tay đóng góp cả về vật chất lẫn tinh thần. Hoạt động này giờ đây không còn bó hẹp trong khuôn khổ chương trình của thanh niên, mà được chính quyền nhìn nhận như một mắt xích “không thể thiếu”, một nhiệm vụ sống còn để đảm bảo thành công cho kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia.
Vị thế của lực lượng tình nguyện cũng được nâng cao khi họ trực tiếp tham gia ban chỉ đạo kỳ thi của phường, giám sát chất lượng các điểm thi.
Khi áp lực về di chuyển giảm bớt, sự hỗ trợ của các tình nguyện viên chuyển mạnh sang việc làm chỗ dựa tinh thần cho sĩ tử. Họ là những người đầu tiên vỗ tay đón các em bước ra khỏi phòng thi, là vòng tay ấm áp sẵn sàng ôm lấy những cô cậu học trò đang nức nở vì làm bài chưa như ý.
Chị Mai Anh kể những chai nước, chiếc bút được trao tay thí sinh không chỉ là vật phẩm hỗ trợ, mà còn mang ý nghĩa “nhả vía”. Bởi lẽ, các tình nguyện viên đều là sinh viên đại học năm nhất, năm hai, những người đã từng vượt vũ môn thành công.
“Mặc dù các thí sinh đều đã có bút, có nước uống nhưng họ vẫn thích thú khi nhận được các món quà của các tình nguyện viên như để “xin vía”. Các sĩ tử nhận lấy món quà ấy như nhận lấy sự may mắn, niềm tin và lời chúc đỗ đạt từ những anh chị đi trước”, chị Mai Anh chia sẻ.
9 năm gắn với chương trình Tiếp sức mùa thi, từ một cán bộ Đoàn phụ trách việc sắp xếp, điều phối, nay với cương vị Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường, Bí thư Đoàn phường, chị Mai Anh thấy trách nhiệm càng lớn lao hơn.
Dù ở vị trí nào, nhiệt huyết với màu áo xanh tình nguyện trong chị vẫn vẹn nguyên như ngày đầu. Mong muốn của chị và các tình nguyện viên là biến những kỳ thi căng thẳng thành một kỷ niệm ấm áp, đầy tình người trong trái tim của mỗi sĩ tử và gia đình.
Những ngày này, không khí tại Trường THPT Hoàng Thái Hiếu (P.Cái Vồn, tỉnh Vĩnh Long) đang trở nên hối hả khi anh Nguyễn Minh Cường cùng các đồng nghiệp bắt tay khởi động chương trình Tiếp sức mùa thi năm 2026. Từng phần thức ăn nhẹ, từng món quà tinh thần nhỏ bé, đang được chuẩn bị chu đáo mỗi ngày để tiếp thêm động lực cho các học trò thân yêu trước kỳ thi quan trọng của cuộc đời.
Riêng với anh Cường, đây không đơn thuần là một nhiệm vụ tình nguyện, mà là một hành trình đầy cảm xúc đã gắn bó với anh suốt hơn 10 năm qua. Mỗi khi chương trình Tiếp sức mùa thi quay trở lại, những kỷ niệm cũ và mới đan xen, thôi thúc anh cống hiến không ngừng.
Ngược dòng về năm 2014, anh Cường khi ấy là một sĩ tử đầy lo âu, được cha chở từ xã Song Phú, tỉnh Vĩnh Long sang Cần Thơ để tham dự kỳ thi đại học. Đó là năm cuối cùng kỳ thi đại học còn tách riêng với kỳ thi tốt nghiệp THPT. Lượng học sinh từ các tỉnh miền Tây đổ dồn về thành phố đông nghẹt, tạo nên một áp lực vô hình lên tâm lý thí sinh.
Đứng trước cổng trường THCS Trần Hưng Đạo với nỗi sợ "lạ nước lạ cái", anh Cường đã thực sự xúc động trước sự nhiệt tình giúp đỡ của các anh chị tình nguyện viên. "Tôi vừa tới điểm thi thì bỗng thấy hồi hộp và run. Được mọi người chỉ dẫn tận tình vào phòng thi, tôi không còn thấy bơ vơ, dần bình tĩnh lại. Thi xong, các anh chị tiếp tục hỗ trợ tôi ra điểm đón xe buýt để nhanh chóng có chuyến về", anh Cường nhớ lại.
Thế rồi anh Cường trúng tuyển vào ngành giáo dục công dân tại ĐH Cần Thơ. Cũng từ đó, hình ảnh những "áo xanh tình nguyện" trở thành một ấn tượng sâu đậm không thể phai mờ trong lòng anh. Năm 2015, anh Cường đã đăng ký tham gia Tiếp sức mùa thi để truyền lại ngọn lửa nhiệt huyết cho các đàn em.
Lần đầu xuất quân, anh được phân công trực chiến tại trung tâm điều phối văn phòng đoàn trường, một công việc đòi hỏi sự tập trung cao độ và áp lực không hề nhỏ. Dù không trực tiếp đứng dưới nắng gắt tại các điểm thi, nhưng mỗi cuộc điện thoại reo lên đều là một tình huống phát sinh cần xử lý ngay lập tức để hỗ trợ kịp thời cho các đội hình tình nguyện, đảm bảo khâu tổ chức luôn được vận hành trơn tru nhất.
"Mỗi buổi thi, tôi sẽ túc trực cập nhật số liệu từ các đội tình nguyện gửi về để tổng hợp, báo cáo Hội Sinh viên thành phố. Công việc này cần sự cẩn trọng, không được sai sót vì đó là cơ sở để mọi người cùng nhau rút kinh nghiệm để khâu tổ chức được tốt hơn", anh Cường nói.
Hành trình tình nguyện ấy vẫn tiếp tục cháy bỏng ngay cả khi anh Cường tốt nghiệp và trở thành giáo viên tại Trường THPT Hoàng Thái Hiếu từ năm 2019. Trong vai trò mới, anh không để ngọn lửa đam mê bị đứt quãng mà đã cùng nhà trường duy trì mô hình tiếp sức đầy nhân văn ngay tại cổng trường mình công tác. Bằng nguồn kinh phí xã hội hóa, mỗi giờ giải lao trong giai đoạn ôn thi, các em học sinh lại nhận được những phần bánh ngọt, trái cây và nước uống từ tay thầy cô.
Đến những ngày thi, sự hiện diện của anh Cường tại cổng trường càng khiến nhiều người ấn tượng. Anh cùng các tình nguyện viên cặm cụi vẽ lên giấy những câu slogan dễ thương như "cố lên", "thi hết mình", "làm bài tốt nhé", "quyết tâm đạt điểm 10"… Rồi sau đó, mọi người xếp thành hàng, giơ những câu khẩu hiệu dễ thương này để tạo niềm vui, thoải mái cho thí sinh trước giờ thi. Hình ảnh gần gũi này trở thành kỷ niệm đẹp của tuổi thanh xuân cho cả thầy và trò trong nhiều năm nay.
Anh Cường bộc bạch, có những kỷ niệm đáng nhớ khi 7-8 người cùng trú mưa dưới một cây dù nhỏ trước cổng trường. Quần áo có thể ướt đẫm vì cơn mưa nặng hạt, nhưng không một ai rời bỏ vị trí khi trách nhiệm hỗ trợ các sĩ tử chưa hoàn thành.
Giờ đây, khi nhìn lại chặng đường hơn 10 năm đã tham gia Tiếp sức mùa thi, anh Cường nhận ra rằng một người thầy đi tiếp sức có phần sâu sắc và "nặng lòng" hơn thời sinh viên. Thấu hiểu tâm lý học trò và nhìn thấy sự nỗ lực của sĩ tử, anh càng hạnh phúc khi được là điểm tựa tinh thần, là người đồng hành tin cậy của các em học sinh. Đó cũng chính là điều khiến anh Cương luôn thầm nhủ, hành trình đầy ý nghĩa này sẽ còn được tiếp nối về sau.
Cơ duyên của anh Dương Bá Hưng với màu áo xanh tình nguyện của chương trình Tiếp sức mùa thi không bắt đầu từ vai trò một người hỗ trợ, mà từ chính trải nghiệm của một sĩ tử "lều chõng" đi thi.
Ngược dòng thời gian về kỳ thi đại học, cao đẳng năm 2013, chàng trai trẻ Dương Bá Hưng cùng cha từ quê lên Hà Nội ứng thí. Giữa không khí lo lắng và bỡ ngỡ nơi bến xe Giáp Bát, hình ảnh những anh chị sinh viên tình nguyện trong màu áo xanh đã để lại một ấn tượng sâu đậm trong lòng anh.
Dù lúc đó chưa hiểu hết ý nghĩa công việc họ làm, nhưng anh đã vô cùng cảm phục trước sự nhiệt tình, trách nhiệm khi thấy các anh chị không quản ngại nắng hè oi ả để phân luồng giao thông, hỗ trợ tại các quầy nước miễn phí và giúp đỡ các thí sinh. Hình ảnh đẹp đẽ và đầy cảm hứng đó đã gieo vào lòng anh một hạt mầm thiện nguyện.
Ngay sau khi đỗ vào Viện đại học Mở Hà Nội, anh đã không ngần ngại tìm hiểu và đăng ký tham gia đội tình nguyện của trường. Từ một người được giúp đỡ, anh đã chính thức trở thành người trao đi sự hỗ trợ, khoác lên mình màu áo xanh mà anh từng ngưỡng mộ.
Mùa thi năm 2014, với tư cách là sinh viên năm hai, anh lần đầu tiên tham gia chương trình. Chính cuộc gặp gỡ tình cờ và đầy ý nghĩa tại bến xe năm xưa đã mở ra hành trình hơn 1 thập kỷ cống hiến, biến ký ức về những "thiên thần áo xanh" trở thành một phần quan trọng và không thể thiếu trong cuộc đời anh.
Nhớ lại những ngày đầu khoác lên mình chiếc áo xanh, anh Hưng bồi hồi kể về mùa Tiếp sức mùa thi năm 2014. Đó là những ngày mà cả đội thức dậy từ 5 giờ sáng, vượt quãng đường 15 - 17 km từ nội thành đến tận điểm thi ở Tây Mỗ.
Dù phải đi từ tờ mờ sáng và đối mặt với nhiều vất vả, nhưng không khí trong đội lúc nào cũng hừng hực khí thế. Các tình nguyện viên chia nhau mỗi người một việc, phối hợp nhịp nhàng với địa phương và nhà trường để hỗ trợ vòng ngoài cho kỳ thi.
Một trong những kỷ niệm khiến anh Hưng nhớ mãi là khoảnh khắc giao lưu cùng các bậc phụ huynh. Đứng đợi con trước cổng trường thi, tâm lý chung của các cha mẹ là sự lo âu, bồn chồn, nét mặt ai nấy đều căng thẳng.
Thế nhưng, bằng sự chân thành và sức trẻ, các tình nguyện viên đã đến trò chuyện, mời nước và động viên. Từ những người xa lạ ngồi lặng lẽ ở một góc, các bậc phụ huynh đã hòa mình vào không khí của tuổi trẻ, cùng vỗ tay, cùng hát vang những bài ca sinh viên với đội tình nguyện.
Những lời khen ngợi, động viên từ các cô chú phụ huynh chính là món quà tinh thần vô giá, giúp anh Hưng nhận ra công việc mình đang làm thực sự có ý nghĩa và mang lại giá trị nhân văn to lớn cho cộng đồng.
Thông thường, với nhiều người, công tác tình nguyện thường khép lại khi họ rời ghế nhà trường, bắt đầu guồng quay của công việc và cuộc sống mưu sinh. Thế nhưng, với anh Dương Bá Hưng, ngọn lửa đam mê chưa bao giờ tắt.
Sau khi tốt nghiệp, anh không chọn cách dừng lại mà quyết định tiếp tục gắn bó với phong trào thanh niên của thành phố. Anh tham gia và hiện đang đảm nhiệm vai trò Phó chủ nhiệm thường trực Câu lạc bộ Tình nguyện viên thủ đô.
Từ năm 2015 đến nay, khi kỳ thi chuyển đổi hình thức sang thi tốt nghiệp THPT quốc gia tại các địa phương, công tác Tiếp sức mùa thi cũng có nhiều thay đổi. Không còn tập trung giải tỏa áp lực ở các bến xe lớn, đội hình của anh Hưng chuyển hướng sang hỗ trợ trực tiếp tại các điểm thi.
Với vai trò ban chủ nhiệm, anh Hưng cùng các cộng sự không ngừng đổi mới các hoạt động để hỗ trợ thiết thực nhất cho thí sinh. Các đội hình được tổ chức bài bản hơn: từ phân luồng giao thông, đảm bảo an ninh trật tự, đến việc thành lập các đội "xe ôm miễn phí" sẵn sàng đưa đón những thí sinh gặp sự cố, quên giấy tờ hay đi lạc đường.
Bên cạnh đó là những gian hàng cung cấp nước uống, đồ dùng học tập, quạt mát và cả những món quà handmade nhỏ xinh kèm lời chúc may mắn để cổ vũ tinh thần cho các sĩ tử.
"Có những em học sinh đi thi trong tâm trạng rất lo lắng, phụ huynh cũng bối rối không biết xử lý tình huống ra sao khi quên đồ. Những lúc ấy, sự có mặt và hỗ trợ kịp thời của tình nguyện viên giúp họ giải tỏa tâm lý rất nhiều. Nhìn thấy các em bước ra khỏi phòng thi với nụ cười rạng rỡ, chạy òa về phía tình nguyện viên để khoe làm được bài, kể những câu chuyện trong phòng thi..., cảm giác ấy thực sự rất hạnh phúc", anh Hưng chia sẻ.
12 năm - 12 mùa thi đi qua, thứ mà anh Dương Bá Hưng nhận lại được không phải là vật chất, mà là sự trưởng thành của bản thân và một mạng lưới những người bạn chung chí hướng. Anh tự hào vì qua mỗi mùa thi lại thấy được sự lan tỏa mạnh mẽ của tinh thần thiện nguyện.
Điều khiến anh Hưng tâm đắc nhất là tính "kế thừa" của chương trình. Rất nhiều bạn học sinh từng là sĩ tử được các anh chị tình nguyện viên giúp đỡ, động viên trong những ngày thi căng thẳng, để rồi vài năm sau, lại khoác lên mình màu áo xanh, đứng tại vị trí đó để tiếp sức cho thế hệ đàn em. Vòng tuần hoàn của sự tử tế ấy cứ thế được tiếp nối, tạo nên một giá trị bền vững cho xã hội.
Sáng 14.4, ngày học tập, nghiên cứu đầu tiên của đoàn gần 200 đại biểu Việt Nam tại Bắc Kinh (Trung Quốc) trong khuôn khổ "Hành trình đỏ", các đại biểu tham gia diễn đàn thanh niên Việt - Trung với chủ đề "Kế thừa nguồn gen đỏ".
Là một thuyết minh viên trẻ tại Nhà lưu niệm Hồ Chí Minh (thuộc di tích Văn phòng Việt Minh, TP.Quảng Tây, Quảng Tây, Trung Quốc), Tần Kỳ cho hay những năm 40 của thế kỷ trước, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng các bậc cách mạng tiền bối Việt Nam đã để Quảng Tây để thành lập Văn phòng Việt Minh tại đây.
"Những hạt giống cách mạng từ đó được gieo trồng, và trong những năm tháng bão bùng ấy, thanh niên 2 nước Trung - Việt đã dùng máu nóng cùng chân tình để viết nên những "câu chuyện đỏ" lay động lòng người", Tần Kỳ nói.
Tháng 5.2025, đoàn đại diện thanh niên Việt Nam đầu tiên đến Trung Quốc tham gia "Hành trình đỏ" đã đặt chân đến đây ôn lại những năm tháng gian khổ nhưng hào hùng của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Kỳ nhớ rất rõ, Đặng Bích Trân, đại diện thanh niên Việt Nam đã nói: "Kỳ ơi, cảm ơn bạn, cảm ơn Trung Quốc đã bảo tồn nơi này tốt như vậy. Trước đây, tôi chỉ biết về giai đoạn này qua sách lịch sử, không ngờ lại được tận mắt thấy và cảm nhận".
Bạn Nông Bảo Mạnh thì mắt đỏ hoe xúc động nói: "Máu của các liệt sĩ đã hòa vào mảnh đất này, thanh niên 2 nước càng phải chung tay bảo vệ di sản cách mạng quý giá này".
Cũng như thanh niên Việt Nam, Kỳ cho rằng thế hệ trẻ phải có trách nhiệm trân trọng, bảo vệ để "gen đỏ" này vượt thời gian, truyền từ đời này sang đời khác.
Dẫn câu nói "thanh niên hưng thì quốc gia hưng, thanh niên cường thì quốc gia cường", Kỳ cho rằng là thanh niên Việt - Trung thời đại mới, tất cả đều đứng trước vận hệ mới và cần phải lấy lịch sử làm gương, khắc ghi tình cảm đồng chí anh em, kiên định bảo vệ quan hệ đối tác hữu nghị và trở thành người kế thừa tình hữu nghị này.
Chia sẻ tại diễn đàn, chị Vũ Thị Thương, giáo viên làm Tổng phụ trách Đội của Trường phổ thông dân tộc nội trú THCS và THPT Cao Lộc (Lạng Sơn), cho hay lịch sử cách mạng 2 dân tộc Việt - Trung đã khẳng định chân lý: Thế hệ trẻ luôn là lực lượng kế tục trung thành và là nhân tố quyết định tương lai của mỗi quốc gia. Do vậy, sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh và Chủ tịch Mao Trạch Đông đều quan tâm, tin tưởng và kỳ vọng lớn vào thanh thiếu niên nhi đồng.
Với chị Thương, "gen đỏ" không chỉ là ký ức lịch sử hay khẩu hiệu giáo dục, mà còn là sự kết tinh của lòng yêu nước, của niềm tin lý tưởng, của ý chí kiên cường và khát vọng cống hiến được hun đúc qua nhiều thế hệ.
Do vậy, việc kế thừa "nguồn gen đỏ" không dừng lại ở việc ghi nhớ, mà phải có những hành động cụ thể, để những giá trị này trở thành nền tảng hình thành nhân cách và định hướng hành động cho mỗi thiếu nhi.
Qua thực tiễn công tác, chị Thương đã cụ thể hóa "gen đỏ" thành những chuẩn mực hành vi, như: lòng yêu nước, ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa; là đạo lý uống nước nhớ nguồn; là phẩm chất trung thực, dũng cảm, tinh thần vượt khó và ý chí vươn lên; là ý thức trách nhiệm xã hội, tinh thần sẻ chia và khát vọng cống hiến vì lợi ích chung; là tư duy hội nhập, năng lực làm chủ công nghệ và bản lĩnh tự tin trong giao lưu quốc tế.
Chị Thương tin tưởng với sự quan tâm của lãnh đạo 2 nước, thế hệ trẻ sẽ phát huy được những truyền thống tốt đẹp và trở thành những "sứ giả hữu nghị" để viết tiếp những trang sử rực rỡ của 2 quốc gia.
Được nghe và tìm hiểu giai đoạn lịch sử Bác Hồ và các nhà cách mạng Việt Nam hoạt động tại Trung Quốc, Lê Phương Bảo Ngọc, học sinh lớp 9 Trường THCS Ngô Sĩ Liên (Hà Nội), thấy may mắn và tự hào khi được tham gia "hành trình đỏ" để được nhìn tận mắt, nghe tận tai và tận lòng cảm nhận những giá trị lịch sử thiêng liêng.
Là thế hệ thiếu niên sinh ra trong hòa bình, Bảo Ngọc cho rằng mình luôn ý thức được trách nhiệm của mình để làm khăng khít hơn mối quan hệ hữu nghị giữa 2 dân tộc.
Bảo Ngọc tin tưởng khi tuổi trẻ 2 nước cùng nhau kể những câu chuyện lịch sử, cùng nhau học và tìm hiểu truyền thống cách mạng thì "nguồn gen đỏ" sẽ tiếp tục được truyền lại cho các thế hệ mai sau.
Ngọc cũng mong muốn có nhiều hơn các chương trình giao lưu, học tập và trải nghiệm như "Hành trình đỏ" để tuổi trẻ 2 nước Việt - Trung hiểu nhau hơn, gắn bó với nhau bền chặt hơn, để "nguồn gen đỏ" được kế thừa nhiều hơn và cùng nhau viết tiếp những câu chuyện đẹp về tình hữu nghị 2 nước.
