Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, chiều ngày 8-5, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã tham dự Phiên họp hẹp của lãnh đạo các nước ASEAN trong khuôn khổ Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu (Philippines).
Chủ đề thảo luận chính của hội nghị là ứng phó với khủng hoảng năng lượng phát sinh từ căng thẳng địa chính trị và bài học kinh nghiệm dành cho ASEAN.
Tại phiên họp, các lãnh đạo đã chia sẻ quan ngại trước tác động sâu sắc và toàn diện của biến động địa chính trị phức tạp thời gian qua, đặc biệt là xung đột ở Trung Đông, đối với khu vực.
Để ứng phó với tác động của khủng hoảng, các lãnh đạo ASEAN nhất trí cần tăng cường đoàn kết và đẩy mạnh hợp tác nhằm nâng cao tự chủ chiến lược.
Đồng thời, ASEAN cần có tiếng nói chung mạnh mẽ về các vấn đề quốc tế then chốt, trong đó có an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không, với mục tiêu bảo đảm hòa bình, an ninh, ổn định và phát triển của khu vực.
Phát biểu tại Hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng chia sẻ đánh giá của các nhà lãnh đạo ASEAN và nhấn mạnh trong môi trường chiến lược ngày càng bất an, bất định, ASEAN không thể chỉ thích ứng với thay đổi mà phải đi trước, dẫn dắt, và định hình thay đổi.
Theo đó, Thủ tướng nêu 3 đề xuất trọng tâm cho ASEAN trong bối cảnh mới.
Thứ nhất, ASEAN cần đi tiên phong giữ vững luật lệ, củng cố niềm tin trong quan hệ quốc tế, thông qua việc kiên trì đề cao chủ nghĩa đa phương và thượng tôn luật pháp quốc tế.
Theo đó, ASEAN cần tích cực góp phần duy trì an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không trên thế giới cũng như trong khu vực.
Ở Biển Đông, ASEAN cần nỗ lực cùng Trung Quốc bảo đảm thực hiện đầy đủ, hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), sớm đạt Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) hiệu lực, thực chất và phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982 theo lộ trình thoả thuận.
Thứ hai, trong một thế giới đầy biến động, ASEAN cần đón đầu thay đổi bằng cách chủ động phòng ngừa và quản lý khủng hoảng.
Từ bài học Trung Đông, Thủ tướng Chính phủ đề xuất ASEAN cần phát huy hiệu quả các cơ chế hiện có, nhất là các khuôn khổ hợp tác với các đối tác, để thúc đẩy đối thoại, xây dựng lòng tin, triển khai ngoại giao phòng ngừa.
Các cơ chế và công cụ giải quyết tranh chấp của Hiến chương ASEAN và Hiệp ước Thân thiện và hợp tác (TAC) cần được khai thác hiệu quả nhằm thúc đẩy đối thoại và tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề khác biệt.
Thứ ba, nâng cao tự chủ chiến lược và phát huy vai trò trung tâm là lựa chọn duy nhất giúp ASEAN đứng vững và vượt qua những thách thức đa chiều hiện nay.
Trước cạnh tranh nước lớn và sức ép chọn bên, ASEAN càng cần củng cố đoàn kết, thống nhất và ứng xử cân bằng với các đối tác. ASEAN phải giữ vững vai trò trung tâm, định hình chương trình nghị sự tại các cơ chế do ASEAN dẫn dắt, đồng thời tiếp tục mở rộng không gian phát triển thông qua thúc đẩy quan hệ đối ngoại với các đối tác tiềm năng.
Tính đến hôm nay 26.4, các đám cháy rừng tiếp tục bùng phát trong ngày thứ 5 liên tiếp, đang đe dọa một thị trấn ven biển ở Nhật Bản.
Diện tích bị cháy đã lên tới 1.373 ha, tính đến sáng sớm nay, tăng 7% so với ngày hôm trước. Nguyên nhân gây ra các đám cháy vẫn chưa rõ ràng và đang được điều tra.
Các đám cháy đe dọa các khu dân cư của thị trấn Otsuchi trên bờ biển Thái Bình Dương. Thị trấn này đã mất gần 10% dân số trong trận động đất/sóng thần ngày 11.3.2011.
Lệnh sơ tán do cháy rừng đã được ban hành cho 1.541 hộ gia đình, tương đương 3.233 cư dân, khoảng 1/3 dân số của Otsuchi.
"Mặc dù Lực lượng Phòng vệ đang chiến đấu với các đám cháy từ trên không (bằng trực thăng), nhưng thời tiết khô hạn và gió mạnh đang khiến các đám cháy lan rộng", Thị trưởng Otsuchi Kozo Hirano cho hay.
Một cư dân Otsuchi cho hay ông lo lắng về thiệt hại tiềm tàng do cháy rừng gây ra. "Lửa thiêu rụi mọi thứ. Với sóng thần, có thể bạn vẫn còn lại một vài thứ sau sự tàn phá", ông Komatsu Yoshinori (74 tuổi), nói khi nhìn những chiếc trực thăng của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản thả nước xuống các đám cháy ở phía xa.
Cho đến nay chỉ có một trường hợp bị thương nhẹ do ngã tại trung tâm sơ tán, theo Cơ quan Phòng cháy chữa cháy và Quản lý Thảm họa Nhật Bản.
Không có mưa trong khu vực vào hôm nay hoặc ngày mai, nhưng dự báo sẽ có một trận mưa nhỏ vào ngày 29.4, theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản.
Sự việc xảy ra hôm 4/5 gần Công viên Quốc gia ở thủ đô Washington, ngay sau khi đoàn xe chở Phó tổng thống JD Vance đi qua khu vực.
"Các đặc vụ mặc thường phục phát hiện một người khả nghi, có mang vũ khí gần Nhà Trắng vào khoảng 15h30. Họ báo tin cho lực lượng mặc sắc phục để khống chế nghi phạm", phó giám đốc Mật vụ Mỹ Matthew Quinn cho biết trong cuộc họp báo sau đó.
Theo ông Quinn, nghi phạm bỏ chạy và rút súng bắn về phía các đặc vụ. Các sĩ quan bắn trả, khiến người này bị thương. Nghi phạm đã được đưa đến bệnh viện, chưa rõ tình trạng cụ thể. Một thiếu niên đứng gần hiện trường cũng bị thương nhẹ do trúng đạn từ nghi phạm.
Nhà Trắng đã được phong tỏa trong thời gian ngắn khi Mật vụ Mỹ ứng phó tình huống. Tổng thống Donald Trump lúc đó đang chủ trì hội nghị với các doanh nghiệp nhỏ ở Nhà Trắng và sự kiện không bị gián đoạn.
"Khu vực này luôn được chúng tôi tuần tra chặt chẽ. Công tác bảo vệ tại mọi địa điểm tương tự đều được duy trì 24/7 ở mức cảnh giác cao nhất", ông Quinn phát biểu.
Sự việc xảy ra hơn một tuần sau vụ một tay súng tìm cách xông qua hàng rào an ninh tại khách sạn ở thủ đô Washington, nơi Tổng thống Trump đang dự tiệc dành cho phóng viên chuyên trách Nhà Trắng. Nghi phạm Cole Allen, 31 tuổi, đối mặt cáo buộc âm mưu ám sát Tổng thống.
"Tôi chưa thể khẳng định sự việc có nhắm vào Tổng thống hay không, nhưng chúng tôi sẽ sớm có câu trả lời", phó giám đốc Mật vụ Mỹ nói khi được hỏi liệu sự việc ngày 4/5 có liên quan đến những âm mưu nhằm vào ông Trump gần đây hay không.
Trung Quốc đang đối mặt với một trong những thách thức y tế nghiêm trọng nhất lịch sử hiện đại: sự gia tăng nhanh chóng của bệnh Alzheimer và các dạng sa sút trí tuệ. Tính đến nay, nước này có hơn 16 triệu bệnh nhân, chiếm gần 30% tổng số ca toàn cầu, theo tờ South China Morning Post ngày 27.4. Con số này được dự báo tiếp tục tăng mạnh trong những thập niên tới.
Các ước tính cho thấy số bệnh nhân Alzheimer tại Trung Quốc có thể đạt 19,1 triệu vào năm 2030 và 27,6 triệu vào 2050. Một nghiên cứu đăng trên tạp chí khoa học PLOS One gần đây thậm chí cho rằng con số này có thể vượt 60 triệu, thậm chí hơn 100 triệu người vào giữa thế kỷ 21.
Nguyên nhân cốt lõi nằm ở cấu trúc dân số tại Trung Quốc đang thay đổi nhanh chóng. Đến cuối năm 2023, Trung Quốc có gần 297 triệu người từ 60 tuổi trở lên, tương đương hơn 21% dân số. Con số này dự kiến vượt 400 triệu vào năm 2035 - xấp xỉ tổng dân số của Anh và Mỹ cộng lại, theo Reuters. Tuổi thọ tăng, trong khi tỷ lệ sinh giảm khiến số người phụ thuộc ngày càng lớn, kéo theo áp lực lên hệ thống y tế và an sinh.
Trong bối cảnh đó, Alzheimer không chỉ là vấn đề y tế mà còn là thách thức kinh tế - xã hội. Khoảng 70% bệnh nhân hiện được chăm sóc tại nhà, trong khi lực lượng chăm sóc chuyên nghiệp còn thiếu hụt, khiến gánh nặng dồn lên các gia đình.
Trước áp lực này, Trung Quốc đã phát động một "cuộc chiến" chống bệnh Alzheimer mang tính hệ thống. Về chính sách, Trung Quốc ban hành Kế hoạch hành động quốc gia về giải quyết chứng mất trí nhớ ở người cao tuổi (giai đoạn 2024 - 2030), hướng tới xây dựng một hệ thống toàn diện từ phòng ngừa, sàng lọc đến điều trị và chăm sóc, theo Tân Hoa xã. Các địa phương được yêu cầu triển khai sàng lọc nhận thức cho người từ 65 tuổi trở lên nhằm phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Hệ thống chăm sóc cũng được mở rộng mạnh mẽ. Đến năm 2030, hơn 50% cơ sở dưỡng lão dự kiến có đơn vị chuyên biệt cho bệnh nhân sa sút trí tuệ, đồng thời khoảng 15 triệu nhân sự chăm sóc sẽ được đào tạo. Các mô hình chăm sóc tại nhà, cộng đồng và cơ sở y tế được kết hợp nhằm giảm tải cho gia đình, theo China Daily.
Ở lĩnh vực khoa học, Trung Quốc đang tăng tốc đáng kể. Số thử nghiệm lâm sàng về Alzheimer đã tăng từ 9 vào năm 2021 lên hơn 100 vào 2024. Nước này hiện đứng thứ 2 thế giới về số lượng công trình nghiên cứu trong lĩnh vực này. Song song đó, các công ty công nghệ sinh học và viện khoa học hàng đầu Trung Quốc đang chạy đua phát triển 4 loại thuốc mới nhằm ngăn chặn khủng hoảng y tế công cộng và giảm phụ thuộc vào các liệu pháp đắt đỏ hiện có, theo South China Morning Post.
Ngoài ra, Trung Quốc cũng đầu tư vào công nghệ chẩn đoán sớm. Các xét nghiệm máu mới có thể phát hiện nguy cơ Alzheimer trước 10 - 15 năm khi triệu chứng xuất hiện, trong khi các ngân hàng dữ liệu sinh học giúp xác định các biến thể gien đặc thù của người châu Á, theo Reuters.
Dù vẫn tồn tại những thách thức về chất lượng nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu và tiêu chuẩn khoa học, nhiều chuyên gia quốc tế cho rằng Trung Quốc đang nổi lên như một trung tâm nghiên cứu Alzheimer mới. Tiến sĩ John Hardy từ Viện Nghiên cứu sa sút trí tuệ Anh nhận định: "Trong khi môi trường nghiên cứu của Mỹ có phần khép kín, Trung Quốc đang trở thành một trung tâm lớn cho nghiên cứu sa sút trí tuệ toàn cầu".
