Nguyễn Minh Tú, 22 tuổi, quê Phú Thọ, sẽ nhận bằng tốt nghiệp cử nhân Khoa học máy tính của Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) vào giữa tháng 5 tới. Với điểm tổng kết 3.94/4, Tú là thủ khoa tốt nghiệp sớm một kỳ của ngành và là á khoa toàn đại học.
“Ngành mình khá nhiều sinh viên tốt nghiệp sớm nên mình không nghĩ có thể dẫn đầu”, Tú nói. Chàng trai quê Phú Thọ đang là kỹ sư tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung Việt Nam (SRV).
Tú từng được tuyển thẳng vào lớp chuyên Sinh, trường THPT chuyên Hùng Vương, nhờ giải nhất cấp tỉnh môn này hồi lớp 9. Khi đó, Tú còn nghĩ sẽ học ngành Y khi vào đại học.
Thế nhưng, sau năm lớp 10, Tú nhận ra mình thích môn Toán hơn. Giải thi học sinh giỏi đơn thuần đến từ việc ứng dụng xác suất thống kê trong Toán để giải bài tập.
Giữa lúc đó, nam sinh nghe được bản tin trên truyền hình rằng lương tháng ngành IT có thể lên tới 140 triệu đồng. Tìm hiểu thêm, Tú quyết định theo đuổi.
Để chuyển hướng, Tú chia sẻ suy nghĩ với gia đình và thầy cô. Trong khi các bạn tập trung học Sinh, Tú học Toán, Lý nhiều hơn. Tú cũng phải học thêm tiếng Anh nhằm “lấy lại gốc” để đăng ký xét tuyển bằng tổ hợp A01 (Toán, Lý, Anh).
Năm 2022, Tú đạt 28,45 điểm thi tốt nghiệp THPT, trở thành á khoa tổ hợp A01 tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên năm đó, ngành Khoa học máy tính của HUST không xét loại điểm này. Nam sinh đỗ bằng điểm thi đánh giá tư duy với 24,6/30 điểm, thừa 2,35 so với điểm chuẩn.
Vào trường, Tú hồi hộp vì không đầu tư cho môn Tin học từ trước, cũng chỉ là “tay ngang” học Toán ở lớp chuyên Sinh. Trong khi đó, nhiều bạn trong lớp có giải nhất, nhì quốc gia.
“Mình bị áp lực đồng trang lứa, luôn suy nghĩ không biết có thể cạnh tranh với các bạn không”, Tú nhớ lại.
Sau kỳ đầu, Tú quyết định không so sánh mình với các bạn mà tập trung vào những gì đang có và cải thiện dần.
Hai năm đầu học đại cương, nam sinh tập trung tự học hoàn toàn. Trên lớp, Tú ngồi bàn đầu “bằng mọi giá” để dễ tập trung và tương tác với thầy cô, đặt câu hỏi khi có bất kỳ thắc mắc nào nhằm hiểu bài ngay tại lớp.
Về nhà, Tú tắt mạng xã hội, gần như chỉ nhắn tin qua Zalo cho người thân, để luyện đề. Sau kết quả không tốt môn Đại số trong kỳ I, Tú càng tập trung, đặc biệt các môn đại cương liên quan Toán.
“Có nền tảng Toán tốt, sau làm về mảng nào trong lĩnh vực IT cũng có thể ứng dụng và nhanh chóng thích nghi”, Tú nhìn nhận.
Đặt mục tiêu tốt nghiệp sớm để thử thách bản thân, nhiều thời điểm Tú stress bởi luôn phải học số tín chỉ nhiều hơn bình thường và học cả mùa hè. Như kỳ I năm thứ ba, nam sinh học tới 24 tín chỉ – mức tối đa được phép đăng ký và nhiều hơn 6 so với nhiều bạn bè.
Cùng lúc, Tú thực tập tại Samsung, duy trì làm gia sư Toán, Lý hai buổi một tuần cho học sinh THPT.
Kỳ sau đó, nam sinh còn đăng ký tham gia nghiên cứu ở phòng thí nghiệm về AI. Đây là nền tảng để nam sinh làm đồ án về ứng dụng AI vào tinh chỉnh dữ liệu dự báo thời tiết sẵn có, từ đó hình thành bộ dữ liệu chính xác hơn, sử dụng cho các khu vực bị ảnh hưởng bởi khí hậu gió mùa như Việt Nam.
Nói về công việc tại Samsung Việt Nam, Tú cho biết bắt nguồn từ khi đọc được thông báo tuyển sinh viên năm cuối tài năng của doanh nghiệp này. Dù khi đó mới học năm thứ hai, Tú mạnh dạn ứng tuyển và không ngờ được nhận. Tại đây, Tú được tham gia đào tạo, hỗ trợ các dự án. Đầu năm nay, nam sinh trở thành nhân viên chính thức ở mảng An toàn thông tin.
“Mình sẽ cần thời gian làm quen”, Tú nói. “Đây là mảng mới, nhưng mình tin nền tảng ở Bách khoa Hà Nội có thể giúp thích ứng nhanh”.
Nam sinh dự định học lên bậc cao hơn và trở thành giảng viên nếu có cơ hội để mang những trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp đến gần hơn với sinh viên.
Với điểm trung bình ở cả hai ngành cùng đạt 3.1/4, Hồ Tiến Dũng, 24 tuổi, nhận bằng tốt nghiệp loại khá của trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM. Nam sinh là người duy nhất nhận cùng lúc hai bằng cử nhân trong đợt tốt nghiệp tháng 4 của trường, trừ nhóm ngành Kỹ thuật Tàu thủy – Hàng không vốn được thiết kế song bằng.
"Mình hơi tiếc vì hụt tấm bằng loại giỏi, chỉ thiếu 0,1. Nhưng đây vẫn là hành trình rực rỡ, đáng nhớ thời thanh xuân", chàng trai đến từ Quảng Trị chia sẻ.
Đại diện trường cho hay trong hai ngành mà Dũng theo học, một thiên về lĩnh vực kinh tế, còn lại thuần kỹ thuật. Chương trình đào tạo có nhiều khác biệt, ít môn chung để rút gọn nên việc Dũng tốt nghiệp sớm nửa năm là "đáng khen".
Nam sinh kể từ khi học cấp 2 đã đặt mục tiêu vào trường Bách khoa. Một lần xem phóng sự truyền hình, Dũng biết đến về tầm quan trọng của dầu – mạch máu của ngành công nghiệp, kinh tế toàn cầu. Cảm phục những kỹ sư làm việc giữa bốn bề sóng biển, Dũng chọn làm hình mẫu để phấn đấu.
Năm 2020, nam sinh đỗ ngành Kỹ thuật dầu khí của Bách khoa TP HCM như mong ước. Vừa vào trường, ngoài học tập, Dũng xông xáo tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa lẫn các hội thảo về ngành. Tình cờ nghe chuyên gia khuyến khích kết hợp tư duy quản lý kinh tế lẫn chuyên môn kỹ thuật, Dũng lên website khoa Quản lý công nghiệp tìm hiểu. Chàng trai trẻ đọc và tâm đắc với triết lý của GS Phạm Phụ, trưởng khoa đầu tiên, rằng: "Kỹ sư không chỉ giỏi kỹ thuật mà còn cần hiểu về quản lý và kinh tế".
Được truyền cảm hứng, nam sinh xem quy chế đào tạo văn bằng 2 và chương trình ngành Kỹ thuật dầu khí, Quản lý công nghiệp. Nắm chắc lộ trình các môn học từ đại cương, cơ sở ngành, nhập môn đến khối chuyên ngành và nhóm môn tốt nghiệp, nam sinh bắt đầu hành trình chinh phục ngành Quản lý công nghiệp từ đầu năm thứ hai.
"Đây là quyết định mạo hiểm, đòi hỏi sự kỷ luật cao, kiên trì và biết sắp xếp mọi thứ một cách tối ưu", Dũng nhìn nhận.
Dù chuẩn bị tâm lý nhưng khi đối mặt với khối lượng bài vở gấp đôi và khác biệt giữa nhóm kinh tế và kỹ thuật, Dũng hoang mang, có lúc hoài nghi về năng lực. Dù vậy, nền tảng tư duy tốt giúp nam sinh nhanh chóng thích nghi.
Mỗi kỳ, Dũng đăng ký khoảng 21-24 tín chỉ, vượt 6-7 tín chỉ so với thông thường. Có những thời điểm, nam sinh phải học 3 môn trong một ngày. Những buổi vắng vì đuối sức, Dũng mượn vở của bạn để ghi chép, cố gắng bắt kịp.
"Mình quan niệm học ra học, chơi ra chơi. Đi học được buổi nào thì mình luôn xem kỹ bài hôm đó", nam sinh chia sẻ. "Nếu chờ đến lúc thi mới ôn thì học một ngành cũng quá tải, không nói đến song ngành".
Những đợt thi cuối kỳ, Dũng xây dựng kế hoạch ôn tập chi tiết. Nam sinh có thể tự học từ 7h đến 22h, xen kẽ những đoạn nghỉ ngắn 30 phút.
Theo quy chế của trường với một số môn học, sinh viên phải nhận quyết định tốt nghiệp ngành đầu mới được học tiếp ngành hai. Vì thế, tháng 4 năm ngoái, Dũng mới đăng ký nốt 4 môn cuối của ngành Quản lý công nghiệp.
Ngoài học, nam sinh vẫn có nhiều trải nghiệm từ các hoạt động đoàn thể, tình nguyện. Dũng được kết nạp vào Đảng từ năm thứ hai đại học, từng là đội trưởng đội tình nguyện Mùa hè xanh của trường tại tỉnh Đồng Tháp.
Thầy Trần Duy Thanh, Phó khoa Quản lý công nghiệp, đánh giá việc học cùng lúc 2 ngành không dễ dàng. Ngoài năng lực và phương pháp học tốt, sinh viên phải có kế hoạch rõ để hoàn thành các khối kiến thức khác nhau. Sau 5,5 năm, Dũng tích lũy 216 tín chỉ, trong khi chương trình song bằng ở các ngành gần chỉ cần khoảng 160-170 tín chỉ.
Còn thầy Trần Nguyễn Thiện Tâm, giảng viên Khoa Kỹ thuật Địa chất và Dầu khí, nhận thấy Dũng có trí thông minh cảm xúc (EQ) tốt, năng động và chịu khó.
Quá trình hướng dẫn đồ án tốt nghiệp, thầy Tâm nhấn mạnh sự bất cẩn trong kỹ thuật có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, như tai nạn sập nhà, cầu đường, cháy nổ, điện giật,... Do đó, thầy đòi hỏi khắt khe về mặt chuyên môn với sinh viên năm cuối. Trong buổi đầu trao đổi về đồ án, thầy từng đưa ra một số nhận xét gay gắt với Dũng.
"Thông thường sinh viên sẽ tủi thân hoặc không vui nhưng Dũng tiếp thu và tiến bộ rất nhanh sau đó", thầy Tâm kể.
Ngoài ra, Dũng tích cực trò chuyện với thầy để tìm hiểu kinh nghiệm làm việc, vốn sống. Theo thầy Tâm đây là những điểm đáng khen, cho thấy Dũng chủ động và hiểu rõ mục tiêu của bản thân.
Thời gian này, song song thử việc tại một công ty dầu khí ở Bà Rịa – Vũng Tàu, chàng kỹ sư trẻ học thêm tiếng Anh giao tiếp, dự định học thạc sĩ chuyên ngành dầu khí sau này.
Viện Đào tạo số và Khảo thí, Đại học Quốc gia Hà Nội ngày 15/4 công bố phổ điểm ba đợt thi đánh giá năng lực HSA năm 2026. Điểm trung bình của hơn 57.200 thí sinh là 78,2/150.
Đây là tổng điểm ba phần thi, trong đó hai phần bắt buộc là Toán học và Xử lý số liệu (50 câu, 75 phút), Văn học - Ngôn ngữ (50 câu, 60 phút). Phần thi thứ ba, thí sinh lựa chọn giữa Khoa học và Tiếng Anh (50 câu, 60 phút). Nếu chọn Khoa học, thí sinh làm 3 trong 5 chủ đề: Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý.
Điểm cao nhất của kỳ thi hiện là 129, thấp hơn thủ khoa năm ngoái 1 điểm. Thí sinh này chọn phần thứ ba là Tiếng Anh.
Ở chiều ngược lại, mức thấp nhất là 22. Tỷ lệ thí sinh đạt mức điểm từ 110 trở lên chiếm khoảng 1,88%; từ 100 trở lên khoảng 8,5%. Số thí sinh đạt từ 80 điểm trở lên - mức nhiều trường lấy làm ngưỡng sàn khi xét tuyển, chiếm hơn 45%.
Theo Đại học Quốc gia Hà Nội, các tỷ lệ trên tương đối ổn định so với năm ngoái.
Phổ điểm thi đánh giá năng lực HSA ba đợt đầu năm 2026 như sau:
Năm nay, HSA được tổ chức thành 6 đợt ở 8 tỉnh, thành với quy mô hơn 120.000 thí sinh. Đây là một trong hai kỳ thi đánh giá năng lực do đại học tổ chức lớn nhất cả nước. Điểm thi HSA được hơn 100 trường sử dụng để xét tuyển đầu vào đại học.
Nhà trường phối hợp Trung tâm Khảo thí ủy quyền Cambridge VN290 tổ chức lễ trao chứng nhận CEEP, đồng thời triển khai hội thảo chuyên môn về giảng dạy tiếng Anh. Sự kiện thu hút đại diện các đơn vị giáo dục, trung tâm ngoại ngữ và giáo viên tại khu vực ven biển Phan Thiết (thành phố Phan Thiết, Bình Thuận cũ).
Chứng nhận CEEP do Cambridge University Press & Assessment cấp, ghi nhận Trường tiểu học, THCS và THPT Lê Quý Đôn đáp ứng các tiêu chuẩn giảng dạy và đánh giá tiếng Anh theo hệ thống Cambridge (Anh).
Theo ông Lưu Thăng Long, Hiệu trưởng nhà trường, việc được công nhận chứng nhận CEEP cho thấy đơn vị đã bước đầu hoàn thiện mô hình đào tạo theo chuẩn quốc tế. Tuy nhiên, ông Long cũng nhấn mạnh, chứng nhận Cambridge đồng thời đặt ra yêu cầu khắt khe về chất lượng thực chất trong quá trình giảng dạy.
Đại diện nhà trường cho biết định hướng hiện nay là xây dựng chương trình tiếng Anh theo hướng phát triển năng lực sử dụng ngôn ngữ, thay vì học lệch về ngữ pháp hoặc chỉ chú trọng thi cử.
Những năm gần đây, nhà trường đã từng bước áp dụng các khung chương trình Cambridge, kết hợp đánh giá chuẩn hóa và tăng cường kỹ năng nghe - nói cho học sinh, qua đó đạt được những kết quả tích cực.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc chuyển đổi sang chuẩn Cambridge không chỉ dừng lại ở giáo trình hay chứng chỉ. Thách thức lớn nằm ở đội ngũ giáo viên, phương pháp giảng dạy và khả năng duy trì môi trường sử dụng tiếng Anh thường xuyên trong nhà trường.
Nếu không triển khai đồng bộ, chứng nhận Cambridge dễ trở thành hình thức. Điều này cho thấy, việc đạt chứng nhận mới chỉ là bước khởi đầu, đòi hỏi quá trình duy trì chất lượng giảng dạy lâu dài.
Trong khuôn khổ sự kiện, hội thảo do Cambridge VN290 tổ chức tập trung vào các xu hướng mới như tích hợp giảng dạy với đánh giá, phát triển tư duy ngôn ngữ và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong lớp học. Đây là những nội dung thiết thực trong bối cảnh nhiều cơ sở giáo dục vẫn đang tìm hướng nâng cao hiệu quả dạy và học tiếng Anh.
Việc trở thành đối tác Cambridge cũng mở ra khả năng tổ chức các kỳ thi chứng chỉ quốc tế ngay tại địa phương, giúp học sinh giảm chi phí và tiếp cận chuẩn đánh giá toàn cầu sớm hơn.
Ở góc nhìn rộng hơn, một giáo viên chuyên Anh tại Phan Thiết cho rằng xu hướng chuẩn hóa tiếng Anh theo Cambridge đang lan rộng tại các trường phổ thông. Điều này phản ánh nhu cầu hội nhập ngày càng rõ, song cũng đặt ra yêu cầu về chất lượng thực chất trong giảng dạy; việc theo đuổi chuẩn quốc tế cần đi kèm hiệu quả đào tạo thực tế.