Sau gần hai năm điều tra, tòa án quân sự Trung Quốc ngày 7/5 thông báo hai cựu bộ trưởng quốc phòng Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc bị tuyên tử hình, hoãn thi hành án hai năm và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Theo tuyên bố chính thức, ông Ngụy bị kết tội nhận hối lộ, trong khi ông Lý vừa nhận vừa đưa hối lộ.
Án tử hình treo (tử hoãn) là quy định đặc thù chỉ tồn tại trong hệ thống pháp luật hình sự Trung Quốc. Theo Bộ luật Hình sự Trung Quốc, nếu một người bị kết án tử hình nhưng tòa án xét thấy “không bắt buộc phải thi hành án ngay lập tức”, người đó sẽ bị tuyên án tử hình kèm theo thời gian thử thách hai năm.
Trong hai năm này, phạm nhân sẽ bị giam giữ và lao động cải tạo. Nếu phạm nhân không cố ý phạm tội mới trong thời gian thử thách, bản án sẽ tự động được giảm xuống thành tù chung thân.
Đây là mức án nặng nhất với các cựu sĩ quan quân đội cấp cao kể từ khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát động chiến dịch chống tham nhũng vào năm 2012.
Trường hợp tướng Trung Quốc gần nhất nhận án tử hình treo là Cốc Tuấn Sơn, cựu phó chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần. Ông Cốc liên quan tới vụ án tham nhũng hơn 600 triệu nhân dân tệ (khoảng 98 triệu USD) và bị tuyên án vào năm 2015. Ông được cho là đang thụ án tù chung thân trong một nhà tù quân đội.
Vụ án của Cốc Tuấn Sơn đã châm ngòi cho làn sóng điều tra tham nhũng quy mô lớn trong quân đội Trung Quốc (PLA), dẫn đến sự sụp đổ của các cựu phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Quách Bá Hùng và Từ Tài Hậu. Năm 2017, tổng tham mưu trưởng PLA Phòng Phong Huy cũng bị cách chức.
Ông Từ qua đời trong khi chờ tuyên án, trong khi ông Quách và ông Phòng nhận án chung thân thay vì hình phạt nặng hơn là tử hình treo.
“Bản án tử hình treo đóng vai trò như sự răn đe mạnh mẽ đối với các hành vi tham nhũng và sai phạm công vụ khác”, tiến sĩ Zi Yang, nghiên cứu viên tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (RSIS) thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) ở Singapore, nói.
Ông Ngụy giữ chức bộ trưởng quốc phòng từ năm 2018 đến 2023. Ông Lý là người kế nhiệm và giữ chức vụ này trong bảy tháng trước khi bị cách chức đột ngột. Tại Trung Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng chủ yếu đảm nhận vai trò đối ngoại quân sự và hợp tác quốc phòng đa phương, còn cơ quan ra quyết định cao nhất là Quân ủy Trung ương do ông Tập làm Chủ tịch.
Hãng thông tấn Xinhua không cho biết chi tiết về các cáo buộc chống lại ông Ngụy và ông Lý, cũng như không nói rõ họ đã nhận tội như thế nào. Khi đảng Cộng sản Trung Quốc công bố quyết định khai trừ hai người này vào năm 2024, họ nói rằng sai phạm của ông Ngụy và ông Lý là “cực kỳ nghiêm trọng, tác động cực kỳ xấu và thiệt hại đặc biệt to lớn”.
Đây là hai trong số hàng chục sĩ quan cấp tướng đã bị điều tra, cách chức và kết án trong ba năm qua, khi ông Tập ngày càng chú trọng vào nỗ lực bài trừ nạn tham nhũng trong lực lượng vũ trang Trung Quốc.
Hồi tháng 1, cấp phó hàng đầu của ông Tập trong Quân ủy Trung ương là tướng Trương Hựu Hiệp, cùng một ủy viên khác là tướng Lưu Chấn Lập bị điều tra với cáo buộc sai phạm. Điều này khiến Quân ủy Trung ương Trung Quốc, vốn có 6 thành viên khi bắt đầu nhiệm kỳ hiện tại vào năm 2022, giờ chỉ còn ông Tập và Phó chủ tịch Trương Thăng Dân.
Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington ước tính khoảng 100 sĩ quan quân đội cấp cao Trung Quốc đã bị cách chức hoặc không xuất hiện trước công chúng trong thời gian dài, cho thấy họ đang bị điều tra.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin trong cuộc họp tháng trước, ông Tập đã chỉ thị rằng chiến dịch chống tham nhũng sẽ tiếp tục.
Điểm chung giữa ông Lý và ông Ngụy là đều từng giữ chức vụ cao trong Lực lượng Tên lửa, vốn được thành lập trong nỗ lực hiện đại hóa quân đội Trung Quốc. Tiền thân của Lực lượng Tên lửa Trung Quốc là Binh chủng Pháo binh số 2, đơn vị mà ông Ngụy Phượng Hòa từng giữ chức tư lệnh.
Ông Lý Thượng Phúc cũng đã dành phần lớn sự nghiệp của mình trong cơ quan mua sắm vũ khí trang bị và Lực lượng Tên lửa. Lực lượng này chịu trách nhiệm vận hành kho vũ khí tấn công tầm xa và răn đe chiến lược của Trung Quốc, được trang bị các khí tài hiện đại và uy lực nhất của nước này.
Chris Buckley, nhà báo chuyên về Trung Quốc của NY Times, cho rằng các bản án dành cho ông Ngụy và ông Lý sẽ là lời cảnh cáo nghiêm khắc với những người khác trong quân đội về quyết tâm theo đuổi cuộc cải tổ của ông Tập, ngay cả khi điều này khiến ông mất đi những chỉ huy cấp cao.
“Giống như ông Cốc, ông Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc khó có khả năng bị tử hình sau hai năm hoãn thi hành án. Thay vào đó, bản án của họ sẽ được giảm xuống tù chung thân”, tiến sĩ Zi Yang của RSIS nhận định.
Tiến sĩ Zi cho rằng các vụ án của ông Ngụy và ông Lý chắc chắn liên quan đến số tiền tham nhũng rất lớn, có khả năng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của Lực lượng Tên lửa và Cục Phát triển Trang bị mà họ từng lãnh đạo.
Tuy nhiên, việc áp dụng án tử hình đối với các sĩ quan cao cấp sẽ gây tổn thất lớn cho tinh thần của PLA và có thể làm mất ổn định đội ngũ sĩ quan.
“Do đó, án tử hình treo đại diện cho một giải pháp trung hòa: đủ nghiêm khắc để buộc phải tuân thủ, nhưng không đến mức gây ra những rủi ro không đáng có”, tiến sĩ Zi nhận xét.
Tờ The Washington Post ngày 30.4 dẫn lới nhiều quan chức Mỹ cho biết tàu sân bay USS Gerald R. Ford sẽ rời Trung Đông và bắt đầu hành trình trở về nước trong những ngày tới.
Đây sẽ là sự giảm tải cho khoảng 4.500 thủy thủ trên tàu sau 10 tháng triển khai nhưng đồng thời cũng là sự mất mát đáng kể về hỏa lực khi các cuộc đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Iran đang bế tắc.
USS Gerald R. Ford là một trong 3 tàu sân bay Mỹ trong khu vực. Hai tàu còn lại là USS George H.W. Bush và USS Abraham Lincoln. Trong khi tàu Ford đang ở biển Đỏ, các tàu Lincoln và Bush đang hoạt động ở biển Ả Rập để thực thi lệnh phong tỏa của Mỹ nhắm vào các tàu chở dầu hoặc hàng hóa từ các cảng của Iran.
Chưa rõ chính xác khi nào tàu Ford sẽ rời Trung Đông. Một quan chức Mỹ cho biết có thể tàu sẽ trở về bang Virginia vào khoảng giữa tháng 5.
Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin này.
Tính đến ngày 29.4, tàu Ford hoạt động 309 ngày, kỷ lục về thời gian triển khai của tàu sân bay Mỹ thời hiện đại. Điều này đã gây ra ảnh hưởng như vụ cháy trong phòng giặt là khiến một số thủy thủ bị thương, hay nhiều sự cố nhà vệ sinh trên tàu. Sau khi trở lại cảng, dự kiến con tàu sẽ trải qua quá trình sửa chữa và bảo trì toàn diện.
Tại phiên điều trần trước Quốc hội ngày 29.4, lần đầu tiên từ khi các lãnh đạo Lầu Năm Góc điều trần từ khi chiến dịch tấn công Iran bắt đầu, nhiều nghị sĩ đã đề cập việc kéo dài thời gian triển khai của tàu sân bay.
Các nghị sĩ đặt câu hỏi với Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth về việc liệu chi phí mà tàu và thủy thủ đoàn phải gánh chịu có cần thiết hay không. Việc giữ tàu Ford trên biển quá lâu sẽ không chỉ ảnh hưởng đến khả năng hoạt động trong tương lai của nó mà còn ảnh hưởng đến khả năng sẵn sàng chiến đấu của các tàu chiến khác vì các xưởng bảo dưỡng chúng có năng lực hạn chế.
Thời gian triển khai thông thường của tàu sân bay kéo dài 6 - 7 tháng để đảm bảo các tàu tuân thủ lịch trình bảo dưỡng.
"Chúng ta đang đánh đổi điều gì?", hạ nghị sĩ Dân chủ Gil Cisneros chất vấn. "Một quá trình ra quyết định khó khăn đã dẫn đến việc gia hạn sau khi tham khảo ý kiến của hải quân", Bộ trưởng Hegseth đáp.
Hiện tại, lệnh phong tỏa là chiến thuật gây áp lực quân sự chính mà Mỹ đang sử dụng đối với Iran, trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump tìm cách buộc Tehran mở lại eo biển Hormuz và từ bỏ chương trình hạt nhân của mình.
Tổng thống Trump được cho là đã ra lệnh cho trợ lý chuẩn bị kéo dài thời gian phong tỏa nhằm bóp nghẹt nền kinh tế Iran. Tuy nhiên, việc duy trì phong tỏa cũng làm kéo dài xung đột và đẩy giá xăng dầu lên cao, tác động đến ông Trump và đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 tới.
Tại phiên điều trần ngày 29.4, các nghị sĩ yêu cầu lãnh đạo Lầu Năm Góc trình bày chiến lược cho cuộc xung đột. Hạ nghị sĩ Dân chủ John Garamendi cáo buộc Nhà Trắng đã đưa nước Mỹ đến "thảm họa chính trị và kinh tế ở mọi cấp độ", theo tờ The Guardian.
"Tổng thống đã tự đẩy mình và nước Mỹ vào vũng lầy của một cuộc chiến khác ở Trung Đông. Ông ấy đang tuyệt vọng cố gắng thoát khỏi những sai lầm của chính mình", ông Garamendi nói.
Đáp lại, Bộ trưởng Hegseth phản đối việc gọi cuộc xung đột là "một vũng lầy" và chỉ trích ông Garamendi vì tuyên truyền cho kẻ thù.
Theo ông Jules Hurst, Giám đốc tài chính của Lầu Năm Góc, chi phí ước tính từ cuộc xung đột đối với Mỹ là 25 tỉ USD và con số này vẫn đang tăng lên, chủ yếu đến từ đạn dược và bao gồm cả hoạt động, bảo trì và thay thế thiết bị.
Là hành tinh nóng nhất của hệ mặt trời, sao Kim là một thế giới khắc nghiệt và không chào đón bất kỳ ai. Hành tinh này sở hữu áp suất khí quyển khổng lồ, nhiệt độ bề mặt đủ để nóng chảy kim loại chì.
Đó là lý do lâu nay sao Kim được cho đã phá hủy bất kỳ tàu vũ trụ nào dám đáp xuống bề mặt hành tinh trong các sứ mệnh thăm dò trước đó. Tuy nhiên, cuộc nghiên cứu mới lại chỉ ra có thể vẫn còn sót lại một vài vật thể đến từ trái đất.
Một đội ngũ các nhà khảo cổ học không gian đã tiến hành nghiên cứu nhằm đánh giá mức độ bảo tồn của các tàu thăm dò bề mặt sao Kim. Sau khi phân tích 15 sứ mệnh từng tiếp cận hành tinh này trong giai đoạn 1965 – 1985, họ cho rằng vẫn còn ít nhất 7 tàu thăm dò còn sót lại trên bề mặt sao Kim, theo báo cáo đăng trên Tạp chí Geoarchaeology.
Sao Kim được trao cho danh hiệu "song sinh độc ác" của trái đất vì môi trường cực đoan và nhiệt độ khủng khiếp của nó.
Bất chấp những điểm tương đồng với trái đất như kích thước, khối lượng và thành phần kết cấu, sao Kim sở hữu bầu khí quyển dày và khóa chặt sức nóng theo kiểu hiệu ứng nhà kính. Nhiệt độ bề mặt của hành tinh lên đến 467 độ C. Áp suất khí quyển cũng lớn gấp khoảng 93 lần so với mức độ tại mực nước biển trên địa cầu.
Nhằm xác minh khả năng có lẽ không một tàu vũ trụ nào có thể tồn tại được lâu trên bề mặt sao Kim, đội ngũ của trưởng nhóm Luca Forassiepi (Ý), đã thử nghiên cứu Tàu thăm dò ban ngày trên sao Kim, được Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) phóng năm 1978. Con tàu được thiết kế để thu thập dữ liệu về khí quyển sao Kim trong lúc đáp xuống bề mặt hành tinh.
Đáng ngạc nhiên là tàu thăm dò có kích thước nhỏ này có thể tồn tại theo sau cú va chạm mạnh vào thời điểm tiếp đất và tiếp tục truyền dữ liệu về địa cầu trong 67 phút 37 giây trước khi bị vô hiệu hóa bởi nhiệt độ, áp suất khí quyển và hết năng lượng.
Tuy nhiên, kết quả mô phỏng trong điều kiện phòng thí nghiệm cho thấy một số bộ phận của tàu có thể đã tồn tại lâu hơn nhiều sau khi phát đi tín hiệu cuối cùng.
Tàu Pioneer chủ yếu cấu tạo bằng titanium, với các giá đỡ làm bằng beryllium và những hộp thiết bị bằng nhôm bên trong. Các cuộc thử nghiệm trong môi trường giả lập của khí quyển sao Kim cho thấy titanium có khả năng chống chịu rất tốt, vì thế con tàu có lẽ vẫn giữ được phần lớn cấu trúc tổng thể.
Thiết bị nhôm cũng có thể còn khá nguyên vẹn nhờ năng lực chống ăn mòn tương tự. Những phần còn lại như vòng đệm được dùng để duy trì áp suất bên trong tàu có thể đã hỏng sau thời gian dài tiếp xúc với môi trường hành tinh.
Dựa trên những phát hiện mới, đội ngũ các nhà khoa học cho rằng vẫn còn ít nhất 7 tàu thăm dò từng đáp xuống bề mặt sao Kim vẫn có thể tồn tại trên bề mặt đến ngày nay.
Những con tàu này không chỉ là một phần của lịch sử chinh phục không gian, mà còn hứa hẹn cung cấp những kinh nghiệm thực tiễn cho các sứ mệnh tương lai hướng đến những thế giới khắc nghiệt và khó tiếp cận khác.
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao ngày 28-4, nhận lời mời của Thủ tướng Lê Minh Hưng, Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae sẽ thăm chính thức Việt Nam từ ngày 1 đến 3-5 tới. Đây là chuyến thăm Việt Nam đầu tiên của bà Takaichi Sanae trên cương vị Thủ tướng.
Việt Nam là điểm đến đầu tiên của Thủ tướng Takaichi Sanae trong chuyến công du đến hai nước Việt Nam và Úc. Chuyến đi diễn ra trong "Tuần lễ vàng", thời điểm diễn ra nhiều kỳ nghỉ lễ của xứ mặt trời mọc.
Đại sứ Nhật Bản tại Việt Nam Ito Naoki chia sẻ chuyến thăm diễn ra chỉ hơn một tháng sau khi các lãnh đạo mới của Việt Nam được bầu, thể hiện sự coi trọng cao độ của Nhật Bản đối với quan hệ Việt - Nhật, vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trên các diễn đàn quốc tế.
Trong khuôn khổ chuyến thăm, Thủ tướng Nhật Bản sẽ có các cuộc hội đàm, hội kiến với lãnh đạo chủ chốt Việt Nam, mong muốn qua đó thiết lập quan hệ cá nhân mạnh mẽ với ban lãnh đạo mới, thúc đẩy quan hệ song phương ngày càng thực chất hơn nữa.
Theo phía Nhật Bản, dự kiến trong các cuộc gặp này, hai bên sẽ thảo luận về việc tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Nhật Bản, đề ra phương hướng tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực an ninh kinh tế như năng lượng, khoáng sản trọng điểm, khoa học và công nghệ.
Hôm 13-4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã điện đàm với Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae.
Trong bối cảnh tình hình thế giới có nhiều biến động nhanh chóng, tác động tiêu cực đến an ninh năng lượng và đứt gãy chuỗi cung ứng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước bày tỏ mong muốn tăng cường phối hợp với Nhật Bản đóng góp vào việc giải quyết các vấn đề khu vực và quốc tế, trong đó có việc đảm bảo an ninh năng lượng. Ông khẳng định sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Nhật Bản trong các vấn đề khu vực và thế giới thời gian tới.
Thủ tướng Takaichi Sanae đánh giá cao vị trí, vai trò của Việt Nam trong khu vực, là đối tác quan trọng trong triển khai Tầm nhìn Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do và rộng mở (FOIP) của Nhật Bản. Bà đồng thời khẳng định Nhật Bản coi trọng và đánh giá cao chính sách độc lập tự chủ, ủng hộ Việt Nam thực hiện các mục tiêu phát triển trong kỷ nguyên mới.
Theo Đại sứ Ito Naoki, trong chuyến thăm lần này, nữ Thủ tướng Nhật Bản sẽ có bài phát biểu chính sách quan trọng tại Đại học Quốc gia Hà Nội. Trong đó bà sẽ nêu bật tầm nhìn mới của Tokyo về chính sách đối ngoại cũng như cập nhật FOIP.
"Bài phát biểu sẽ là thông điệp 'vàng' của Thủ tướng Takaichi Sanae mong muốn gửi đến Việt Nam, thể hiện sự đánh giá cao của Tokyo đối với vai trò và vị trí chiến lược của Hà Nội", ông Ito Naoki trả lời Tuổi Trẻ Online.
Đại sứ Nhật Bản giải thích FOIP ra đời cách đây 10 năm, mục tiêu thúc đẩy hợp tác trong khu vực, thượng tôn luật pháp quốc tế, hướng tới hòa bình và ổn định. Sau một thập kỷ, Thủ tướng Takaichi Sanae cho rằng đã đến lúc nên "cập nhật" lại chiến lược này để phù hợp hơn với tình hình thế giới.
"Khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương rất rộng lớn, với ASEAN nằm ở vị trí trung tâm. Việc chọn Việt Nam, đất nước có tiếng nói ngày càng quan trọng trong ASEAN, làm nơi trình bày tầm nhìn mới cho FOIP chính là một thông điệp mạnh mẽ về sự coi trọng vai trò và vị thế của Việt Nam không chỉ trong ASEAN mà còn cả khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương", Đại sứ Ito Naoki lý giải.
