Nhận định về số liệu thí sinh (TS) đăng ký dự thi môn thi tự chọn, ông Nguyễn Văn Phong, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, cho biết nhóm môn khoa học tự nhiên (KHTN) và ngoại ngữ chiếm tỷ trọng cao. Cụ thể, trong cơ cấu đăng ký môn tự chọn, nhóm KHTN dẫn đầu với tổng 113.328 lượt đăng ký, trong đó vật lý chiếm 44,90% (64.162 TS), hóa học 26,68% (38.120 TS) và sinh học chiếm 7,73% (11.046 TS).
Môn ngoại ngữ ghi nhận 65.475 TS đăng ký (45,82%), cao nhất trong các môn tự chọn xét riêng lẻ. Điều này cho thấy TS TP.HCM ngày càng chú trọng năng lực ngoại ngữ phục vụ hội nhập quốc tế.
Còn ở nhóm khoa học xã hội (KHXH) có lượng đăng ký đáng kể nhưng chiếm tỷ trọng chênh lệch so với KHTN. Cụ thể, môn lịch sử có 41.113 TS lựa chọn (chiếm 28,77%), địa lý có 33.574 TS (23,49%), giáo dục kinh tế và pháp luật có 23.061 TS chọn (chiếm 16,14%).
Ông Phong nhận xét các môn KHXH vẫn thu hút một lượng TS đáng kể nhưng tổng tỷ trọng nhóm này vẫn thấp hơn so với nhóm KHTN. Điều này phản ánh định hướng đặc trưng của TS TP.HCM theo các ngành kỹ thuật – công nghệ, phù hợp với cơ cấu kinh tế năng động của thành phố.
Hiệu trưởng các trường THPT tại TP.HCM cũng cho biết học sinh (HS) các trường có xu hướng chọn môn thi tự chọn để đa dạng xét tuyển ĐH các ngành kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, trong đó tổ hợp môn A01 (toán, lý, tiếng Anh) chiếm ưu thế.
Ông Tô Lâm Viễn Khoa, Hiệu phó Trường THPT Gia Định (P.Thạnh Mỹ Tây), thông tin trong số 822 HS lớp 12 chọn môn thi tốt nghiệp THPT năm 2026, có 666 HS chọn môn tiếng Anh, tiếp đến là môn vật lý với 507 HS, hóa học 262, sinh học 122, lịch sử 62, giáo dục kinh tế và pháp luật 58, tin học 22 và địa lý là 15 HS.
Ông Khoa cho hay tiếng Anh và vật lý vẫn là 2 môn có tỷ lệ HS chọn nhiều nhất, trên 70%. Số HS chọn môn hóa có giảm đáng kể, các môn còn lại ổn định. Chỉ có môn địa lý sụt giảm mạnh do có ít sự lựa chọn khi xét tuyển ĐH.
Theo ông Khoa, nhóm môn vật lý – hóa học năm nay giảm mạnh do nhiều ngành ở ĐH đã bỏ xét tuyển tổ hợp A00 (toán – lý – hóa). Các nhóm môn lịch sử – địa lý, lịch sử – giáo dục kinh tế và pháp luật có ít HS chọn. Hầu hết HS chọn 2 nhóm môn này sẽ kết hợp thêm môn tiếng Anh để tăng khả năng xét tuyển vào ĐH.
Tương tự tại Trường THPT Bùi Thị Xuân (P.Bến Thành), có 506/708 HS chọn thi môn tiếng Anh, 489 HS chọn vật lý, tiếp theo là hóa học và sinh học với lần lượt là 228 và 136 HS. Về tổ hợp môn, ông Huỳnh Thanh Phú, Hiệu trưởng Trường THPT Bùi Thị Xuân, cho biết HS chọn căn cứ từ tổ hợp môn xét tuyển của các trường ĐH. Cụ thể, nhóm môn tiếng Anh – vật lý có 416 HS chọn, sau đó là nhóm hóa – sinh với 127 HS, vật lý – hóa học có 70, tiếng Anh – hóa học có 30… Còn nhóm môn lịch sử – địa lý, hóa học – lịch sử, vật lý – lịch sử, vật lý – tin học, vật lý – giáo dục kinh tế và pháp luật, mỗi nhóm có 1 HS chọn. Các tổ hợp lịch sử – công nghệ, lịch sử – giáo dục kinh tế và pháp luật, tin học – địa lý, địa lý – công nghệ nông nghiệp… không có HS đăng ký.
Còn tại Trường THPT Tân Phong (P.Tân Hưng), dù điểm chuẩn đầu vào thuộc trường tốp 3 nhưng thống kê cho thấy xu hướng HS chọn các môn thi tiếng Anh và KHTN vẫn chiếm áp đảo. Cụ thể có 383/675 HS lớp 12 chọn tiếng Anh, tiếp theo đó là lần lượt các môn vật lý 256 em, địa lý 242, giáo dục kinh tế và pháp luật 157 em…
Cũng trong ngày 13.5, đề cập việc các trường THPT có thể chủ động tổ chức thi thử tốt nghiệp THPT, ông Phong lưu ý việc tổ chức thi thử trước ngày 31.5 phải bảo đảm nghiêm túc, an toàn, khách quan, đúng tinh thần Quy chế thi tốt nghiệp THPT. Việc thi thử không gây áp lực quá mức cho HS, khuyến khích các trường cùng địa bàn phối hợp tổ chức thi thử liên trường nhằm tăng tính khách quan trong đánh giá kết quả HS.
Kết quả thi thử chủ yếu phục vụ công tác đánh giá, điều chỉnh hoạt động dạy học, ôn tập và hỗ trợ HS. Đề thi thử phải bám sát cấu trúc, định dạng đề thi tham khảo của Bộ GD-ĐT, bảo đảm tính chính xác, khoa học và phù hợp yêu cầu cần đạt của chương trình hiện hành.
Nhằm giúp khoảng 134.000 HS lớp 12 có sự chuẩn bị kiến thức tốt nhất cho kỳ thi tốt nghiệp THPT sắp tới, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó giám đốc Sở GD-ĐT TP.HCM, đã có chỉ đạo các trường THPT về việc đảm bảo hoàn thành Chương trình GDPT hiện hành và tổ chức hiệu quả việc ôn thi tốt nghiệp THPT.
Ông Quốc yêu cầu hiệu trưởng chỉ đạo các tổ, nhóm chuyên môn, giáo viên dạy môn thi tốt nghiệp rà soát, phân loại trình độ HS (mức độ đạt được) để đề xuất phương án xếp lớp, phân công giáo viên phụ trách theo đối tượng; triển khai cho HS lớp 12 làm quen với cấu trúc và định dạng đề thi cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và cách thức tổ chức thi do Bộ GD-ĐT đã công bố.
Giáo viên các tổ bộ môn chủ động xây dựng kế hoạch, nội dung ôn tập; biên soạn hệ thống câu hỏi và bài tập phù hợp để tổ chức việc ôn tập cho HS; chú trọng việc giúp HS thông hiểu và vận dụng kiến thức để làm tốt bài thi tốt nghiệp.
Lãnh đạo Sở cũng nêu rõ các trường tổ chức ôn tập, bồi dưỡng cho HS có nhu cầu ôn thi tốt nghiệp; không tổ chức ôn tập tràn lan, không đúng đối tượng, không hiệu quả, gây lãng phí; đảm bảo đúng quy định theo các văn bản có liên quan về việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày.
Bên cạnh đó, ông Nguyễn Bảo Quốc nhấn mạnh giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn có các giải pháp phối hợp với phụ huynh để giúp HS sắp xếp thời gian ôn tập hợp lý, có chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi, vận động thể dục, thể thao phù hợp để HS có được sức khỏe tốt trong giai đoạn ôn tập và tham gia kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Với điểm trung bình ở cả hai ngành cùng đạt 3.1/4, Hồ Tiến Dũng, 24 tuổi, nhận bằng tốt nghiệp loại khá của trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP HCM. Nam sinh là người duy nhất nhận cùng lúc hai bằng cử nhân trong đợt tốt nghiệp tháng 4 của trường, trừ nhóm ngành Kỹ thuật Tàu thủy – Hàng không vốn được thiết kế song bằng.
"Mình hơi tiếc vì hụt tấm bằng loại giỏi, chỉ thiếu 0,1. Nhưng đây vẫn là hành trình rực rỡ, đáng nhớ thời thanh xuân", chàng trai đến từ Quảng Trị chia sẻ.
Đại diện trường cho hay trong hai ngành mà Dũng theo học, một thiên về lĩnh vực kinh tế, còn lại thuần kỹ thuật. Chương trình đào tạo có nhiều khác biệt, ít môn chung để rút gọn nên việc Dũng tốt nghiệp sớm nửa năm là "đáng khen".
Nam sinh kể từ khi học cấp 2 đã đặt mục tiêu vào trường Bách khoa. Một lần xem phóng sự truyền hình, Dũng biết đến về tầm quan trọng của dầu – mạch máu của ngành công nghiệp, kinh tế toàn cầu. Cảm phục những kỹ sư làm việc giữa bốn bề sóng biển, Dũng chọn làm hình mẫu để phấn đấu.
Năm 2020, nam sinh đỗ ngành Kỹ thuật dầu khí của Bách khoa TP HCM như mong ước. Vừa vào trường, ngoài học tập, Dũng xông xáo tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa lẫn các hội thảo về ngành. Tình cờ nghe chuyên gia khuyến khích kết hợp tư duy quản lý kinh tế lẫn chuyên môn kỹ thuật, Dũng lên website khoa Quản lý công nghiệp tìm hiểu. Chàng trai trẻ đọc và tâm đắc với triết lý của GS Phạm Phụ, trưởng khoa đầu tiên, rằng: "Kỹ sư không chỉ giỏi kỹ thuật mà còn cần hiểu về quản lý và kinh tế".
Được truyền cảm hứng, nam sinh xem quy chế đào tạo văn bằng 2 và chương trình ngành Kỹ thuật dầu khí, Quản lý công nghiệp. Nắm chắc lộ trình các môn học từ đại cương, cơ sở ngành, nhập môn đến khối chuyên ngành và nhóm môn tốt nghiệp, nam sinh bắt đầu hành trình chinh phục ngành Quản lý công nghiệp từ đầu năm thứ hai.
"Đây là quyết định mạo hiểm, đòi hỏi sự kỷ luật cao, kiên trì và biết sắp xếp mọi thứ một cách tối ưu", Dũng nhìn nhận.
Dù chuẩn bị tâm lý nhưng khi đối mặt với khối lượng bài vở gấp đôi và khác biệt giữa nhóm kinh tế và kỹ thuật, Dũng hoang mang, có lúc hoài nghi về năng lực. Dù vậy, nền tảng tư duy tốt giúp nam sinh nhanh chóng thích nghi.
Mỗi kỳ, Dũng đăng ký khoảng 21-24 tín chỉ, vượt 6-7 tín chỉ so với thông thường. Có những thời điểm, nam sinh phải học 3 môn trong một ngày. Những buổi vắng vì đuối sức, Dũng mượn vở của bạn để ghi chép, cố gắng bắt kịp.
"Mình quan niệm học ra học, chơi ra chơi. Đi học được buổi nào thì mình luôn xem kỹ bài hôm đó", nam sinh chia sẻ. "Nếu chờ đến lúc thi mới ôn thì học một ngành cũng quá tải, không nói đến song ngành".
Những đợt thi cuối kỳ, Dũng xây dựng kế hoạch ôn tập chi tiết. Nam sinh có thể tự học từ 7h đến 22h, xen kẽ những đoạn nghỉ ngắn 30 phút.
Theo quy chế của trường với một số môn học, sinh viên phải nhận quyết định tốt nghiệp ngành đầu mới được học tiếp ngành hai. Vì thế, tháng 4 năm ngoái, Dũng mới đăng ký nốt 4 môn cuối của ngành Quản lý công nghiệp.
Ngoài học, nam sinh vẫn có nhiều trải nghiệm từ các hoạt động đoàn thể, tình nguyện. Dũng được kết nạp vào Đảng từ năm thứ hai đại học, từng là đội trưởng đội tình nguyện Mùa hè xanh của trường tại tỉnh Đồng Tháp.
Thầy Trần Duy Thanh, Phó khoa Quản lý công nghiệp, đánh giá việc học cùng lúc 2 ngành không dễ dàng. Ngoài năng lực và phương pháp học tốt, sinh viên phải có kế hoạch rõ để hoàn thành các khối kiến thức khác nhau. Sau 5,5 năm, Dũng tích lũy 216 tín chỉ, trong khi chương trình song bằng ở các ngành gần chỉ cần khoảng 160-170 tín chỉ.
Còn thầy Trần Nguyễn Thiện Tâm, giảng viên Khoa Kỹ thuật Địa chất và Dầu khí, nhận thấy Dũng có trí thông minh cảm xúc (EQ) tốt, năng động và chịu khó.
Quá trình hướng dẫn đồ án tốt nghiệp, thầy Tâm nhấn mạnh sự bất cẩn trong kỹ thuật có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, như tai nạn sập nhà, cầu đường, cháy nổ, điện giật,... Do đó, thầy đòi hỏi khắt khe về mặt chuyên môn với sinh viên năm cuối. Trong buổi đầu trao đổi về đồ án, thầy từng đưa ra một số nhận xét gay gắt với Dũng.
"Thông thường sinh viên sẽ tủi thân hoặc không vui nhưng Dũng tiếp thu và tiến bộ rất nhanh sau đó", thầy Tâm kể.
Ngoài ra, Dũng tích cực trò chuyện với thầy để tìm hiểu kinh nghiệm làm việc, vốn sống. Theo thầy Tâm đây là những điểm đáng khen, cho thấy Dũng chủ động và hiểu rõ mục tiêu của bản thân.
Thời gian này, song song thử việc tại một công ty dầu khí ở Bà Rịa – Vũng Tàu, chàng kỹ sư trẻ học thêm tiếng Anh giao tiếp, dự định học thạc sĩ chuyên ngành dầu khí sau này.
Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.
Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke - ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.
"Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình", Khải nói.
Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.
Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.
Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.
Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.
Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.
"Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn", Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.
Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.
"Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn", Khải kể.
Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.
Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.
Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.
Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.
Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.
"Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì", thầy nói.
Trong thông báo sáng 27/4, trường cho biết sẽ rà soát, tiếp thu ý kiến sinh viên để đánh giá, từ đó hoàn thiện quy định cho phù hợp thực tế và nâng cao chất lượng đào tạo.
Ba ngày trước, sinh viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam phản ứng vì trường yêu cầu phải tham gia ít nhất một câu lạc bộ ngoại khóa, tối thiểu hai năm, áp dụng với K69 (năm thứ hai) trở đi.
Trên fanpage, liên chi đoàn - liên chi hội của trường cho biết đây là một trong những điều kiện để xét tốt nghiệp. Các thông tin liên quan sau đó nhận cả nghìn biểu tượng "phẫn nộ".
Sinh viên cho rằng việc tham gia các hoạt động ngoại khóa dựa trên đam mê, nhu cầu và tinh thần tự nguyện. Chưa kể, các em thấy việc này còn tốn kém, vì phải đóng góp một số khoản như quỹ liên hoan hoặc khó sắp xếp thời gian thực tập, trải nghiệm thực tế.
Ngoài ra, một số sinh viên đặt mục tiêu tốt nghiệp trong 3,5 năm, nên sợ vi phạm quy định, không được xét tốt nghiệp.
Trả lời VnExpress khi đó, ông Giang Trung Khoa, Trưởng ban Công tác sinh viên, cho biết trường chủ trương đổi mới đào tạo, nhằm tăng cường phát triển toàn diện cho sinh viên, gồm kỹ năng mềm, năng lực nghiên cứu khoa học, tinh thần khởi nghiệp, kỹ năng làm việc nhóm và năng lực thích ứng với thị trường lao động. Trường không đưa ra hình thức xử lý với nhóm không thực hiện, nên "không có chuyện" sinh viện bị dừng xét tốt nghiệp.
Học viện Nông nghiệp Việt Nam được thành lập năm 1956, mỗi năm tuyển khoảng 8.000 sinh viên. Ngoài những ngành truyền thống, trường còn đào tạo lĩnh vực công nghệ, kỹ thuật.