Bùi Trần Quang Khải, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia TP HCM, dự kiến bảo vệ đồ án tốt nghiệp vào tháng 8.
Tháng trước, Khải nhận thông báo trúng tuyển chương trình tiến sĩ của Đại học Duke – ngôi trường top 7 trên bảng xếp hạng đại học Mỹ, theo US News. Chương trình kéo dài 5 năm với học bổng toàn phần cùng hỗ trợ sinh hoạt phí gần 44.000 USD mỗi năm.
“Quá trình làm hồ sơ quá gấp gáp nên việc trúng tuyển Duke là một bất ngờ dù đây là nguyện vọng 1 trong lòng mình”, Khải nói.
Vốn định tiếp nối truyền thống gia đình làm việc trong ngành Hóa nhưng dịch Covid-19 đã thay đổi hoàn toàn định hướng nghề nghiệp của Khải.
Theo nam sinh, phần lớn công việc ngành Hóa đòi hỏi làm trực tiếp ở phòng thí nghiệm (lab). Nếu có đại dịch hay giãn cách xã hội, công việc sẽ bị đình trệ. Trong khi ngành Công nghệ thông tin có tính linh hoạt cao hơn, cho phép làm việc từ xa và kết nối với môi trường quốc tế chỉ thông qua chiếc laptop. Vì vậy, Khải rẽ hướng từ lớp 11.
Nam sinh tự bổ sung kiến thức môn Tin bằng các tài liệu, khóa học trên mạng. Khải nói khó nhất là thay đổi tư duy giữa hai môn học. Ở môn Tin, cùng một bài toán nhưng thay đổi cách triển khai thuật toán tạo ra hiệu quả và tốc độ khác biệt rõ rệt. Điều này đòi hỏi tư duy và cách nhìn nhận vấn đề từ nhiều góc độ, phối hợp với khả năng sáng tạo để tìm ra phương pháp tối ưu hơn.
Đỗ vào ngành Công nghệ thông tin của trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Khải chịu khó thực hành code để rèn luyện tư duy và kỹ năng giải quyết vấn đề. Cuối năm thứ hai, nam sinh cùng nhóm bạn đọc thêm nhiều bài báo khoa học chuyên ngành. Với mỗi bài nghiên cứu, Khải đều thử lập trình nhằm hiểu sâu hơn về phương pháp và cách triển khai.
Trong giai đoạn này, Khải cũng tìm đọc các hướng nghiên cứu mới về AI trên thế giới, từ đó hứng thú du học.
“Khi được tiếp cận với kiến thức và xu hướng mới nhanh hơn, mình sẽ có nhiều cơ hội tạo ra được những kết quả tốt hơn, có giá trị hơn”, Khải nhìn nhận. Nam sinh bắt đầu tìm hiểu viết bài báo khoa học, tìm kiếm và liên hệ chuyên gia ở các đại học Mỹ để tham gia các dự án nghiên cứu, tích lũy kinh nghiệm.
Từ giữa tháng 10 năm ngoái, nam sinh bắt tay làm hồ sơ ứng tuyển học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Thời điểm này khá gấp gáp vì Khải phải chuẩn bị nhiều bộ hồ sơ, trong khi hạn chót của các trường đa phần rơi vào đầu tháng 12. Khải liên tục kết nối, xin lịch phỏng vấn trước với một số giáo sư để kịp tiến độ.
“Phải chuẩn bị nhiều thứ nên thời gian viết bài luận cá nhân không còn nhiều. Ngay cả với Đại học Duke, lúc mình nộp hồ sơ cũng là những giờ cuối trước khi hệ thống đóng đơn”, Khải kể.
Hồ sơ của Khải nổi bật với 9 bài báo khoa học, một số đăng tại các hội nghị chuyên ngành uy tín cùng nhiều dự án hợp tác với sinh viên, giáo sư Đại học Carnegie Mellon, Northwestern, North Carolina A&T State và Y khoa Đài Bắc. Cùng đó, nam sinh đạt điểm trung bình (GPA) 3.86/4 và IELTS 7.5.
Với Đại học Duke, Khải trải qua 5 lượt phỏng vấn ở 3 vòng. Chàng trai đánh giá vòng phỏng vấn thứ hai căng thẳng và có tính chất quyết định cao nhất. Ba sinh viên ngành AI của trường, mỗi người phỏng vấn sâu Khải 30 phút, sau đó là các giáo sư.
Quá trình này, nam sinh thể hiện sự đầu tư nghiêm túc, hứng thú với hướng nghiên cứu của ngành học. Khải nhìn nhận điều này đã tạo ấn tượng tốt với hội đồng tuyển sinh.
Theo Khải tìm hiểu, Duke có thế mạnh trong lĩnh vực STEM và Y khoa với bệnh viện, phòng nghiên cứu lớn, được xếp trong nhóm tốt nhất ở Mỹ. Đây là lợi thế khi hướng nghiên cứu chính của nam sinh là ứng dụng AI trong y tế.
Giảng viên hướng dẫn đồ án tốt nghiệp cho Khải ở khoa Công nghệ thông tin đánh giá điểm khác biệt, vượt trội của học trò là chủ động kết nối, gầy dựng mối quan hệ hợp tác nghiên cứu với các nhóm, giáo sư ở một số đại học hàng đầu ở Mỹ.
“Không phải sinh viên nào cũng làm được như vậy. Khải không thể hiện bản thân nhiều trên lớp học nhưng kết quả các bài kiểm tra đều rất tốt, biết rõ mình muốn gì”, thầy nói.
Trưa 29-4, chúng tôi ghé thăm công trình xây dựng Trường tiểu học Bình Chuẩn 3, phường Thuận Giao, TP.HCM (Bình Dương cũ). Trong tiết trời nắng gắt, các công nhân ở đây vẫn tất bật làm việc ở nhiều khu vực khác nhau.
Đứng trước công trình đã bắt đầu có hình hài của một ngôi trường, nhiều người trong đoàn công tác của Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM thốt lên: "Không ngờ tiến độ xây dựng trường này lại nhanh như thế. Mới có 3 tháng mà hoàn thành hơn 60% công trình" - ông Trần Khắc Huy, Trưởng phòng Kế hoạch - Tài chính, Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, cho hay.
Trường tiểu học Bình Chuẩn 3 được xây dựng trên khu đất có diện tích hơn 1ha tại đường Bình Chuẩn 13, phường Thuận Giao. Điều đặc biệt là toàn bộ kinh phí đầu tư xây dựng, mua sắm bàn ghế, trang thiết bị dạy học cho trường đều do Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt tài trợ và thực hiện theo hình thức "chìa khóa trao tay".
Ông Lê Đoàn Huy Thịnh, Giám đốc dự án xây dựng Trường tiểu học Bình Chuẩn 3, Công ty cổ phần phát triển bất động sản Phát Đạt, thông tin: "Trường tiểu học Bình Chuẩn 3 được khởi công từ 28-1-2026 với tổng kinh phí đầu tư hơn 156 tỉ đồng. Trường có 40 phòng học và nhiều phòng chức năng như: phòng học STEM, thư viện số, phòng học ngoại ngữ, phòng dành cho học sinh học hòa nhập, nhà thể dục thể thao đa năng…
Đặc biệt, chúng tôi xây khu bếp ăn để nhà trường có thể tổ chức nấu nướng ngay tại chỗ phục vụ bữa ăn bán trú cho học sinh. Ngoài kinh phí xây dựng thì chúng tôi trang bị cả bàn ghế, dụng cụ giảng dạy, học tập cho nhà trường. Chỉ tính riêng việc mua sắm máy móc, thiết bị cho phòng học STEM và thư viện số đã hơn 6 tỉ đồng".
Cũng theo ông Thịnh: "Đến nay chúng tôi đã cất nóc khối nhà chính, riêng nhà thể dục thể thao đa năng đã xong phần kết cấu móng và gia công kèo thép. Hàng ngày có khoảng 180 công nhân làm việc hết công suất ở công trình này".
"Anh em ở đây làm cả thứ Bảy và Chủ nhật, ngày lễ cũng không nghỉ và thường tăng ca đến 22h. Tất cả để cho kịp tiến độ ngày 30-6 sẽ hoàn thiện công trình và bàn giao cho bên thụ hưởng" - ông Thịnh cho hay.
Đức Thành, học sinh lớp 11 Toán 1, trường THPT chuyên Đại học Sư phạm Hà Nội, nhận kết quả SAT hôm 27/3. Đây là bài thi chuẩn hóa, được dùng rộng rãi trong xét tuyển đại học ở Mỹ và các nước châu Âu. Theo College Board, đơn vị tổ chức, ở mức điểm 1520, thí sinh đã lọt top 1% cao nhất thế giới.
"Em rất vui và bất ngờ, vì dự tính có thể sai 1-2 câu", Thành nói.
Đây là lần thứ hai Đức Thành tham gia bài thi này. Hồi tháng 8/2025, em đạt 1510 điểm (Đọc - Viết 750/800, Toán 760/800). Theo nam sinh, đề thi lần này thử thách hơn ở phần Đọc - Viết với nhiều từ vựng khó liên quan khoa học, chuyên ngành. Vì thế, Thành ưu tiên xử lý các câu dễ trước, sau đó đọc kỹ bài để đoán ngữ cảnh của từ vựng và hoàn thành các câu hỏi suy luận.
Thành cho biết bắt đầu tự học SAT từ hè năm ngoái, chủ yếu luyện đề từ các nguồn trên mạng, diễn đàn và bộ đề của College Board, kết hợp học từ vựng.
Dù học nhiều, em nhận ra lỗ hổng khi ôn luyện không có hệ thống, làm nhiều đề nhưng không thống kê lỗi sai, cũng không xác định được điểm yếu của mình. Việc sử dụng nguồn tài liệu rời rạc, không cập nhật cũng khiến em thiếu kỹ năng xử lý bài làm khi "thực chiến".
Sau lần thi đầu, nam sinh quyết định thay đổi phương pháp học. Cuối năm 2025, em đăng ký học tại một trung tâm luyện thi để xây dựng lại phương pháp, tập trung phân tích lỗi sai và rèn chiến thuật làm bài.
Với phần Toán, nhờ có nền tảng từ lớp chuyên, Thành không mất nhiều thời gian. Em chủ yếu học cách tận dụng Desmos - máy tính đồ thị được tích hợp sẵn trong phần mềm thi SAT - nhằm giải các câu khó nhanh và dễ dàng hơn, đồng thời làm lại đề nhiều lần để ghi nhớ dạng bài và tránh lặp lỗi.
Còn ở phần Đọc - Viết, thế mạnh của Đức Thành là ngữ pháp và từ vựng. Thành thường nâng cao vốn từ vựng bằng các bộ flashcard (thẻ từ vựng) theo chủ đề thường gặp trong SAT, kết hợp tham khảo đề thi học sinh giỏi và sách luyện thi để mở rộng vốn từ.
Để tránh áp lực về điểm số, Thành rèn thói quen bình tĩnh từ các buổi thi thử, tránh nộp bài sớm và luôn kiểm tra lại đáp án. Bên cạnh đó, em thường xuyên chơi cầu lông, đá bóng và ăn uống điều độ để giữ sức khỏe và tinh thần thoải mái.
Song song ôn luyện SAT, Đức Thành cũng tự luyện thi IELTS và đạt 8.5 hồi tháng 1. Trong đó, em đạt tuyệt đối hai kỹ năng Nghe, Đọc, còn Nói và Viết đạt 7.5. Theo thống kê của IELTS, chỉ khoảng 1% người thi ở Việt Nam đạt mức này trở lên.
Nam sinh nhìn nhận kết quả một phần từ nền tảng tiếng Anh từ nhỏ. Em không học "nhồi nhét", mà gắn tiếng Anh vào cuộc sống hàng ngày, tích cực giao tiếp với giáo viên bản xứ và đọc sách, nghe nhạc, xem phim bằng ngôn ngữ này. Hai cuốn sách tiếng Anh mà Thành yêu thích là "Cậu bé nhút nhát" và "Kiêu hãnh và định kiến".
Lên cấp 3, Thành có định hướng tham gia kỳ thi học sinh giỏi quốc gia. Song, do nhận thấy khả năng môn Toán không nằm trong top 10 toàn trường, em quyết định chuyển hướng sang tiếng Anh, vừa để thử sức, vừa để phát triển đam mê vốn có.
Thời gian đầu, em khá ngợp vì chưa từng tham gia cuộc thi học thuật tiếng Anh nào, khó theo kịp với tiến độ học của lớp. Sau đó, nhờ sự hỗ trợ của các thầy cô đội tuyển Anh, Thành dần bắt nhịp và tiến bộ rõ rệt. Kết quả, em giành giải nhì học sinh giỏi quốc gia.
Thầy Hà Duy Hưng, giáo viên chủ nhiệm lớp 11 Toán 1, nhận xét Thành là một học sinh toàn tài và nghiêm túc, được bạn bè yêu quý.
"Dù là thành viên đội tuyển quốc gia, Thành vẫn chăm chỉ lên lớp và học đều các môn. Em cũng là một lớp phó học tập trách nhiệm trong các hoạt động của trường, lớp", thầy nói.
Trước mắt, Đức Thành định sử dụng kết quả SAT và IELTS để xét tuyển đại học trong và ngoài nước, mong muốn đỗ vào ngành Dược học.
Ngày 16-4, UBND TP Huế cho biết ông Hoàng Hải Minh - Phó chủ tịch UBND TP Huế - vừa có buổi làm việc với đoàn công tác của Học viện Báo chí và Tuyên truyền về kế hoạch xây dựng cơ sở đào tạo tại Huế.
Đoàn công tác của Học viện Báo chí và Tuyên truyền do ông Phạm Minh Sơn, Ủy viên Thường vụ Đảng ủy Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Giám đốc học viện làm trưởng đoàn.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo thành phố bày tỏ mong muốn sớm có một cơ sở đào tạo uy tín về báo chí, truyền thông và công tác xây dựng Đảng trên địa bàn, đồng thời khẳng định sẽ tạo điều kiện thuận lợi để học viện triển khai cơ sở đào tạo, hướng tới hình thành trung tâm đào tạo, bồi dưỡng cán bộ khu vực.
Thành phố cam kết đồng hành, hỗ trợ để cơ sở sớm đi vào hoạt động, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Đồng thời đề nghị học viện xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng phù hợp, tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ cơ sở được nâng cao trình độ.
Ông Phạm Minh Sơn cảm ơn sự quan tâm của TP Huế, cho biết học viện sẽ sớm triển khai các ngành đào tạo thế mạnh như báo chí, truyền thông, xây dựng Đảng, quản lý nhà nước, đồng thời mở các lớp bồi dưỡng ngắn hạn và đẩy mạnh đào tạo từ xa.
Trong định hướng lâu dài, học viện dự kiến triển khai đào tạo sau đại học trình độ thạc sĩ, tiến sĩ tại Huế, tăng cường liên kết với các cơ sở đào tạo trong khu vực miền Trung để phát triển theo hướng hỗ trợ, bổ trợ lẫn nhau.
Hai bên thống nhất tiếp tục phối hợp chặt chẽ, hoàn thiện các điều kiện cần thiết để sớm triển khai các chương trình đào tạo, bồi dưỡng tại Huế, góp phần xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao, phục vụ phát triển bền vững của địa phương và khu vực.
