Có nhiều cơ duyên đưa các bạn đến với trường nghề mà mỗi lựa chọn lại là câu chuyện riêng hợp tình, đúng hoàn cảnh, cũng là định hướng phân luồng học sinh hiện nay.
Vừa thao tác thực hành nghề lắp cáp mạng thông tin, Dương Văn Huy (Trường trung cấp Bách Nghệ TP.HCM) vừa kể đã nghỉ học sau khi xong lớp 9 đi làm công nhân vì muốn sớm tự kiếm tiền trang trải. Dù mẹ khuyên con trai ráng học tiếp song Huy vẫn quyết định nghỉ. Thế nhưng đi làm công nhân chừng tròn năm, Huy thấy tiếc mỗi khi vô tình gặp những người bạn đồng trang lứa đi học.
“Mình muốn đi học tiếp lên THPT nhưng không còn kịp để quay lại thi, kiến thức cũng dần mai một. Lúc đó mình thấy hối hận, nghĩ là chắc không còn cơ hội nào nữa dù thâm tâm luôn muốn được đi học lại”, Huy kể.
Nhắn tin cho cô chủ nhiệm năm lớp 9, cô khuyên học trò nên theo hướng học nghề nếu vẫn còn muốn đi học. Thế rồi tình cờ đi ngoài đường, Huy thấy mấy người thợ làm cáp mạng. Anh bạn tò mò đến gần quan sát, hỏi thăm họ cách tuốt sợi cáp, đi dây… Chưa hiểu hết những gì mấy anh thợ nói, Huy về nhà tìm hiểu thêm rồi quyết định nộp hồ sơ đăng ký theo nghề này.
Theo học, bạn nhận ra công việc đòi hỏi sự nhanh nhẹn nhưng phải rất tỉ mỉ, cẩn thận và tư duy sâu để thao tác kỹ thuật chính xác. Năm nay là lần thứ ba dự thi tay nghề, Huy cho biết qua mỗi năm đều tích lũy cho mình kinh nghiệm thực tế, cộng với ôn luyện tại trường trước đó để chuẩn bị tốt hơn cho công việc tương lai.
“Mình sẽ tiếp tục nỗ lực thực hành nhiều hơn, cố gắng để có thể trở thành một người thợ lành nghề, có ích cho doanh nghiệp. Nếu có cơ hội chắc chắn mình sẽ sắp xếp để học lên cao hơn, trở thành kỹ sư hoặc học cao lên nữa”, Huy cười.
Còn với Lâm Thị Yến Nhi (Trường trung cấp Bách Nghệ TP.HCM) vừa hoàn tất THCS đã quyết định chọn học nghề dù đủ điểm trúng tuyển vào trường THPT tại Hóc Môn. Nhi cho biết sau khi cha mất, gánh nặng kinh tế dồn lên vai mẹ, sau mình còn em nhỏ. Mẹ Nhi làm công nhân sẽ khó kham nổi nỗi lo học phí cùng chi tiêu cho cuộc sống gia đình hằng ngày.
Cô bạn không do dự mà quyết định theo học nghề vì “vừa bớt chi phí vừa sớm có tay nghề đi làm phụ mẹ”. Ban đầu Nhi theo học ngành công nghệ thông tin. Tuy nhiên sau khi nhận thấy nghề mình học có nhiều điểm liên quan với mạng viễn thông nên quyết định học thêm ngành công nghệ kỹ thuật điện tử – truyền thông vì hai ngành bổ trợ cho nhau.
Dù học cùng lúc cả hai ngành nhưng Nhi nói không gặp khó khăn gì nhiều. Bạn sắp xếp thời gian hợp lý, chú ý tìm mối liên hệ giữa hai ngành, kiến thức bổ trợ nhau nên nắm chắc và hiểu sâu hơn. Cái khó là cả lớp chỉ duy nhất Yến Nhi là nữ nên ban đầu hơi do dự chút. Chưa kể công việc này nhiều lúc phải làm ngoài trời, nắng mưa rồi lại cần sức kéo cáp.
Nhưng cô bạn tự trấn an mình rằng những khó khăn này có thể khắc phục nhờ trang bị đồ bảo hộ. Điều quan trọng nhất là bạn thật sự đam mê với ngành đã chọn nên không quá khó khi đối diện với thử thách. Chỉ là khó nhằn nhất khi phải ghi nhớ kỹ thuật, đặc biệt các vị trí đi cáp quang, cáp đồng và kỹ thuật sao cho đúng, cả đòi hỏi sự khéo léo và có lực tay.
Nhưng Nhi nói nhờ làm riết nên mọi việc trở nên dễ dàng và ngày càng hứng thú với nghề. “Là con gái học mấy ngành này cũng có chút khó khăn do lực tay không mạnh bằng nam nhưng mình đã quyết tâm, ráng thực hành nhiều nên sau một thời gian đã quen tay và thành thạo hơn”, Nhi chia sẻ.
Vụ việc xảy ra vào ngày 3/5 tại hồ Henry, thuộc công viên Continental Soldiers Park ở thị trấn Mahwah, phía bắc bang New Jersey (Mỹ).
Theo truyền thông địa phương, thời điểm xảy ra sự việc, bé trai 8 tuổi đang câu cá gần bờ hồ thì bất ngờ bị con hải ly lao từ dưới nước lên tấn công.
Bé trai cố gắng bỏ chạy nhưng bị vấp ngã. Con hải ly sau đó cắn vào phần đùi trên và ngày càng hung dữ. Một người bạn của gia đình đã lao tới, dùng chân và tay đánh đuổi con vật để giải cứu cậu bé.
Nạn nhân được xác định bị cắn ở chân và nhanh chóng được đưa tới bệnh viện điều trị. Hiện tình trạng sức khỏe của bé chưa được công bố.
Trong quá trình điều tra, cảnh sát phát hiện trước đó đã có nhiều báo cáo về việc con hải ly này tấn công người dân trong công viên. Một đoạn video lan truyền trên Facebook cũng ghi lại cảnh con vật hung hãn lao vào nhiều người khác.
Phát hiện con hải ly có dấu hiệu bất thường, lực lượng kiểm soát động vật đã bắt con hải ly này đưa đi xét nghiệm.
Ngày 5/5, cơ quan y tế địa phương xác nhận con hải ly dương tính với bệnh dại. Những người bị cắn đang được điều trị dự phòng.
Giới chức kêu gọi bất kỳ ai từng tiếp xúc với con vật cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan y tế địa phương để được đánh giá nguy cơ và điều trị kịp thời.
Theo Mayo Clinic, bệnh dại lây sang người thông qua nước bọt của động vật nhiễm virus. Khi các triệu chứng xuất hiện, bệnh gần như luôn gây tử vong.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân cần đi cấp cứu ngay nếu bị động vật cắn hoặc nghi ngờ tiếp xúc với động vật mắc bệnh dại.
Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC) cho biết, mỗi năm nước này ghi nhận khoảng 4.000 ca bệnh dại ở động vật. Tuy nhiên, số ca tử vong ở người hiện khá hiếm, dưới 10 trường hợp mỗi năm nhờ các biện pháp tiêm phòng và điều trị dự phòng sau phơi nhiễm.
Khi thực phẩm được thả vào chảo ngập dầu ở nhiệt độ khoảng 170 - 180°C, bề mặt xảy ra phản ứng Maillard, tạo ra màu vàng nâu. Nhiệt độ cao làm nước ở phần vỏ ngoài bốc hơi nhanh, hình thành một lớp màng khô giòn.
Lớp màng này đóng vai trò như một vách ngăn. Chúng giữ lại lượng nước bên trong để thức ăn không bị khô cứng, đồng thời hạn chế dầu từ chảo thấm ngược vào nhân thực phẩm. Dù được nấu trong môi trường nhiều dầu, lượng chất béo thực tế đi vào bên trong thức ăn chiếm tỷ lệ thấp.
Nhiệt độ thấp khiến thức ăn ngậm mỡ
Khi chiên với ít dầu, nhiệt độ trong chảo biến thiên liên tục. Mỗi lần cho thực phẩm vào, nhiệt độ dầu giảm xuống. Với các nguyên liệu chứa lượng nước lớn như thịt, cá, đậu phụ, nhiệt độ thấp không đủ để nước bề mặt bốc hơi nhanh.
Hệ quả là thức ăn không thể tạo lớp vỏ giòn bao bọc ngay lập tức. Trong thời gian chờ chín, dầu mỡ có điều kiện ngấm sâu vào bên trong các thớ thịt hoặc rau củ, khiến món ăn bị mềm và giữ lại lượng dầu lớn.
Kỹ thuật chiên ngập dầu ráo mỡ
Kinh nghiệm của nhiều đầu bếp cho biết kỹ thuật kiểm soát nhiệt là yếu tố quyết định. Để thực hiện, người nấu cần làm nóng chảo, cho dầu vào và đợi đến khi nhúng thử đầu đũa mộc thấy bọt khí sủi tăm.
Trước khi chiên, thực phẩm cần được thấm khô nước bề mặt bằng khăn giấy để hạn chế bắn dầu và giảm khả năng ngậm mỡ. Khi chiên, chia nhỏ nguyên liệu thành từng mẻ để duy trì mức nhiệt ổn định. Phương pháp chiên ngập dầu giúp món ăn tiếp xúc nhiệt đồng đều các mặt, chín nhanh và không cần lật trở nhiều, hạn chế vỡ nát. Sau khi vớt, thức ăn cần được đặt lên giá lưới hoặc giấy thấm để loại bỏ lượng dầu thừa còn bám lại trên bề mặt.
Chọn dầu có điểm khói cao
Chiên ngập dầu yêu cầu mức nhiệt 160-180 độ C. Ở nhiệt độ này, người nấu nên chọn các loại dầu có "điểm khói" cao (mức nhiệt chất béo bắt đầu phân hủy) như dầu bơ (271 độ C), dầu hạt cải (230-240 độ C), dầu hướng dương hoặc ô liu tinh luyện. Việc dùng dầu có điểm khói thấp như dầu cá, dầu đậu nành ở nhiệt độ cao sẽ khiến dầu nhanh biến chất, đắng khét và sinh ra độc tố.
Không tái sử dụng dầu
Nhiều nghiên cứu y khoa đã chứng minh đun nóng dầu nhiều lần sinh ra chất béo chuyển hóa (trans fat) và hợp chất độc hại. Chúng làm tăng cholesterol xấu, gây xơ vữa động mạch, dẫn đến nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ. Ngoài ra, dầu chiên đi chiên lại còn giải phóng các hóa chất có khả năng gây ung thư theo cảnh báo của WHO. Người nội trợ chỉ nên tái sử dụng dầu tối đa 1-2 lần.
Hòa trong tiếng cồng chiêng vang vọng, lễ cưới truyền thống của đồng bào Chăm Hroi được tái hiện sống động tại làng Canh Tiến, xã Canh Vinh (Gia Lai), thu hút đông đảo du khách.
Đây là điểm nhấn trong chuỗi sự kiện “Điểm hẹn Canh Tiến - Nơi hòa quyện cùng thiên nhiên” diễn ra ngày 25-26/4, nhân kỷ niệm 51 năm Ngày Thống nhất đất nước (30/4/1975-30/4/2026) và hưởng ứng Năm Du lịch Quốc gia - Gia Lai 2026.
Không chỉ là hoạt động văn hóa, sự kiện còn mở ra không gian trải nghiệm đậm bản sắc, nơi du khách được “nghe núi rừng kể chuyện” qua những nghi lễ cổ xưa được phục dựng gần như nguyên bản.
Canh Tiến từng là ngôi làng biệt lập giữa đại ngàn. Để vào đây, người dân phải đi đò vượt hồ Núi Một hoặc băng rừng, qua đèo Nha Sam hiểm trở. Giờ đây, khi hạ tầng giao thông được đầu tư, điện lưới quốc gia phủ tới, diện mạo làng đã có nhiều đổi thay.
Theo lãnh đạo xã Canh Vinh, không chỉ chuyển mình về kinh tế - xã hội, Canh Tiến còn là nơi hội tụ văn hóa của đồng bào Ba Na, Chăm, cùng hệ sinh thái suối, rừng còn khá nguyên sơ, giàu tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng.
Người Chăm Hroi ở Canh Tiến theo chế độ mẫu hệ nên lễ cưới được tổ chức tại nhà gái. Trước ngày cưới, em gái cô dâu cùng đại diện nhà gái sang nhà trai để thay cô dâu thực hiện nghi thức "bắt chồng".
Sau đó, lễ cúng cưới chính thức được diễn ra trước sự chứng kiến của họ hàng hai bên và bản làng. Nghi thức này được những ông Chơ No (ông mai mối) hai bên đảm nhiệm.
Điểm khiến nhiều du khách thích thú chính là các lễ vật trong lễ cưới. Không cầu kỳ, xa xỉ, tất cả đều gắn với đời sống thường nhật nhưng mang giá trị biểu trưng sâu sắc. Một mâm lễ cơ bản gồm ghè rượu, gà, nồi đồng, vòng tay, kiềng bạc, sáp ong, trầu cau và thau đồng đựng nước. Mỗi vật phẩm không chỉ là sính lễ mà còn thể hiện sự gắn kết, lời chúc về cuộc sống đủ đầy, bền chặt của đôi vợ chồng trẻ.
Theo ông Vũ Trọng Tiến, Phó Chủ tịch UBND xã Canh Vinh, việc phục dựng lễ cưới truyền thống của người Chăm Hroi không chỉ nhằm tạo điểm nhấn cho du lịch mà còn góp phần gìn giữ một nghi lễ độc đáo đang dần mai một.
Mỗi nghi thức, mỗi lễ vật trong lễ cưới đều chứa đựng những giá trị văn hóa, tín ngưỡng và quan niệm sống của cộng đồng, cần được bảo tồn và truyền lại cho thế hệ trẻ.
“Thông qua việc tái hiện, chúng tôi mong muốn giúp người dân, đặc biệt là lớp trẻ hiểu hơn về phong tục của dân tộc mình, từ đó nâng cao ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa”, ông Tiến nói.
Ông cũng cho rằng thông qua chuỗi sự kiện "Điểm hẹn Canh Tiến - Nơi hòa quyện cùng thiên nhiên" là cơ hội quảng bá hình ảnh Canh Tiến, một vùng đất giàu bản sắc, thân thiện và giàu tiềm năng; đồng thời từng bước xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng, nâng cao đời sống người dân.
“Quan trọng hơn, đây là dịp khơi dậy niềm tự hào văn hóa, để mỗi người dân trở thành một đại sứ du lịch cho quê hương”, ông Tiến nhấn mạnh.
