Cuối tháng 1, chị Nguyễn Thị Thái, 43 tuổi, trú phường Bá Xuyên, vừa kết thúc ca làm việc thì nhận được một đường link video từ người quen. Trong đoạn phim, một phụ nữ tự xưng là Nguyễn Thanh Trúc sống ở Trung Quốc muốn tìm gia đình ở Việt Nam. Ký ức của chị chỉ còn hai cái tên: bố Nguyễn Đức Khánh và em út Nguyễn Thị Thái.
“Chỉ cần nhìn mặt, tôi nhận ngay ra đó là chị gái mình”, chị Thái nói.
Chị Nguyễn Thanh Trúc, 51 tuổi, là con thứ ba của ông Nguyễn Đức Khánh, 78 tuổi và bà Nguyễn Thị Thi, 74 tuổi ở tổ 2, phường Mỏ Chè, TP Sông Công (nay là phường Bá Xuyên).
Thông qua người phiên dịch, chị Trúc kể mùa hè năm 1993, khi đang làm việc tại một lò gạch, được một phụ nữ rủ đi làm công việc lương cao. Sau đó, cô gái 18 tuổi năm đó bị đưa đến sống với một người đàn ông không minh mẫn ở tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc. Hàng ngày, chị phải lên núi hái thảo dược đem bán. Không tiền, không biết tiếng địa phương, không có phương tiện liên lạc, chị kẹt lại xứ người.
Cuộc sống dần ổn định sau khi chị Trúc kết hôn với người chồng thứ hai. Nhờ mạng xã hội phát triển, chị nhờ một du học sinh Việt Nam tại Trung Quốc quay video và đăng trên các trang mạng ở Việt Nam để tìm người thân. Sau 33 năm, chị quên gần hết tiếng Việt, chỉ nhớ tên bố và em gái.
Hai ngày sau khi video được đăng tải, chị Trúc kết nối được với gia đình. Gặp lại bố mẹ và em gái qua màn hình, ban đầu chị không nhận ra. Khi được nhắc lại những kỷ niệm cũ, chị mới bật khóc.
Việc tìm thấy chị Trúc khép lại biến cố kéo dài gần 40 năm của gia đình ông Khánh.
Bi kịch của gia đình bắt đầu năm 1987 khi bà Thi có dấu hiệu không tỉnh táo và bỏ nhà đi. Tìm vợ không được, ông Khánh tái hôn hơn một năm sau đó.
Năm 1989, người con gái tên Nguyễn Thị Thủy mất tích. Năm 1993, Nguyễn Thanh Trúc cũng “bặt vô âm tín” giống mẹ và chị.
Những năm đó, ông Khánh chỉ biết trình báo chính quyền, nhờ phát loa tìm kiếm nhưng không có kết quả.
Năm 2005, sau 16 năm mất liên lạc, gia đình nhận được thư của chị Thủy gửi từ Trung Quốc, kể chuyện bị bán làm vợ một người đàn ông nước này. Hai năm sau, chị đưa chồng con về Việt Nam thăm gia đình.
Năm 2017, hai năm sau khi người vợ kế của ông Khánh qua đời, gia đình nhận được tin công an tìm thấy bà Thi tại cửa khẩu Lạng Sơn. Bà vẫn nhớ tên chồng, 4 người con và địa chỉ gia đình ngoại nên được đón về. Trở về sau 30 năm, bà Thi bạc trắng tóc, lúc nhớ lúc quên. Bà kể từng bị một nhóm người bắt đi sang bên kia biên giới và phải nhặt ve chai cho chủ.
Hiện tại, cuộc sống của bà Thi phụ thuộc vào chồng con. Ban ngày, ông Khánh lo cơm nước; tối đến chị Thái lại sang phụ giúp tắm rửa, trò chuyện, vỗ về mẹ.
Bà Dương Thúy Hằng, Tổ trưởng tổ dân phố số 2, phường Bá Xuyên, cho biết vợ chồng ông Khánh hiện sống trong căn nhà tạm, dựa vào khoản trợ cấp mất sức lao động của ông và trợ cấp khuyết tật của bà. “Bà Thi trở về nhưng trí não không minh mẫn, thi thoảng vẫn lang thang đi nhặt rác. Rất may ông bà có con trai, con gái sống gần thường xuyên qua săn sóc”, bà Hằng nói.
Trong cuộc gọi video với chị Trúc đầu tháng 2, chị Thái cùng bố mẹ kết nối với chị Thủy. Lần đầu tiên sau 39 năm gia đình mới nhìn thấy đủ mặt các thành viên.
“Bố mẹ già rồi, các chị sắp xếp về thăm nhé”, Thái nói với các chị và nhận được cái gật đầu.
Lớn lên thiếu vắng tình thương và sự chăm sóc của mẹ đẻ, nay mẹ trở về trong cảnh tuổi già, bệnh tật, với anh em chị Thái, đó vẫn là điều may mắn. “Mẹ không có công dưỡng nhưng có công sinh. Còn cha mẹ để được chăm sóc với tôi là niềm vui, hạnh phúc”, chị nói.
Ông Khánh cho biết nửa đời người luôn áy náy khi lạc mất vợ, hai đứa con đi biệt tích. Giờ kết nối được với các con, bà Thi tìm được về, tuổi già của ông coi như trọn vẹn.
Năm nay, các chị gái của Thái đều lên kế hoạch về Việt Nam thăm cha mẹ. Lúc đó, đại gia đình “sẽ được ôm nhau, bằng da bằng thịt”.
Trao đổi với Tuổi Trẻ, PGS.TS Võ Văn Minh - Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm (ĐH Đà Nẵng) - cho rằng nếu nhìn nhận theo hướng "cấm" hoặc "không cấm" thì dễ rơi vào cách tiếp cận cực đoan bởi đây là câu chuyện liên quan đến giáo dục trong bối cảnh mới.
* Nhiều quốc gia gần đây đã ban hành luật cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội. Quan điểm của ông về vấn đề này ra sao?
- Mạng xã hội hiện nay không còn là một công cụ bên ngoài mà đã trở thành một phần trong môi trường sống của học sinh. Các em học qua video ngắn, trao đổi với bạn bè qua nền tảng số, tiếp cận thông tin từ nhiều nguồn khác nhau.
Dù nhà trường có cấm thì học sinh vẫn có thể sử dụng bên ngoài. Do đó vấn đề đặt ra lúc này không phải là "có cho dùng hay không" mà là "làm thế nào để các em sử dụng một cách đúng đắn và có trách nhiệm".
* Không chỉ ảnh hưởng tới thời gian, mức độ tập trung học hành, việc học sinh dùng mạng xã hội tạo ra rất nhiều nguy cơ khi nhận thức và kỹ năng ứng xử trên môi trường mạng chưa đầy đủ. Những lo ngại này có đúng không?
- Tôi cho rằng những lo ngại này là hoàn toàn có cơ sở. Mạng xã hội có thể khiến học sinh lệ thuộc, giảm khả năng tập trung và tư duy độc lập.
Thông tin sai lệch, nội dung độc hại lan truyền nhanh cũng là vấn đề đáng lo. Ngoài ra, việc kiểm soát và đảm bảo công bằng trong học tập cũng trở nên khó khăn hơn khi mạng xã hội quá phổ biến.
Tuy nhiên ở chiều ngược lại, mạng xã hội cũng mở ra cơ hội học tập, giúp học sinh tiếp cận tri thức nhanh hơn, mở rộng giao tiếp và phát triển kỹ năng tự học. Cả hai cách nhìn này đều đúng nhưng sẽ thiếu nếu chỉ nhìn một phía.
* Nhưng nếu không cấm mạng xã hội thì sẽ rất khó để quản lý học sinh?
- Với trẻ nhỏ chúng ta cần ưu tiên bảo vệ và hạn chế tiếp xúc, với lứa tuổi trung gian cần hướng dẫn và kiểm soát, còn với học sinh lớn thì nên trao quyền đi kèm trách nhiệm. Cách tiếp cận phân tầng sẽ hợp lý hơn so với một quy định đồng loạt.
Giáo viên không chỉ truyền đạt kiến thức mà cần định hướng, giúp học sinh phân biệt đúng - sai, biết chọn lọc thông tin và giữ được bản lĩnh trước môi trường số. Quan trọng hơn là truyền cảm hứng để học sinh học một cách chủ động.
* Theo ông, ai sẽ "dẫn dắt" học sinh làm chủ mình khi dùng mạng xã hội để không xảy ra những hệ lụy xấu?
- Đây là trách nhiệm chung. Nhà trường cần có quy định phù hợp và đổi mới phương pháp dạy học. Giáo viên đóng vai trò hướng dẫn và đồng hành. Gia đình cần quan tâm, giám sát và định hướng.
Xã hội cũng cần truyền thông có trách nhiệm, tránh những quan điểm cực đoan. Điều quan trọng là không nên để những lo ngại nhất thời dẫn đến các quyết định thiếu cân nhắc dài hạn.
Một vật thể bí ẩn bất ngờ xuất hiện trên bầu trời thành phố Tây An, Trung Quốc vào ngày 1/5 đã thu hút sự chú ý lớn từ người dân và cộng đồng mạng.
Theo các nhân chứng, vật thể có màu tối, hình dạng thuôn dài, chuyển động linh hoạt như dải ruy băng, liên tục xoay tròn và uốn lượn giữa các đám mây. Nhiều người ví cảnh tượng này giống như "rồng bay" trên trời.
Hiện tượng kéo dài gần một giờ trước khi biến mất, khiến không ít người tò mò lẫn hoang mang. Qua các đoạn video được ghi lại, vật thể xuất hiện ở độ cao lớn, vượt xa các tòa nhà cao 30–34 tầng, ước tính hơn 100 mét. Thậm chí, từ nhiều góc quay, một số người cho rằng có thể có đến 3 vật thể tương tự cùng xuất hiện.
Sau khi các clip lan truyền trên mạng xã hội, nhiều giả thuyết đã được đưa ra. Một số người cho rằng đây là hiện tượng hiếm, mang yếu tố huyền bí, gợi liên tưởng đến hình tượng rồng trong văn hóa phương Đông. Tuy nhiên, cũng có ý kiến nghiêng về các lý giải khoa học, như diều đặc biệt hoặc hiệu ứng ánh sáng phản chiếu trong điều kiện thời tiết nhất định.
Cơ quan khí tượng địa phương cho biết, vào thời điểm đó, Tây An có mưa ngắn hạn – hiện tượng khá phổ biến theo mùa. Tuy nhiên, họ không ghi nhận dấu hiệu bất thường nào liên quan đến khí tượng và chưa thể xác định nguồn gốc vật thể.
Điều đáng nói, đây không phải lần đầu tiên các hiện tượng tương tự được ghi nhận tại Tây An. Mới đây cảnh tượng "rồng đen" xuất hiện vừa được ghi lại trên bầu trời thành phố Tây An, Trung Quốc, khiến cư dân mạng không ngừng bàn tán. Trong các đoạn video lan truyền trên mạng xã hội, một vật thể màu tối xuất hiện lơ lửng ở độ cao lớn, chuyển động linh hoạt như một dải ruy băng khổng lồ giữa nền trời nhiều mây.
Theo lời kể của một số nhân chứng, vật thể xuất hiện với hình dáng thuôn dài, liên tục xoay tròn, uốn lượn và thay đổi tư thế giữa không trung. Chính những chuyển động bất thường này khiến nhiều người liên tưởng đến hình ảnh một "con rồng đen" đang bay trên bầu trời.
Ở nhiều góc quay khác nhau, cũng xuất hiện ý kiến cho rằng không chỉ có một mà có thể có tới 3 vật thể tương tự cùng lúc di chuyển trên bầu trời. Tuy nhiên, thông tin này hiện vẫn chưa được xác thực.
Sau khi các đoạn clip lan truyền, hình ảnh vật thể lạ nhanh chóng trở thành tâm điểm bàn luận trên mạng xã hội. Một bộ phận người xem tỏ ra thích thú trước hiện tượng hiếm gặp, trong khi nhiều người khác không khỏi tò mò, thậm chí hoang mang trước hình dáng và chuyển động quá bất thường của nó.
Hôn nhân đúng là muôn mặt. Có người chê vợ mình chậm chạp, lề mề, có kẻ lại trách chồng mình miệng nhanh hơn não, chưa gì đã quát tháo nhặng lên, nói lời gây thương tổn vợ con là giỏi. Lại có người chỉ mong bạn đời nhanh lên chứ vội vàng lên với chứ, đừng bỏ lỡ thanh xuân. Nhưng cũng lại có người thở dài mong bạn đời chậm lại một chút…
Chưa hết, Nhanh- Chậm của hôn nhân nhiều khi cũng buồn lòng lắm! Như cái chậm lớn của nhiều người đàn ông. Cưới vợ- sinh con rồi mà vẫn vô tư- vô tâm như thể còn độc thân vô lo- vô nghĩ vậy. Chậm trưởng thành đến mức nhiều người vợ đợi không được đành phải buông tay. Hoặc nhiều người vợ phải gánh gồng thêm thay cả phần chồng. Mà thành kiệt sức!
Hay cái nhanh của nhiều người vợ. Nhanh mồm nhanh miệng mà thành sát thương chồng. Nhanh tay nhanh chân mà thành nhanh ẩu đoảng, cuống hết cả lên vì những cuộc đua vô hình. Nhìn chồng nhà người ta thăng tiến, mua xe, đổi nhà thì bắt đầu giục giã, đay nghiến chồng. Nhìn con người ta sáu tuổi biết đọc chữ, bảy tuổi biết đánh đàn, mười tuổi nói tiếng Anh như gió lại quay sang sốt ruột ép uổng con mình.
Cứ mải miết chạy, mải miết nhìn ra ngoài cửa sổ nhà người khác mà vô tình làm tan hoang cái bình yên của chính nhà mình.
Hôn nhân vì thế mà cần lắm hai chữ: Đồng tốc. Là không chỉ Đồng đội- đồng chí- đồng hành- đồng hướng với nhau mà còn là đồng tốc nữa. Là cùng nhanh, cùng chậm. Đồng tốc với nhau bằng sự thấu hiểu. Vợ chồng miễn là còn cầm tay nhau thì nhanh mấy cũng không buông, chậm mấy cũng không bỏ.
Nhanh lên chứ, vội vàng lên với chứ! Để đừng lỡ mất thanh xuân này bên nhau. Nhanh miệng yêu thương, giận nhanh đừng nhớ lâu. Giận 1 giờ là mất 60 phút hạnh phúc đấy!
Chậm lại chút để yêu thì yêu cho sâu hơn, hôn thì hôn cho lâu hơn, thương thì thương cho cạn kiệt nhau đi! Chậm lại mỗi khi nhận ra mình có thể làm người kia đau. Chậm lại để cùng nhau đi xa hơn, lâu hơn, sâu hơn cùng nhau vậy!
