Trong bối cảnh xã hội phát triển nhanh, không gian mạng mở rộng, áp lực đời sống gia tăng, bạo lực giới đang hiện diện dưới nhiều hình thức tinh vi hơn, từ thể chất, tinh thần, kinh tế đến quấy rối, xúc phạm trên môi trường số.
Trước thực tế đó, thành phố Đồng Nai đã ban hành Kế hoạch thực hiện Chương trình phòng ngừa và ứng phó với bạo lực trên cơ sở giới giai đoạn 2026–2030, đặt mục tiêu đến năm 2030, 100% nạn nhân bị bạo lực trên cơ sở giới được phát hiện và tiếp cận ít nhất một dịch vụ hỗ trợ phù hợp; 100% cơ sở giáo dục xây dựng quy trình phòng ngừa, phát hiện và ứng phó; 100% doanh nghiệp lồng ghép nội dung phòng, chống quấy rối tình dục vào nội quy lao động.
Phía sau những chỉ tiêu ấy không chỉ là một bản kế hoạch hành chính, mà là thông điệp mạnh mẽ về một cách tiếp cận mới: phòng ngừa từ sớm, can thiệp từ cơ sở và không để nạn nhân bị bỏ lại phía sau.
Trao đổi với phóng viên Người Đưa Tin, bà Lưu Thị Hà – Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai cho rằng, điểm cốt lõi của công tác phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới không chỉ nằm ở việc xử lý khi vụ việc xảy ra, mà phải bắt đầu từ thay đổi nhận thức và hành vi ngay trong cộng đồng dân cư.
Theo bà Hà, nhiều vụ bạo lực giới kéo dài không phải vì thiếu quy định xử lý, mà vì nạn nhân không dám lên tiếng, còn cộng đồng lại xem đó là “chuyện riêng”.
“Điều phụ nữ cần nhất không chỉ là lời khuyên hãy lên tiếng, mà là một môi trường đủ an toàn để họ dám lên tiếng. Khi nạn nhân biết mình sẽ được lắng nghe, được giữ kín thông tin và được bảo vệ, họ mới có thể bước ra khỏi im lặng”, bà Hà nói.
Nhấn mạnh vai trò của Mặt trận trong giai đoạn tới, bà Hà cho biết, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đồng Nai sẽ đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền, vận động, đưa nội dung phòng ngừa bạo lực trên cơ sở giới đến gần hơn với từng khu dân cư, tổ dân phố, khu nhà trọ công nhân, trường học và gia đình.
Theo đó, công tác tuyên truyền sẽ không chỉ dừng ở những khẩu hiệu hay hội nghị chuyên đề, mà được triển khai theo hướng trực diện, dễ tiếp cận, gắn với từng nhóm đối tượng cụ thể; tập trung vào thay đổi hành vi, xóa bỏ định kiến giới, nâng cao kỹ năng nhận diện và phản ứng trước các dấu hiệu bạo lực.
“Chúng tôi xác định tuyên truyền phải đi vào từng khu dân cư, từng tổ dân phố, từng khu nhà trọ, để người dân hiểu rằng bạo lực giới không phải chuyện riêng của ai. Đó là vấn đề của cộng đồng và cộng đồng phải có trách nhiệm lên tiếng, can thiệp, bảo vệ người yếu thế”, bà Hà nhấn mạnh.
Ở cấp cơ sở, bà Đinh Thị Ca, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Đồng Phú, cho biết, thực tế cho thấy nhiều vụ việc bạo lực giới bắt đầu từ những mâu thuẫn rất nhỏ trong gia đình, nhưng nếu không được phát hiện sớm, không có người can thiệp kịp thời, rất dễ kéo dài và để lại hậu quả nặng nề.
Theo bà Ca, ở cơ sở, điều quan trọng nhất là phải đưa công tác tuyên truyền đi sát từng hộ dân, từng nhóm phụ nữ, đặc biệt là phụ nữ yếu thế, phụ nữ nhập cư, công nhân lao động và trẻ em gái.
“Ở phường, chúng tôi xác định tuyên truyền không thể làm theo phong trào hay chỉ nói trong hội trường. Phải đến tận khu phố, tổ dân cư, gặp trực tiếp người dân để họ hiểu thế nào là bạo lực giới, đâu là dấu hiệu cần lên tiếng và họ phải tìm đến ai khi cần giúp đỡ”, bà Ca chia sẻ.
Bà Ca cho biết, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường Đồng Phú sẽ tiếp tục phối hợp với các ban ngành của phường, tổ dân phố, chi hội phụ nữ, lực lượng hòa giải cơ sở đẩy mạnh công tác tuyên truyền trực tiếp, lồng ghép vào sinh hoạt tổ dân cư, sinh hoạt hội, các buổi truyền thông cộng đồng; đồng thời chủ động nắm bắt các trường hợp có nguy cơ để hỗ trợ sớm từ cơ sở.
“Phụ nữ bị bạo lực thường không nói ngay từ lần đầu. Họ âm thầm chịu đựng rất lâu. Nếu cán bộ hội, tổ dân phố, hàng xóm gần dân, sát dân, lắng nghe kịp thời thì có thể hỗ trợ họ trước khi sự việc đi quá xa”, bà Ca nói.
Theo bà, công tác phòng ngừa hiệu quả nhất vẫn là làm cho phụ nữ hiểu rằng họ không đơn độc, và ngay tại nơi mình sống luôn có người sẵn sàng lắng nghe, hỗ trợ, bảo vệ.
“Muốn phụ nữ dám lên tiếng thì trước hết phải để họ tin rằng khi lên tiếng sẽ có người đứng về phía họ”, bà Ca nhấn mạnh.
Ở góc độ pháp lý, Luật gia Dương Văn Tín, Phó Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Đồng Nai, nhìn nhận, rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở chỗ thiếu quy định pháp luật, mà nằm ở khoảng cách giữa pháp luật và người cần được bảo vệ.
“Nạn nhân không thiếu quyền, họ thiếu khả năng tiếp cận quyền. Rất nhiều phụ nữ, trẻ em bị bạo lực không biết phải trình báo ở đâu, ai sẽ bảo vệ mình, và sau khi lên tiếng họ có bị tổn thương thêm hay không”, Luật gia Tín nói.
Theo Luật gia Tín, điểm tiến bộ của kế hoạch giai đoạn 2026–2030 là đã đưa trợ giúp pháp lý vào sớm hơn, thay vì chỉ xuất hiện ở giai đoạn xử lý hậu quả.
Theo kế hoạch, cơ quan chức năng sẽ đẩy mạnh hoạt động trợ giúp pháp lý ngoài trụ sở; tham gia tố tụng bảo vệ phụ nữ bị xâm hại tình dục; tư vấn, hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình; đồng thời kiểm tra công tác hòa giải ở cơ sở để bảo đảm việc hòa giải không vi phạm nguyên tắc bình đẳng giới.
“Trước đây, nhiều vụ việc được xử lý theo kiểu ‘đóng cửa bảo nhau’, hòa giải cho xong, dẫn đến nạn nhân quay lại đúng môi trường đã gây tổn thương cho họ. Nếu hòa giải sai cách, đó không phải hóa giải mâu thuẫn mà là kéo dài bạo lực”, Luật gia Tín nhấn mạnh.
Theo Luật gia Tín, pháp luật muốn bảo vệ được người yếu thế thì phải đủ gần, đủ dễ tiếp cận và đủ nhạy cảm với nạn nhân.
“Một người phụ nữ bị bạo lực không cần nghe quá nhiều điều luật trong thời điểm đầu tiên. Điều họ cần là được hướng dẫn phải làm gì, đi đâu, ai đi cùng, ai giữ an toàn cho họ trong 24 giờ tiếp theo”, Luật gia Tín nói.
Luật gia Tín cho rằng, cùng với hoàn thiện quy trình phối hợp liên ngành, điều quan trọng là phải nâng năng lực đội ngũ tiếp nhận đầu tiên ở cơ sở để tránh tình trạng nạn nhân tìm đến nhưng không được hỗ trợ đúng cách.
Điểm cốt lõi của kế hoạch lần này nằm ở việc thiết lập một cơ chế bảo vệ nạn nhân theo hướng liên thông: từ phát hiện sớm, tiếp nhận kín đáo, hỗ trợ tâm lý, y tế, pháp lý đến nơi tạm lánh an toàn và bảo vệ lâu dài.
Theo kế hoạch, thành phố Đồng Nai sẽ xây dựng, chuẩn hóa ít nhất 5 địa điểm tạm lánh tại cộng đồng; vận hành cơ chế phối hợp liên ngành từ cấp thành phố đến cơ sở; ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận, quản lý và hỗ trợ nạn nhân; đồng thời tăng cường truyền thông về an toàn số và phòng ngừa bạo lực trên không gian mạng.
Nhìn từ thực tiễn cơ sở đến góc độ pháp lý, có thể thấy điểm mới lớn nhất trong cách làm của thành phố Đồng Nai là đưa công tác phòng ngừa bạo lực giới ra khỏi phạm vi xử lý sự vụ, để trở thành trách nhiệm thường xuyên của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội.
Từ một giọng ca loay hoay nhiều năm không bật lên sau cuộc thi Vietnam Idol, Anh Quân Idol giờ đây trở thành cái tên được đông đảo khán giả biết đến nhờ bản hit E là không thể cán mốc hơn 120 triệu lượt xem trên các nền tảng.
Ít ai biết rằng, phía sau ánh hào quang của ca khúc gây sốt suốt hơn hai năm qua là hành trình dài đầy nhọc nhằn, những ngày không có show, túng thiếu đến mức không đủ tiền ăn và nhiều lần tự hỏi bao giờ may mắn mới mỉm cười.
Sinh năm 1988 tại Hà Nội trong gia đình có bố là thương binh từng tham gia kháng chiến chống Mỹ, mẹ là cựu y tá quân y nghỉ hưu sớm vì mất sức lao động, Anh Quân lớn lên cùng tuổi thơ chứng kiến sự tần tảo và hy sinh của cha mẹ để nuôi bốn anh em khôn lớn. Chính hoàn cảnh ấy khiến nam ca sĩ luôn mang trong mình áp lực phải thành công để báo hiếu.
Sau khi dừng chân ở Top 7 Vietnam Idol 2012, Anh Quân từng Nam tiến với giấc mơ đổi đời nhưng thực tế phũ phàng hơn tưởng tượng. Không show diễn, không mối quan hệ, không tài chính, nam ca sĩ sống trong chuỗi ngày bấp bênh và nhiều lần rơi vào khủng hoảng.
Bước ngoặt chỉ thực sự đến khi anh gặp nhạc sĩ Tú Dưa và được định hướng chuyên nghiệp hơn trên con đường âm nhạc. Cuối năm 2023, bản live E là không thể bất ngờ bùng nổ, lan truyền mạnh mẽ trên mạng xã hội với hàng loạt bản cover.
Ca khúc này không chỉ giúp tên tuổi Anh Quân Idol phủ sóng mà còn mang lại cho anh nguồn thu nhập đáng kể. Nam ca sĩ thừa nhận chính cát-sê từ bản hit hơn 120 triệu view đã giúp anh sửa lại căn nhà cho bố mẹ ở quê, mua chiếc ô tô đầu tiên cho bản thân và có tiền đầu tư nghiêm túc hơn cho nghệ thuật.
"Có thể tôi đến chậm hơn người khác một nhịp, nhưng tôi muốn đi chắc và đi bằng thực lực", nam ca sĩ từng chia sẻ khi nói về hành trình hơn 10 năm lặng lẽ.
Khán giả vốn quen gọi Anh Quân là "thánh hát nhạc suy" bởi chất giọng trầm buồn cùng loạt tình ca da diết. Thế nhưng sau thành công của E là không thể, anh không muốn đóng khung mình trong những bản nhạc thất tình.
Mới đây, nam ca sĩ gây chú ý khi ra mắt MV Việt Nam khúc kiêu hùng – sản phẩm đánh dấu cú rẽ bất ngờ sang dòng nhạc quê hương, đất nước. Đây không đơn thuần là một thử nghiệm âm nhạc mà còn là dự án mang ý nghĩa đặc biệt với Anh Quân, bởi nó gắn với hình bóng người cha thương binh và những câu chuyện chiến trường ông từng kể suốt tuổi thơ con trai.
Tại buổi ra mắt MV, cha của Anh Quân đã không giấu được nước mắt khi nghe con cất tiếng hát về người lính, về những hy sinh của thế hệ đi trước. Khoảnh khắc ấy khiến chính nam ca sĩ nghẹn ngào, bởi với anh, thành công lớn nhất không chỉ là hàng triệu lượt xem mà là nhìn thấy cha mẹ tự hào.
Từ một ca sĩ từng chật vật kiếm sống, Anh Quân Idol giờ đã có bản hit trăm triệu view, có xe riêng, sửa được nhà cho đấng sinh thành và từng bước khẳng định vị trí trong showbiz. Thành công đến muộn, nhưng với nam ca sĩ sinh đúng ngày 30/4 này, đó dường như là phần thưởng xứng đáng cho sự bền bỉ không bỏ cuộc suốt hơn một thập kỷ.
Kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5 năm nay đang mở ra một xu hướng du lịch mới, khi nhiều người Việt lựa chọn những hành trình ngắn ngày nhưng giàu trải nghiệm thay vì những chuyến đi xa tốn kém. Trong dòng chảy ấy, các làng nghề truyền thống tại Hà Nội đang trở thành điểm đến đầy sức hút, nơi du khách không chỉ tham quan mà còn được chạm tay vào những giá trị văn hóa lâu đời của đất Thăng Long.
Làng lụa Vạn Phúc, nằm ở phường Hà Đông, cách trung tâm thành phố Hà Nội không xa, từ lâu đã nổi tiếng với nghề dệt lụa. Bước vào làng, du khách như lạc vào một thế giới đầy màu sắc, nơi những tấm lụa óng ả bay trong gió, nơi bức tường bích họa và chùa Vạn Phúc cổ kính tạo nên khung hình check-in hoàn hảo.
Nhưng điều đặc biệt hơn cả là được vào tận xưởng dệt, tận mắt chứng kiến quy trình tạo ra những thước lụa, trực tiếp trò chuyện với những nghệ nhân hay thậm chí tự tay thử làm một vài công đoạn. Tuy nhiên, ẩn sau vẻ đẹp ấy là một nỗi niềm trăn trở. Trước "ma trận" lụa công nghiệp nhập lậu kém chất lượng, người dân Vạn Phúc vẫn ngày ngày chăm chút, cố gắng khẳng định vị thế.
Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Hiệp hội làng nghề lụa Vạn Phúc chia sẻ: "Không thể cấm các hộ kinh doanh nhập hàng nơi khác, nhưng điều quan trọng là sản phẩm phải ghi rõ nguồn gốc, minh bạch về chất lượng". Sự minh bạch ấy chính là chìa khóa sống còn để du khách thêm yêu và tin tưởng vào những tấm lụa trứ danh nơi đây.
Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu thuộc xã Ứng Thiên, cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 35km, từ lâu đã được biết đến là một trong những làng nghề làm tăm hương nổi bật nhất ở vùng ngoại ô Thủ đô.
Theo các bậc cao niên trong làng, nghề làm hương ở Quảng Phú Cầu đã xuất hiện từ khoảng hơn 100 năm trước, gắn liền với đời sống tâm linh của người Việt, nhất là trong những dịp lễ, Tết, giỗ chạp, thờ cúng tổ tiên. Ban đầu, chỉ là nghề phụ trong nông nhàn, giúp người dân cải thiện thu nhập. Tuy nhiên, theo thời gian, nghề làm hương đã dần trở thành nghề chính, mang lại danh tiếng cho cả vùng.
Đến đây trong những ngày nghỉ lễ, bạn sẽ choáng ngợp trước những con đường, ngõ nhỏ đỏ rực chân hương. Chúng được xếp thành từng bó, xòe to như những đóa hoa nở rộ, tạo nên một khung cảnh vừa lãng mạn, vừa thiêng liêng.
Những năm gần đây, cùng với việc duy trì sản xuất truyền thống, Quảng Phú Cầu đã từng bước chuyển mình khi phát triển mô hình du lịch làng nghề, biến chính không gian lao động quen thuộc của người dân thành điểm đến trải nghiệm văn hóa độc đáo, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế, trở thành điểm đến cho cho những tín đồ yêu nhiếp ảnh.
Nếu muốn tìm một nét mộc mạc, bình dị, du khách có thể ghé làng chuồn chuồn tre Thạch Xá nằm bên chùa Tây Phương cổ kính thuộc xã Tây Phương, cách trung tâm Hà Nội khoảng 25km. Nghề làm chuồn chuồn trẻ tuy mới hình thành ở đây hơn 20 năm nhưng đã nhanh chóng ghi dấu ấn với những sản phẩm thủ công nhỏ xinh.
Đến với làng chuồn chuồn trẻ Thạch Xá, du khách sẽ được trở về tuổi thơ qua những chú chuồn chuồn tre đủ màu sắc, được cân bằng tinh tế trên đầu ngón tay đầy thú vị. Không chỉ mua làm quà, trải nghiệm tự tay tô vẽ màu sắc cho chú chuồn chuồn của riêng mình chắc chắn sẽ là kỷ niệm khó quên cho các gia đình có trẻ nhỏ.
Nằm bên dòng sông Đáy hiền hòa, làng Chuông thuộc xã Thanh Oai, cách trung tâm thành phố Hà Nội khoảng 30km. Nơi đây không chỉ là một ngôi làng cổ kính mà còn là "thủ phủ" của những chiếc nón lá nức tiếng gần xa. Trải qua hàng trăm năm thăng trầm, tiếng kim khâu nón vẫn đều đặn vang lên dưới những nếp nhà, vẽ nên một bức tranh làng nghề sống động
Các sản phẩm nón tại đây vô cùng đa dạng, từ nón tơi, nón chóp dứa cho đến nón quai thao... để phục vụ nhu cầu của người dân tại mọi miền tổ quốc.
Ngày nay, làng Chuông không chỉ là một trong những trung tâm của nghề làm nón lá truyền thống, mà vẻ đẹp mộc mạc, yên bình của làng nghề đã và đang thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, trải nghiệm. Nếu may mắn đến đúng dịp phiên chợ truyền thống, bạn sẽ cảm nhận rõ nét hơi thở văn hóa của một vùng đất cổ xưa.
Với những ai yêu thích sự mạnh mẽ và tinh xảo, làng rèn Đa Sỹ (phường Kiến Hưng) là một điểm dừng chân thú vị. Nơi đây lửa nghề chưa bao giờ tắt, tiếng búa, tiếng mài vang lên giữa không gian làng quê như nhịp đập của một truyền thống lâu đời. Với người dân Đa Sỹ, nghề rèn không chỉ là kế sinh nhai mà còn là niềm tự hào được truyền qua nhiều thế hệ.
Ngày nay, một số xưởng rèn đã mở cửa đón khách, như tại xưởng của Nghệ nhân Lê Ngọc Lâm, du khách không chỉ được chứng kiến những người thợ làm việc mà còn có thể trực tiếp tự tay rèn ra một con dao và khắc tên mình lên đó, trải nghiệm thú vị này khiến nhiều du khách nước ngoài vô cùng thích thú.
Theo anh Lâm, một lợi thế lớn của làng nghề chính là thương hiệu Đa Sỹ đã được khẳng định qua thời gian, và sự thích thú của du khách khi đến đây chính là minh chứng cho sức hút của những giá trị thủ công truyền thống.
Làng mây tre đan Phú Vinh thuộc xã Phú Nghĩa là một trong những làng nghề truyền thống lâu đời của Hà Nội với lịch sử hình thành cách đây hơn 400 năm.
Đặt chân đến đây, du khách sẽ ngay lập tức cảm nhận được không khí nhộn nhịp, tràn đầy sức sống của một làng quê đang miệt mài gìn giữ nghề thủ công truyền thống. Từ những nan tre thô sơ, dưới bàn tay tài hoa của các nghệ nhân chúng trở thành những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo như túi xách, bình hoa, thậm chí là nội thất cao cấp.
Đến với Phú Vinh, du khách không chỉ được tham quan không gian làng nghề mà còn có cơ hội trải nghiệm trực tiếp nhiều công đoạn làm ra sản phẩm tại nhà Nghệ nhân Nhân dân Nguyễn Văn Tĩnh và Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Văn Hạnh. Không gian sản xuất của hai gia đình nghệ nhân này đã trở thành điểm đến quen thuộc, thu hút du khách trong và ngoài nước, cũng như các đoàn học sinh, sinh viên đến tìm hiểu về nghề truyền thống.
Các nghệ nhân tại đây đều rất hiếu khách và cởi mở. Chia sẻ về mối quan hệ với du khách, nghệ nhân Nguyễn Văn Tĩnh cho biết: "Khách du lịch không chỉ là người tiêu dùng mà còn là nguồn gợi ý rất hiệu quả về mẫu mã, công năng và đối tượng sử dụng sản phẩm cho làng nghề".
Với sự kết hợp giữa truyền thống và những ý tưởng mới từ du khách, làng mây tre đan Phú Vinh không chỉ giữ vững nghề cha ông mà còn không ngừng đổi mới, hướng tới việc nâng tầm giá trị sản phẩm mây tre Việt Nam trên bản đồ thủ công mỹ nghệ thế giới.
Nhắc đến các làng nghề truyền thống tại Thủ đô Hà Nội, không thể không nhắc đến làng gốm Bát Tràng, một địa danh vừa mang đậm dấu ấn văn hóa lịch sử, vừa là điểm đến du lịch nổi tiếng thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Khi đặt chân đến Bát Tràng, du khách sẽ được chiêm ngưỡng hàng nghìn sản phẩm gốm sứ độc đáo, tinh xảo được tạo nên bởi bàn tay khéo léo và tài hoa của các nghệ nhân lành nghề. Từ những chiếc bát, đĩa men lam cổ điển đến các bình hoa, tượng trang trí hay đồ dùng cao cấp với họa tiết rồng phượng, hoa văn cầu kỳ, tất cả đều toát lên vẻ đẹp hoàn hảo nhờ kỹ thuật tạo men và nung lò tỉ mỉ, được gìn giữ qua hàng trăm năm.
Không dừng lại ở việc quan sát, du khách còn có cơ hội tìm hiểu toàn bộ quy trình sản xuất gốm sứ từ khâu chọn đất sét, nhào nặn, vẽ men đến nung trong lò truyền thống. Đặc biệt hấp dẫn là hoạt động trải nghiệm tự tay làm gốm, du khách được ngồi vào bàn xoay, tự mình nặn tạo hình những tác phẩm độc đáo mang dấu ấn cá nhân.
Với sự kết hợp hài hòa giữa gìn giữ nghề truyền thống và phát triển du lịch trải nghiệm, làng gốm Bát Tràng ngày càng khẳng định vị thế là điểm đến không thể bỏ qua khi khám phá Hà Nội.
Từ cuối tháng 5/2026, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam sẽ chính thức bước vào giai đoạn thực hiện trách nhiệm tái chế bắt buộc theo quy định mới của Chính phủ. Theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu (EPR), các doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu hàng hóa có phát sinh chất thải sau tiêu dùng sẽ phải chịu trách nhiệm đối với lượng rác mà mình đưa ra thị trường.
Những nhóm sản phẩm thuộc diện áp dụng bao gồm bao bì, pin và ắc quy, dầu nhớt, săm lốp, thiết bị điện – điện tử và các phương tiện giao thông đường bộ. Các doanh nghiệp có thể lựa chọn tự tổ chức tái chế, thuê đơn vị tái chế chuyên nghiệp hoặc đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam nếu không trực tiếp thực hiện việc tái chế.
Theo quy định, tỷ lệ tái chế bắt buộc được tính dựa trên khối lượng sản phẩm, bao bì mà doanh nghiệp đưa ra thị trường mỗi năm. Chẳng hạn, nếu một doanh nghiệp tung ra hàng trăm tấn bao bì nhựa hoặc nhôm thì sẽ phải bảo đảm một phần nhất định trong số đó được thu gom và tái chế đúng quy chuẩn. Các tỷ lệ này sẽ được điều chỉnh tăng định kỳ 3 năm/lần nhằm thúc đẩy kinh tế tuần hoàn và giảm áp lực ô nhiễm môi trường.
Đáng chú ý, quy định mới cũng siết chặt yêu cầu kỹ thuật đối với hoạt động tái chế. Với các sản phẩm điện tử có chứa màn hình hoặc bóng đèn thủy tinh, quy trình xử lý bắt buộc phải bao gồm công đoạn tháo dỡ, phân loại và nghiền thủy tinh để tái sử dụng làm nguyên liệu cho các ngành sản xuất khác như gạch không nung hoặc bê tông. Điều này nhằm hạn chế tình trạng tái chế hình thức, gây ô nhiễm thứ cấp.
Song song với việc buộc doanh nghiệp thực hiện trách nhiệm môi trường, Chính phủ cũng đưa ra cơ chế hỗ trợ tài chính cho các đơn vị tái chế. Theo đó, từ ngày 25/5, các đơn vị tái chế hoặc tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế có thể được hỗ trợ kinh phí theo từng nhóm sản phẩm cụ thể.
Mức hỗ trợ tối đa cho mỗi gói dao động từ 10 đến 20 tỷ đồng. Trong đó, các nhóm bao bì, dầu nhớt, săm lốp hay bóng đèn được hỗ trợ tối đa 10 tỷ đồng mỗi gói. Riêng nhóm pin, ắc quy, thiết bị điện – điện tử và phương tiện giao thông đường bộ có thể được hỗ trợ tới 20 tỷ đồng.
Nguồn kinh phí hỗ trợ này được hình thành từ chính khoản đóng góp của các doanh nghiệp không tự tổ chức tái chế mà nộp vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam. Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tổ chức xét duyệt, lựa chọn đơn vị nhận hỗ trợ hằng năm theo cơ chế cạnh tranh. Các đơn vị muốn tham gia phải đáp ứng đầy đủ điều kiện về giấy phép môi trường, công nghệ xử lý và năng lực tái chế theo quy định.
Theo giới chuyên gia môi trường, chính sách EPR được xem là bước đi quan trọng để Việt Nam tiến gần hơn tới mô hình kinh tế tuần hoàn, nơi doanh nghiệp không chỉ bán sản phẩm mà còn phải chịu trách nhiệm với vòng đời chất thải sau tiêu dùng. Điều này cũng được kỳ vọng sẽ thúc đẩy ngành công nghiệp tái chế phát triển chuyên nghiệp hơn trong thời gian tới.
Hiện mỗi năm Việt Nam phát sinh khoảng 3,5 triệu tấn rác thải nhựa nhưng tỉ lệ được tái chế mới chỉ đạt khoảng 33%. Một lượng lớn rác thải vẫn bị chôn lấp hoặc rò rỉ ra môi trường, gây áp lực lớn lên hệ sinh thái và đời sống dân cư. Vì vậy, việc buộc doanh nghiệp chia sẻ trách nhiệm xử lý chất thải được xem là giải pháp cần thiết để giảm gánh nặng cho xã hội và môi trường.
