Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế – xã hội Tp.HCM vào chiều ngày 14/5, ông Trần Minh Hóa, Phó Trưởng phòng Quản lý năng lượng thuộc Sở Công Thương Tp.HCM cho biết, từ ngày 25/5/2026, Nghị định 133/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, nâng mức xử phạt lên 20 – 30 triệu đồng đối với hành vi thu tiền điện của người thuê nhà cao hơn quy định.
Theo quy định hiện hành, trường hợp người thuê nhà không ký hợp đồng trực tiếp với ngành điện thì tổng số tiền điện chủ nhà thu không được vượt quá hóa đơn điện thực tế của đơn vị bán lẻ điện phát hành.
Đối với sinh viên, người lao động thuê trọ dưới 12 tháng mà chủ nhà không kê khai đầy đủ số người sử dụng điện, toàn bộ điện năng tiêu thụ sẽ được tính theo giá bán lẻ điện sinh hoạt bậc 3, hiện ở mức 2.380 đồng/kWh chưa bao gồm VAT.
Trong trường hợp thuê từ 12 tháng trở lên và có đăng ký tạm trú đầy đủ, người thuê hoặc đại diện có thể ký hợp đồng mua điện trực tiếp với ngành điện để được áp dụng đúng giá điện sinh hoạt.
Theo ông Trần Minh Hóa, việc kiểm tra, giám sát giá điện tại các khu nhà trọ hiện đã được phân cấp cho UBND cấp xã, phường thực hiện.
Ngày 8/5 vừa qua, Sở đã có văn bản đề nghị các địa phương phối hợp với ngành điện tăng cường kiểm tra, giám sát và xử phạt các trường hợp chủ nhà trọ thu tiền điện sai quy định.
Hiện nay, Tổng Công ty Điện lực Tp.HCM đã cấp định mức điện cho gần 1,94 triệu sinh viên và người lao động thuê trọ tại 110.322 khu nhà trọ trên địa bàn thành phố.
Đáng chú ý, đến nay đã có 109.717 chủ nhà trọ ký cam kết bán điện đúng giá cho người thuê. Tính đến tháng 4/2026, ngành điện đã thực hiện 145.974 lượt kiểm tra giá điện tại các khu nhà trọ.
Liên quan việc nhiều chủ nhà trọ cho rằng mức giá 3.500 – 5.000 đồng/kWh nhằm bù chi phí vận hành như camera, đèn hành lang, máy giặt chung hay thang máy, Sở Công Thương khẳng định cách thu này không phù hợp quy định.
Theo cơ quan này, các khoản chi phí vận hành phải được tách riêng thành phí dịch vụ hoặc phí quản lý theo thỏa thuận với người thuê, không được cộng dồn vào giá điện để thu chênh lệch.
“Việc thu tiền điện cao hơn giá quy định để hưởng chênh lệch là hành vi vi phạm và sẽ bị xử phạt từ 20 – 30 triệu đồng”, ông Hóa nhấn mạnh.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Thế Giới Tiêu Điểm
Hà Nội siết chuẩn trường chất lượng cao: Học sinh THCS phải đạt B1, THPT đạt B2 ngoại ngữ

Theo Quyết định, học sinh THCS tại các trường chất lượng cao phải đạt tối thiểu trình độ ngoại ngữ bậc B1, còn học sinh THPT đạt tối thiểu bậc B2 theo Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc Việt Nam hoặc tương đương.
Cũng trong nhóm tiêu chí về kết quả giáo dục và cam kết chất lượng ở bậc trung học, Hà Nội yêu cầu tối thiểu 90% học sinh đạt học lực khá, tốt và ít nhất 98% học sinh đạt kết quả rèn luyện khá, tốt.
Với các chương trình bổ sung, tối thiểu 90% học sinh phải hoàn thành, trong đó ít nhất 70% hoàn thành tốt. Ngoài ra, trường chất lượng cao còn phải đảm bảo có học sinh đạt thành tích trong các kỳ thi học sinh giỏi, nghiên cứu khoa học từ cấp thành phố trở lên.
So với dự thảo trước đó, Quyết định chính thức đã "nới rộng" nhiều tiêu chí. Đáng chú ý, thành phố chấp nhận một tỷ lệ nhất định học sinh bỏ học và lưu ban ở cấp THCS, THPT, với điều kiện thấp hơn mức trung bình toàn thành phố.
Trong khi đó, bản dự thảo từng đặt ra yêu cầu chặt hơn khi không chấp nhận học sinh lưu ban, thậm chí không có học sinh xếp loại yếu trong trường chất lượng cao.
Đối với trường tiểu học chất lượng cao, thành phố quy định phải bảo đảm tối thiểu 80% học sinh đạt kết quả học tập mức khá trở lên, trong đó ít nhất 30% đạt mức tốt; tối thiểu 70% học sinh đạt kết quả tốt ở các lĩnh vực tăng cường như ngoại ngữ, tin học, kỹ năng. 100% học sinh hoàn thành chương trình tiểu học.
Quyết định cũng đặt ra hàng loạt tiêu chí mới về đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý, đồng thời khuyến khích các trường có giáo viên dạy song ngữ một số môn khoa học cơ bản.
Một điểm đáng chú ý khác là các trường chất lượng cao được tự chủ xây dựng chương trình bổ sung ngoài chương trình giáo dục phổ thông của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nội dung bổ sung tập trung vào ngoại ngữ, STEM/STEAM, AI, robotics, kỹ năng số, nghệ thuật, hoạt động trải nghiệm, nghiên cứu khoa học và hướng nghiệp.
Tuy nhiên, quyết định nhấn mạnh chương trình bổ sung không được gây quá tải cho học sinh và phải được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội thẩm định, phê duyệt.
Từ năm 2026, các trường chất lượng cao tuyển sinh trên phạm vi toàn thành phố, không giới hạn theo địa bàn như trước đây. Đáng chú ý, quyết định yêu cầu các trường phải công khai đầy đủ phương án tuyển sinh, chỉ tiêu, tiêu chí tuyển sinh và phương thức đánh giá trước thời điểm tuyển sinh tối thiểu 5 tháng.
Quyết định có hiệu lực kể từ ngày 7/5 và được áp dụng để đánh giá, công nhận cơ sở giáo dục chất lượng cao trên địa bàn Hà Nội từ năm học 2026-2027. Đồng thời, quyết định này thay thế hai quyết định về trường chất lượng cao được thành phố ban hành từ năm 2013.
Các trường đã được công nhận là trường chất lượng cao hiện tại sẽ tiếp tục thực hiện theo đề án cũ và có 18 tháng để hoàn thiện các tiêu chí mới. Hết thời hạn 18 tháng, các trường này sẽ làm thủ tục công nhận lại.
Đối với học sinh học tập tại nhà trường trước thời điểm trường được công nhận chất lượng cao, học sinh được quyền lựa chọn tiếp tục học chương trình giáo dục hiện hành hoặc tham gia chương trình bổ sung của trường chất lượng cao trên cơ sở tự nguyện. Mức học phí của hai chương trình là khác nhau.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Thế Giới Tiêu Điểm
Chuyên gia lý giải nguyên nhân khiến cả nước liên tiếp hứng dông lốc, mưa đá dữ dội

Các chuyên gia khí tượng cảnh báo chuỗi thiên tai dồn dập này cho thấy thời tiết đang xuất hiện những dấu hiệu cực đoan rõ rệt hơn thường lệ.
Trong tháng 4, cả nước ghi nhận 4 đợt mưa diện rộng, kèm theo 9 trận dông lốc, mưa đá, trải rộng trên cả 3 miền. Riêng từ chiều tối 2/5 đến sáng 4/5, 11 tỉnh thành từ miền núi phía Bắc đến Bắc Trung Bộ xảy ra dông lốc, mưa đá, sét mạnh. Thiên tai làm 12 người bị thương; hơn 3.100 ngôi nhà bị tốc mái, hư hỏng; gần 15.800 ha lúa, hoa màu bị thiệt hại; hơn 100 cột điện gãy đổ. Sét đánh làm vỡ bể chứa, khiến khoảng 2.000 lít mật mía ở Nghệ An tràn ra ngoài.
Nhiều trận mưa đá ghi nhận hạt đá lớn (4-5 cm), rơi dày, đi kèm gió giật mạnh, dấu hiệu của những ổ dông phát triển rất mạnh và có khả năng gây thiệt hại lớn.
Lý giải hiện tượng trên, ông Trương Bá Kiên, Phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Khí tượng khí hậu (Viện Khoa học Khí tượng Thủy văn, Môi trường và Biển, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết, tháng 4-5 là thời kỳ chuyển mùa ở miền Bắc và Bắc Trung Bộ, vốn rất dễ xuất hiện dông mạnh, lốc, sét và mưa đá. Năm nay thêm một yếu tố là nền nhiệt tăng cao sớm hơn trung bình nhiều năm, khiến lớp không khí sát mặt đất nóng ẩm hơn và tích tụ nhiều năng lượng hơn.
Cùng nhận định, ông Nguyễn Văn Hưởng, Trưởng phòng Dự báo Thời tiết (Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia), cho rằng, chính nền nhiệt cao trước đó kết hợp với các đợt không khí lạnh cuối mùa đã tạo thuận lợi cho dông mạnh phát triển. Khi không khí lạnh tràn xuống, dù cường độ không còn mạnh như mùa đông, nhưng gặp ngay khối không khí nóng ẩm sẵn có sẽ tạo ra sự xáo trộn mạnh trong khí quyển, kích hoạt dông, lốc và mưa đá.
Phân tích sâu hơn, ông Kiên cho biết, sự tương tác giữa hai khối khí trái ngược lạnh khô và nóng ẩm tạo ra chênh lệch lớn về nhiệt độ, độ ẩm, khiến khí quyển mất ổn định mạnh, hình thành các dòng thăng (luồng không khí bốc lên mạnh) phát triển nhanh, tạo ra ổ mây dông phát triển theo phương thẳng đứng. Chính các dòng thăng này từng đủ mạnh để giữ các hạt băng tồn tại lâu trong vùng nhiệt độ dưới 0 độ C, nay bị cuốn lên xuống nhiều lần, tích tụ thêm các lớp băng trước khi rơi xuống mặt đất thành mưa đá.
Các trận dông thường bùng phát rất nhanh vào chiều tối, thời điểm nhiệt tích tụ trong ngày đạt cực đại nên dễ gây cảm giác "đột ngột" và khó lường. Thực tế cũng ghi nhận chiều tối 2/5 (khoảng 16h30 đến 21h), nhiều tỉnh từ Điện Biên, Lai Châu đến Hà Nội xuất hiện mưa đá, gây thiệt hại về nhà cửa, hoa màu và hạ tầng.
Vì sao có sự cực đoan ấy? Ông Kiên cho rằng có liên quan đến biến đổi khí hậu. Yếu tố này không trực tiếp tạo ra từng trận mưa đá cụ thể, nhưng đang làm thay đổi nền khí hậu chung. Khi nhiệt độ trung bình tăng, khí quyển có thể chứa nhiều hơi nước hơn, đồng thời năng lượng đối lưu cũng lớn hơn, khiến các ổ dông có thể phát triển nhanh hơn, sâu hơn và mạnh hơn khi gặp các điều kiện kích hoạt như không khí lạnh, rãnh thấp, hội tụ gió hay nhiễu động trên cao.
Ở góc độ dự báo, ông Hưởng cho biết, dông lốc và mưa đá không chỉ xảy ra trong thời kỳ chuyển mùa mà còn có thể xuất hiện trong mùa hè khi nền nhiệt cao và đối lưu mạnh, hoặc trước khi bão, áp thấp nhiệt đới ảnh hưởng. Điều này đồng nghĩa nguy cơ dông mạnh có thể xuất hiện ở nhiều khu vực trên cả nước nếu điều kiện khí quyển phù hợp.
Dự báo xa hơn về xu thế thời tiết từ tháng 5-7, Phó Trưởng phòng Dự báo khí hậu, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia Nguyễn Đức Hòa cho biết, từ tháng 5-7, mùa mưa ở khu vực Bắc Bộ ở mức tương đương so với trung bình nhiều năm (khoảng từ giữa tháng 5). Đối với Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ, do gió mùa Tây Nam ở phía Nam có khả năng hoạt động từ khoảng nửa cuối tháng 5 gây mưa rào và dông gia tăng nên mùa mưa tại khu vực này xuất hiện muộn hơn so với trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm mùa mưa tại khu vực Cao nguyên Trung Bộ là khoảng tuần cuối tháng 4, tuần đầu tháng 5; khu vực Nam Bộ là khoảng nửa đầu tháng 5).
Cũng trong tháng 5, tổng lượng mưa trên toàn quốc phổ biến ở mức thấp hơn so với trung bình nhiều năm từ 15-30%; riêng tại khu vực phía Đông Bắc Bộ và Nam Bộ phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Tháng 6, tại Tây Bắc, Đồng bằng Bắc Bộ, các tỉnh, thành phố từ Thanh Hóa đến Huế phổ biến cao hơn từ 5-20% so với trung bình nhiều năm, các khu vực còn lại phổ biến xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ. Tháng 7, phổ biến cao hơn từ 5-10% so với trung bình nhiều năm, riêng khu vực duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến ở mức xấp xỉ so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Thời gian tới, Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ vẫn là khu vực cần theo dõi sát do còn trong giai đoạn giao mùa. Về dài hạn, khi bước vào cao điểm mưa bão, các hình thái nguy hiểm có thể chuyển sang mưa lớn diện rộng, lũ, ngập úng, lũ quét, sạt lở đất và gió mạnh trên biển, ven bờ. Đến giai đoạn chuyển mùa tiếp theo vào tháng 9-10, các hiện tượng dông mạnh, lốc, sét, mưa đá có thể gia tăng trở lại.
Trước diễn biến thời tiết ngày càng cực đoan, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy ứng phó sang chủ động phòng ngừa. Do đặc thù dông lốc, mưa đá quy mô nhỏ, biến đổi nhanh, việc dự báo chính xác từng điểm, từng thời điểm là thách thức lớn. Vì vậy, giải pháp trọng tâm là cảnh báo sớm theo vùng nguy cơ, cập nhật liên tục theo thời gian thực và truyền tải thông tin đến đúng người, đúng nơi.
Tin Gốc: Người Đưa Tin
Thế Giới Tiêu Điểm
Chuyện ít biết về nghề "phu dưa" phiêu bạt, gieo ước mơ hy vọng

Mỗi độ xuân về, dọc những bãi bồi ven sông Trà Khúc lại hiện lên một khung cảnh rất riêng. Những dải đất màu mỡ kéo dài từ khu vực đập Thạch Nham xuống hạ lưu được cày xới thành luống, phủ kín màu xanh của những ruộng dưa mới xuống giống.
Xen giữa đồng ruộng là những căn lều bạt dựng tạm – nơi ở của những người nông dân sống đời "du mục" theo mùa vụ.
Phần lớn họ là người ở vùng Bình Sơn, Sơn Tịnh, nhiều năm nay chọn cách thuê đất để trồng dưa. Hết mùa ở đồng bằng lại ngược lên Tây Nguyên, hết vụ nơi đất đỏ lại trở về quê chờ mùa mới.
Trên bãi bồi cạnh đập dâng hạ lưu sông Trà Khúc ông Nguyễn Thuần (56 tuổi) đang tất bật xuống giống cho vụ mới. Gắn bó với nghề trồng dưa hơn 20 năm, mỗi năm ông Thuần gần như sống theo nhịp của hai vụ mùa, mỗi vụ kéo dài khoảng 60 ngày.
Ông Thuần cho biết gia đình hiện canh tác khoảng 20 sào dưa trên bãi bồi ven sông. Theo ông, nhiều người dân ở vùng Bình Sơn cũng tìm đến khu vực này thuê đất trồng dưa bởi bãi bồi rộng, được bồi đắp phù sa hằng năm nên đất tơi xốp, màu mỡ, rất phù hợp cho cây dưa sinh trưởng và phát triển.
Tuy nhiên, nghề trồng dưa chưa bao giờ là công việc nhàn hạ. "Cây dưa khó tính lắm, nắng quá cũng không được mà mưa nhiều lại càng khó. Chỉ cần thời tiết thất thường là người trồng đứng ngồi không yên", ông Thuần chia sẻ.
Cách đó không xa, ông Dương Đức vẫn cặm cụi bên luống dưa, tay nhổ cỏ, tay chăm chút những mầm cây vừa nhú. Ở tuổi 61, người đàn ông ấy đã có hơn 30 năm gắn đời mình với những chuyến đi theo ruộng dưa.
Ông kể rằng đất bãi bồi ven sông Trà Khúc vốn giàu phù sa nên rất thích hợp để trồng dưa. Ngay từ trước Tết, ông đã thuê đất vào làm vụ mới với giá khoảng 1,1 triệu đồng mỗi sào cho hai vụ xuân hè và hè thu.
Năm nay ông thuê 20 sào, còn con trai út Dương Vui thuê thêm 30 sào kế bên. Một người con khác của ông hiện ở tận Đắk Lắk để tiếp tục theo nghề trồng dưa.
"Từ lúc con cái còn nhỏ, vợ chồng tôi đã đi làm dưa thuê khắp nơi. Hết mùa ở đây thì khoảng tháng Sáu âm lịch lại dọn lều lên Tây Nguyên làm tiếp. Đến cuối năm thu hoạch xong mới trở về quê đón Tết rồi lại tiếp tục vòng quay mới", ông Đức kể.
Theo ông, trước đây giá thuê đất trên Tây Nguyên còn thấp nhưng vài năm gần đây tăng lên đáng kể do người đến thuê ngày càng đông. Làm dưa nơi đất đỏ cũng tốn kém hơn nhiều vì mọi chi phí sinh hoạt đều phải tự lo.
"Ở quê thiếu gạo, thiếu mắm còn chạy về nhà lấy được. Chứ lên Tây Nguyên cái gì cũng mua. Đất tốt nhưng cỏ nhiều, công làm cũng cực hơn", ông nói.
Do cây dưa khá kén đất, sau mỗi vụ thu hoạch người trồng phải tiếp tục tìm vùng đất mới. Có những nơi xa xôi, heo hút, họ thường rủ nhau đi thành nhóm để tiện giúp đỡ khi đau ốm hay gặp sự cố.
Mỗi năm theo hai mùa dưa khiến nhiều người chỉ ở nhà vài tháng ngắn ngủi. "Có đứa nhiều năm liền không kịp về ăn Tết. Thằng con tôi giờ cũng bám riết theo ruộng dưa", ông Đức thở dài.
Người trồng dưa vẫn thường nói vui rằng chăm dưa còn cực hơn chăm con nhỏ. Khi cây vừa xuống giống, họ gần như ăn ngủ ngoài đồng. Ban ngày nhổ cỏ, bắt sâu, bón phân, ghim gốc chống gió; tối đến lại cầm đèn pin ra ruộng kiểm tra từng luống.
"Có hôm làm tới 9-10 giờ đêm. Mệt thì nghỉ chút rồi lại làm tiếp. Dưa khoảng 20 ngày tuổi bắt đầu ra nhánh thì phải bấm ngọn, dẫn dây, chăm từng chút một", ông Đức nói.
Theo ông, chi phí đầu tư cho mỗi sào dưa khoảng 8 triệu đồng, bao gồm tiền đất, giống, phân bón và nhân công. "Nếu bán khoảng 4.000 đồng/kg thì gần như không có lời. 5.000 đồng/kg mới huề vốn. Có năm giá rớt còn 2.000 đồng/kg, coi như mất trắng", ông chia sẻ.
Ba mươi năm làm nghề, ông Đức trải qua không ít lần nợ nần vì thất mùa hay giá xuống thấp. Nhưng đổi lại cũng có những vụ trúng lớn. "Có thất bại, có thắng lợi nên vẫn theo nghề. Người làm nông ai cũng mong vụ tới khá hơn", ông cười.
Theo thời gian, những nông dân như ông dần tích lũy kinh nghiệm chẳng khác gì kỹ sư nông nghiệp. Cách trồng dưa hiện nay cũng thay đổi đáng kể.
Nếu trước kia đất chỉ cày xới đơn giản thì nay nhiều hộ thuê máy đào đảo lớp đất sâu, vùi cỏ và mầm bệnh xuống dưới rồi phủ màng ni lông hạn chế cỏ dại, giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.
Chị Nguyễn Thị Dung vừa ghim dây dưa vừa nói: "Những năm trước từng có cảnh dưa ùn ứ ở cửa khẩu, phải kêu gọi giải cứu. Sau chuyện đó, nhiều người thay đổi cách làm, hướng tới sản xuất sạch hơn để dễ vào siêu thị, cửa hàng".
Theo chị, người tiêu dùng ngày càng quan tâm sức khỏe nên nông dân cũng buộc phải thay đổi. "Sản lượng ít hơn chút cũng được, miễn chất lượng tốt, bán được giá. Mỗi vụ dư dả tiền nuôi con ăn học là mừng rồi".
Theo thống kê, Quảng Ngãi mỗi năm có khoảng 800 ha dưa hấu, sản lượng hơn 20.000 tấn. Ngoài diện tích trong tỉnh, còn hàng trăm héc ta đất ở Tây Nguyên được người dân thuê để tiếp tục những mùa dưa nối dài.
Tin Gốc: Người Đưa Tin

