Thách thức xuất khẩu 10 tỷ USD rau quả: Cần sớm có thương hiệu quốc gia

Theo số liệu của Cục Thống kê, kim ngạch xuất, nhập khẩu hàng hóa tháng 4 lần lượt đạt 45,52 tỷ USD và 48,8 tỷ USD, đều tăng hai chữ số so với cùng kỳ 2025. Cán cân thương mại vì vậy ghi nhận nhập siêu 3,28 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm trước xuất siêu 1,63 tỷ USD.

Nhập siêu từng thu hẹp liên tục 3 tháng trước đó, từ mức 1,78 tỷ USD hồi tháng 1 xuống còn 0,67 tỷ USD trong tháng 3. Tuy nhiên, nhập siêu vọt lên trở lại tháng trước, đẩy cán cân thương mại bốn tháng thâm hụt 7,11 tỷ USD, so với mức xuất siêu 4,3 tỷ USD cùng kỳ 2025.

Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng đây chưa phải tín hiệu quan ngại. Theo báo cáo mới công bố SSI Research, không nên nhận định diễn biến này là tiêu cực. "Thâm hụt thương mại hiện tại phản ánh chu kỳ đầu tư, không phải sự suy giảm sức mạnh xuất khẩu", báo cáo đánh giá.

Nguyên nhân bởi nhóm hàng tư liệu sản xuất chiếm hơn 94% giá trị nhập khẩu 4 tháng qua, ước đạt 165,37 tỷ USD, "phù hợp với bối cảnh đầu tư mạnh và mở rộng năng lực sản xuất", theo báo cáo. Trong khi, kim ngạch xuất khẩu 4 tháng đầu vẫn tăng 19,7% so với cùng kỳ 2025, ước đạt 168,53 tỷ USD.

Trước đó, nhận định về cán cân thương mại quý I, Cục Thống kê cũng cho rằng nhập siêu trong giai đoạn này "chưa hẳn là dấu hiệu bất thường, tiêu cực" mà "mang tính chất ngắn hạn, gắn với chu kỳ sản xuất và yếu tố giá".

Cụ thể, diễn biến phản ánh nhu cầu mua máy móc, thiết bị và nguyên vật liệu sản xuất. Đồng thời, cho thấy doanh nghiệp tăng dự trữ đầu vào để phòng ngừa rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng và biến động giá năng lượng.

Khảo sát chỉ số nhà quản trị mua hàng (PMI) tháng 4 của S&P Global cũng ghi nhận điều điều kiện kinh doanh tổng thể của ngành sản xuất Việt Nam cải thiện tháng thứ mười liên tiếp, PMI đạt 50,5 điểm. Sản lượng vẫn tăng, dù chậm lại.

Theo hãng phân tích dữ liệu Mỹ, các doanh nghiệp phản ánh chi phí nhiên liệu leo thang trong tháng 4, đẩy giá đầu vào tăng nhanh nhất trong 15 năm. Đây cũng có thể yếu tố góp phần làm kim ngạch nhập khẩu tăng nhanh (32,5%), khiến nhập siêu nới rộng tháng qua, trong bối cảnh chi phí năng lượng và chuỗi cung ứng, logistics chịu áp lực từ xung đột Trung Đông.

Sức khỏe của ngành sản xuất - xuất khẩu duy trì nhưng còn nhiều thách thức. Theo ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, giá cả và gián đoạn nguồn cung do xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến tăng trưởng của ngành sản xuất Việt Nam, khi chi phí nhiên liệu, dầu và vận tải tăng gây áp lực cho cả nhu cầu và nguồn cung.

Khảo sát tháng 4 ghi nhận doanh nghiệp bù đắp chi phí đầu vào bằng cách tăng giá bán nhanh nhất 15 năm, dẫn đến đơn hàng mới giảm. "Với số lượng đơn đặt hàng mới giảm về vùng suy thoái, có vẻ sản lượng sẽ giảm theo trong những tháng tới, trừ khi môi trường giá cả và nguồn cung cải thiện sớm", ông Andrew dự báo.

Báo cáo chỉ số niềm tin kinh doanh (BCI) quý I/2026 của Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) cũng cho biết đến 90% doanh nghiệp được hỏi nói áp lực chi phí và biến động địa chính trị thế giới là rủi ro chính năm nay.

Dù vậy, BCI vẫn ở mức cao hơn đáng kể so với trung bình 4 năm, đạt 72,7 điểm. Chủ tịch EuroCham Bruno Jaspaert ví kinh tế toàn cầu hiện như hải trình đi qua những vùng biển động. "Dù 'thời tiết' địa chính trị bên ngoài có thể đang nhiều sóng gió, nền tảng kinh tế Việt Nam vẫn kiên cường đáng kinh ngạc", ông nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Ông Kevin Warsh vừa được Thượng viện Mỹ phê chuẩn trở thành Chủ tịch tiếp theo của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), thay thế ông Jerome Powell sau nhiều tháng tranh luận gay gắt.

Sau khi được Thượng viện thông qua nhiệm kỳ Chủ tịch Fed 4 năm và nhiệm kỳ Thống đốc Fed 14 năm, ông Warsh sẽ chờ chữ ký cuối cùng từ Nhà Trắng để chính thức nhậm chức. Tổng thống Trump đang có chuyến công du tại Trung Quốc và dự kiến sẽ sớm ký phê duyệt.

Ông Warsh sẽ tiếp quản quyền lực từ người tiền nhiệm Jerome Powell. Ông Powell sẽ kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch vào ngày 15/5 nhưng vẫn tiếp tục giữ vai trò Thống đốc Fed. Dự kiến cuộc họp đầu tiên của ông Warsh trên cương vị Chủ tịch Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) sẽ diễn ra vào ngày 16-17/6 tới.

Ông Jerome Powell chưa rời Fed ngay lập tức khi vẫn còn 2 năm trong nhiệm kỳ thống đốc. Tháng trước, ông Powell cho biết sẽ tiếp tục tại vị cho tới khi cuộc điều tra liên quan dự án cải tạo trụ sở Fed khép lại.

Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần bày tỏ kỳ vọng ông Warsh sẽ theo đuổi chính sách lãi suất mềm mỏng hơn, sau thời gian liên tục chỉ trích ông Powell vì duy trì chính sách tiền tệ quá thắt chặt. Trước khi được lựa chọn, ông Warsh nằm trong danh sách gần 12 ứng viên tiềm năng cho vị trí đứng đầu Fed.

Nhà Trắng đánh giá việc phê chuẩn ông Warsh là bước đi quan trọng nhằm khôi phục niềm tin, năng lực điều hành và tính trách nhiệm giải trình của Fed trong giai đoạn kinh tế nhiều biến động.

Tuy nhiên, thời điểm ông Warsh tiếp quản Fed không hề dễ dàng. Các dữ liệu công bố gần đây cho thấy lạm phát Mỹ vẫn cao đáng kể so với mục tiêu 2%, trong khi áp lực chi phí trong chuỗi cung ứng tăng mạnh nhất hơn 3 năm qua. Điều này khiến thị trường giảm mạnh kỳ vọng Fed sớm hạ lãi suất, thậm chí bắt đầu tính tới khả năng tăng lãi suất trở lại vào cuối năm.

Đáng chú ý, ông Kevin Warsh cũng được cho là Chủ tịch Fed giàu nhất lịch sử, với tổng giá trị tài sản đầu tư vượt 100 triệu USD. Theo các quy định đạo đức mới được siết chặt, ông sẽ phải thoái vốn khỏi nhiều khoản đầu tư cá nhân khi chính thức đảm nhiệm cương vị lãnh đạo Fed.

Bên cạnh đó, đây cũng là lần thứ hai ông Warsh làm việc tại Fed. Trong nhiệm kỳ đầu tiên giai đoạn 2006-2011, ông từng chứng kiến cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu bùng phát sau khi Fed đánh giá thấp rủi ro từ thị trường cho vay thế chấp dưới chuẩn.

Khi đó, Fed buộc phải triển khai hàng loạt biện pháp chưa từng có, bao gồm chương trình mua tài sản quy mô lớn khiến bảng cân đối kế toán vượt mốc 4.000 tỷ USD nhằm cứu nền kinh tế Mỹ khỏi suy thoái sâu.

Sau khi rời Fed, ông Warsh thường xuyên chỉ trích cách điều hành chính sách tiền tệ của Fed. Ông từng kêu gọi Fed thay đổi mô hình quản trị, đồng thời tham gia giảng dạy tại Trường Kinh doanh Stanford và nắm giữ nhiều vị trí trong hội đồng quản trị doanh nghiệp lớn.

Tin Gốc: Dân Trí

Tại Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam 2026 ngày 13/5, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Việt Nam đang chuyển từ tư duy thu hút FDI đại trà sang lựa chọn các dự án chất lượng.

"FDI thế hệ mới không chỉ đến Việt Nam để sản xuất hay khai thác thị trường, cần tạo ra giá trị, năng lực và vị thế mới trong chuỗi giá trị toàn cầu", ông nói.

Thay vì chỉ quan tâm quy mô vốn đầu tư, Việt Nam thu hút các dự án ngoại chú trọng công nghệ, tạo giá trị gia tăng, đào tạo nhân lực và kết nối với doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng. Các lĩnh vực được ưu tiên rót vốn giai đoạn tới bao gồm bán dẫn, AI, dữ liệu, công nghệ sinh học, dược phẩm, năng lượng sạch và logistics hiện đại.

Hiện tại, Việt Nam có hơn 46.500 dự án FDI còn hiệu lực với tổng vốn đăng ký hơn 543 tỷ USD. Vốn thực hiện lũy kế đạt khoảng 357,6 tỷ USD. Khu vực FDI hiện đóng góp khoảng trên 20% GDP, khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu và tạo việc làm cho hàng triệu lao động.

Việt Nam vẫn duy trì vị thế thu hút FDI hàng đầu ASEAN với sự hiện diện của nhiều tập đoàn công nghệ lớn. Tuy vậy, Phó thủ tướng đánh giá liên kết giữa khối ngoại và doanh nghiệp trong nước vẫn còn hạn chế. Các công ty trong nước mới tham gia chuỗi giá trị của doanh nghiệp FDI ở phân khúc giá trị gia tăng thấp.

Ông cũng nhìn nhận cạnh tranh thu hút đầu tư toàn cầu đã thay đổi cùng với xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng, chuyển đổi xanh - số. Theo đó, nhà đầu tư ngày càng quan tâm tới chất lượng thể chế, ổn định chính sách, hạ tầng chiến lược, dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao, thay vì chỉ ưu đãi hay chi phí lao động thấp.

Để thu hút vốn ngoại thế hệ mới, ông cho biết Chính phủ sẽ tiếp tục cắt giảm thủ tục, đầu tư hạ tầng và nhân lực, đồng thời xử lý nghiêm tình trạng chuyển giá, gian lận thương mại và vi phạm môi trường.

Tin Gốc: Vnexpress