Một cô gái 24 tuổi ở tỉnh An Huy (Trung Quốc) đã phải sống phụ thuộc vào chạy thận sau khi được chẩn đoán suy thận giai đoạn cuối.
Dấu hiệu ban đầu của căn bệnh là tăng cân bất thường: Chỉ trong vòng nửa năm, cân nặng của cô gái tăng từ 51kg lên 80kg (tăng 29kg).
Khi thấy cân nặng tăng nhanh, cô gái chỉ nghĩ đơn giản là do mình ăn uống nhiều hơn. Sau đó, cô bắt đầu nghiêm túc giảm cân. Tuy nhiên, tình trạng sức khỏe của cô ngày càng xấu.
Người phụ nữ liên tục bị sốt, mặt và toàn thân sưng phù, kèm theo cảm giác tê bì ở tay chân. Lo lắng, cô đã đến bệnh viện thăm khám.
Kết quả kiểm tra cho thấy cô bị tăng urê huyết, chức năng thận đã suy giảm nghiêm trọng. Các bác sĩ cho biết thận của cô gần như không còn khả năng hoạt động bình thường và nữ bệnh nhân chỉ có thể duy trì sự sống bằng cách chạy thận định kỳ, với tần suất 3 lần mỗi tuần.
Chia sẻ về tiền sử sức khỏe, cô gái trẻ cho biết bản thân không có bệnh di truyền liên quan đến thận cũng không có thói quen uống các loại đồ uống pha sẵn. Trong sinh hoạt hằng ngày, điểm đáng ngại duy nhất trong chế độ ăn uống của cô là rất thích ăn cay.
Theo các bác sĩ địa phương, nhiều bệnh nhân tăng urê huyết hoặc suy thận gặp tình trạng rối loạn chức năng bài tiết nước của thận. Khi thận không thể đào thải nước và natri ra khỏi cơ thể, các chất này sẽ bị ứ lại, gây phù toàn thân. Biểu hiện bên ngoài là tăng cân nhanh, cơ thể sưng to, rất dễ bị nhầm lẫn với béo phì.
Các chuyên gia cảnh báo, nếu xuất hiện tình trạng sưng phù ở mặt, mí mắt hoặc tay chân, người bệnh cần đặc biệt chú ý vì đây có thể là dấu hiệu sớm cho thấy thận đang có vấn đề. Khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng hơn như khó thở hoặc phù nặng, chức năng thận thường đã mất trên 70% và khả năng hồi phục là rất thấp.
Bác sĩ cũng cho biết, một số thói quen sinh hoạt không lành mạnh có thể làm tăng nguy cơ tổn thương thận hoặc đẩy nhanh quá trình suy thận, bao gồm chế độ ăn nhiều muối, cay nóng kéo dài, thường xuyên thức khuya, nhịn tiểu và lạm dụng thuốc giảm đau.
Trường hợp trên là lời cảnh báo về việc không nên xem nhẹ những thay đổi bất thường của cơ thể, đặc biệt là tăng cân nhanh kèm theo các triệu chứng toàn thân, bởi đó có thể là dấu hiệu của những bệnh lý nghiêm trọng tiềm ẩn.
Bệnh thận nói chung hay suy thận nói riêng là bệnh diễn ra âm thầm nhưng rất nguy hiểm, các dấu hiệu của bệnh do đó cũng rất khó nhận diện. Đa phần những dấu hiệu bị bệnh thận khi thể hiện rõ rệt thì người bệnh mới phát hiện ra. Tuy nhiên, vẫn có một số dấu hiệu suy thận, thận yếu, thận hư thường gặp là:
– Thường xuyên mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt và mất tập trung
Thận khỏe mạnh tạo ra một hormon gọi là erythropoietin. Hormon này giúp cho cơ thể tạo ra các tế bào hồng cầu mang ôxy. Khi thận bị hỏng, chúng tạo ra ít erythropoietin hơn, cơ thể có ít các tế bào hồng cầu vận chuyển ôxy hơn. Các cơ và đầu óc cũng vì thế mà mệt đi nhanh chóng.
Thiếu máu khiến não không được cung cấp đủ ôxy. Điều này có thể ảnh đến trí nhớ, gây mất tập trung, hoa mắt và chóng mặt.
-Có cảm giác ớn lạnh
Nếu thấy tình trạng ớn lạnh có thể bạn đã mắc bệnh thận vì cơ thể thiếu máu có thể khiến cơ thể cảm thấy lúc nào cũng lạnh. Thậm chí đang ở trong phòng có nhiệt độ ấm.
– Thường xuyên mẩn ngứa
Do tích tụ chất thải trong máu nên da có thể bị kích thích dẫn đến tình trạng ngứa, thậm chí phát ban. Nếu thử dùng các loại kem dưỡng mà không thấy da được phục hồi thì bạn cần nghĩ ngay đến vấn đề xuất phát từ bên trong. Khi đó, bạn hãy đi khám để được chẩn đoán chính xác nhất.
– Hơi thở có mùi amoniac
Thận có chức năng loại bỏ các chất độc hại trong máu qua đường nước tiểu. Khi bệnh nhân bị suy thận, thận sẽ bị hư hỏng nên chúng không còn khả năng lọc các chất thải và hóa chất độc ra khỏi máu, tích tụ lâu ngày trong cơ thể, gây ảnh hưởng gần như tất cả các bộ phận của cơ thể. Hơi thở có mùi có thể xuất hiện khi bệnh suy thận làm ảnh hưởng đến hệ hô hấp.
-Tình trạng đi tiểu thay đổi
Những thay đổi như tiểu nhiều vào đêm, nước tiểu có bọt, lượng nước tiểu nhiều hơn/ít hơn bình thường và thậm chí trong nước tiểu có máu. Cảm thấy căng tức hay đi tiểu khó khăn.
Nếu bạn có các biểu hiện: Tiểu nhiều hơn 8 lần/ngày và tiểu nhiều hơn 1 lần/đêm thì nên lưu ý, vì đó là cảnh báo chức năng thận suy giảm.
-Biểu hiện phù
Chứng phù xảy ra khi mao mạch trong cơ thể đang gặp tình trạng rò rỉ. Khi xuất hiện tình trạng này, ngay lập tức thận nhận nhiệm vụ giữ lại lượng nước và natri trong cơ thể để bù lại số chất dịch bị rò rỉ, bị mất đi ở trên. Do đó, lượng nước trong cơ thể gia tăng khiến các mao mạch ở trên rò rỉ nhiều tới các mô xung quanh khiến chúng bị sưng lên, gây ra hiện tượng phù.
– Thường xuyên bị đau lưng hoặc đau vùng ngang thắt lưng
Thận có chức năng sàng lọc và đào thải tất cả các chất độc hại cũng như tạp chất ra ngoài cơ thể bằng đường nước tiểu. Khi chức năng thận suy giảm, sẽ làm mất cân bằng điện giải trong cơ thể, gây ra tình trạng ứ dịch dẫn đến đau vùng hố thận hay đau mỏi ngang thắt lưng.
– Thở nông, khó thở
Đó là do chất lỏng dư thừa trong cơ thể tích tụ trong hai lá phổi kèm theo tình trạng thiếu máu (sự thiếu hụt các tế bào hồng cầu vận chuyển ôxy) sinh ra chứng thở nông.
Tháng 1/2026, bộ sưu tập thời trang cao cấp của Chanel có sự góp mặt của Tăng Bảo Trân - người mẫu 60 tuổi mang mái tóc bạc và nếp nhăn tự nhiên. "Đây không chỉ là thành tựu cá nhân, mà tôi nghĩ nó còn đại diện cho quê hương", bà nói.
Cơ duyên thời trang của bà bắt đầu từ 10 năm trước. Khi đưa các con đến phim trường, bà nhận chụp ảnh bán thời gian. Năm 2024, một nhiếp ảnh gia phát hiện tố chất của bà, mở đường cho bản hợp đồng chuyên nghiệp.
Tháng 10/2024, bà nhận lời mời trình diễn tại Tuần lễ thời trang Paris từ thương hiệu Miu Miu. "Lúc đó tôi 58 tuổi, đã nuôi lớn các con và xác định đây là thời điểm xây dựng sự nghiệp. Vì từng trải qua nhiều biến cố, tôi không lo lắng mà thoải mái bước đi", bà kể.
Tuổi thơ khắc nghiệt
Bà Tăng Bảo Trân sinh ra tại Hong Kong trong gia đình có 8 người con. Cha mẹ trọng nam khinh nữ, không cho con gái học hành.
Tuổi thơ bà trôi qua trong sợ hãi, bởi mọi hành động nhỏ đều có thể chọc giận cha. Có lần Bảo Trân tắm cho em trai khiến đứa bé khóc. Người cha tức giận hắt chai dầu hỏa lên người Bảo Trân, quẹt diêm ném vào. May mắn bà né được ngọn lửa.
Ý thức chỉ con đường học vấn mới giúp thoát khỏi bi kịch, bà dùng đèn pin học bài trong chăn. Bị cha phát hiện và đá vào lưng không đứng dậy nổi, mẹ Bảo Trân đành khuyên con trốn khỏi nhà. Để tồn tại, cô gái 16 tuổi làm việc từ 15h đến 22h30 và đi học buổi sáng. "Giai đoạn đó rất khó khăn. Tôi có thể nhịn đói, nhưng việc bị cấm gặp mẹ làm tôi đau lòng", bà kể.
Hai năm trước, người cha gọi điện xin lỗi. Bà cho biết chưa từng hận ông. "Nếu không có hoàn cảnh đó, tôi đã không mạnh mẽ. Ngay cả khi ngày mai trắng tay, tôi vẫn có thể tồn tại", bà nói.
Không ép con thành tích
Năm 18 tuổi, Bảo Trân làm việc ở ngân hàng. Được một số nhiếp ảnh gia chú ý và khuyên thi Hoa hậu Hong Kong, bà từ chối vì muốn chăm lo cho gia đình. Tuy nhiên, cuộc hôn nhân đầu đổ vỡ sau hai năm. Đồng lương không đủ trang trải khiến bà mất quyền nuôi con gái đầu lòng.
Năm 27 tuổi, bà kết hôn với người chồng hiện tại. Qua 32 năm chung sống, họ có sáu con gái. Trải qua tuổi thơ bạo hành, bà không dùng đòn roi với các con, cũng không ép con cái phải đứng đầu về điểm số. "Các con có thể đi con đường riêng, trở thành người bình thường nhưng tử tế cũng mang lại lợi ích cho xã hội", bà cho biết.
Năm 29 tuổi, bà làm giám đốc hành chính tại một văn phòng đại diện ngân hàng Đức. Việc mang thai khiến bà bị sa thải. Từ đó, bà lui về chăm sóc gia đình, hỗ trợ chồng sổ sách đầu tư và học cắm hoa, yoga.
Hơn 20 năm nay, bà duy trì lịch bơi lội, nâng tạ, giãn cơ, đan xen đánh cầu lông và tập pilates. Hiện tại, khi người chồng lùi khỏi công việc, bà bắt đầu nhận các hợp đồng làm người mẫu ở nhiều quốc gia. Vẻ ngoài mang dấu ấn thời gian giúp bà tạo điểm nhấn cho các bộ trang phục.
Hiện tại, khi người chồng rút lui khỏi công việc để tập trung cho âm nhạc, bà Bảo Trân lại có hợp đồng làm người mẫu ở nhiều quốc gia. Sự từng trải và vẻ ngoài mang dấu ấn thời gian của bà gia tăng chiều sâu cho các thiết kế.
Từ hành trình bứt phá giới hạn, người phụ nữ 60 tuổi thấu hiểu khó khăn của giới trẻ khi trí tuệ nhân tạo dần thay thế nhiều công việc. Dù vậy, bà nhấn mạnh sự thay thế đó không tuyệt đối: "Hãy dốc sức khám phá thế giới, tận dụng thế mạnh riêng, tránh xa tiêu cực và nỗ lực làm tốt nhất có thể".
Nói về công việc ở độ tuổi hiện tại, bà cho biết: "Tại sao phải đóng khung mình ở tuổi 60? Nghỉ hưu không nằm trong từ điển của tôi. Chừng nào còn đi được, tôi sẽ tiếp tục làm việc".
Câu chuyện tưởng như riêng tư ấy thực ra không hiếm gặp. Bạo lực gia đình vẫn tồn tại, lặng lẽ và dai dẳng.
Vì sao một vấn đề đã được nhắc đến nhiều năm, có luật pháp điều chỉnh, có truyền thông cảnh báo… vẫn chưa thể chấm dứt?
Không ít nạn nhân của bạo lực gia đình chọn cách im lặng. Có người vì sợ, có người vì xấu hổ, có người vì nghĩ "chuyện trong nhà thì đóng cửa bảo nhau". Chính sự im lặng ấy vô tình trở thành "lá chắn" cho hành vi bạo lực tiếp diễn.
Một người phụ nữ từng chia sẻ: "Bị đánh nhiều lần nhưng không dám nói với ai. Sợ con cái bị ảnh hưởng, sợ hàng xóm dị nghị, sợ gia đình hai bên xấu hổ". Những nỗi sợ rất đời thường, nhưng lại đủ lớn để giữ người ta ở lại trong một vòng xoáy tổn thương.
Khi không có tiếng nói, bạo lực không bị phát hiện, không bị ngăn chặn. Và rồi, nó lặp lại như một thói quen xấu, ngày càng khó dừng.
Dù xã hội đã thay đổi, nhưng đâu đó vẫn còn những suy nghĩ cũ kỹ: "Chồng nóng tính một chút cũng bình thường", "vợ phải nhẫn nhịn để giữ hòa khí gia đình", hay "vợ chồng phải đóng cửa dạy nhau".
Những quan niệm ấy tưởng chừng vô hại, lại chính là mảnh đất để bạo lực tồn tại. Khi hành vi sai trái được "bình thường hóa", người gây bạo lực dễ biện minh, còn nạn nhân thì dễ chấp nhận.
Ở nhiều gia đình, con cái lớn lên trong môi trường có bạo lực cũng dễ coi đó là điều "quen thuộc". Một đứa trẻ chứng kiến cha đánh mẹ, hoặc cha mẹ thường xuyên mắng chửi nhau, có thể mang theo những tổn thương tâm lý kéo dài, thậm chí lặp lại hành vi đó khi trưởng thành.
Cuộc sống hiện đại mang đến nhiều cơ hội, nhưng cũng kéo theo không ít áp lực: công việc, tài chính, mối quan hệ… Khi không kiểm soát được cảm xúc, những áp lực ấy có thể bùng phát thành xung đột trong gia đình.
Một người đàn ông thất nghiệp, áp lực kinh tế đè nặng. Một người phụ nữ vừa đi làm vừa lo toan việc nhà. Những mâu thuẫn nhỏ tích tụ theo thời gian… Tất cả có thể trở thành "giọt nước tràn ly".
Điều đáng nói là thay vì tìm cách giải quyết bằng đối thoại, nhiều người lại chọn cách trút giận bằng lời nói hoặc hành vi bạo lực. Và người thân - những người gần gũi nhất - lại trở thành đối tượng chịu đựng.
Không thể phủ nhận rằng hệ thống pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đã ngày càng hoàn thiện. Các quy định xử lý hành vi bạo lực, bảo vệ nạn nhân, hỗ trợ khẩn cấp… đã được ban hành.
Tuy nhiên trong thực tế, việc áp dụng vẫn còn nhiều rào cản. Nhiều nạn nhân không biết đến quyền của mình, hoặc biết nhưng không dám sử dụng. Một số trường hợp, khi cơ quan chức năng can thiệp, nạn nhân lại xin "giải hòa" vì muốn giữ hòa khí gia đình.
Bên cạnh đó, việc phát hiện và xử lý bạo lực gia đình cũng không dễ dàng, bởi nó thường diễn ra trong không gian riêng tư, ít có chứng cứ rõ ràng.
Ở không ít nơi, khi nghe tiếng cãi vã, xô xát trong một gia đình, hàng xóm thường chọn cách đứng ngoài. Một phần vì ngại va chạm, phần khác vì nghĩ đó là chuyện riêng.
Nhưng chính sự thờ ơ ấy có thể khiến bạo lực kéo dài. Nếu có sự lên tiếng kịp thời, sự can thiệp từ cộng đồng hoặc chính quyền địa phương, nhiều vụ việc có thể được ngăn chặn sớm.
Giữ gìn hạnh phúc gia đình là điều đáng trân trọng, nhưng không thể vì thế mà bỏ qua những hành vi gây tổn thương.
Để bạo lực gia đình không còn âm ỉ, có lẽ không chỉ cần những giải pháp lớn, mà còn cần thay đổi từ những điều rất nhỏ. Đó là cách mỗi người học cách kiểm soát cảm xúc, biết dừng lại trước khi lời nói trở nên tổn thương. Là việc xây dựng thói quen đối thoại trong gia đình, thay vì im lặng hoặc áp đặt.
Đó cũng là việc dạy con trẻ về sự tôn trọng, về cách giải quyết mâu thuẫn không dùng bạo lực. Một thế hệ lớn lên trong môi trường lành mạnh sẽ có nhiều khả năng tạo ra những gia đình tích cực hơn.
Bạo lực gia đình không chỉ ảnh hưởng đến một cá nhân hay một gia đình, mà còn tác động đến cả xã hội. Những tổn thương tâm lý, những đứa trẻ lớn lên trong sợ hãi, những mối quan hệ đổ vỡ…, tất cả đều để lại hệ lụy lâu dài.
Vì vậy đã đến lúc cần nhìn nhận rõ: bạo lực gia đình không phải là chuyện riêng. Đó là vấn đề chung, cần sự vào cuộc của cả hệ thống, từ pháp luật, cộng đồng đến từng cá nhân.
Ai cũng mong muốn trở về nhà sau một ngày dài tìm thấy sự bình yên và yêu thương. Nhưng với những người đang sống trong bạo lực, ngôi nhà lại trở thành nơi đáng sợ nhất.
Chấm dứt bạo lực gia đình không phải là việc dễ dàng, càng không thể làm trong một sớm một chiều. Nhưng nếu mỗi người dám lên tiếng, dám thay đổi, và dám nói "không" với bạo lực, thì những cánh cửa khép kín kia sẽ không còn che giấu những tổn thương.
Để căn nhà thật sự là nơi để trở về - không phải để chịu đựng, mà là mái ấm, là nơi cảm nhận được sự được yêu thương.
Tử Cấm Thành ở thủ đô Bắc Kinh là quần thể kiến trúc cổ lớn nhất và được bảo tồn tốt nhất ở Trung Quốc. Lãnh cung rộng lớn bậc nhất này được xây dựng từ năm 1406 đến năm 1420.
Ngày nay, Tử Cấm Thành bao gồm Bảo tàng Cố cung, từng là hoàng cung và nơi cư trú mùa đông của các Hoàng đế Trung Hoa từ thời nhà Minh (bắt đầu từ Vĩnh Lạc Đế) tới cuối thời nhà Thanh, từ năm 1420 đến năm 1924.
Tử Cấm Thành là nhà của các hoàng đế cùng gia đình, vừa là trung tâm nghi lễ và chính trị của Trung Quốc trong suốt 500 năm.
Từ năm 1925, Tử Cấm Thành thuộc quyền quản lý của Bảo tàng Cố Cung, nơi có một bộ sưu tập phong phú các tác phẩm nghệ thuật, hiện vật, được tập hợp dựa trên các bộ sưu tập thời Minh, Thanh.
Với các cung điện, bộ sưu tập tranh và thư pháp có giá trị, cũng như các đồ gốm cổ ghi lại những khoảnh khắc lịch sử, Tử Cấm Thành khơi dậy sự tò mò của mọi người và tạo ra "cơn sốt Bảo tàng Cố cung".
Đến Tử Cấm Thành nhiều người choáng váng bởi độ hoành tráng nơi đây. Với diện tích 720.000 mét vuông, Tử Cấm Thành có 9.999 gian phòng. Bởi vua chúa Trung Hoa xưa quan niệm rằng Ngọc hoàng Thượng đế là người có quyền lực tối cao, cai quản cả thiên đình. Vậy nên chỉ có Ngọc hoàng mới được sử dụng 10.000 gian phòng. Hoàng đế Trung Quốc được ví là "Thiên tử" tức "con trời", địa vị thấp hơn Ngọc hoàng nên không thể sử dụng 10.000 gian phòng.
Tử Cấm Thành là nơi mà nhiều triều đại vua chúa Trung Quốc sinh sống. Bí mật hậu cung của nơi này luôn là đề tài thu hút sự tò mò. Trong số những cung điện Tử Cấm Thành cho phép du khách tham quan, có một nơi không ai được phép tới, chính là lãnh cung.
Lãnh cung là nơi mà các hoàng đế trừng phạt những phi tần mắc sai lầm hoặc không còn được sủng ái. Trải qua nhiều triều đại, không chỉ có phi tần hay cung nữ phạm tội mà những thê thiếp của hoàng đế băng hà cũng phải sống trong những nơi này.
Sự vắng vẻ và u ám của lãnh cung khiến tất cả phi tần đều cảm thấy sợ hãi. Một khi bị đày vào lãnh cung, họ bị cô lập, khó có thể nhìn thấy thế giới bên ngoài một lần nữa. Cả lãnh cung chỉ có một lối ra vào duy nhất để mang đồ ăn, thức uống vào hàng ngày. Lâu dần, người bị nhốt trong lãnh cung có thể trầm cảm, thậm chí phát điên. Một số người ví lãnh cung giống như một nơi bị ma ám, không ai muốn đến.
Vậy lãnh cung thực sự nằm ở đâu? Câu hỏi này đã được chính Phổ Nghi - Hoàng đế cuối cùng của lịch sử Trung Quốc giải đáp trong cuốn hồi ký được viết những năm cuối đời của ông có tiêu đề "Nửa đời trước của tôi". Hồi ký cho biết, thực tế trong Tử Cấm Thành, không tồn tại khu vực cố định nào là lãnh cung. Nó có thể là bất cứ căn phòng nào ở trong các cung điện, chỉ cần là nơi thê thiếp bị giam giữ thì nơi đó được gọi là lãnh cung.
Ngày nay, Tử Cấm Thành đã mở cửa để đón du khách tham quan từ khắp nơi trên thế giới, nhưng một số khu vực vẫn được coi là "vùng cấm", trong đó có lãnh cung. Điều này được cho là bởi hai lý do.
Thứ nhất, lãnh cung bị xem là nơi không đáng ghé thăm. Các lãnh cung đa số đã bị hư hại, tiềm ẩn quá nhiều rủi ro khi tham quan. Chi phí để tu sửa cao nhưng số tiền thu lại không đáng kể. Do đó, những nơi này thường không được sửa chữa.
Thứ hai, nơi này mang quá nhiều ký ức đau thương. Nhiều phụ nữ bất hạnh đã phát điên, bỏ mạng trong cung điện lạnh lẽo này. Vì vậy, nó không thực sự đáng để du khách tham quan. Thậm chí, nhiều người có thể thấy khó chịu khi bước vào.
