Tình huống giao thông: Đường cao tốc ngày nghỉ lễ cuối cùng khá đông xe, dòng phương tiện phải đi chậm lại vì phía trước chiếc SUV Toyota màu đen và sedan Mercedes màu bạc đi song song tốc độ thấp. Đột ngột chiếc SUV tạt qua đầu xe sedan rồi dừng lại. Tài xế xe đen xuống xe, tiến về phía xe bạc tranh cãi.
Cú dừng bất ngờ của SUV khiến lái xe có gắn camera hành trình suýt va chạm với chiếc sedan màu bạc. May mắn các tài xế đi sau đều làm chủ tốc độ, giữ khoảng cách an toàn nên không xảy ra tai nạn. Sau khoảng chục giây “lời qua tiếng lại”, tài xế SUV lên xe và bỏ đi.
Kỹ năng lái xe: Hành vi dừng xe giữa cao tốc để tranh cãi khi đang nóng tính có thể dẫn tới hậu quả vô cùng nghiêm trọng. Với tốc độ tối đa 120 km/h, dòng phương tiện cần nhiều thời gian để phanh dừng, các tài xế cũng khó khăn hơn trong việc phán đoán tình huống. Từ đó có thể dẫn tới tai nạn liên hoàn thảm khốc.
Tháng 7/2024, cũng từ một vụ va chạm nhẹ trên cao tốc Hà Nội – Hải Phòng, hai tài xế dừng xe ở làn sát dải phân cách để tranh cãi 3 phút. Một chiếc SUV từ phía sau lao tới không kịp phanh, đâm thẳng vào hiện trường khiến hai người chết, hai người gãy xương đùi và 4 người phải nằm bệnh viện theo dõi.
Ngay cả khi không xảy ra tai nạn, tài xế nhiều khả năng bị phạt vì lỗi dừng, đỗ xe không đúng quy định trên cao tốc. Theo Nghị định 168/2024, lỗi này bị phạt tiền 12-14 triệu đồng và trừ 6 điểm trên giấy phép lái xe. Nếu dừng xe sai quy định gây tai nạn giao thông, mức phạt 20-22 triệu đồng, trừ 10 điểm giấy phép lái xe.
Tin Gốc: Vnexpress
Thị trường năng lượng toàn cầu những ngày gần đây vẫn tiếp tục biến động mạnh, khi xung đột tại Trung Đông vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Tại Việt Nam, bất chấp những nỗ lực điều tiết từ cơ quan quản lý, giá xăng dầu hiện vẫn neo ở mức khá cao. Đặc biệt là giá dầu diesel. Theo cập nhật mới nhất, hiện tại giá loại nhiên liệu này trong nước đã tăng lên mức cao kỷ lục 44.780 đồng/lít.
Đà tăng của giá nhiên liệu đang tác động trực tiếp đến chi phí vận hành của nhiều dòng ô tô phổ biến tại Việt Nam, đặc biệt là nhóm xe con sử dụng động cơ diesel. Thực tế cho thấy, mức tiền người dùng phải chi để đổ đầy bình nhiên liệu đã tăng mạnh chỉ sau thời gian ngắn, kéo theo áp lực tài chính ngày càng lớn cho người dùng.
Theo tính toán sơ bộ, nếu như trước đây, việc đổ đầy bình với nhiều mẫu xe máy dầu chỉ tiêu tốn từ 1 - 1,5 triệu đồng, thì nay con số này đã tăng gấp đôi.
Đơn cử ở nhóm xe bán tải, Ford Ranger Wildtrak - một trong những mẫu xe được ưa chuộng tại Việt Nam. Theo thông số từ nhà sản xuất, mẫu xe này trang bị bình nhiên liệu dung tích 85,8 lít. Trước đây, người dùng chỉ cần chi khoảng 1,65 triệu đồng để đổ đầy bình. Tuy nhiên, với giá dầu hiện tại, số tiền tương ứng đã vọt lên khoảng 3,84 triệu đồng, tăng gần 2,2 triệu đồng so với trước.
Không chỉ xe bán tải, các dòng SUV, crossover 7 chỗ sử dụng động cơ diesel cũng chịu ảnh hưởng tương tự. Nếu như trước đây, chi phí đổ đầy bình nhiên liệu của bộ đôi Toyota Fortuner và Ford Everest (cùng trang bị bình dung tích 80 lít) vào khoảng 1,54 triệu đồng; thì nay số tiền phải chi đã tăng lên khoảng 3,58 triệu đồng, tức đội thêm hơn 2 triệu đồng.
Các phiên bản máy dầu của hai mẫu xe Hàn Quốc, gồm Hyundai Santa Fe và KIA Carnival cũng không nằm ngoài xu hướng. Với dung tích bình nhiên liệu lần lượt 71 và 72 lít, số tiền để đổ đầy bình hiện tại rơi vào khoảng 3,2 triệu đồng. Trong khi trước đây, con số tương ứng chỉ khoảng 1,4 triệu đồng. Như vậy, người dùng phải chi thêm hơn 1,8 triệu đồng mỗi lần tiếp nhiên liệu.
Tương tự, KIA Sorento - mẫu SUV 7 chỗ quen thuộc với nhiều gia đình có bình nhiên liệu dung tích 67 lít. Nếu tính theo giá dầu hiện hành, chi phí đổ đầy bình đã chạm ngưỡng 3 triệu đồng, tăng hơn 1,7 triệu đồng so với trước.
Có thể thấy, mức tăng chi phí nhiên liệu không chỉ dừng ở vài trăm nghìn đồng mà đã lên tới hàng triệu đồng mỗi lần đổ đầy bình. Với những người thường xuyên sử dụng xe cho mục đích kinh doanh vận tải hoặc di chuyển đường dài, khoản chi này thực sự trở thành "gánh nặng" không nhỏ trong tổng chi phí vận hành.
Trước áp lực từ giá nhiên liệu, theo một số chuyên gia trong ngành ô tô, việc thay đổi thói quen sử dụng xe được xem là giải pháp thiết thực, giúp người dùng tiết kiệm chi phí. Một trong những yếu tố quan trọng phải kể đến là cách duy trì tốc độ ổn định khi lái xe. Việc tăng tốc đột ngột hay phanh gấp không chỉ làm hao nhiên liệu mà còn ảnh hưởng đến tuổi thọ động cơ.
Bên cạnh đó, người dùng nên hạn chế chở quá tải hoặc để nhiều vật dụng không cần thiết trên xe. Trọng lượng xe càng lớn, động cơ càng phải hoạt động nhiều hơn, từ đó tiêu tốn nhiều nhiên liệu hơn. Việc kiểm tra áp suất lốp định kỳ cũng đóng vai trò quan trọng, bởi lốp non hơi sẽ làm tăng lực cản lăn, khiến xe "ngốn" dầu hơn bình thường.
Ngoài ra, trong điều kiện giao thông đô thị đông đúc, người lái cũng nên chủ động quan sát để hạn chế dừng - chạy liên tục. Việc lựa chọn lộ trình phù hợp, tránh các tuyến đường ùn tắc vào giờ cao điểm cũng góp phần giảm mức tiêu thụ nhiên liệu.
Cuối cùng, bảo dưỡng xe định kỳ là yếu tố không thể bỏ qua. Lọc gió bẩn, dầu nhớt xuống cấp hay kim phun hoạt động kém hiệu quả đều có thể khiến mức tiêu hao nhiên liệu tăng đáng kể. Một chiếc xe được chăm sóc tốt sẽ vận hành trơn tru và tiết kiệm hơn trong dài hạn.
Trên các diễn đàn và mạng xã hội, việc cho thuê xe tự lái đang gây ra nhiều tranh cãi về rủi ro pháp lý. Sau một số vụ việc lực lượng Cảnh sát giao thông (CSGT) xử phạt cả tài xế lẫn chủ xe với số tiền lên đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng, nhiều người mặc định rằng, chỉ cần lái xe không có bằng lái, chủ xe chắc chắn sẽ bị phạt tiền vì giao ô tô cho người không đủ điều kiện điều khiển. Tuy nhiên, đây là cách hiểu chưa đầy đủ và dễ gây hoang mang dư luận.
Theo Nghị định 168/2024/NĐ-CP (Nghị định 168), cơ quan chức năng phân biệt rõ hành vi "không mang theo" và "không có" bằng lái xe.
Cụ thể, tại điểm a khoản 3, điều 48, Nghị định 168, ở thời điểm kiểm tra, nếu người điều khiển không xuất trình được bằng lái bản cứng hoặc trên ứng dụng VNeID, CSGT sẽ lập biên bản người lái với lỗi "không có giấy tờ". Đồng thời, chủ xe cũng bị lập biên bản lỗi "giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông" và tiến hành tạm giữ phương tiện.
Tuy nhiên, đây chỉ là bước xử lý tạm thời. Theo điểm c, khoản 3, điều 48, cùng Nghị định trên, trong thời hạn hẹn giải quyết, nếu tài xế điều khiển xe xuất trình được giấy phép lái xe hợp lệ hoặc thông tin đã tích hợp trên tài khoản định danh điện tử, cơ quan chức năng sẽ không xử phạt đối với chủ xe.
Đối với xe cá nhân, người lái cũng sẽ được miễn phạt lỗi "không mang theo". Riêng xe kinh doanh vận tải, tài xế sẽ bị xử phạt 300.000 - 400.000 đồng về lỗi không mang theo bằng lái xe theo quy định tại điểm a, khoản 3, điều 18, Nghị định 168.
Rủi ro chỉ đến khi người thuê xe và điều khiển phương tiện hoàn toàn không có bằng lái hoặc quá thời gian hẹn nhưng không xuất trình được bằng lái hợp lệ. Trong trường hợp này, pháp luật mặc định chủ xe đã vi phạm lỗi "giao xe cho người không đủ điều kiện điều khiển".
Căn cứ theo điểm i, khoản 14, điều 32, Nghị định 168, cá nhân giao xe cho người không có bằng lái sẽ bị phạt từ 28 - 30 triệu đồng. Với tổ chức, doanh nghiệp cho thuê, mượn xe, mức phạt tăng lên từ 56 - 60 triệu đồng.
Song song đó, người thuê xe trực tiếp cầm lái cũng bị xử phạt từ 18 - 20 triệu đồng theo quy định tại điểm b, khoản 9, điều 18, cùng Nghị định.
Như vậy, việc tài xế quên mang bằng lái chỉ gây phiền hà về thủ tục hành chính và thời gian tạm giữ xe, không làm chủ xe bị phạt tiền. Tuy nhiên, nếu tài xế không có bằng lái hoặc không xuất trình giấy tờ theo đúng thời gian quy định, chủ xe có thể bị phạt tới 60 triệu đồng. Do đó, việc kiểm tra kỹ bằng lái bản cứng và trên VNeID của người thuê, mượn ô tô là điều rất cần thiết.
Tin Gốc: Thanh Niên
Nếu phải chọn một thị trường tiêu biểu cho làn sóng xe máy điện, đó chắc chắn là Trung Quốc, nơi đã xây dựng hệ sinh thái gần như hoàn chỉnh: từ sản xuất quy mô lớn, chuỗi cung ứng pin, cho đến mạng lưới đổi pin dày đặc tại các đô thị. Xe điện hai bánh không còn là lựa chọn thay thế - mà đã trở thành phương tiện chính. Tuy nhiên, ngay cả với mô hình phát triển nhanh này vẫn bộc lộ những hạn chế. Một chiếc xe không còn hoàn toàn thuộc về cá nhân người sử dụng, mà gắn chặt với hạ tầng đi kèm. Khi ra khỏi "vùng phủ sóng", trải nghiệm ngay lập tức bị ảnh hưởng.
Ở Đông Nam Á, câu chuyện diễn ra theo cách khác. Indonesia, Thái Lan hay Philippines thúc đẩy xe điện bằng trợ giá và chính sách môi trường, nhưng hạ tầng chưa theo kịp. Trong nhóm người dùng chạy dịch vụ - giao hàng, gọi xe - những phàn nàn lặp đi lặp lại: xe yếu khi chở nặng, quãng đường thực tế không như kỳ vọng và chi phí thay pin sau vài năm không hề rẻ.
Trong vài năm gần đây, thị trường Việt Nam chứng kiến sự bứt tốc của một số doanh nghiệp nội địa lớn. Các đơn vị này lựa chọn cách đi "đường dài" - xây dựng hệ sinh thái từ sản phẩm đến hạ tầng, với mạng lưới trạm sạc và đổi pin ngày càng mở rộng. Tuy nhiên, cách làm này cũng tạo ra sự đánh đổi: trải nghiệm sử dụng gắn liền với độ phủ của hạ tầng. Khi ra khỏi khu vực có trạm, sự tiện lợi không còn trọn vẹn.
Đại diện xe máy điện từ Việt Nam còn có Dat Bike, hãng chọn cách đi khác biệt khi tập trung phát triển công nghệ lõi, mục tiêu sản xuất xe máy điện hiệu năng cao tương đương xe xăng, giảm thiểu mức độ "đánh đổi" của người dùng khi chuyển đổi. Tuy nhiên, hãng được đánh giá vẫn còn hạn chế lựa chọn về mẫu mã và mạng lưới dịch vụ/điểm bán dù gia tăng nhanh chóng nhưng vẫn chưa đáp ứng kịp nhu cầu người dùng.
Song song, một số thương hiệu nước ngoài tận dụng kinh nghiệm từ Trung Quốc để tiếp cận thị trường Việt Nam bằng các sản phẩm phổ thông, giá dễ tiếp cận, thiết kế quen thuộc. Chiến lược này giúp xe điện nhanh chóng "phủ sóng" tới nhóm khách hàng đại chúng. Ở phía các nhà sản xuất truyền thống, một số hãng cũng đã nhập cuộc, góp phần làm đa dạng lựa chọn trên thị trường.
Cơ bản, việc sử dụng xe điện hiện nay thường vấp phải các yếu tố: Quãng đường thực tế bị "hao hụt" so với thông số công bố; Hiệu năng suy giảm khi tải nặng hoặc di chuyển liên tục; Thời gian sạc dài, hoặc phụ thuộc vào trạm đổi pin; Thiết kế bị giới hạn bởi pin, dẫn đến cốp nhỏ; Tốc độ tối đa và cảm giác vận hành chưa thuyết phục... Chính vì những điều này, thị trường tiêu dùng hình thành một tâm lý phổ biến: chuyển từ xe xăng sang xe điện là một quyết định mang tính thỏa hiệp.
Dù lựa chọn ngày càng đa dạng, người dùng Việt vẫn đứng trước bài toán quen thuộc về sự so sánh và đánh đổi khi chuyển sang xe máy điện: giữa giá và hiệu năng, giữa quãng đường và sự tiện dụng, giữa thiết kế và công năng. Một chiếc xe có thể giải quyết tốt một bài toán, nhưng lại tạo ra vấn đề ở khía cạnh khác.
Thông thường, một chiếc xe giá rẻ có thể đồng nghĩa với hiệu năng yếu. Một mẫu xe có pin lớn lại làm giảm không gian chứa đồ. Một sản phẩm thiết kế đẹp có thể không phù hợp cho nhu cầu di chuyển cường độ cao. Hoặc tệ hơn, tất cả những yếu tố đó cùng tồn tại. Vì thế, cảm giác "chọn một mất mười" vẫn tồn tại như một đặc trưng của giai đoạn chuyển đổi. Tuy nhiên, điều tiên quyết dễ thấy là người dùng có thể chấp nhận hy sinh kiểu dáng hay thương hiệu, nhưng không chấp nhận đánh đổi công năng cốt lõi. Một chiếc xe yếu, nhanh xuống pin, hoặc bất tiện khi sạc sẽ bị loại ngay từ đầu.
Nhìn vào thị trường hiện nay, có thể thấy rõ hai hướng đi của các thương hiệu: một hướng phát triển hệ sinh thái theo chiều rộng về trạm sạc, đổi pin, dịch vụ vận tải… với tốc độ phủ nhanh chóng; Một hướng tiếp cận tập trung vào phát triển sản phẩm theo chiều sâu với mục tiêu thiết kế sản phẩm mạnh tự thân, không lệ thuộc hạ tầng - điển hình như thương hiệu xe máy điện Dat Bike.
Theo chia sẻ từ CEO Nguyễn Bá Cảnh Sơn, để đạt được điều này, hãng phải tự phát triển các công nghệ cốt lõi, từ động cơ, pin, hệ thống quản lý pin đến bộ điều khiển. Đây là hướng đi đòi hỏi nhiều nguồn lực và thời gian, nhưng cho phép hãng kiểm soát toàn bộ trải nghiệm sản phẩm, thay vì phụ thuộc vào giải pháp bên ngoài. Bằng chứng là mẫu Dat Bike Quantum S1 có thể di chuyển 285 km/lần sạc, mà tổng dung tích cốp vẫn lên tới 44L. Khi kết hợp nhiều điểm cộng về công năng và công nghệ, chiếc xe tạo ra trải nghiệm khác biệt đáng kể khi giúp người lái giảm lệ thuộc vào hạ tầng và trả lại cảm giác chủ động cần có.
Có thể nói, từ những "vết nứt" trong trải nghiệm, thị trường đang dần hình thành những hướng đi mới. Thay vì chấp nhận xe điện là một giải pháp thay thế có điều kiện, một số doanh nghiệp đang hướng tới mục tiêu tham vọng hơn: giảm thiểu, thậm chí xóa bỏ các đánh đổi. Và chỉ khi người dùng không còn phải thay đổi thói quen để thích nghi với sản phẩm, mà sản phẩm tự thích nghi với nhu cầu thực tế, xe điện mới có thể trở thành lựa chọn tốt hơn, không chỉ "xanh hơn", mà còn tiện lợi và hiệu quả hơn trong đời sống hàng ngày.
Mỗi hướng đều có ưu điểm riêng, và thị trường vẫn đang trong quá trình kiểm chứng. Các thương hiệu nội địa, đặc biệt trường hợp startup như Dat Bike, có thể từng bước phát triển và tạo dấu ấn cho thấy tiềm năng thị trường và sự cởi mở đón nhận của người dùng với sản phẩm chất lượng. Chặng đường phía trước chưa thể khẳng định ngay ai sẽ dẫn dắt cuộc chơi, nhưng rõ ràng thị trường xe điện hai bánh tại Việt Nam vẫn đang ở giai đoạn tăng tốc và đầy tiềm năng cho những người dám nghĩ và làm lớn.
Tin Gốc: Thanh Niên