Thị trường y tế thẩm mỹ Trung Quốc đang chứng kiến sự bùng nổ từ tệp khách hàng trẻ. Theo báo cáo của KPMG, quy mô thị trường này đạt gần 53 tỷ USD vào năm 2025. Nhóm người dưới 35 tuổi chiếm hơn 90%, trong đó thế hệ Gen Z đóng góp hơn 50%.
Khác với các thế hệ trước, người trẻ Trung Quốc xem phẫu thuật thẩm mỹ như một phần của cuộc sống, phục vụ nhiều mục đích từ công việc, tình cảm đến trị liệu tinh thần.
Chi hàng tỷ đồng tìm sự chú ý
Sự ám ảnh về ngoại hình của Zhou Chuna, 21 tuổi, ở Thượng Hải bắt nguồn từ thời học phổ thông. Khi học trường quốc tế, cô bị bạn bè phân biệt đối xử vì mắt một mí và mũi tẹt. Trong các buổi trực nhật, nam sinh thường ép cô làm việc nặng và nhường việc nhẹ cho các nữ sinh ngoại hình đẹp.
Năm 13 tuổi, với sự đồng ý của mẹ, Zhou bắt đầu nhấn mí, tiêm filler mũi và thon gọn hàm. Khi kết quả chưa như ý, cô tiếp tục can thiệp. “Tôi muốn lột xác để những người từng chê bai không thể nhận ra mình”, cô nói.
Trong 5 năm (13 đến 18 tuổi), cô thực hiện 380 lần can thiệp, bao gồm cả các tiểu phẫu và tiêm nội khoa. Zhou kể ca phẫu thuật đau đớn nhất là gọt xương hàm, kéo dài hơn 10 tiếng. Cô phải nằm liệt giường 15 ngày, giữ tư thế thẳng và chỉ ăn thức ăn lỏng. Bác sĩ từng từ chối mở rộng góc mắt lần thứ 11 cho Zhou, nhưng cô tiếp tục tìm đến các cơ sở khác để thực hiện.
Tổng chi phí lên tới 571.000 USD, do gia đình chi trả. Khi công khai quá trình dao kéo, tài khoản mạng xã hội của cô tăng vọt lên 300.000 người theo dõi. Cô nhận được lời mời từ các chương trình truyền hình và ra mắt sản phẩm âm nhạc. Trước những ý kiến chê bai khuôn mặt biến dạng, Zhou cho biết cô muốn nhan sắc phải phô trương, tương xứng với số tiền và nỗi đau thể xác đã bỏ ra.
Tuy nhiên, việc này tạo ra rạn nứt gia đình. Mẹ Zhou cắt chu cấp tiền bạc. “Khi bạn bè hỏi bố mẹ liệu tôi có phải con gái họ không, họ không sẵn lòng thừa nhận”, cô nói.
Hiện tại, trước các cảnh báo y tế, Zhou cho biết đã chấm dứt việc phẫu thuật.
Ngoại hình là ‘tấm vé thông hành’
Guozhi, 26 tuổi, ở Bắc Kinh phẫu thuật thẩm mỹ để giải quyết chướng ngại tâm lý. Thời tiểu học, do thành tích học tập tốt hơn một nữ sinh có ngoại hình nổi bật, Guozhi bị cô lập. Các bạn cùng lớp tổ chức bỏ phiếu ép cô chuyển trường. Sự việc kéo dài ba năm, chỉ dừng lại khi phụ huynh can thiệp.
Lên cấp hai, cô bị giáo viên chủ nhiệm mỉa mai đôi mắt sưng húp trước lớp. Guozhi hình thành nỗi ám ảnh nặng nề, lệ thuộc vào miếng dán mí suốt những năm cấp ba. Gần đây, cô dùng 720 USD tiền cha mẹ cho để cắt mí. Dù can thiệp nhỏ, cô cho biết việc này giúp bản thân vượt qua ám ảnh do bạo lực học đường để lại.
Không chỉ giải quyết sang chấn, nhan sắc được nhiều người trẻ xem là công cụ đối phó sự bất công trong sự nghiệp và tình cảm. Jingjing, 26 tuổi, ở Trịnh Châu kể cô từng bị loại khi phỏng vấn làm lễ tân tại bệnh viện thẩm mỹ vì những đốm đen trên mặt. Hồ sơ của cô bị gạt để nhường chỗ cho một ứng viên ngoại hình đẹp. Sau đó, cô dùng tiền tiết kiệm phẫu thuật laser trị nám và xin gia đình tiền niềng răng.
Áp lực này cũng len lỏi vào các mối quan hệ cá nhân. Zhang Xiaoxing (27 tuổi, Tế Nam) chi khoảng 29 triệu đồng để xăm mày và cắt mí. Cô nói quyết định này xuất phát từ việc luôn bị so sánh với bạn thân và mất cơ hội cạnh tranh trong tình cảm.
Giám đốc Phòng khám Thẩm mỹ Y tế Thượng Hải Xinjianwei, bác sĩ Zhang Wei, cho biết người trẻ đang biến các dịch vụ nội khoa (laser, tiêm chích, nâng cơ) thành thói quen chăm sóc hàng ngày. Tỷ lệ nam giới sử dụng dịch vụ cũng tăng, chạm mức 20%. Theo bác sĩ Zhang, một số người trẻ hiện nay yêu cầu phẫu thuật khoa trương để thu hút người hâm mộ trên mạng xã hội.
“Coi phẫu thuật thẩm mỹ như phương tiện sinh tồn là điều mà thế hệ 8x, 9x trước đây chưa từng nghĩ tới”, bác sĩ Zhang nói.
Có phải bạn từng thắc mắc vì sao nhiều người có bằng cấp, học vấn cao gặp khó khăn về tài chính, trong khi những người ít học lại xây dựng được khối tài sản lớn.
Các chuyên gia thuộc quỹ đầu tư Rich Dad (đứng sau cuốn sách Cha giàu, cha nghèo) giải thích sự khác biệt nằm ở tư duy.
Theo nhóm chuyên gia, trí thông minh học thuật giúp con người ghi nhớ và phân tích hệ thống có sẵn. Tuy nhiên, trí thông minh tài chính đòi hỏi sự thấu hiểu tâm lý tiền tệ và khả năng chấp nhận rủi ro. Hệ thống giáo dục đào tạo con người tìm kiếm sự an toàn và tránh sai lầm. Điều này tạo ra những nhân viên giỏi nhưng lại trở thành rào cản khi làm giàu. Thống kê cho thấy khoảng 67% người Mỹ chỉ có thu nhập đủ sống, bao gồm cả những người có bằng cấp cao.
Dưới đây là 5 cạm bẫy tâm lý khiến người thông minh thường rơi vào cảnh túng thiếu.
Phân tích quá mức khi đầu tư
Người có học vấn cao thường dành nhiều thời gian nghiên cứu thị trường và lập bảng tính trước khi quyết định. Nhu cầu đòi hỏi sự chắc chắn tuyệt đối khiến họ bỏ lỡ thời cơ. Trong khi đó, những người nhạy bén nắm vững nguyên tắc mua tài sản sinh lời thường chớp cơ hội nhanh hơn.
Chủ nghĩa cầu toàn
Tâm lý sợ sai và theo đuổi sự hoàn hảo hình thành từ khi còn đi học. Tuy nhiên, trong kinh doanh, việc mắc sai lầm là một phần của quá trình. Những người luôn chờ đợi một kế hoạch hoàn hảo sẽ không bao giờ bắt đầu.
Tự tin thái quá vào chiến lược phức tạp
Trí thông minh dễ dẫn đến sự tự tin thái quá. Nhiều người tin họ cần các chiến lược tinh vi để kiếm tiền. Thực tế, thành công trong đầu tư thường đến từ việc giữ nguyên tắc đơn giản và duy trì sự bình tĩnh trước biến động thị trường.
Bỏ qua nguyên tắc cơ bản
Người có bằng cấp cao có thể giỏi tính toán, nhưng lại thiếu kiến thức thực tế về lập ngân sách, quản lý nợ hay tối ưu thuế. Họ thường nhầm lẫn giữa "kiếm nhiều tiền" và "tích lũy tài sản", dẫn đến việc chi tiêu tỷ lệ thuận với mức tăng thu nhập.
Quyết định dựa trên cảm xúc
Tiền bạc khơi gợi các phản ứng tâm lý như sợ hãi và tham lam. Khi thị trường suy thoái, nhiều người thông minh hoảng loạn, chạy theo xu hướng thay vì giữ vững lý trí. Người thành công có khả năng nhận diện cảm xúc cá nhân và không để chúng chi phối quyết định đầu tư.
Cách định hình lại tư duy
Để vượt qua các rào cản này, các chuyên gia gợi ý 4 bước thực hành.
Đặt thời hạn: Thay vì nghiên cứu vô thời hạn, hãy đặt khung thời gian cụ thể để ra quyết định, giảm thiểu sự trì trệ.
Chị Nguyễn Thị Hòa (38 tuổi, ở phường Định Công, Hà Nội) - mẹ của N.T.A. (19 tuổi, sinh viên Trường đại học Đại Nam) bị lạc, mất tích khi leo núi Tam Đảo - chia sẻ trong thư cảm ơn gửi các lực lượng cứu hộ cứu nạn của tỉnh Phú Thọ.
"Tôi là một người mẹ đã đi qua những giờ phút dài nhất, đau đớn và tuyệt vọng nhất trong cuộc đời khi nghe tin con trai mình mất tích giữa núi rừng Tam Đảo.
Từ khoảnh khắc không còn liên lạc được với con, trái tim tôi như ngừng đập. Mỗi giây trôi qua là một nỗi sợ hãi lớn dần, sợ con lạnh, sợ con đói, sợ con hoảng loạn và sợ điều tồi tệ nhất có thể xảy ra", chị Hòa chia sẻ trong thư.
Theo chị Hòa, trong lúc tuyệt vọng ấy, các lực lượng cứu hộ cứu nạn của tỉnh Phú Thọ đã xuất hiện.
Các lực lượng đã không quản ngại khó khăn, nguy hiểm, không quản ngại ngày đêm để khẩn trương tìm kiếm N.T.A. khi em đang hoang mang lo sợ và đối mặt với nhiều nguy hiểm.
"Khi nghe tin con được tìm thấy an toàn, tôi như được sống lại một lần nữa. Không lời nào có thể diễn tả hết sự vỡ òa của một người mẹ khi ôm lại đứa con tưởng chừng đã lạc mất vào lòng", chị Hòa bày tỏ.
Sự hỗ trợ kịp thời của các lực lượng cứu hộ cứu nạn không chỉ giúp gia đình chị Hòa vượt qua tình huống hoang mang, lo lắng mà còn thể hiện rõ nét tinh thần "vì Nhân dân phục vụ" cao đẹp của các lực lượng.
Như Tuổi Trẻ Online đưa tin, sáng 19-4, sinh viên N.T.A. cùng nhóm bạn leo lên núi Tam Đảo Bắc.
Sau khi chinh phục đỉnh núi, trên đường xuống núi, T.A. bị lạc và mất liên lạc với nhóm người đi cùng từ khoảng 18h ngày 19-4.
Chiều 20-4, ngay sau khi nhận được tin báo, UBND xã Đạo Trù đã huy động các lực lượng chức năng và người dân địa phương tổ chức tìm kiếm.
Tối cùng ngày, lực lượng cảnh sát phòng cháy chữa cháy và cứu hộ cứu nạn Công an tỉnh Phú Thọ được tăng cường. Trong đêm nhiều đội, nhóm leo núi chuyên nghiệp từ Hà Nội, Tuyên Quang... cũng tham gia tìm kiếm xuyên đêm tại khu vực nghi vấn nam sinh đi lạc.
Đến khoảng 6h sáng 21-4, lực lượng cứu hộ cứu nạn tìm thấy T.A. ở độ cao khoảng 600m so với mực nước biển.
Lúc này nam sinh viên đang mặc áo mưa, trong tình trạng sức khỏe tốt, có thể đi lại.
Sau khi cho T.A. uống nước, ăn bánh, lực lượng cứu hộ cứu nạn đã đưa bạn xuống núi an toàn.
Ngày 24-4, UBND xã Đạo Trù đã tổ chức hội nghị rút kinh nghiệm công tác tìm kiếm cứu nạn vụ việc trên và khen thưởng 2 tập thể, 27 cá nhân có thành tích xuất sắc trong công tác tìm kiếm, cứu nạn. Đồng thời đề nghị UBND tỉnh Phú Thọ tặng bằng khen cho 3 tập thể, 10 cá nhân.
UBND xã Đạo Trù ban hành thông báo nghiêm cấm các hoạt động leo núi, vào rừng, tắm suối tự phát.
Ông Quang (53 tuổi) đến khám tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Tp.HCM vì những cơn đau ngực âm ỉ kéo dài tưởng chừng đơn giản. Tuy nhiên, kết quả kiểm tra đã hé lộ một "khối bất thường" khổng lồ nằm sâu trong trung thất trước, có kích thước tương đương một quả bưởi.
Hình ảnh chụp CT gây bất ngờ khi ghi nhận khối u khoảng 10,5 x 10 x 8,5cm, nằm ngay sau xương ức, phát triển phức tạp với xu hướng xâm lấn ngược lên trên, bám chặt vào thành ngực, tĩnh mạch chủ trên cùng nhiều mạch máu trọng yếu trong lồng ngực.
PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Tp.HCM cho biết, các khối u trung thất dù lành tính nhưng khi có kích thước lớn và vị trí nguy hiểm như trường hợp này đều tiềm ẩn rủi ro cao, cần được phẫu thuật sớm để tránh chèn ép tim, phổi và các mạch máu lớn.
"Nếu không can thiệp kịp thời, khối u có thể gây suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn, thậm chí đe dọa tính mạng người bệnh," bác sĩ Vĩnh cảnh báo., khối u có thể gây suy hô hấp, rối loạn tuần hoàn, thậm chí đe dọa tính mạng", bác sĩ Vĩnh nói.
Điều đáng chú ý sau hội chẩn, các bác sĩ quyết định thực hiện phẫu thuật mở qua đường xương ức nhằm loại bỏ hoàn toàn khối u ra khỏi lồng ngực một cách an toàn.
Ca mổ kéo dài hơn 3 giờ. Sau khi chẻ dọc xương ức, ê-kíp tiến hành bóc tách khối u khỏi màng phổi, đồng thời gỡ dính khỏi các cấu trúc giải phẫu quan trọng để tránh tổn thương mạch máu và dây thần kinh lân cận.
Các bác sĩ sau đó kiểm soát toàn bộ điểm chảy máu và làm sạch khoang lồng ngực. Khối u được loại bỏ hoàn toàn, giúp giải phóng áp lực chèn ép lên tim và phổi.
Sau phẫu thuật, ông Quang hết đau ngực, không gặp biến chứng, vết mổ khô sau một tuần và được xuất viện.
Kết quả giải phẫu bệnh xác định đây là mô tuyến giáp lành tính nằm ở vị trí bất thường trong trung thất trước, còn gọi là tuyến giáp lạc chỗ.
Phó giáo sư Vĩnh giải thích, mô tuyến giáp hình thành từ sự giãn rộng của các nang giáp chứa đầy chất keo, thường gặp ở dạng bướu giáp thòng trung thất (tuyến giáp từ cổ phát triển đi xuống lồng ngực) hoặc mô tuyến giáp lạc chỗ (mô giáp hình thành ngay trong trung thất từ thời kỳ bào thai). Tùy vào đặc điểm giải phẫu, khối u có thể tồn tại độc lập trong khoang ngực hoặc có cuống liên kết trực tiếp với thùy tuyến giáp ở vùng cổ.
Đa số các loại u trung thất thường phát triển âm thầm trong lồng ngực, dễ bị bỏ qua ở giai đoạn sớm. Khi có triệu chứng rõ ràng là lúc khối u phát triển lớn, bắt đầu chèn ép và xâm lấn các cơ quan xung quanh, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Do đó, phó giáo sư Vĩnh khuyến cáo người dân nên duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ tại bệnh viện để sớm phát hiện các dấu hiệu bất thường, kịp thời can thiệp bằng các phương pháp ít xâm lấn và đạt hiệu quả điều trị cao nhất.
Các chuyên gia khuyến cáo người dân nên đi khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như:
- Đau tức ngực kéo dài.
- Khó thở.
- Ho dai dẳng.
- Cảm giác nặng ngực.
- Nuốt nghẹn.
- Mệt mỏi không rõ nguyên nhân.
Ngoài ra, việc khám sức khỏe định kỳ có vai trò quan trọng giúp phát hiện sớm các bất thường trong lồng ngực, từ đó tăng cơ hội điều trị hiệu quả bằng các phương pháp ít xâm lấn.