Thị trường lao động toàn cầu vừa đón nhận một cú sốc mang tính bước ngoặt. Meta tuyên bố cắt giảm 10% lực lượng lao động, tương đương khoảng 8.000 người.
Cùng thời điểm, Microsoft, lần đầu tiên trong lịch sử 51 năm hoạt động, đưa ra chương trình nghỉ việc tự nguyện cho gần 9.000 nhân sự.
Không dừng lại ở đó, hàng loạt tên tuổi lớn như Nike, Snap, Oracle hay Salesforce cũng đồng loạt thu hẹp quy mô.
Theo CNBC, những động thái này không đơn thuần là việc cắt giảm chi phí sau đại dịch mà là hệ quả trực tiếp của một cuộc chạy đua vũ trang mới, nơi trí tuệ nhân tạo (AI) đang định hình lại toàn bộ cấu trúc nền kinh tế.
AI bùng nổ, hàng loạt việc làm “biến mất”
Bức tranh tài chính của các tập đoàn công nghệ đang bộc lộ một nghịch lý lớn. Trong khi sa thải hàng loạt nhân viên, Alphabet, Microsoft, Meta và Amazon dự kiến đổ tới gần 700 tỷ USD chỉ trong năm nay để xây dựng hạ tầng AI. Các doanh nghiệp đang tận dụng chính công nghệ này để tối ưu hóa vận hành, đồng nghĩa với việc họ cần ít sức người hơn.
Theo dữ liệu từ Layoffs.fyi, tính đến cuối tháng 4, hơn 92.000 lao động công nghệ đã mất việc, nâng tổng số nhân sự bị sa thải từ năm 2020 lên con số gần 900.000. Chuyên gia lãnh đạo Anthony Tuggle nhận định trên CNBC rằng đây là một sự thay đổi mang tính cấu trúc căn bản. Thị trường đang chứng kiến sự chuyển đổi vĩnh viễn trong cách thức tổ chức công việc.
Đáng chú ý, AI đang tạo ra một chuẩn mực mới về hiệu suất kinh doanh. Trong hệ sinh thái khởi nghiệp, mô hình doanh nghiệp tăng trưởng nhanh với bộ máy tinh gọn đang lên ngôi. Giờ đây, một ứng dụng quản lý khách hàng (CRM) hoàn chỉnh có thể được xây dựng chỉ trong 24 giờ.
Thị trường bắt đầu xuất hiện những công ty đạt doanh thu 50 triệu USD chỉ với 50 nhân viên, thay vì cần tới 250 người như trước đây. Xu hướng này mở ra viễn cảnh về những “kỳ lân” công nghệ tỷ USD vận hành chỉ với chưa tới 100 nhân sự.
Khi doanh nghiệp cần ít người hơn để tạo ra lợi nhuận khổng lồ, câu hỏi đặt ra là lực lượng lao động dôi dư sẽ đi về đâu.
Thu nhập cơ bản phổ quát: Lưới an toàn mới
Trong bối cảnh AI có nguy cơ xóa sổ việc làm và nới rộng khoảng cách giàu nghèo, giới lãnh đạo công nghệ đang quay lại với một ý tưởng từng bị xem là viển vông: Thu nhập cơ bản phổ quát (UBI). Theo Business Insider, đây là khoản tiền mặt chi trả định kỳ cho mọi người trưởng thành, không ràng buộc điều kiện hay cách chi tiêu.
CEO OpenAI Sam Altman từ lâu đã là người ủng hộ mạnh mẽ UBI. Ông từng đóng góp 14 triệu USD vào một nghiên cứu trị giá 60 triệu USD để thử nghiệm phát 1.000 USD/tháng cho người thu nhập thấp tại Mỹ. Kết quả cho thấy, nhóm nhận tiền đã giảm rõ rệt mức độ căng thẳng trong năm đầu tiên và tăng chi tiêu chủ yếu cho thực phẩm, tiền thuê nhà.
Tuy nhiên, Altman cũng thừa nhận tiền mặt không giải quyết được các vấn đề cốt lõi như chi phí y tế hay nhà ở. Do đó, ông đang phát triển mạng định danh Worldcoin để làm nền tảng phân phối tiền, đồng thời đề xuất ý tưởng “quyền truy cập tính toán cơ bản”. Theo đó, thay vì nhận tiền, người dân sẽ được cấp quyền sử dụng tài nguyên AI để tự tạo ra giá trị.
Tỷ phú Elon Musk cũng chung góc nhìn. Ông cho rằng AI và robot sẽ tạo ra sự dư thừa hàng hóa, khiến công việc trở thành một lựa chọn thay vì nghĩa vụ để mưu sinh. Musk gọi đây là “thu nhập cao phổ quát”, nơi con người tự do hơn trong việc sử dụng thời gian và tiền bạc.
Dưới góc độ đầu tư, nhà tài phiệt Vinod Khosla đánh giá AI khác biệt hoàn toàn với internet hay điện thoại. Nếu các công nghệ cũ hỗ trợ con người, thì AI lại “khuếch đại trí não” giống như động cơ hơi nước từng thay thế sức cơ bắp.
Điều này khiến lao động con người trở nên chậm chạp và đắt đỏ hơn, biến UBI thành một “tấm lưới an toàn” bắt buộc phải có.
AI tạo của cải, nhưng bài toán phân bổ vẫn bỏ ngỏ
Dù nhận được sự ủng hộ từ giới tinh hoa, UBI vẫn vấp phải nhiều tranh cãi. Các ý kiến phản đối lo ngại chính sách này sẽ làm giảm động lực làm việc, đồng thời tạo gánh nặng khổng lồ lên ngân sách và tiền thuế.
CEO Anthropic Dario Amodei nhận định UBI chỉ là một phần rất nhỏ của lời giải. Theo ông, AI sẽ thay đổi thế giới ở mức căn bản, đòi hỏi nhân loại phải có những cách tiếp cận toàn diện và chưa từng có tiền lệ để giải quyết bất bình đẳng.
Trong khi đó, “cha đỡ đầu AI” Geoffrey Hinton đã trực tiếp khuyến nghị chính phủ Anh nên xem xét UBI trước nguy cơ mất việc làm trên diện rộng.
Thực tế thị trường lao động đang chứng minh những lo ngại này là có cơ sở. Nghiên cứu năm 2026 của Motion Recruitment chỉ ra rằng AI đang làm đình trệ việc tuyển dụng ở các vị trí đầu vào. Mức lương ngành công nghệ nhìn chung đi ngang, ngoại trừ sự tăng vọt ở một số vai trò chuyên biệt như kỹ sư AI.
Khoảng cách giữa việc làm bị phá hủy và việc làm mới được tạo ra đang ngày càng nới rộng. Năng suất khổng lồ từ AI chắc chắn sẽ tạo ra lượng của cải lớn chưa từng có, nhưng cơ chế nào để phân bổ dòng tiền đó vào túi người dân vẫn là một dấu hỏi.
Như nhà kinh tế trưởng Daniel Zhao của Glassdoor chia sẻ trên CNBC, tốc độ thay đổi chóng mặt đang tạo ra một bầu không khí bất an chưa từng có. “Đây là một làn sóng công nghệ khá đặc biệt bởi chính những người tham gia tạo ra nó lại đang cảm thấy lo lắng và mắc kẹt”, ông nhận định.
Tại phiên họp thường niên diễn ra lần đầu tiên sau khi niêm yết vào ngày 21/4, nhiều cổ đông đã thắc mắc về nguyên nhân Nông nghiệp Hòa Phát đặt kế hoạch kinh doanh đi lùi trong năm 2026. Theo đó, doanh nghiệp dự kiến ghi nhận doanh thu 7.200 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 1.005 tỷ, giảm lần lượt 11% và 37% so với năm trước.
Báo cáo đến đại hội, bà Phạm Thị Hồng Vân, Tổng giám đốc công ty, cho biết nhiều cổ đông có thể "sững sờ" với thông tin này nhưng kịch bản kinh doanh được xây dựng dựa trên các đánh giá thận trọng từ bối cảnh thị trường. CEO này cho biết căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến ngành chăn nuôi.
Sau các cuộc xung đột, giá dầu biến động mạnh trong tháng 3 đã khiến chi phí logistics và nhập khẩu nguyên liệu sản xuất đi lên. Bên cạnh đó, giá phân bón cũng leo thang theo giá năng lượng, làm hoạt động trồng ngô và đậu tương bị tác động mạnh, những nguyên liệu chính cho thức ăn chăn nuôi.
Nói thêm về bối cảnh kinh doanh năm 2026, ông Nguyễn Việt Thắng, Chủ tịch Nông nghiệp Hòa Phát, nhận định giá năng lượng tăng trong thời gian qua chưa phản ánh đầy đủ vào nền kinh tế trong quý I. "Các rủi ro này vẫn tồn tại độ trễ từ lượng hàng tồn kho vẫn còn, đặc biệt với xăng dầu", ông Thắng chia sẻ.
Sang quý II và quý III, ông Thắng dự báo tác động từ câu chuyện xăng dầu sẽ rõ ràng hơn, tạo áp lực lên chỉ số lạm phát. Trong bối cảnh đó, chi phí sản xuất có khả năng leo thang, khiến giá heo có thể cải thiện 7-8%.
Vì vậy, ông cho biết công ty có thể đẩy giá bán heo lên, nhưng vẫn phụ thuộc vào cung - cầu thị trường. Theo ông Thắng, đặc thù của ngành heo là quý III thường có giá thấp nhất, trong khi quý IV và quý I thuận lợi hơn. Trên cơ sở đó, kế hoạch được xây dựng phù hợp với các yếu tố này.
Bên cạnh yếu tố thị trường, rủi ro dịch bệnh tiếp tục là thách thức lớn trong năm 2026, theo Tổng giám đốc Nông nghiệp Hòa Phát. Dịch tả lợn châu Phi (ASF) vẫn chưa được kiểm soát hoàn toàn. Tại Việt Nam, bệnh này diễn biến phức tạp hơn một số quốc gia trong khu vực do xuất hiện chủng tái tổ hợp giữa tuýp 1 và tuýp 2 - loại có độc lực cao và kéo dài. Đây tiếp tục là một ẩn số đáng lo ngại với ngành.
Ngoài ra, lãnh đạo Nông nghiệp Hòa Phát cũng lưu ý ngành chăn nuôi có tính chu kỳ rõ rệt, với các giai đoạn đỉnh rơi vào các năm 2015, 2020 và 2025. Việc xây dựng kế hoạch năm 2026 đã tính đến đặc điểm này.
Dù đối mặt nhiều thách thức, bà Phạm Thị Hồng Vân cho rằng Nông nghiệp Hòa Phát vẫn có những lợi thế nhất định. Công ty đã xây dựng sẵn nền tảng chuỗi chăn nuôi khép kín theo hướng an toàn sinh học. Nhờ đó, nếu phát sinh dịch bệnh mới, tác động đến hoạt động của doanh nghiệp được dự báo không đáng kể.
Chia sẻ đến các cổ đông về kết quả kinh doanh quý I, lãnh đạo Nông nghiệp Hòa Phát cho biết công ty đạt 1.813 tỷ đồng, giảm 10,8% so với thực hiện năm ngoái. Lợi nhuận gộp cũng đi xuống 1,2% so với quý I/2025. Trừ các chi phí, doanh nghiệp lãi sau thuế 345 tỷ đồng, tương đương 34,3% kế hoạch năm.
Theo chia sẻ của Tổng giám đốc, kết quả kinh doanh quý I/2026 giảm so với cùng kỳ chủ yếu đến từ hai yếu tố là giá heo và sản lượng. Theo đó, giá heo bình quân quý I/2025 ở mức khoảng 67.000-70.000 đồng, trong khi quý I chỉ còn 66.000 đồng. Bên cạnh đó, sản lượng sản xuất của công ty sụt giảm vì trang trại Mỹ Đức vừa được cải tạo xong.
- Sáng 14-4 (theo giờ Việt Nam), giá dầu WTI ở mức 96,27 USD/thùng, giảm 7% so với cùng thời điểm hôm qua. Trong khi giá dầu Brent của Mỹ ở mức 96,77 USD/thùng, giảm khoảng 5%.
- Giá dầu đảo chiều, chỉ số đồng USD (DXY) cũng đi xuống, chỉ còn 98,35 điểm, giảm 0,07% sao với kết phiên trước.
- Giá vàng, bạc biến động ngược chiều với chỉ số USD và giá dầu. Theo đó giá vàng sáng nay tăng lên 4.765 USD/ounce, cao hơn cùng thời điểm sáng qua cả 100 USD. Còn giá bạc leo lại mốc 76 USD, sau khi về giá 74 USD hôm qua.
- Hứng khởi không kém diễn ra ở thị trường chứng khoán Mỹ. Phiên giao dịch ngày 13-4 khép lại với chỉ số S&P 500 tăng 1,02%, lên 6.886 điểm. Nasdaq Composite tăng 1,23%, đóng cửa tại 23.184 điểm. Trong khi đó, chỉ số trung bình công nghiệp Dow Jones tăng 302 điểm, tương đương 0,63%, chốt phiên ở mức 48.218,25 điểm.
Đáng chú ý, chỉ số gồm 30 cổ phiếu này đã đảo chiều phục hồi mạnh sau khi có thời điểm giảm hơn 400 điểm, tương đương khoảng 0,9% vào đầu phiên. Tương tự, S&P 500 từng mất 0,4%, còn Nasdaq Composite giảm 0,5% trước khi bật tăng trở lại.
- Trong nước, sau ba tuần liên tiếp đi lên, thị trường chứng khoán trong nước chịu áp lực điều chỉnh ngay từ đầu phiên giao dịch đầu tuần, trước thông tin đàm phán giữa Mỹ và Iran không đạt kết quả, kéo giá dầu bật tăng trở lại vượt mốc 100 USD/thùng.
VN-Index mở cửa với khoảng trống giảm giá, lùi về vùng 1.730 điểm, trước khi phục hồi tích cực nhờ lực đỡ từ nhóm cổ phiếu bất động sản.
Dù vậy, kết phiên 13-4, VN-Index tăng 8,96 điểm (0,51%), lên 1.758,56 điểm, tiếp tục duy trì trên ngưỡng hỗ trợ tâm lý 1.700 điểm.
Trong khi đó, chỉ số VN30 diễn biến kém tích cực hơn, giảm 2,57 điểm (0,13%) xuống 1.925,66 điểm, song vẫn giữ được vùng hỗ trợ 1.900 điểm.
- Theo báo cáo thường niên 2025 của Vinhomes (VHM) vừa công bố, cổ phiếu VHM lại tăng hơn 200% trong năm 2025, đạt 124.000 đồng/cổ phiếu vào cuối năm, đưa vốn hóa lên khoảng 19,4 tỉ USD (gần 509.000 tỉ đồng).
- Công ty CP Đầu tư Thương mại SMC (SMC) vừa công bố danh sách ứng viên hợp lệ cho vị trí thành viên Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát nhiệm kỳ 2026-2031.
Danh sách ứng viên HĐQT gồm 5 người, trong đó có ba thành viên đương nhiệm nhiệm kỳ 2020-2025 là ông Phạm Hoàng Anh (chủ tịch HĐQT, sinh năm 1991), ông Kishimoto Hideki (1969) và ông Hoàng Trung Dũng (1987). Hai ứng viên mới được đề cử là ông Nguyễn Ngọc Đăng Khoa (1991) và ông Lê Quang Hải (1979).
Đáng chú ý, ông Lê Quang Hải là em trai ông Lê Quang Vinh, hiện giữ chức tổng giám đốc Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank).
- Quỹ đầu tư Cổ phiếu Hưng Thịnh VinaCapital đã mua thêm 400.000 cổ phiếu TNG, nâng tỉ lệ sở hữu tại doanh nghiệp dệt may này từ 1,29% lên gần 1,6%.
Sau giao dịch, quỹ này cùng các quỹ liên quan thuộc VinaCapital nắm giữ tổng cộng hơn 6,74 triệu cổ phiếu TNG, tương ứng 5,24% vốn điều lệ, qua đó trở thành cổ đông lớn của doanh nghiệp.
Năm 2025, Vietjet ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực, vượt kế hoạch đề ra trong đó có những con số ấn tượng:
- Khai thác 135 tàu bay, trong đó 101 tàu bay tại Việt Nam, vận hành 254 đường bay.
- Vận chuyển 28,2 triệu hành khách, hơn 153.000 chuyến bay.
- Doanh thu hợp nhất: 82.093 tỷ đồng
- Lợi nhuận sau thuế: 2.123 tỷ đồng (+51,2%, đạt 120% kế hoạch).
- Đóng góp ngân sách trực tiếp và gián tiếp: 10.537 tỷ đồng.
- Đặt mua 100 tàu bay A321neo cùng 50 quyền chọn mua bổ sung với Airbus.
- Đặt mua 20 tàu bay thân rộng Airbus A330neo, Vietjet thuộc nhóm các hãng hàng không có đơn đặt hàng tàu bay lớn nhất thế giới.
Những con số này phản ánh năng lực vận hành hiệu quả, an toàn, tin cậy, sức bật tăng trưởng và khả năng thích ứng vượt trội trong bối cảnh ngành hàng không toàn cầu nhiều biến động.
Bước vào năm 2026, Vietjet kiên định chiến lược: "Bay khắp thế giới - Vươn tầm cao mới", với các trụ cột chính như mở rộng mạng bay quốc tế, đặc biệt hướng tới các thị trường trọng điểm như châu Âu, Hoa Kỳ.
Cùng với đó hãng cũng sẽ phát triển đội tàu bay hiện đại, với Airbus A321neo, A330neo, Boeing 737-8 và các hợp tác chiến lược với Rolls-Royce, CFM, Prat & Whithney.
Vietjet chú trọng đầu tư đội tàu bay thân rộng, đầu tư khoang hạng Bussines, được khách hàng đánh giá cao, nhất là trên các đường bay dài.
Ở lĩnh vực tài chính, Vietjet tiên phong cùng Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM sáng lập Trung tâm Tài chính Hàng không quốc tế.
Thành viên HĐQT độc lập Vietjet - Nguyên Phó Thủ tướng CHLB Đức Philipp Rösler chia sẻ: "Việc mở rộng mạng bay tới châu Âu đã được Vietjet chuẩn bị từ lâu. Với mô hình kết hợp giữa quản trị chi phí hiệu quả và các yếu tố dịch vụ cần thiết, Vietjet sẽ duy trì lợi thế cạnh tranh về chi phí, đồng thời mang tới trải nghiệm tốt đẹp cho hành khách trên các đường bay dài".
Đầu tư cho tương lai - Tối ưu vận hành, gia tăng hiệu quả
Song song tăng trưởng, Vietjet cũng tập trung xây dựng nền tảng dài hạn như: Đầu tư Trung tâm bảo dưỡng tàu bay (MRO) tại Long Thành. Trước đó Vietjet đã triển khai tự phục vụ mặt đất tại hai sân bay lớn là Nội Bài và Tân Sơn Nhất, tối ưu chi phí vận hành.
Học viện Hàng không Vietjet (VJAA) sẽ được phát triển để chủ động nguồn nhân lực chất lượng cao, trong năm 2025 học viện đã tổ chức 15.198 khóa học cho 162.100 học viên, tăng lần lượt 53% và 30% so với năm 2024.
Ngoài ra, Vietjet cũng sẽ đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ phụ trợ nhằm gia tăng doanh thu và tăng cường hợp tác tài chính - công nghệ với các đối tác toàn cầu.
Với những hoạt động tích cực mang lại hiệu quả đã giúp Vietjet đạt những giải thưởng uy tín trong năm qua như:
- Top 10 hãng hàng không chi phí thấp an toàn nhất năm 2025 do AirlineRatings trao tặng.
- Giải thưởng Bền vững toàn cầu 2025 (Sustainability Awards) do AirlineRatings vinh danh.
- Top các hãng hàng không có giá trị thương hiệu hàng đầu Đông Nam Á theo đánh giá của Brand Finance.
- Top 50 Công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam 2025 do Forbes Vietnam bình chọn.
- Hãng hàng không có mức phát thải thấp nhất đối với các chuyến bay khai thác trong khu vực Đông Nam Á, theo báo cáo Flight Emissions Review 2025 của Cirium.
Cũng tại Đại hội đồng cổ đông đã thông qua việc chia cổ tức 30% bằng cổ phiếu và bầu 2 thành viên HĐQT mới giàu kinh nghiệm.
Vietjet tiếp tục cam kết tăng trưởng gắn với hiệu quả, mở rộng gắn với kỷ luật tài chính, và phát triển gắn với giá trị bền vững cho cổ đông.
Phát biểu tại Đại hội, Chủ tịch Vietjet - Tiến sĩ Nguyễn Thị Phương Thảo chia sẻ: "Vietjet không chỉ vận chuyển hành khách, chúng tôi kết nối những nền kinh tế, những giấc mơ và tương lai. Tầm nhìn của Vietjet là tầm nhìn nhiều thập kỷ. Khi cổ đông đặt niềm tin, chúng tôi cam kết mang lại giá trị không chỉ bằng kết quả hôm nay, mà bằng một tương lai tăng trưởng bền vững, kỷ luật và nhiều cơ hội. Thế giới càng rộng mở, Vietjet càng bay xa".
Vietjet không chỉ là một cổ phiếu tăng trưởng, mà là một câu chuyện đầu tư dài hạn gắn với sự dịch chuyển của hàng không và kinh tế toàn cầu.
