Ngay từ mờ sáng ngày đầu tiên của Tết Chôl Chnăm Thmây, không khí tại các ngôi chùa của đồng bào Khmer đã trở nên rộn ràng hơn bao giờ hết. Tại chùa Hang (tọa lạc xã Châu Thành, Vĩnh Long), nhiều tín đồ từ khắp nơi đã tề tựu về từ rất sớm.
Người mang lúa gạo, hoa quả; người tất bật dọn dẹp khuôn viên; trong khi các sư sãi đang gấp rút trang trí hoa và bày biện mâm cúng. Tất cả tạo nên một khung cảnh sinh hoạt văn hóa cộng đồng tín ngưỡng và rực rỡ sắc màu của đồng bào Khmer.
Bạn Võ Thị Minh Thơ (23 tuổi, ngụ xã Song Lộc, Vĩnh Long) chia sẻ: “Năm nào cũng vậy, được về chùa Hang những ngày này tết, em phụ giúp dọn dẹp, chuẩn bị hoa cúng dường là niềm vui, niềm hạnh phúc của mình. Giới trẻ trong phum sóc ai cũng háo hức, không chỉ để cầu bình an cho gia đình mà còn để giữ gìn truyền thống tốt đẹp của tết cổ truyền của đồng bào”.
Tại khoảng sân rộng ở chùa Hang, các sư sãi trẻ đang tất bật chuẩn bị những màn vải vàng thắm để trang trí khu vực thờ phụng thổ địa, thổ công. Chín bậc thang hướng từ dưới lên cao được sắp xếp trang trọng, hoa quả cũng được bày biện một cách ngay ngắn.
Còn tại khu vực núi thờ (núi đất) trưng bày biểu tượng 12 con giáp tượng trưng cho năm tuổi, người dân tìm đến linh vật mang tuổi của mình để thành tâm cầu mong hạnh phúc và bình an. Bạn Sơn Thị Thu Thảo (23 tuổi, ngụ xã Châu Thành) phấn khởi nói: “Năm nào em cũng về chùa dịp tết cổ truyền này để cầu mong cho gia đình có thật nhiều sức khỏe, công việc trong năm mới được hanh thông”.
Phía trước khu vực 12 con giáp là tượng Chư thiên và linh vật năm mới, đại diện cho 7 vị Chư thiên luân phiên nhau xuống trần gian cai quản, mỗi năm một lần.
Nếu như những người trẻ mang đến sức sống, sự nhiệt huyết thì các bậc cao niên lại là những “bóng mát” gìn giữ hồn cốt của phum sóc. Ông Thạch Đường Phi (70 tuổi) đã thức dậy từ lúc gà chưa gáy để nổi lửa nấu nướng. Đôi bàn tay dạn dày sương gió của ông thoăn thoắt đảo nồi cà ri thơm lừng, tất bật chuẩn bị những mâm cơm tươm tất nhất để dâng lên chư tăng.
Sư cả Thạch Suông, Trụ trì chùa Hang, không giấu được niềm hoan hỉ chia sẻ, Tết Chôl Chnăm Thmây là lễ hội lớn nhất và có ý nghĩa thiêng liêng nhất trong năm của đồng bào Khmer. Bà con tề tựu về chùa dâng cơm, cúng quả không chỉ thể hiện lòng thành kính với phật pháp, báo hiếu ông bà tổ tiên mà còn là dịp để cộng đồng thắt chặt tình đoàn kết. Nhìn bà con hoan hỉ, từ người già đến người trẻ đều thành tâm vui vẻ, với ước nguyện cầu mong một năm mới mùa màng bội thu, phum sóc bình yên, nhà chùa rất trân trọng nét đẹp văn hóa truyền thống này.
Tại một phum sóc gần khu vực chùa Hang, đông đảo Phật tử cũng đã tụ họp trên một khoảng sân rộng, cùng nhau dựng cổng chào, lập gian thờ và bàn thờ trước sân. Người dân đem cơm, nước uống, người mang nhang đèn… đến để làm lễ cúng bái trong ngày đầu năm mới. Mỗi người một việc, tạo nên không khí vừa vui tươi, vừa trang trọng.
Bà Kim Sa Ra (72 tuổi, xã Châu Thành) mỉm cười nói: “Đầu năm mới, bà con trong phum sóc rủ nhau làm lễ cúng tươm tất để tạ ơn chư thiên, đất trời đã che chở trong năm qua, đồng thời cầu mong một năm mới mưa thuận gió hòa, con cháu làm ăn phát đạt, gia đạo bình an”.
Hòa chung không khí rộn ràng của ngày mùng 1 tết, tại chùa Chông Pray (xã Tập Sơn, Vĩnh Long), nghi thức đọc kinh đầu năm mới cũng diễn ra hết sức trang trọng.
Sư sãi Kim Thành Công cho biết, tiếng kinh cầu an đầu năm là nghi thức thiêng liêng không thể thiếu, nhằm cầu chúc cho bá tánh vạn sự kiết tường, xua tan những điều không may mắn của năm cũ và rước tài lộc, phước lành vào phum sóc trong năm mới.
Tết Chôl Chnăm Thmây của đồng bào Khmer thật đầm ấm, trọn vẹn của niềm tin tín ngưỡng và tình đoàn kết cộng đồng. Những nụ cười rạng rỡ đọng lại nơi phum sóc như một lời thầm nguyện xua đi mọi nhọc nhằn của năm cũ, cùng nhau vững tin bước vào một năm mới bình an, mưa thuận gió hòa và đón những mùa vàng bội thu.
Trên mạng xã hội vừa qua, hình ảnh sứa và sâu biển dạt vào biển Vũng Tàu, nhất là khu vực Bãi Sau được đăng tải rộng rãi, kéo theo không ít lo ngại. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, tình hình kể trên đã giảm và gần như hết hẳn, song vẫn không ít người chưa hết lo lắng khi lên kế hoạch tắm biển dịp nghỉ lễ 30.4-1.5.
Chị Lê Minh Châu (30 tuổi), ở đường Nguyễn Hữu Cảnh, P.Thạnh Mỹ Tây, TP.HCM, cho biết gia đình chuẩn bị du lịch Vũng Tàu. "Thật ra mình cũng có lo, nhất là có con nhỏ nên sợ da bé nhạy cảm, lỡ chạm phải rồi ngứa, nổi mẩn thì tội", chị chia sẻ.
Sau khi tự tìm hiểu, hỏi han trên các hội nhóm du lịch, chị Châu thấy cuối tháng 4 tình trạng sâu, sứa đã bớt nhiều nên yên tâm hơn. "Chuyến này đã lên kế hoạch từ trước, dạo này nóng bức, nghỉ lễ mới có dịp cả nhà đi biển tắm mát nên vẫn quyết định đi. Nhưng mình sẽ cẩn thận hơn, chuẩn bị cho con đồ bơi dài tay, gel bôi dịu da, thuốc bôi côn trùng, khăn và nước sạch để dùng khi cần".
Khác với tâm lý của các gia đình có con nhỏ, nhiều bạn trẻ tỏ ra khá thoải mái. Nguyễn Hùng Thuận, sinh viên Trường ĐH Văn Lang TP.HCM, đang háo hức chờ chuyến đi. "Trong nhóm mình có một bạn là người địa phương, bạn đó nói cuối tháng 4 trở đi thì đỡ hơn nhiều rồi, nước trong đẹp nên tụi mình cũng không lo lắng gì", Thuận chia sẻ. Theo Thuận, cả nhóm sẽ chú ý quan sát nước biển trước khi xuống, ưu tiên những chỗ nước trong và khu vực đông người tắm.
Chiều 26.4, trao đổi với người viết qua điện thoại, ông Lê Anh Quỳnh, Giám đốc Trung tâm cung ứng dịch vụ công P.Vũng Tàu, cho biết tình trạng sâu, sứa biển mà nhiều du khách quan tâm ở bãi biển đã không còn đáng lo.
"Đó là hiện tượng có theo mùa, theo thời tiết. Hiện tại thì thời tiết đẹp, sâu sứa cũng đã hết nên mọi người có thể yên tâm đến biển vui chơi. Dù vậy, người dân khi đi tắm biển vẫn nên có sự chuẩn bị cẩn thận để đề phòng", ông cho hay.
Ông Quỳnh còn cho biết thêm địa phương đã có bố trí lực lượng cứu hộ luôn túc trực để đảm bảo an toàn khu vực biển, sẵn sàng hỗ trợ khi cần.
Trong trường hợp chẳng may vẫn bị chạm phải sâu, sứa khi xuống nước tắm và gặp phản ứng, người dân cần biết rõ những điều cần làm. Theo bác sĩ Mai Tấn Phúc, Khoa Khám bệnh, Bệnh viện Hoàn Mỹ Sài Gòn (TP.HCM), sứa hoặc sâu biển thường gây viêm da kích ứng. "Đó là dạng viêm biểu hiện ngay khi tiếp xúc, mức độ tuỳ thời gian và độc tính. Ngoài biểu hiện viêm, nạn nhân còn có nguy cơ sốc phản vệ hoặc sốc đau nên không thể chủ quan".
Về sơ cứu ban đầu, bác sĩ Phúc khuyên cần di chuyển nạn nhân đến vùng an toàn nhanh nhất có thể, rửa sạch vết thương, có thể chườm đá nếu đau rát nhiều. Nếu nạn nhân vẫn ổn định, có thể dùng các loại thuốc kháng sinh, kháng viêm thoa vài ngày. Bác sĩ Phúc nhấn mạnh điều quan trọng nhất là loại bỏ nhanh nguyên nhân gây viêm và tránh xa khu vực nguy hiểm.
"Tuy nhiên, khi xuất hiện các dấu hiệu dị ứng nặng như nổi mề đay toàn thân, khó thở, lên cơn hen suyễn, chóng mặt, nôn ói, mất ý thức hoặc kích động, cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được xử trí kịp thời", bác sĩ khuyến cáo.
Với du khách chuẩn bị đi tắm biển, đặc biệt là người có cơ địa dị ứng và các gia đình có con nhỏ, bác sĩ Phúc nhắc nhở phòng ngừa: "Không tắm lúc có sứa hoặc sâu xuất hiện, nếu chẳng may bị viêm da thì sơ cứu nhanh và đúng cách, sau đó tiếp tục chăm sóc vết thương theo chỉ định của nhân viên y tế".
Dịp nghỉ lễ 30.4 và 1.5 năm nay, P.Vũng Tàu, nơi có biển, vẫn là một trong những điểm đến được nhiều gia đình và bạn trẻ ưu tiên lựa chọn vì dễ di chuyển và chi phí hợp lý. Để chuyến đi trọn vẹn, du khách nên theo dõi thông tin từ ban quản lý bãi tắm, quan sát kỹ mặt nước trước khi xuống biển và cẩn trọng để có những ngày nghỉ lễ an toàn, thoải mái.
Ở tuổi 26, Lê Minh Huyền (quê Hà Nội, hiện sống tại P.Tân Lập, TP.Nha Trang cũ; nay là P.Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) lựa chọn công việc biểu diễn "nàng tiên cá" tại thủy cung VinWonders Nha Trang (đảo Hòn Tre, tỉnh Khánh Hòa). Ít ai biết rằng trước đó cô từng biểu diễn tại thủy cung Thiên đường Bảo Sơn (P.An Khánh, TP.Hà Nội) và thủy cung ở The Beijing Andover Taipingyang Under Water World (Bắc Kinh, Trung Quốc).
Huyền cho biết cơ duyên đến với nghề bắt đầu từ sự tò mò từ nhỏ về việc làm thế nào để trở thành "nàng tiên cá" ngoài đời thực. Sau này, khi theo đuổi bộ môn lặn tự do, cô có cơ hội tiếp xúc với những người làm nghề và dần được truyền cảm hứng.
"Công việc này không phổ biến nên cơ hội không nhiều. Mình may mắn được thử sức và bén duyên", Huyền chia sẻ. "Nàng tiên cá" này cũng cho biết lần đầu khoác lên mình trang phục và xuống nước biểu diễn không thể giấu được cảm xúc hồi hộp. "Khi nhìn qua lớp kính thấy khán giả đang theo dõi, mình có cảm giác như đang sống trong chính giấc mơ của mình", Huyền nói.
Cũng theo Huyền, để theo nghề, người biểu diễn phải rèn luyện nhiều kỹ năng như nín thở, thở phục hồi, kiểm soát chuyển động cơ thể dưới nước; việc giữ thăng bằng khi đứng nước trong bộ trang phục nặng cùng monofin (chân vịt đơn) gần 3 kg cũng là một thử thách lớn.
Một ngày làm việc của Huyền bắt đầu từ 8 giờ 15, cô biểu diễn 3 ca/ngày, mỗi ca kéo dài khoảng 15 phút vào các khung giờ 9 giờ 30, 11 giờ 30 và 14 giờ. Trước mỗi ca, cô phải check-in (thông báo hiện diện) 2 lần để chuẩn bị, sau đó thay đồ, nghỉ ngơi giữa các ca và kết thúc công việc vào khoảng 15 giờ, bao gồm cả việc vệ sinh, bảo quản trang phục.
Ngoài công việc biểu diễn, Huyền còn kinh doanh các sản phẩm liên quan đến lặn và đồ "tiên cá", đồng thời làm nội dung trên mạng xã hội để tận dụng quỹ thời gian trống.
Theo Huyền, khó khăn lớn nhất của nghề là điều kiện làm việc, đặc biệt vào mùa lạnh. Khi nhiệt độ xuống thấp, nước trong bể trở nên lạnh hơn nhưng không thể làm ấm do ảnh hưởng đến môi trường sống của sinh vật.
"Có những ngày nhiệt độ dưới 20 độ C, nước rất lạnh nhưng mình vẫn phải giữ thần thái để hoàn thành phần biểu diễn", Huyền chia sẻ. Bên cạnh đó, công việc dưới nước tiềm ẩn nhiều rủi ro như chuột rút, sự cố sức khỏe hoặc các tình huống bất ngờ. Huyền từng chứng kiến đồng nghiệp gặp tình trạng chuột rút nhưng vẫn phải cố gắng hoàn thành phần diễn.
Một sự cố đáng nhớ khác xảy ra khi trang phục gặp trục trặc trong lúc biểu diễn, dù đã kiểm tra trước, cô vẫn phải xử lý nhanh trong điều kiện không có điểm tựa. "Lúc đó rất áp lực, nhưng mình phải giữ bình tĩnh để đảm bảo phần trình diễn", Huyền nói.
Ở góc nhìn người trong nghề, Phạm Quốc Hoàn (còn được gọi là Quốc ú nu, 35 tuổi, P.Bắc Giang, tỉnh Bắc Ninh), hiện là người biểu diễn "nam tiên cá" tại thủy cung Lotte World (Tây Hồ, TP.Hà Nội), cho rằng để trở thành "tiên cá chuyên nghiệp" cần đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ năng, đồng thời xây dựng hình ảnh tích cực gắn với thông điệp bảo vệ môi trường biển.
Theo anh Hoàn, rủi ro là điều khó tránh khỏi nếu không được trang bị đầy đủ kiến thức. "Người biểu diễn có thể gặp tình trạng hạ thân nhiệt, va chạm do hạn chế tầm nhìn hoặc choáng váng nếu không kiểm soát tốt nhịp thở. Đây là môi trường đòi hỏi phải luyện tập nghiêm túc và đảm bảo an toàn", anh nói.
Về thu nhập, Huyền cho biết nếu làm toàn thời gian, mức lương dao động từ 15 đến hơn 20 triệu đồng/tháng, tùy vào số ca diễn và thể trạng. Dù có thể đảm bảo cuộc sống cá nhân, cô cho rằng mức thu nhập này vẫn chưa tương xứng với những yêu cầu và rủi ro của nghề.
Trong khi đó, Trịnh Bảo Ngọc (ở P.Tân Bình, TP.HCM) nhận định đây là công việc đòi hỏi sức khỏe và sự khéo léo. "Việc phải lặn dưới nước trong thời gian dài không hề đơn giản", chị nói, đồng thời cho biết các em nhỏ thường rất thích thú khi được nhìn thấy "nàng tiên cá" ngoài đời thực.
Ở góc nhìn khán giả, Dương Văn Hùng (làng Đanh, xã Thành Công, tỉnh Thái Nguyên) cho biết từng đưa gia đình đi tham quan thủy cung tại Hà Nội và ấn tượng với tiết mục này. "Khi biết có biểu diễn nàng tiên cá, các con tôi rất háo hức và đứng chờ để xem. Khi các bạn bơi xuống, hình ảnh rất đẹp và cuốn hút", anh chia sẻ.
Trần Hạnh Nguyên, thủ khoa Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn - ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2024, khẳng định như vậy khi nhắc đến áp lực đồng trang lứa - "kẻ thù" âm thầm nhưng rất nguy hiểm của kỳ thi nếu thí sinh không biết cách vượt qua.
Từng rơi vào việc so sánh bản thân với bạn bè xung quanh, Hạnh Nguyên kể khi nhìn sang thấy bạn bè giải đề nhanh hơn hay sở hữu những điểm số cao, Nguyên thường cố sức làm bài đến tận khuya hay chỉ tập trung giải đề và bỏ qua việc ăn uống. Điều này ảnh hưởng đến sức khỏe của bản thân như mất ngủ, mệt mỏi, suy giảm khả năng tập trung và khả năng phản xạ trong phòng thi, biến những kiến thức vốn dĩ đã thuộc lòng trở nên xa lạ chỉ vì tâm lý hoảng loạn.
Để vượt qua áp lực đồng trang lứa, Nguyên cho biết đầu tiên hãy biến áp lực thành động lực bằng cách thử đổi góc nhìn của bản thân. Theo Nguyên, khi thấy bạn bè xung quanh học hành chăm chỉ, thay vì áp lực hay lo sợ bản thân không làm được, hãy thử suy nghĩ rằng mình cũng cần cố gắng một chút nữa để đạt được điều đó; hay họ làm được thì có nghĩa kiến thức này mình cũng có thể chinh phục…
"Các bạn hãy thử thay đổi góc nhìn và thử làm theo cách riêng của mình. Hãy thi đua với chính mình của ngày hôm qua. Nếu hôm nay bạn làm được một bài toán mà hôm qua chưa biết làm thì đó cũng là kết quả tốt rồi, đừng lo lắng vì như thế đã là một thành tựu", cô bạn thủ khoa khuyên.
Hạnh Nguyên cho rằng mỗi người đều có điểm mạnh, yếu riêng. Có người giỏi toán, có người lại giỏi viết văn và bạn cũng có thể giỏi ở một lĩnh vực nào đó. Thay vì ngồi áp lực hay lo sợ, hãy trau dồi thêm kỹ năng, kiến thức mới mà trước giờ bản thân chưa từng tiếp xúc, điều đó sẽ giúp bạn trở nên vững vàng hơn và có những kết quả tốt hơn.
Bên cạnh đó, Hạnh Nguyên mong mỗi thí sinh hãy chăm sóc bản thân thật tốt cả về sức khỏe tinh thần lẫn thể chất. Cô bạn thủ khoa nói: "Hãy dành cho bản thân những giờ giải lao, thư giãn, như đi dạo, nghe nhạc, xem những bộ phim mình yêu thích… và đặc biệt là ngủ đủ giấc. Những điều này sẽ giúp tinh thần trở nên tốt hơn và có năng lượng, tự tin hơn trong quá trình ôn thi".
Với một số kinh nghiệm của bản thân, Nguyên muốn nhắn gửi đến thí sinh: "Đừng so sánh bản thân mình với người khác, cũng như đừng lấy thước đo giá trị của người khác và đo chính mình. Mình tin bạn sẽ tìm ra được phiên bản tốt hơn của chính mình. Các bạn hãy tự tin và vững vàng hơn trên con đường sắp tới nhé. Mình chúc các bạn thành công".
