“Phe cánh tả cực đoan nói chúng ta không chiến thắng. Thật không thể tin nổi. Iran không còn quân đội. Tuyên bố kiểu họ, tôi cho rằng đó là phản quốc”, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong sự kiện chính trị bảo thủ ở khu The Villages tại Florida ngày 1/5.
Ông cũng đề cập chiến dịch quân sự chớp nhoáng tại Venezuela hồi tháng 1, gọi đây là một trong những chiến dịch vĩ đại nhất trong lịch sử. Tuy nhiên, ông cho biết không muốn tuyên bố chiến thắng tại Iran quá sớm khi các mục tiêu chưa hoàn tất, dù nhận định tình hình “đang diễn ra tương tự”.
Ông Trump nhiều lần tuyên bố Mỹ đã phá hủy hải quân Iran và nhấn mạnh hiệu quả của chiến lược phong tỏa các tàu ra vào cảng nước này. Dù vậy, Iran vẫn duy trì ảnh hưởng đối với eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược trong khu vực kiểm soát khoảng 20% lưu thông dầu mỏ toàn cầu trước chiến sự.
Cũng tại sự kiện The Villages, Tổng thống Trump mô tả việc hải quân Mỹ nổ súng và kiểm soát tàu hàng Iran M/V Touska hôm 19/4 “hời như cướp biển”. Ông kể rằng lực lượng Mỹ nã đạn pháo vào phòng động cơ của tàu hàng Iran để buộc nó dừng lại, sau đó sử dụng tàu kéo và đổ bộ để kiểm soát.
“Chúng tôi tiếp quản con tàu, tiếp quản hàng hóa, tiếp quản dầu. Đây là một vụ làm ăn rất hời. Chẳng ai ngờ có ngày chúng ta lại làm việc này, cứ như cướp biển”, ông nói.
Sau hơn hai tháng không kích và phong tỏa trên biển, Mỹ vẫn chưa khiến Iran từ bỏ chương trình hạt nhân hay mở lại eo biển Hormuz. Tiến trình đàm phán giữa hai bên tiếp tục bế tắc sau vòng tiếp xúc đầu tiên ở Islamabad ngày 11/4.
Trước khi rời Washington đến Florida, ông Trump nói không hài lòng với đề xuất mới nhất từ Iran nhằm chấm dứt chiến sự. Tổng thống Trump sau đó cho rằng Washington “có thể sẽ tốt hơn nếu không đạt được thỏa thuận nào” với Tehran. Ông khẳng định sẽ không rút quân sớm khỏi khu vực quanh Iran để tránh nguy cơ xung đột tái diễn trong vài năm tới.
Trong khi đó, giới chức Iran thông báo đã chuyển đề xuất đàm phán mới cho Mỹ vào ngày 30/4 thông qua Pakistan. Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei, người đứng đầu nhánh tư pháp Iran, khẳng định nước này “chưa bao giờ né tránh đàm phán”, song chắc chắn không chấp nhận hành động áp đặt. “Chúng tôi không muốn xung đột dưới bất cứ hình thức nào, chúng tôi không muốn chiến tranh hay để nó tiếp diễn”, ông Ejei nói.
Sự việc xảy ra sáng 29/4, khoảng 90 phút sau khi máy bay Boeing 737 của hãng hàng không United Airlines cất cánh từ San Francisco và đang chuẩn bị hạ cánh xuống thành phố San Diego. Máy bay khi đó chở theo 48 hành khách và 6 thành viên tổ bay.
Tổ bay tin rằng phi cơ đã va chạm với một thiết bị bay không người lái (drone) cỡ nhỏ ở độ cao khoảng 900 m. "Nó quá nhỏ nên tôi không thể xác định rõ. Vật thể đó màu đỏ và sáng bóng", phi công nói trong bản ghi âm điện đàm được giới chức Mỹ công bố.
Trước đó vài phút, tổ bay United Airlines cũng liên lạc với đài kiểm soát không lưu để hỏi liệu các phi công khác có phát hiện điều gì bất thường trên bầu trời hay không. "Tôi nghĩ rằng mình vừa thấy một vật thể nhỏ màu đỏ, chếch về phía bên phải và thấp hơn chúng tôi khoảng 300 m", người này cho biết.
Phát ngôn viên United Airlines xác nhận máy bay có thể đã va chạm với drone, nhấn mạnh sự việc không gây thiệt hại và thương vong.
"Chuyến bay số hiệu 1980 của United Airlines đã báo cáo nghi vấn drone xuất hiện trước khi hạ cánh xuống San Diego. Phi cơ đã hạ cánh an toàn, hành khách rời máy bay bình thường. Đội ngũ bảo trì đã kiểm tra kỹ lưỡng và không tìm thấy dấu vết hư hại nào", hãng hàng không Mỹ cho hay.
Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) nghiêm cấm sử dụng drone ở độ cao trên 120 m, trừ khi có giấy phép đặc biệt. Người điều khiển cũng phải tránh những vùng trời hạn chế, trong đó có khu vực xung quanh các sân bay.
"Lực lượng Mỹ đã giải cứu thành công thành viên phi hành đoàn mất tích của chiếc tiêm kích bị bắn rơi trên bầu trời Iran. Toàn bộ lực lượng tham gia chiến dịch đều đã trở về an toàn", một quan chức Mỹ giấu tên nói với Washington Post. Các hãng tin Mỹ khác như Fox, CNN, New York Times cũng đăng tải thông tin tương tự.
Hai thành viên tổ bay trên chiếc F-15E Strike Eagle đã phóng ghế thoát hiểm khi tiêm kích bị bắn hạ tại Iran ngày 3/4. Trong khi phi công được giải cứu nhanh chóng, sĩ quan điều khiển vũ khí, hay còn gọi là phi công buồng sau, đã mất tích. Sự việc khiến Mỹ kích hoạt chiến dịch tìm kiếm khẩn cấp.
Theo NY Times, chiến dịch giải cứu huy động hàng trăm lính đặc nhiệm, hàng chục máy bay chiến đấu, trực thăng cùng các năng lực tình báo mạng, không gian và nhiều phương tiện trinh sát khác. Các máy bay cường kích Mỹ liên tục dội bom và xả súng vào các đoàn xe của Iran nhằm ngăn họ tiếp cận khu vực phi công đang ẩn náu.
Một cuộc đấu súng đã nổ ra khi lực lượng Mỹ áp sát vị trí phi công, hai cựu quan chức quân đội cấp cao nắm rõ chiến dịch cho biết. Để phối hợp với lực lượng cứu hộ, phi công này được trang bị thiết bị phát tín hiệu định vị và hệ thống liên lạc bảo mật.
Theo kênh CNBC, trong phiên giao dịch sáng 30-4 (giờ Việt Nam), giá dầu Brent chuẩn quốc tế giao tháng 6 đã tăng hơn 3% đạt mức 121,65 USD/thùng, trong khi dầu West Texas Intermediate (WTI) của Mỹ tăng gần 2% lên mức 109,01 USD/thùng.
Trước đó một ngày, thị trường đã chứng kiến sự biến động dữ dội khi dầu Brent tăng 6% và WTI tăng 7%.
Đà tăng này diễn ra sau khi trang Axios đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump bác đề xuất của Iran về việc mở lại eo biển Hormuz, cho thấy Washington vẫn nỗ lực theo đuổi việc phong tỏa hải quân cho đến khi đạt được thỏa thuận hạt nhân rộng hơn.
Báo Wall Street Journal cũng dẫn nguồn quan chức Mỹ cho biết ông Trump đã yêu cầu chuẩn bị cho kịch bản phong tỏa các cảng biển của Iran kéo dài.
Trong khi đó trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tiếp tục có những phát ngôn cứng rắn: "Iran tốt hơn hết nên sớm khôn ngoan ra! Họ không biết cách ký kết một thỏa thuận phi hạt nhân".
Ông thậm chí còn đính kèm hình ảnh ông cầm súng với phông nền khói lửa, với thông điệp "Không còn Quý ngài tử tế nào nữa", làm gia tăng nỗi lo sợ về một cuộc xung đột vũ trang kéo dài tại Trung Đông.
Theo dữ liệu của LSEG, giá dầu Brent đã vọt lên mức cao nhất kể từ giữa năm 2022 sau khi xung đột tại Trung Đông làm gián đoạn nguồn cung.
Ngân hàng Goldman Sachs ước tính lượng dầu xuất khẩu qua eo biển Hormuz đã giảm xuống chỉ còn khoảng 4% so với mức bình thường, trong khi các cuộc đàm phán Mỹ - Iran đình trệ cùng với lệnh phong tỏa của Mỹ tiếp tục khiến dòng chảy năng lượng thêm bế tắc.
Các nhà phân tích cho biết việc xuất khẩu dầu Iran bị hạn chế và năng lực lưu trữ có giới hạn có thể khiến tình trạng gián đoạn nguồn cung trở nên nghiêm trọng hơn nếu phong tỏa kéo dài.
Họ cũng nhận định việc Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tăng sản lượng sau khi rời OPEC có khả năng chỉ diễn ra từ từ trong trung hạn, hơn là bù đắp tình trạng thiếu hụt trong ngắn hạn.
Dù vậy, Goldman Sachs cũng lưu ý về khả năng suy giảm nhu cầu đang xuất hiện. Tiêu thụ dầu toàn cầu trong tháng 4 có thể thấp hơn khoảng 3,6 triệu thùng/ngày so với tháng 2, chủ yếu do nhu cầu nhiên liệu hàng không và nguyên liệu hóa dầu suy yếu.
