Cơ quan Quản lý Quân dịch Mỹ (SSS), đơn vị phụ trách cơ sở dữ liệu những công dân là nam giới có thể được gọi nhập ngũ trong tình huống khẩn cấp, đã gửi đề xuất quy định mới về “tự động đăng ký” cho Văn phòng Thông tin và Các vấn đề Quy định thuộc Nhà Trắng hồi cuối tháng 3 và đang chờ phê duyệt cuối cùng.
Quy định này dựa vào Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng cho năm tài khóa 2026, được Tổng thống Donald Trump ký ban hành vào tháng 12/2025, trong đó yêu cầu chuyển từ cơ chế đăng ký theo sự chủ động của cá nhân sang tự động thông qua tích hợp dữ liệu liên bang.
Mỹ chưa kích hoạt lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc kể từ năm 1973 và từ đó chỉ tuyển những người tình nguyện ký hợp đồng phục vụ trong quân đội. Dù vậy, SSS vẫn duy trì hệ thống đăng ký nghĩa vụ quân sự để sẵn sàng trong trường hợp khẩn cấp.
Quy định mới dự kiến có hiệu lực từ tháng 12. SSS nói quy định “tự động đăng ký” này nhằm đơn giản hóa thủ tục và cho phép chính quyền liên bang điều chỉnh nguồn lực, chuyển chi phí từ các hoạt động tuyên truyền, vận động sang các mục tiêu củng cố năng lực sẵn sàng chiến đấu và huy động lực lượng.
Hệ thống tuyển quân của Mỹ được thiết lập từ năm 1917 dưới thời tổng thống Woodrow Wilson sau khi nước này tham gia Thế chiến I. Chế độ nghĩa vụ quân sự bắt buộc đã được đình chỉ vào năm 1975 dưới thời tổng thống Gerald Ford.
Đến năm 1980, tổng thống Jimmy Carter đưa ra cơ chế danh sách dự phòng là SSS để đảm bảo Mỹ có khả năng huy động quân số nhanh chóng trong trường hợp khẩn cấp.
Hiện nay, hầu hết nam công dân Mỹ và người nhập cư trong độ tuổi 18-25 phải tự đăng ký vào danh sách sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ quân sự trong vòng 30 ngày kể từ sinh nhật 18 tuổi. Họ cũng có thể đăng ký muộn đến trước khi tròn 26 tuổi. Những người không đăng ký có thể bị coi là vi phạm luật liên bang, đối mặt với các hình phạt như không đủ điều kiện tham gia các chương trình phúc lợi liên bang, bị phạt tới 250.000 USD hoặc tối đa 5 năm tù.
Tuy nhiên, tỷ lệ đăng ký đã giảm trong những năm gần đây, một phần do tùy chọn đăng ký bị loại khỏi các mẫu đơn vay vốn sinh viên liên bang từ năm 2022, vốn trước đó chiếm khoảng 1/4 số lượt đăng ký.
Với quy định mới, nam giới sẽ được tự động đưa vào hệ thống trong vòng 30 ngày sau khi đủ 18 tuổi, thông qua việc kết nối với các nguồn dữ liệu liên bang.
Tổng thống Mỹ không thể đơn phương quyết định áp dụng lệnh gọi nhập ngũ bắt buộc mà cần sự phê chuẩn của quốc hội. Nhà Trắng cho biết việc khôi phục chế độ nghĩa vụ quân sự “không phải là kế hoạch hiện tại”, dù vẫn để ngỏ các phương án trong tương lai.
"Tôi kêu gọi toàn thể thanh niên, giới văn nghệ sĩ, các vận động viên và nhà vô địch tham gia chiến dịch toàn quốc 'Hàng rào người của thanh niên Iran vì tương lai tươi sáng'. Vào 14h ngày 7/4, tại các nhà máy điện trên khắp cả nước, bất kể có đức tin hay quan điểm chính trị thế nào, chúng ta sẽ nắm tay nhau để khẳng định: tấn công cơ sở hạ tầng dân sự là tội ác chiến tranh", Thứ trưởng Bộ Thanh niên và Thể thao Iran Alireza Rahimi viết trên mạng xã hội X ngày 6/4.
Theo ông Rahimi, sáng kiến này nhằm thể hiện tinh thần đoàn kết dân tộc và ủng hộ lực lượng vũ trang chống lại những kẻ tấn công.
"Đó cũng sẽ là dấu hiệu cho thấy cam kết của giới trẻ trong việc bảo vệ cơ sở hạ tầng quốc gia và xây dựng tương lai tươi sáng", ông nêu thêm.
Bài đăng xuất hiện sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 4/4 cho Iran 48 giờ để đạt thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz nếu không muốn cơ sở hạ tầng dân sự, trong đó có cầu và nhà máy điện, bị tàn phá. Ông Trump sau đó lùi hạn chót đến trước 20h ngày 7/4 (7h ngày 8/4 giờ Hà Nội).
Giới chức Iran bác bỏ tối hậu thư, cảnh báo "mọi hành động liều lĩnh" của Mỹ sẽ khiến toàn khu vực "chìm trong biển lửa".
Iran phụ thuộc chủ yếu vào các nhà máy nhiệt điện, nơi tạo ra hơn 95% lượng điện năng cung cấp cho khoảng 40,6 triệu người sử dụng, trong đó có 32,3 triệu hộ gia đình, theo Bộ Năng lượng Iran. Các chuyên gia cho rằng việc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của Iran sẽ gây ra những hậu quả nặng nề đối với nước này.
Trong khi đó, Elai Rettig, trợ lý giáo sư về chính sách năng lượng tại Đại học Bar Ilan ở Israel, cho biết ngành điện Iran vốn bất ổn nên Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã tự đảm bảo nguồn điện dự phòng thông qua máy phát điện diesel và các nhà máy điện nhỏ đặt cạnh cơ sở của họ.
"Điều này đồng nghĩa các đợt mất điện diện rộng không chắc sẽ ngăn cản lực lượng này tiếp tục hoạt động và phóng tên lửa", chuyên gia Rettig nhận định.
Trước những lo ngại rằng tập kích các cơ sở dân sự có thể vi phạm luật pháp quốc tế, Thư ký Báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt tháng trước khẳng định quân đội Mỹ sẽ luôn hành động "trong khuôn khổ pháp luật". Bà giải thích rằng Tổng thống Trump đang gây sức ép để buộc Iran chấp nhận đàm phán, đồng thời cảnh báo năng lực quân sự của Mỹ "vượt xa tưởng tượng".
Ngày 11.5, Phó tổng thống Philippines bị luận tội sau khi Hạ viện thông qua đơn đề nghị với tỷ lệ 255 phiếu thuận trong số 318 nghị sĩ, vượt qua mức 1/3 cần thiết.
Theo Reuters, bà Sara Duterte bị cáo buộc sử dụng quỹ công sai mục đích, tích lũy tài sản không rõ nguồn gốc và đe dọa Tổng thống Ferdinand Marcos Jr, đệ nhất phu nhân Marie Louise Cacho Araneta Marcos và cựu Chủ tịch Hạ viện Martin Romualdez.
Bà Duterte đã bác bỏ các cáo buộc này.
Bước tiếp theo, Thượng viện Philippines sẽ mở phiên xét xử và nếu bị kết tội, bà Duterte sẽ bị phế truất và có thể mất tư cách tranh cử trọn đời. Vụ việc làm lung lay triển vọng trở thành tổng thống của bà vào năm 2028. Nữ chính trị gia đã công bố chiến dịch tranh cử hồi tháng 2.
Đây là lần thứ hai bà Sara Duterte bị Hạ viện Philippines luận tội. Tháng 2.2025, Hạ viện cũng thông qua đề nghị luận tội vị phó tổng thống nhưng Tòa án Tối cao sau đó tuyên bố đơn khiếu nại là vi hiến, do đó phiên xét xử đã không diễn ra. Tuy vậy, tòa án cho rằng quyết định không đồng nghĩa với việc miễn trừ các cáo buộc đối với bà Duterte. Tòa cũng quy định rằng những khiếu nại luận tội tiếp theo, nếu có, chỉ được nộp lên sau ngày 6.2.2026.
Bà Sara Duterte (48 tuổi) là con gái của cựu Tổng thống Rodrigo Duterte. Theo tờ Inquirer, bà Duterte là phó tổng thống đương nhiệm đầu tiên bị luận tội và là quan chức đầu tiên của Philippines bị luận tội 2 lần.
Theo hãng tin AFP, Bộ trưởng Giáo dục Singapore ngày 5-5 cho biết hình phạt đánh roi có thể được áp dụng đối với học sinh có hành vi bắt nạt hoặc bạo lực học đường theo hướng dẫn mới, nhưng chỉ được sử dụng như biện pháp cuối cùng và phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt.
Vấn đề đánh roi được đưa ra thảo luận tại Quốc hội Singapore ngày 5-5 sau khi các nghị sĩ đặt câu hỏi về cách áp dụng hình phạt này trong các vụ bắt nạt, bạo lực học đường.
Cuộc tranh luận diễn ra sau khi Bộ Giáo dục Singapore công bố hướng dẫn nghiêm khắc hơn đối với các hành vi sai phạm nghiêm trọng của học sinh, bao gồm bắt nạt vào tháng 4.
Theo hướng dẫn, học sinh vi phạm có thể bị từ một đến ba roi.
Bộ trưởng Giáo dục Singapore Desmond Lee cho biết: "Các trường học sử dụng hình phạt đánh roi như một biện pháp kỷ luật nếu các biện pháp khác không đủ hiệu quả, xét đến mức độ nghiêm trọng của hành vi sai phạm".
Ông Lee nói thêm các trường sẽ tuân thủ quy trình nghiêm ngặt để đảm bảo an toàn cho học sinh. Ví dụ, việc đánh roi phải được hiệu trưởng phê duyệt và chỉ do giáo viên được ủy quyền thực hiện.
"Các trường sẽ xem xét các yếu tố như mức độ trưởng thành của học sinh và liệu việc đánh roi có giúp học sinh rút ra bài học từ sai lầm cũng như hiểu được mức độ nghiêm trọng của hành vi hay không", ông Lee nói.
Sau khi học sinh bị đánh roi, nhà trường sẽ theo dõi tình trạng sức khỏe và sự tiến bộ của học sinh, bao gồm hỗ trợ tư vấn tâm lý.
Theo ông Lee, hình phạt này chỉ áp dụng với nam sinh, theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự Singapore, trong đó nêu rõ phụ nữ không bị xử phạt bằng hình thức đánh roi.
Các tổ chức nhân quyền thường xuyên chỉ trích Singapore về việc sử dụng hình phạt thân thể.
Tuy nhiên, giới chức nước này cho rằng đây là biện pháp răn đe đối với tội phạm và hành vi sai phạm nghiêm trọng.
Đánh roi tại Singapore được xem như là một "di sản" từ thời thuộc địa Anh, dù nước Anh đã bãi bỏ hình phạt thân thể từ lâu.
Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới vào năm 2025, hiện có bằng chứng khoa học áp đảo cho thấy việc trừng phạt thân thể trẻ em gây ra nhiều nguy cơ tổn hại và không mang lại lợi ích nào để giáo dục trẻ.
