“Hải quân Mỹ, lực lượng hải quân tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu quá trình phong tỏa và ngăn chặn tất cả tàu cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz. Quyết định có hiệu lực ngay lập tức”, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên trên mạng xã hội hôm nay.
Lãnh đạo Mỹ khẳng định eo biển Hormuz sẽ hoàn toàn mở cửa với tất cả tàu thuyền vào thời điểm nào đó. Ông chỉ trích Iran hứa mở cửa lại eo biển Hormuz nhưng lại “cố tình” không thực hiện.
“Họ tuyên bố đã rải thủy lôi dù toàn bộ hải quân, cũng như hầu hết phương tiện triển khai thủy lôi của họ, đã bị phá hủy hoàn toàn. Có thể họ đã làm vậy hoặc không, nhưng chủ tàu nào muốn mạo hiểm chứ? Họ nên bắt đầu quá trình mở lại tuyến đường thủy quốc tế này một cách nhanh chóng như đã hứa”, ông viết.
Tổng thống Trump cảnh báo rằng hải quân Mỹ sẽ truy tìm và chặn bắt mọi tàu hàng trả phí đi lại cho Iran, cũng như bắt đầu rà phá thủy lôi ở eo biển Hormuz. “Bất kỳ lực lượng Iran nào nhắm bắn vào chúng tôi hoặc các tàu hòa bình đều sẽ bị hủy diệt”, ông tuyên bố.
Lãnh đạo Mỹ tiết lộ “các nước khác” cũng sẽ tham gia phong tỏa eo biển Hormuz, song không nêu tên quốc gia cụ thể. Ông cũng tuyên bố lực lượng Mỹ sẽ xử lý nốt “những gì ít ỏi còn sót lại của Iran” nếu cần thiết. “Chúng tôi hoàn toàn sẵn sàng chiến đấu’, ông cho hay.
Về cuộc đàm phán giữa phái đoàn Mỹ và Iran tại Pakistan, ông Trump nhận định cuộc đối thoại đã “diễn ra tốt đẹp” khi hai bên đạt được đồng thuận trong phần lớn vấn đề, nhưng cáo buộc Iran không nhất trí với “nội dung thật sự quan trọng duy nhất là hạt nhân”.
Giới chức Iran chưa bình luận về thông tin.
Eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển dầu mỏ quan trọng, chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Ngay sau khi Mỹ – Israel phát động chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2, Tehran đã triển khai nhiều xuồng cao tốc để rải thủy lôi tại eo biển Hormuz.
Các thủy lôi, cùng mối đe dọa từ máy bay không người lái (UAV) và tên lửa, khiến số lượng tàu hàng đi qua tuyến hàng hải này giảm xuống mức rất thấp, đẩy giá năng lượng tăng cao và mang lại cho Iran đòn bẩy lớn nhất trong xung đột.
Mở lại tuyến đường này là một trong những chủ đề quan trọng trong thỏa thuận ngừng bắn gần đây giữa Mỹ và Iran, dù số tàu thuyền qua lại vẫn còn hạn chế.
Sau khi các bên đạt được lệnh ngừng bắn, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ngày 9/4 công bố lộ trình thay thế cho tàu thuyền để tránh nguy cơ trúng thủy lôi tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, quan chức Mỹ cho rằng tuyến di chuyển này bị hạn chế đáng kể, chủ yếu do Iran rải thủy lôi một cách thiếu hệ thống.
Quân đội Mỹ gần như không còn lực lượng rà phá thủy lôi ở Trung Đông, do các tàu chuyên dụng đã bị loại biên và 2 trong 3 tàu chiến đấu ven biển được lắp thiết bị quét mìn đã di chuyển tới Singapore hồi đầu xung đột. Khó khăn trong theo dõi xuồng nhỏ rải thủy lôi khiến Mỹ cũng không thể xác định Iran đã cài bao nhiêu thủy lôi trong eo biển Hormuz, cũng như vị trí của chúng.
Cây cầu đường bộ Khasan–Tumangang bắc qua sông Đồ Môn nằm cách cầu đường sắt duy nhất nối hai nước vài trăm mét. Hình ảnh vệ tinh ngày 6/5 cho thấy bên cạnh cây cầu là một tổ hợp hạ tầng đồng bộ, bao gồm mạng lưới đường dẫn mới, trạm kiểm soát biên giới và các khu vực hậu cần, bãi đỗ xe.
Hai nước đã tổ chức lễ hợp long cầu ngày 21/4. Theo Đại sứ quán Nga tại Triều Tiên, cầu dự kiến hoàn thành và đi vào sử dụng vào 19/6.
"Cầu khánh thành đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong quan hệ Nga - Triều. Ý nghĩa của nó vượt xa khỏi một công trình kỹ thuật thuần túy", Bộ Ngoại giao Nga tuyên bố.
"Lần đầu tiên, giao thông đường bộ trực tiếp sẽ được thiết lập giữa hai nước. Các giai đoạn xây dựng quan trọng nhất đã được hoàn thành trong chưa đầy một năm", Bộ trưởng Giao thông Nga Andrey Nikitin phát biểu hôm 21/4.
Cầu khởi công vào tháng 3/2025 sau khi Thỏa thuận xây cầu được ký kết trong chuyến thăm Triều Tiên của Tổng thống Nga Vladimir Putin hồi tháng 6/2024. Cầu có tổng chiều dài gần 5 km với hai làn xe, trong đó phần cầu bắc qua sông dài một km.
Cầu Khasan–Tumangang có công suất phục vụ 300 xe và gần 3.000 người qua lại mỗi ngày. Dự án có tổng vốn đầu tư hơn 9 tỷ ruble (khoảng 120 triệu USD).
Victor Cha, chuyên gia Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định tiến độ xây dựng của cây cầu cho thấy giao thương giữa hai nước đang bùng nổ. Theo ông, động lực chính thúc đẩy điều này là việc Triều Tiên đang dồn lực cung cấp quân đội, vũ khí và lao động để hỗ trợ Nga trong cuộc chiến tại Ukraine.
Nga và Triều Tiên xây dựng quan hệ bền chặt trong những năm gần đây. Lãnh đạo hai nước hồi tháng 6/2024 ký hiệp ước Đối tác Chiến lược Toàn diện, với điều khoản về phòng thủ chung. Theo đó, trong trường hợp một nước bị tấn công vũ trang, nước còn lại sẽ lập tức cung cấp hỗ trợ quân sự và các biện pháp giúp đỡ khác bằng mọi phương thức có thể.
Hai tháng sau đó, Ukraine mở chiến dịch tấn công tỉnh Kursk của Nga. Triều Tiên đã cử lực lượng sang hỗ trợ Nga đẩy lùi lực lượng Ukraine và giải phóng tỉnh Kursk hồi cuối tháng 4/2025.
Ngày 8-4, Hãng tin AP dẫn lời một quan chức khu vực cho biết Iran và Oman sẽ được phép thu phí đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz, như một phần của thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần giữa Mỹ - Iran do Pakistan làm trung gian.
Quan chức này là người trực tiếp tham gia vào các cuộc đàm phán và phát biểu với điều kiện giấu tên.
Vị quan chức thông tin Iran dự định sử dụng số tiền thu được cho công cuộc tái thiết, trong khi chưa rõ Oman sẽ sử dụng phần của mình như thế nào.
Đài CNN cũng tường thuật: "Theo Hãng tin Tasnim của Iran, nước này và Oman có kế hoạch thu phí quá cảnh đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz trong thời gian ngừng bắn hai tuần.
Thời gian qua, Iran được cho là thu tới 2 triệu USD mỗi tàu để cho phép đi qua eo biển Hormuz. Không rõ đã có đơn vị vận hành tàu nào trả khoản phí này chưa".
Ngày 8-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Mỹ sẽ hỗ trợ giải quyết tình trạng tắc nghẽn tại eo biển Hormuz, chỉ vài giờ sau khi Washington và Tehran đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
"Sẽ có nhiều hành động tích cực! Sẽ kiếm được nhiều tiền. Iran có thể bắt đầu quá trình tái thiết. Chúng tôi sẽ tăng cường nguồn cung các loại và chỉ 'ở quanh quẩn khu vực' để bảo đảm mọi thứ diễn ra suôn sẻ" - ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.
Hãng tin AFP đánh giá giọng điệu hiện tại của Tổng thống Trump trái ngược hoàn toàn với lời đe dọa tuần trước của ông về việc ném bom khiến Iran "trở về thời kỳ đồ đá".
"Cũng giống như những gì chúng tôi đang trải qua tại Mỹ, đây có thể là kỷ nguyên vàng của Trung Đông" - ông Trump bình luận ngày 8-4.
Iran khẳng định họ đã đồng ý bảo đảm lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải quan trọng đối với dầu mỏ, vốn gần như bị tê liệt nhiều tuần qua, khiến giá dầu thế giới tăng vọt.
Theo Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi, việc lưu thông an toàn qua eo biển Hormuz sẽ có thể được thực hiện "thông qua sự phối hợp với các lực lượng vũ trang Iran và có tính đến các hạn chế về kỹ thuật".
"Ngài Tổng thống gần đây nói rằng nếu không có Mỹ, các nước châu Âu đáng lẽ đã nói tiếng Đức. Nhưng tôi dám nói rằng nếu không có nước Anh chúng tôi, các vị đáng lẽ đã nói tiếng Pháp", Vua Anh Charles III nói đùa với Tổng thống Mỹ Donald Trump trong quốc yến hôm 28/4.
Anh và Pháp từng là hai cường quốc thống trị khu vực Bắc Mỹ sau khi nhà thám hiểm Christopher Columbus khám phá ra lục địa này vào cuối thế kỷ 15. Pháp từ thế kỷ 18 đã kiểm soát vùng Lãnh thổ Louisiana, trải rộng từ sông Mississippi ở phía đông đến dãy núi Rocky ở phía tây, từ Vịnh Mexico ở phía nam đến biên giới với Canada ở phía bắc, lớn hơn bất kỳ cường quốc châu Âu nào lúc bấy giờ.
Tuy nhiên, Anh và Pháp đã có một cuộc chiến tranh giành lãnh thổ khốc liệt gọi là Chiến tranh Bảy năm (1756 - 1763). Sau khi thất bại trong cuộc chiến này, Pháp từ năm 1763 đã chuyển giao gần như toàn bộ các lãnh thổ còn lại ở Bắc Mỹ cho Anh. Các thuộc địa Mỹ sau đó đã tiến hành cuộc chiến giành độc lập từ Anh, khai sinh ra nước Mỹ vào ngày 4/7/1776.
Anh và Mỹ sau đó trở thành đồng minh thân thiết. Tuy nhiên, quan hệ giữa nước Mỹ dưới thời Tổng thống Trump với Anh và các nước châu Âu gần đây trở nên căng thẳng, đặc biệt là về vấn đề chi phí an ninh và thương mại.
Tại hội nghị thượng đỉnh Davos hồi tháng 1, Tổng thống Trump nói rằng nếu không có sự giúp đỡ của Mỹ trong Thế chiến II, các nước châu Âu đáng lẽ "đã nói tiếng Đức". Câu đùa của Vua Charles dường như là câu trả lời cho phát biểu này của ông Trump.
Vua Anh còn tiếp tục đùa rằng ông không thể không nhận ra "sự điều chỉnh" ở Cánh Đông của Nhà Trắng, nơi Tổng thống Trump đã cho phá bỏ để xây dựng phòng khiêu vũ khổng lồ 400 triệu USD.
"Tôi rất tiếc phải nói rằng người Anh chúng tôi đương nhiên cũng từng thử tái phát triển bất động sản của Nhà Trắng vào năm 1814", ông nói. Lính Anh vào năm đó đã tấn công và phóng hỏa Nhà Trắng ở Washington. Tòa nhà sau đó đã phải trải qua một cuộc đại trùng tu kéo dài nhiều năm.
Ông Charles nói thêm bữa tiệc hôm nay "cải thiện đáng kể so với sự kiện Tiệc trà Boston", khi những người dân thuộc địa Mỹ nổi loạn, đột nhập những chiếc tàu hàng của Anh ở cảng Boston và ném 342 thùng trà, nặng tổng cộng khoảng 42 tấn, xuống biển năm 1773.
Tuy nhiên, những lời nói đùa của Vua Charles được thể hiện một cách hóm hỉnh và dường như không làm phật lòng Tổng thống Trump.
"Tôi muốn chúc mừng ngài Charles vì đã có bài phát biểu tuyệt vời hôm nay tại quốc hội. Ngài đã khiến các đảng viên Dân chủ đứng dậy, điều mà tôi chưa bao giờ làm được", Tổng thống Mỹ trả lời.
Vua Charles còn tặng ông Trump chiếc chuông từ tàu ngầm HMS Trump của Anh, được hạ thủy năm 1944 trong Thế chiến II.
"Mong rằng nó sẽ là minh chứng cho lịch sử chung và tương lai tươi sáng của hai quốc gia chúng ta. Và nếu ngài cần liên lạc với chúng tôi, hãy rung chuông", Vua Charles nói trong tiếng vỗ tay từ khán phòng.
