Ông Tập và ông Trump thăm Thiên Đàn

"Chúng tôi chắc chắn sẽ tiếp tục hiện đại hóa và phát triển lực lượng hạt nhân chiến lược, tạo ra các hệ thống tên lửa với sức mạnh chiến đấu được tăng cường, có khả năng xuyên thủng tất cả các hệ thống phòng thủ tên lửa đạn đạo hiện tại và tương lai", Tổng thống Vladimir Putin phát biểu tại Viện Công nghệ Nhiệt Moscow.

Trước đó, Tổng thống Putin tuyên bố Nga đang phát triển các hệ thống vũ khí tiên tiến không có đối thủ trên toàn thế giới.

Tuyên bố của Tổng thống Putin được đưa ra sau khi quân đội Nga hôm 12/5 đã phóng thử một tên lửa hành trình liên lục địa mới trong nỗ lực hiện đại hóa lực lượng hạt nhân quốc gia.

Tổng thống Putin đã ca ngợi vụ phóng và khẳng định: “Tên lửa Sarmat thực sự sẽ được đưa vào trực chiến vào cuối năm nay”.

Ông Putin nói rằng, Sarmat là tên lửa hạt nhân “mạnh nhất thế giới”, có sức công phá gấp hơn 4 lần so với bất kỳ loại tên lửa tương đương nào của phương Tây và có tầm bắn vượt 35.000km.

Ông Putin lần đầu tiên công bố Sarmat vào năm 2018, tuyên bố tên lửa này sở hữu tầm bắn gần như không giới hạn và có khả năng xuyên thủng tất cả các hệ thống phòng thủ chống tên lửa hiện tại và tương lai. Tuy nhiên, vào tháng 10 năm ngoái, ông thừa nhận rằng loại tên lửa Sarmat vẫn chưa sẵn sàng vận hành.

Sarmat, được các nhà phân tích phương Tây đặt biệt danh là “Satan 2”, được thiết kế để mang nhiều đầu đạn hạt nhân và là nền tảng trong kho vũ khí thế hệ mới của Nga.

Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra vào năm 2022, ông Putin đã nhiều lần đề cập đến quy mô và sức mạnh của kho vũ khí hạt nhân của Nga trong các tuyên bố được phương Tây coi là nỗ lực nhằm răn đe họ can thiệp quá sâu vào cuộc chiến ở Ukraine.

Liên đoàn các Nhà khoa học Mỹ năm ngoái ước tính Nga có gần 5.500 đầu đạn, với hơn 1.700 đầu đạn đã được triển khai và sẵn sàng sử dụng.

Hồi đầu năm nay, Tổng thống Putin cho biết, việc phát triển bộ 3 hạt nhân, yếu tố bảo đảm an ninh của Nga và giúp duy trì cân bằng lực lượng toàn cầu, vẫn là một “ưu tiên vô điều kiện” của Moscow.

Bộ 3 hạt nhân là thuật ngữ chỉ sự kết hợp của tên lửa đạn đạo liên lục địa trên đất liền, tên lửa đạn đạo phóng từ tàu ngầm và máy bay ném bom chiến lược, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân.

Các hệ thống này đảm bảo lực lượng hạt nhân của một quốc gia không thể bị phá hủy trong một cuộc tấn công phủ đầu.

Với Nga, bộ 3 hạt nhân của nước này bao gồm tên lửa đạn đạo xuyên lục địa, tàu ngầm trang bị vũ khí hạt nhân và máy bay ném bom chiến lược.

Tin Gốc: Dân Trí

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ngày 15/5 tiếp đón Tổng thống Mỹ Donald Trump tại khu phức hợp Trung Nam Hải nằm giữa trung tâm thủ đô Bắc Kinh. Đây là lần đầu tiên ông Trump được mời đến Trung Nam Hải, và cũng là lãnh đạo nước ngoài hiếm hoi đặt chân vào khu vực được mệnh danh là "Nhà Trắng" của Trung Quốc và là trung tâm quyền lực của nước này.

Hai lãnh đạo bắt tay, chụp ảnh lưu niệm rồi dự tiệc trà và bữa trưa làm việc, những hoạt động cuối cùng trong chuyến thăm cấp nhà nước của ông Trump tới Trung Quốc.

Ông Trump từng thăm Trung Quốc và tới Tử Cấm Thành hồi năm 2017 ở nhiệm kỳ đầu tiên, song khi đó không vào Trung Nam Hải. Quần thể này được xây dựng từ thế kỷ 12, là vườn ngự uyển và nơi nghỉ của hoàng tộc thời phong kiến. Sau năm 1949, một phần quần thể trở thành công viên công cộng, phần còn lại trở thành trụ sở của Ủy ban Trung ương Đảng và Văn phòng Chính phủ Trung Quốc.

Trong chuyến thăm lần này, ông Tập đích thân dẫn ông Trump đi qua các khu vườn và đình đài trong Trung Nam Hải, thông qua phiên dịch viên, giới thiệu lịch sử của khu phức hợp trước khi hai phái đoàn bước vào hội đàm.

"Những cây ở bên này đều đã hơn 200-300 năm tuổi", ông Tập vừa nói vừa chỉ tay về một số gốc cây trong lúc đi dạo với ông Trump. "Bên kia có một số cây hơn 400 năm tuổi".

"Chúng sống lâu vậy sao?", Tổng thống Mỹ đáp lại.

"Ở những khu khác còn có những cây 1.000 năm tuổi", ông Tập tiếp tục.

Ông Trump đã hỏi ông Tập rằng Trung Quốc có tiếp đón các nguyên thủ nước ngoài khác tại đây không.

"Rất hiếm. Ban đầu chúng tôi hoàn toàn không tiến hành các hoạt động đối ngoại ở đây, và ngay cả về sau, nơi này cũng chỉ được sử dụng cực kỳ hạn chế", ông Tập đáp lại, nhấn mạnh tính chất "đặc biệt khép kín và biệt lập" của địa điểm này.

Lãnh đạo Trung Quốc giới thiệu cho ông chủ Nhà Trắng hai cây bách cổ gọi là "liên lý bách" (lianli bai), thuật ngữ để chỉ các cây cổ thủ có bộ rễ riêng, nhưng thân và cành của chúng đan chặt vào nhau sau hàng trăm năm phát triển cạnh nhau.

Trong văn hóa phương Đông, đây là biểu tượng của tình yêu thủy chung hay sự gắn kết bền chặt, không thể chia rời. "Hai cái cây này đã gắn liền thành một. Chúng hơn 100 năm tuổi", ông Tập nói với ông Trump.

Theo bình luận viên Lee Beul-chan của Chosun, "liên lý bách" được sử dụng như hình ảnh ẩn dụ cho quan hệ Mỹ - Trung. Hai nước có thể cạnh tranh gay gắt, nhưng lợi ích kinh tế, tài chính và địa chính trị đã khiến họ gắn chặt với nhau đến mức khó tách rời hoàn toàn.

"Thông điệp mà ông Tập muốn truyền tải tới ông Trump là 'sức mạnh của Trung Quốc đã trường tồn hàng trăm năm' và 'quan hệ Mỹ - Trung sau cùng cũng khó tránh khỏi việc đan xen chặt chẽ vào nhau'", một nguồn tin ngoại giao ở Bắc Kinh nói.

Khi Tổng thống Mỹ tỏ ra thích thú với "hoa nguyệt quý" trong Trung Nam Hải và khen đây là loại hoa "đẹp nhất trên đời", Chủ tịch Trung Quốc nói sẽ gửi hạt giống loại hồng bản địa này cho ông. "Tôi rất thích điều đó", ông Trump đáp lại.

Đoạn trao đổi nhanh chóng trở thành một trong những khoảnh khắc đáng chú ý của chuyến thăm. Theo Republic World, hình ảnh tặng hạt giống hoa hồng có nhiều ý nghĩa. Hoa hồng thường gắn với tình hữu nghị và sự kiên nhẫn, nhưng cũng có gai, phần nào phản ánh mối quan hệ vừa hợp tác vừa cạnh tranh đầy phức tạp giữa Washington và Bắc Kinh.

Chủ tịch Tập sau đó giải thích rằng ông mời Tổng thống Trump đến Trung Nam Hải nhằm "đáp lại thịnh tình mà ông ấy dành cho tôi tại Mar-a-Lago năm 2017". Tuy nhiên, một số nhà phân tích cho rằng việc mời ông Trump đến và làm việc tại Trung Nam Hải còn nằm trong nỗ lực của Trung Quốc nhằm xây dựng hình ảnh siêu cường ngang hàng với Mỹ.

Trung Nam Hải được ví như "trái tim quyền lực" của Trung Quốc thời hiện đại, là nơi nhiều lãnh đạo cấp cao nước này sinh sống và làm việc. Khu phức hợp được bảo vệ nghiêm ngặt, do đơn vị an ninh tinh nhuệ phụ trách. Hình ảnh khu vực thường được làm mờ trên các nền tảng bản đồ số Trung Quốc.

Dưới thời cựu tổng thống Barack Obama, khái niệm G2 đã xuất hiện, nhằm mô tả vai trò trung tâm của Mỹ và Trung Quốc trong nền kinh tế toàn cầu, nhưng chưa bao giờ được Washington chính thức chấp nhận. Do đó, trong chuyến thăm của ông Trump, Bắc Kinh đã xây dựng hàng loạt hình ảnh để củng cố cảm giác về một cuộc gặp giữa hai lãnh đạo đang cùng quản lý trật tự quốc tế.

Tổng thống Trump cũng đã đề cập đến khái niệm G2 khi trả lời phỏng vấn Fox News sau cuộc hội đàm với Chủ tịch Tập ngày 14/5.

"Đây là hai quốc gia vĩ đại. Tôi gọi đó là G2. Đây là G2", ông Trump nói. "Tôi nghĩ sự kiện này sẽ là một khoảnh khắc rất quan trọng trong lịch sử".

"Ông Tập đã làm được điều mà các lãnh đạo Trung Quốc tìm kiếm suốt nhiều năm, đưa một tổng thống Mỹ tới Bắc Kinh như một người ngang hàng không thể tranh cãi", Julian Gewirtz, cố vấn phụ trách Trung Quốc tại Hội đồng An ninh Quốc gia Mỹ dưới thời cựu tổng thống Joe Biden, nói với Washington Post.

Trong lịch sử hiện đại, chỉ một số ít nguyên thủ nước ngoài được lãnh đạo Trung Quốc tiếp đón tại Trung Nam Hải.

Năm 1972, chủ tịch Trung Quốc Mao Trạch Đông đã mời ông Richard Nixon tới Trung Nam Hải trong chuyến thăm đầu tiên của một tổng thống Mỹ đến Trung Quốc, mở đường cho tiến trình hâm nóng quan hệ song phương.

Các tổng thống Mỹ khác như George W. Bush và Barack Obama cũng đã đến Trung Nam Hải khi thăm Trung Quốc năm 2002 và 2014. Lãnh đạo thế giới gần đây nhất đặt chân đến Trung Nam Hải là Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong hai chuyến thăm vào năm 2024 và 2025.

Tin Gốc: Vnexpress

Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ngày 12/5 cho biết lá chắn Vòm Vàng dự kiến tiêu tốn khoảng 1.200 tỷ USD để phát triển, biên chế và vận hành trong vòng 20 năm. Con số này cao hơn hai lần so với ước tính được CBO công bố cùng kỳ năm ngoái.

Theo CBO, riêng chi phí mua sắm hệ thống đã chiếm hơn 1.000 tỷ USD, trong đó khoảng 70% dành cho lớp đánh chặn ngoài không gian với 7.800 vệ tinh. Lá chắn Vòm Vàng sẽ bao phủ toàn bộ lãnh thổ Mỹ, trong đó có bang Alaska và Hawaii, có khả năng đối phó đòn đánh của đối thủ khu vực như Triều Tiên.

Dù vậy, CBO cảnh báo hệ thống vẫn có nguy cơ quá tải nếu đối đầu với cuộc tấn công toàn diện từ những cường quốc ngang hàng như Nga và Trung Quốc.

"Hệ thống phòng thủ tên lửa quốc gia (NMD) được đánh giá có năng lực vượt trội hơn tất cả vũ khí phòng thủ mà Mỹ đang biên chế. Tuy nhiên, nó không phải lá chắn bất khả xâm phạm hay có khả năng đối phó cuộc tấn công quy mô lớn như Nga và Trung Quốc có thể tiến hành", CBO cho biết.

NMD là thuật ngữ được CBO sử dụng để đề cập lá chắn Vòm Vàng.

Văn phòng phụ trách chương trình Vòm Vàng thuộc Lầu Năm Góc từ chối bình luận về đánh giá trên.

Tổng thống Trump hồi tháng 1 ký sắc lệnh phát triển hệ thống phòng không với tên gọi "Vòm Sắt của Mỹ" nhằm bảo vệ toàn bộ lãnh thổ trước tên lửa hiện đại của đối phương. Giới chức Mỹ sau đó đổi tên tổ hợp thành Vòm Vàng, dường như để phân biệt với hệ thống Vòm Sắt của Israel.

Dự án Vòm Vàng sẽ mở rộng các phương tiện phòng thủ mặt đất như tên lửa đánh chặn, cảm biến và hệ thống chỉ huy, bổ sung những thành phần đặt ngoài không gian với nhiệm vụ phát hiện, theo dõi và bắn hạ mối đe dọa trên quỹ đạo.

Michael Guetlein, giám đốc chương trình Vòm Vàng, hồi tháng 3 cho biết chi phí về "cấu trúc mục tiêu" của chương trình đã tăng thêm 10 tỷ USD, lên mức 185 tỷ USD. Dù vậy, chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định ước tính này dường như chỉ tính đến một phần cấu trúc của Vòm Vàng.

Quân chủng Vũ trụ Mỹ đã trao các hợp đồng với tổng trị giá lên tới 3,2 tỷ USD cho 12 công ty để phát triển những hệ thống đánh chặn tên lửa đặt trên không gian, với kỳ vọng chúng sẽ giúp quân đội Mỹ phá hủy mối đe dọa sớm hơn so với dùng khí tài mặt đất.

Lầu Năm Góc cho biết về lâu dài, các doanh nghiệp có thể giành được những hợp đồng trị giá 1,8-3,4 tỷ USD mỗi năm. Dù vậy, chi phí phát triển ban đầu rất cao và các công ty dự kiến phải tự bỏ khoản vốn từ 200 triệu đến hai tỷ USD.

Những doanh nghiệp hàng đầu ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ như Lockheed Martin, Northrop Grumman, Boeing và RTX nhiều khả năng sẽ cạnh tranh để giành hợp đồng chế tạo thành phần trong Vòm Vàng.

"Cái gọi là 'Vòm Vàng' của Tổng thống Mỹ chẳng khác nào món quà khổng lồ dành cho doanh nghiệp quốc phòng, còn người lao động Mỹ sẽ phải gánh toàn bộ chi phí", thượng nghị sĩ Jeff Merkley, đảng viên Dân chủ và thành viên cấp cao trong Ủy ban Ngân sách Thượng viện Mỹ, cho biết.

Tin Gốc: Vnexpress