“Một quốc gia có hành động bắt cóc nguyên thủ nước khác và khơi mào xung đột một cách tùy tiện khó lòng được coi là bên trung gian hiệu quả trong mọi tình huống”, Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga Dmitry Medvedev phát biểu tại một diễn đàn giáo dục ở Moskva hôm nay.
Ông Medvedev dường như đề cập chiến dịch do Mỹ – Israel phát động nhằm vào Iran, cũng như cuộc đột kích bắt giữ vợ chồng Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro do Washington tiến hành hồi tháng 1.
Phát biểu này trái ngược với quan điểm của giới lãnh đạo Nga, khi Điện Kremlin luôn nói rằng Mỹ đang đóng vai trò tích cực trong tìm kiếm giải pháp hòa bình cho xung đột Ukraine. Tuy vậy, ông Medvedev cũng đánh giá chính quyền Tổng thống Donald Trump đang nỗ lực giải quyết chiến sự, khác với người tiền nhiệm Joe Biden.
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng, Tổng thống Trump thúc đẩy cải thiện quan hệ với Nga nhằm tìm cách chấm dứt xung đột ở Ukraine. Washington đã đóng vai trò trung gian cho một số cuộc đàm phán giữa Moskva và Kiev, song chưa đạt được bước đột phá nào.
Yuri Ushakov, cố vấn chính sách đối ngoại Điện Kremlin, hôm 29/4 cho biết trong cuộc điện đàm giữa Tổng thống Vladimir Putin với người đồng cấp Donald Trump, hai lãnh đạo có đánh giá tương đồng về chính quyền của Tổng thống Volodymyr Zelensky, cho rằng Kiev “đang theo đuổi chính sách kéo dài xung đột”.
Ông Medvedev là một trong những chính trị gia có lập trường cứng rắn nhất tại Nga, thường xuyên đưa ra các bình luận gay gắt về tình hình quốc tế.
Cũng trong bài phát biểu tại diễn đàn giáo dục, Phó chủ tịch Hội đồng An ninh Nga cho rằng châu Âu đang trải qua quá trình tái vũ trang và so sánh tình hình này với “giai đoạn trước Thế chiến II”.
“Đối với châu Âu, chúng ta không có ý định tấn công. Tuy nhiên, lượng vũ khí khổng lồ đang được sản xuất, gần như tất cả lãnh đạo châu Âu, kể cả những nước lớn, đều liên tục nói rằng ‘cần chuẩn bị để đẩy lùi hành vi gây hấn, chiến tranh là không thể tránh khỏi’. Mọi người đều hiểu con đường này sẽ dẫn đến đâu, dù điều đó nghe thật đáng tiếc”, ông nói.
Ông nhấn mạnh rằng “nếu ai đó ngày nào cũng lặp đi lặp lại rằng chiến tranh là không thể tránh khỏi, thì cuối cùng nó sẽ thực sự xảy ra”.
“Chiến tranh cần có nhiều lý do và điều kiện tiên quyết. Vì vậy, nhiệm vụ của các chính trị gia ngày nay là hạ nhiệt tình hình và cố gắng đưa mọi thứ trở lại con đường đàm phán mang tính xây dựng”, ông cho hay. Quan chức Nga cho rằng một số người ở châu Âu hiểu điều này, nhưng “Mỹ còn hiểu rõ hơn vì họ thực dụng hơn người châu Âu”.
Đài CNN đưa tin, ngày 19-4, lực lượng Houthi ở Yemen đe dọa bao vây eo biển Bab el Mandeb, trong khi Iran tuyên bố sẽ tấn công tàu Mỹ tại eo biển Hormuz bằng máy bay không người lái (drone). Động thái này được đưa ra ngay sau khi các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran có dấu hiệu sụp đổ.
Theo báo South China Morning Post, việc đóng cửa eo biển Bab el Mandeb - tuyến đường nối Biển Đỏ với Ấn Độ Dương - sẽ cắt đứt con đường xuất khẩu dầu duy nhất còn lại của Saudi Arabia. Nước này đang vận chuyển tới 7 triệu thùng dầu thô mỗi ngày qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ, do cảng Ras Tanura (cảng xuất khẩu lớn nhất thế giới) đã bị đóng cửa vì xung đột.
Eo biển Bab el Mandeb là cửa ngõ dẫn đến kênh đào Suez và là hành lang quan trọng cho hoạt động vận chuyển toàn cầu, kết nối châu Á và châu Âu. Tuyến đường thủy này hẹp, do đó tương đối dễ bị phong tỏa. Eo biển này cũng là khu vực mà lực lượng Houthi có khả năng gây ảnh hưởng.
Thực tế, Houthi từng làm tê liệt hoạt động hậu cần trên Biển Đỏ bằng cách tấn công các tàu thương mại bằng drone và tên lửa.
Theo Hãng tin Tasnim của Iran, danh sách mục tiêu hiện nay của Tehran bao gồm cả đường ống dẫn dầu của Saudi Arabia tới Yanbu, cảng xuất khẩu Fujairah của UAE và việc phong tỏa hoàn toàn eo biển Bab el Mandeb.
Hôm 17-4, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi tuyên bố mở cửa eo biển Hormuz cho tàu thương mại như một cử chỉ hướng tới nối lại ngoại giao.
Chỉ một ngày sau, lực lượng vũ trang của Iran thông báo đóng cửa eo biển trở lại. Các tàu tuần tra tốc độ cao của Iran đã nổ súng vào hai tàu của Ấn Độ đang cố rời vùng Vịnh, buộc Bộ Ngoại giao Ấn Độ phải triệu tập đại diện ngoại giao của Iran.
Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 19-4, trong một nỗ lực nhằm ngăn chặn leo thang căng thẳng hơn nữa.
Nhưng vài giờ sau, lực lượng Mỹ đã nổ súng và bắt giữ một tàu chở hàng của Iran khi tàu này cố gắng vượt qua vòng phong tỏa mà Washington áp đặt vào tuần trước.
Bốn máy bay vận tải C-17 Globemaster của Mỹ đã đến thủ đô Islamabad của Pakistan vào ngày 19-4 để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán do Phó tổng thống J.D. Vance dẫn đầu. Tổng thống Trump khẳng định một thỏa thuận với Iran "sẽ diễn ra theo cách này hay cách khác".
Tuy nhiên, Tehran phủ nhận việc đồng ý tham gia vòng đàm phán thứ hai tại Islamabad và cáo buộc Washington đàm phán "thiếu thiện chí" khi vẫn duy trì lệnh phong tỏa đường biển đối với các tàu hướng về Iran.
Sáng qua 6.5, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo trên tài khoản mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ sẽ tạm hoãn chiến dịch hộ tống tàu thương mại qua eo biển Hormuz mang tên Dự án Tự do trong một thời gian ngắn, chỉ một ngày sau khi chiến dịch được công bố. Nhà lãnh đạo giải thích rằng lệnh tạm hoãn dựa trên yêu cầu của Pakistan và các nước khác, sự thành công về quân sự trong chiến dịch chống Iran và "thực tế là đã có tiến triển lớn về phía một thỏa thuận đầy đủ và cuối cùng với đại diện Iran". Ông Trump cho biết đây là quyết định có sự "đồng thuận chung" để xem thỏa thuận có được ký kết hay không, song cũng lưu ý rằng Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa cảng biển Iran.
Thông báo đột ngột của Tổng thống Trump mâu thuẫn với những tuyên bố chỉ vài giờ trước đó của các quan chức hàng đầu Nhà Trắng. Cụ thể, trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth nói rằng Washington đã thiết lập một hành lang an toàn qua eo biển Hormuz và hàng trăm tàu thương mại đang nối đuôi nhau để đi qua. "Chúng tôi biết người Iran đang xấu hổ về sự thật này. Họ nói muốn kiểm soát eo biển nhưng thực tế thì không", ông Hegseth nói. Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng sau đó, Ngoại trưởng Marco Rubio cho rằng việc Mỹ đưa tàu thuyền qua eo biển là "ân huệ cho thế giới vì chỉ có Mỹ mới làm được điều đó".
Trước đó, các hãng vận tải biển, bảo hiểm và giới quan sát đánh giá rằng việc di chuyển qua eo biển Hormuz vẫn mang rủi ro cao bất chấp sự đảm bảo của Mỹ. Ngay trong ngày đầu tiên, Mỹ và Iran đã trao đổi hỏa lực dữ dội trong khi một số hãng vận tải xác nhận tàu hàng đã bị tấn công. Theo tờ The Guardian, chỉ có 2 tàu hàng treo cờ Mỹ qua được eo biển Hormuz nhờ sự hộ tống của nước này trong khi hàng trăm tàu khác với thủy thủ đoàn lên đến 23.000 người đang kẹt lại vịnh Ba Tư.
Việc hoãn chiến dịch hộ tống được xem là chiến thuật "cây gậy và củ cà rốt" điển hình của ông Trump, khi ông sử dụng sức mạnh quân sự để gây áp lực tối đa, sau đó tạm dừng như biện pháp khuyến khích Iran chấp nhận thỏa thuận.
Chuyên gia Joshua Tallis, thuộc Trung tâm phân tích hải quân (Mỹ), nhận định đây là mức cược rủi ro thấp để chính quyền ông Trump chìa cành ô liu ra cho Iran, trong bối cảnh xung đột gây tác động kinh tế, chính trị tại Mỹ nhưng Nhà Trắng chưa tìm ra cách tháo gỡ thế bế tắc. Mặc dù lệnh ngừng bắn đã được công bố cách đây một tháng, Mỹ và Iran vẫn chưa đạt thỏa thuận giải quyết xung đột trong khi việc đàm phán trực tiếp chưa có dấu hiệu khôi phục.
Một số chuyên gia khác cho rằng chính quyền ông Trump đang vội vã tìm lối thoát cho bế tắc tại eo biển Hormuz và chỉ ra tình huống khó xử mà Mỹ đang đối mặt. "Nếu ông Trump chấp nhận một thỏa thuận hẹp về eo biển và hoãn đối thoại hạt nhân, đồng nghĩa Mỹ từ bỏ đòn bẩy nhờ việc phong tỏa Iran. Nếu ông ấy chờ một thỏa thuận toàn diện hơn, kinh tế toàn cầu sẽ tiếp tục thiệt hại. Nếu ông ấy oanh tạc trở lại, ông ấy phải đánh cược rằng việc đó sẽ mang Iran trở lại bàn đàm phán theo cách nhượng bộ hơn", Chủ tịch Richard Fontaine của Trung tâm an ninh Mỹ Mới phân tích với tờ Financial Times.
Truyền thông Iran gọi việc Mỹ tạm dừng hộ tống tàu thuyền là bước lùi trước sự cứng rắn của Tehran. Trong chuyến thăm Bắc Kinh hôm qua, Ngoại trưởng Abbas Araghchi nói với Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị rằng Tehran luôn sẵn sàng đương đầu với hành động gây hấn nhưng cũng nghiêm túc trong ngoại giao, đồng thời tuyên bố Iran sẽ chỉ chấp nhận một thỏa thuận "công bằng và toàn diện".
Hãng AFP ngày 18.4 đưa tin hơn 1.000 mảnh xương người vừa được tìm thấy gần một hồ nước ở Mexico City, chỉ vài tuần trước khi Mexico đăng cai World Cup 2026.
Một nhóm gia đình đang tìm kiếm người thân cho biết những phát hiện kinh hoàng gần hồ Chalco cho thấy một "thực tế tàn khốc" và "một cuộc khủng hoảng pháp y với quy mô không thể lường trước được".
Trong khi chính quyền muốn điều này không được chú ý, các gia đình muốn cả thế giới biết về thảm kịch đang xảy ra ở thủ đô của đất nước, nhóm này cho biết trong một thông cáo.
Tuần trước, chính quyền thành phố đã bắt đầu khai quật khu vực ven hồ ở phía đông Mexico City. Các công tố viên hôm 13.4 thông báo về việc đã tìm thấy khoảng 300 mảnh xương mà họ cho rằng có thể thuộc về ba người.
Tuy nhiên, nhóm tình nguyện cho biết họ đã tìm thấy hơn 1.000 mảnh xương trong và xung quanh khu vực này, bao gồm cả những khu vực đã được các nhân viên chính phủ kiểm tra trước đó.
Hơn 480.000 người đã thiệt mạng và 130.000 người khác mất tích trong cuộc chiến chống ma túy ở Mexico kể từ năm 2006, khi chính phủ triển khai quân đội liên bang để đối phó với các băng nhóm ma túy lớn tại nước này.
Một ủy ban chuyên gia của Liên Hiệp Quốc đã gọi cuộc khủng hoảng người mất tích là "tội ác chống lại loài người", và cáo buộc rằng những nỗ lực tìm kiếm thi thể đã bị cản trở bởi "sự thờ ơ và thiếu trách nhiệm của các công chức".
Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum đã chỉ trích nhận định trên, cho rằng ủy ban này đã bỏ qua các chính sách mới được thực hiện để hỗ trợ gia đình những người mất tích.
Trong cuộc họp với các quan chức thành phố hôm 17.4, các nhà hoạt động yêu cầu việc tìm kiếm phải được tiến hành không gián đoạn cho đến khi hiện trường được kiểm tra kỹ lưỡng.
Cả Mexico City và Guadalajara đều đang chuẩn bị đăng cai các trận đấu World Cup 2026 vào tháng 6, trong khi người biểu tình ở 2 thành phố đều chỉ trích việc chính phủ không điều tra đúng mức các vụ mất tích.
