Trên mạng xã hội hiện nay, không khó để bắt gặp những băn khoăn về chi phí viện dưỡng lão, so sánh các dịch vụ chăm sóc người già. Đáng nói đến, nhiều bài đăng là người trẻ đang tìm hiểu cho chính mình, chứ không phải cho cha mẹ hay người thân lớn tuổi.
Hồ Thị Ngọc Ánh (32 tuổi, ngụ ở đường Nguyễn Ảnh Thủ, P.Trung Mỹ Tây, TP.HCM) là một trong số đó. Ánh kể: “Mình đã xác định về già sẽ một mình. Sau một số biến cố cuộc sống, mình nhận ra không phải lúc nào cũng có thể dựa vào ai đó, nên nhìn cuộc sống thực tế hơn, trong đó có cả việc chuẩn bị cho tuổi già”.
Với Ngọc Ánh, tự lo cho tuổi già không đồng nghĩa với bi quan: “Việc chủ động chuẩn bị khiến mình cảm thấy đang nắm quyền quyết định cuộc sống của mình”. Ánh cho biết từng tìm hiểu khá kỹ vài cơ sở dưỡng lão, hỏi giá trực tiếp và biết chi phí có nơi lên tới vài chục triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hơn cả là môi trường sống, cách chăm sóc, dinh dưỡng và các hoạt động giải trí. “Những nơi cao cấp nhìn rất đẹp và đầy đủ, không khác gì đi nghỉ dưỡng. Mình thấy việc chọn viện dưỡng lão không đáng sợ hay buồn tủi như nhiều người nghĩ”, cô nhận xét.
Lê Hoàng Phúc (29 tuổi, ngụ ở đường Trương Công Định, P.Tân Bình, TP.HCM) lại bắt đầu nghĩ đến tuổi già khi chứng kiến sức khỏe bố mẹ giảm sút. “Khoảng 1-2 năm gần đây, mình thấy ba mẹ có dấu hiệu xuống sức. Có lần ba mẹ nhập viện, tự nhiên mình nghĩ nếu sau này mình cũng vậy mà không có ai bên cạnh thì sao”, Phúc chia sẻ. Từ đó, cậu bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc hơn về việc sẽ sống thế nào ở tuổi xế chiều.
Phúc thừa nhận trong sự chủ động cũng có chút lo âu. “Mình muốn tự quyết cuộc sống, không muốn làm gánh nặng cho ai, nhưng đôi lúc nghĩ vậy cũng hơi cô đơn. Thôi thì chuẩn bị trước vẫn đỡ hơn là tới lúc đó mới hoang mang”, Phúc nói.
Trao đổi về hiện tượng này, tiến sĩ xã hội học, thạc sĩ tâm lý trị liệu Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, cho rằng việc người trẻ hiện nay nghĩ đến tuổi già từ sớm thật ra là điều dễ hiểu.
Theo bà Thúy, có nhiều lý do khiến hiện tượng này phổ biến. Trước hết là sự thay đổi trong cấu trúc gia đình. “Tỷ lệ chọn sinh một con, thậm chí chọn không sinh con đang có xu hướng ngày càng gia tăng. Đây là vấn đề không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới. Tư duy của các bạn trẻ bây giờ là tuổi già không phụ thuộc vào con, nên họ lên kế hoạch sớm cho tương lai của mình”, bà phân tích và cho biết hơn nữa, bối cảnh xã hội thời hiện đại đầy biến động, phức tạp và mơ hồ khiến người trẻ buộc phải lo xa và tính dài hơi hơn.
Một lý do nữa theo bà Thúy là bạn trẻ chứng kiến người lớn tuổi đối mặt với quá nhiều bệnh tật, từ đó chủ động chăm sóc bản thân, ăn uống lành mạnh, làm việc cân bằng để 20-30 năm tới không rơi vào tình trạng tương tự. “Tôi cho rằng đây là xu hướng tốt, tích cực, thúc đẩy các bạn trẻ chủ động bảo vệ sức khỏe, tài chính để lo cho tương lai”, bà nhận xét.
Cuối cùng là tâm thế đề cao sự độc lập cá nhân. “Có những bạn trẻ còn có xu hướng nghỉ hưu sớm. Các bạn ấy càng phải tính trước về tài chính, chỗ ở, về tuổi già của mình. Đó là sự độc lập tự chủ trong tư duy cũng như trong hành động của các bạn trẻ thời nay”, bà Thúy nói.
Chuyên gia tâm lý Vũ Minh Tiến, Trung tâm tư vấn tâm lý Việt Healthcare (P.Tân Hưng, TP.HCM) cũng cho rằng người trẻ hiện nay có xu hướng muốn kiểm soát cuộc sống của mình nhiều hơn. Họ không chỉ lập kế hoạch cho công việc, tài chính mà còn chuẩn bị cả cho tuổi già như một cách tạo cảm giác an toàn. “Đằng sau việc tìm hiểu dưỡng lão sớm không hẳn là bi quan, mà là nhu cầu được chủ động trước những bất định của cuộc sống”, ông Tiến nhận định.
Tuy vậy, chuyên gia cũng cảnh báo về mặt trái. “Một số nhỏ đang có vấn đề là họ tiêu cực quá. Họ lo lắng về tuổi già, về dưỡng lão đến mức có vài nỗi sợ. Họ có thể rơi vào tình trạng rối loạn lo âu”, bà Thúy phân tích.
Để xu hướng phát huy mặt tích cực thay vì biến thành nỗi sợ, bà Thúy cho rằng người trẻ cần quay về với nhu cầu tâm lý của chính mình, sau đó cụ thể hóa thành kế hoạch chi tiết: tiết kiệm ra sao, đầu tư để có thu nhập thụ động ở đâu, thay đổi lối sống thế nào, nếu muốn vào viện dưỡng lão thì sẽ chọn nơi nào.
Hồ Thị Ngọc Ánh cho biết đang lập kế hoạch cho việc dưỡng lão từ bây giờ: “Hiện tại mình có kế hoạch rõ ràng hơn về tài chính, chia ra một phần để tiết kiệm dài hạn. Như vậy về già mới có lựa chọn tốt hơn được”.
Ở góc độ khác, thạc sĩ tâm lý Huỳnh Hải Huy, Trung tâm tư vấn tâm lý Inner Light (P.Chợ Quán, TP.HCM), nói: “Mạng xã hội cũng góp phần khiến người trẻ quan tâm nhiều hơn đến chuyện tuổi già. Các nội dung về nghỉ hưu sớm, sống độc thân hay viện dưỡng lão cao cấp xuất hiện liên tục khiến nhiều người bắt đầu hình dung và lên kế hoạch cho tương lai từ rất sớm”. Ông Huy lưu ý: “Tuy nhiên, điều quan trọng là giữ tâm lý cân bằng, xem đây là sự chuẩn bị tích cực thay vì để nỗi sợ cô đơn hay sợ già chi phối cuộc sống hiện tại”.
Tiến sĩ Thúy nhấn mạnh cần đầu tư từ sức khỏe tinh thần, học cách cân bằng cảm xúc, cho đến đầu tư về tài chính dài hạn và xây dựng mối quan hệ xã hội, tích cực kết nối với gia đình, bạn bè để không cô đơn khi về già. “Nội lực mỗi người cần xây dựng gồm ba yếu tố: thể lực, trí lực và tâm lực. Ba yếu tố này bạn luôn luôn đầu tư, luôn luôn rèn luyện, thì không sợ áp lực tuổi già”, bà nói thêm.
Khách đến quán cà phê The Flight Deck, ở P.Phú Nhuận, TP.HCM tỏ ra thích thú khi được hóa thân thành phi công lái máy bay Airbus 320 qua buồng lái mô phỏng với độ chân thật cao. Nhờ kỹ thuật viên hướng dẫn, các "phi công" tự mình thực hiện thao tác cơ bản, như cất, hạ cánh, xử lý tình huống, lập kế hoạch bay…
Đến nay, em Nguyễn Quang Vinh (14 tuổi, ngụ số 47 đường Nguyễn Văn Đậu, P.Bình Thạnh, TP.HCM) đã có 4 lần được cha mẹ đưa đến quán cà phê này trải nghiệm làm phi công. "Con rất vui khi tự thao tác cất hạ, cánh, lên lịch bay, xử lý tình huống khi buồng lái mất áp suất đột ngột… Từ trải nghiệm này, con thấy việc điều khiển tàu bay rất khó, không dễ như trên tivi", Vinh chia sẻ.
Không chỉ khách hàng nhí, nhiều sinh viên đam mê lĩnh vực hàng không dân dụng cũng tìm đến quán cà phê này để có cơ hội ngồi vào ghế lái tàu bay AirBus 320.
Hoàng Mạnh, sinh viên Học viện Hàng không Việt Nam, cho biết: "Em thường xuyên đến trải nghiệm điều khiển tàu bay qua buồng lái mô phỏng. Trước đây, em nghĩ phi công chỉ cần điều khiển tàu bay lên, xuống nhưng qua trải nghiệm tại này thì không dễ như thế, qua đó giúp mình học được nhiều thao tác".
Tương tự, bạn Lê Hoàng An, sinh viên Trường ĐH Khoa học tự nhiên TP.HCM, chia sẻ: "Từ lâu, em đã yêu thích nghề phi công và chỉ điều khiển máy bay qua các trò chơi trên máy tính. Lần đầu tiên đến đây trải nghiệm buồng mô phỏng tàu bay AirBus 320, em cảm thấy vui khi được tự tay bấm các nút điều khiển, có cảm giác chân thực đến 75%".
Nói về buồng lái mô phỏng tàu bay AirBus 320, anh Trần Hưng Quốc Việt (32 tuổi, chủ quán cà phê), cho biết bản thân rất yêu thích nghề phi công và đã có bằng lái phi công cơ bản (Private Pilot License-PPL). Vì lý do cá nhân, anh phải tạm gác lại ước mơ học tiếp bằng phi công dân dụng. Vốn có kiến thức về vận hành tàu bay AirBus 320, anh đã liên kết với đơn vị chuyên môn thiết kế buồng lái mô phỏng tàu bay AirBus 320 để tiếp tục nuôi dưỡng đam mê của bản thân và cho người có nhu cầu trải nghiệm cảm giác làm phi công đối với dòng máy bay thương mại này.
Khách sẽ hóa thân thành phi công tàu bay AirBus 320, trong đó có trải nghiệm cất, hạ cánh dưới sự hướng dẫn của kỹ thuật viên và thuê trang phục phi công để check-in. Đối với các trải nghiệm còn lại, khách được kỹ thuật viên hướng dẫn chọn sân bay để thực hiện thao tác cất, hạ cánh và lập kế hoạch bay, xử lý tình huống khẩn cấp khi đang bay. Anh Việt còn cho biết nhiều khách "ruột" còn trải nghiệm "phi công tập sự" trong 15 giờ, trong đó có không ít phi công đến ôn luyện kỹ năng bay để chuẩn bị cho kỳ thi năng định định kỳ.
Theo anh Việt, từ khi khai trương vào tháng 4.2025 đến nay, quán đã đón trên 3.000 lượt khách đến trải nghiệm buồng lái mô phỏng tàu bay AirBus 320. Hiện quán đang đầu tư thêm buồng lái AirBus 320 thứ hai với nhiều cải tiếng đáng kể, có hoạt động lưu động, giúp khách dễ dàng thao tác và có trải nghiệm thật nhất. Bên cạnh đó, anh Việt còn tổ chức nhiều buổi workshop chia sẻ kiến thức hàng không dân dụng, con đường trở thành phi công cơ bản… thu hút nhiều bạn trẻ đam mê ngành hàng không tham gia.
Các thủ khoa nhận định việc chọn ngành không chỉ đơn giản là chọn một ngành để theo học mà là chọn cả tương lai cho mình. Chính vì thế, trong video Thủ khoa tiếp sức gen Z mùa thi hôm nay 15.5, các thủ khoa tiếp tục bật mí cho thí sinh những cách để chọn ngành phù hợp.
Chỉ ra 3 chữ "T" quan trọng, Võ Thị Yến Vy, thủ khoa Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM năm 2024, mong muốn có thể hỗ trợ thí sinh chọn được ngành thật sự phù hợp.
Theo Vy, ở thời điểm hiện tại, đây là vấn đề rất được thí sinh quan tâm. Cô bạn thủ khoa cũng chia sẻ việc chọn ngành của bản thân lúc đầu không hề dễ dàng. Vy bị choáng ngợp bởi nhiều lựa chọn ngành nghề, cũng như có nhiều người khuyên học ngành hot, người lại khuyên học ngành nào dễ kiếm việc làm...
Thời gian đầu, Vy cũng chọn ngành nghề theo xu hướng chứ thật sự chưa hiểu bản thân muốn gì. Nhưng rồi, Vy nhận ra nếu cứ chạy theo ý kiến của người xung quanh thì con đường đó không phải của mình mà là của người khác. Vì thế, Vy bắt đầu với hành trình tìm hiểu bản thân.
Yến Vy bắt đầu bằng việc dành thời gian cho bản thân để tự hỏi mình thích gì, nếu theo học rồi làm nghề này lâu dài có thấy ổn không… Bên cạnh đó, cô bạn cũng tìm hiểu ngành nghề qua sách vở, từ các anh chị khóa trên cũng như qua các buổi tư vấn tuyển sinh. Câu nói mà Vy rất tâm đắc khi lựa chọn ngành nghề là "hiểu mình, hiểu ngành, hiểu thời đại".
Và công thức hiệu quả được Vy áp dụng dựa trên 3 chữ "T". Trong đó, chữ "T" thứ nhất chính là "Thích".
"Khi chọn ngành, mọi người đừng nhầm lẫn với sở thích bề nổi. Chẳng hạn tụi mình thích xài điện thoại thông minh thì không có nghĩa sẽ phù hợp với ngành công nghệ thông tin; hoặc thích xem phim cũng không đồng nghĩa phù hợp với các ngành liên quan về đạo diễn... Sở thích bề nổi ở đây là cái mà bạn muốn thụ hưởng, còn sở thích nghề nghiệp là cách mà bạn muốn dấn thân trong quá trình tạo ra nó như thế nào. Có nghĩa bạn thích kết quả hào nhoáng của nó hay bạn thích quá trình lặp đi lặp lại để tạo ra nó mỗi ngày", Vy phân tích.
Chữ "T" thứ hai Vy nhắc đến là "Thế mạnh". Chỉ thích thôi thì chưa đủ, phải có năng lực và tố chất phát triển với ngành đó như thế nào. Tuy nhiên, Vy cũng khuyên thí sinh đừng đoán mò mà hãy nhìn trực tiếp vào bảng điểm của mình hoặc kết quả của những hoạt động bản thân đã tham gia, xem mình tốt nhất ở đâu và yếu chỗ nào. Vy cũng chỉ ra nhiều cách giúp thí sinh có thể xác định thế mạnh, chẳng hạn làm các bài trắc nghiệm tính cách hoặc trắc nghiệm nghề nghiệp… Theo Vy, đây cũng là một mẹo hay để áp dụng khi chọn ngành phù hợp.
"Thực tế" chính là chữ "T" thứ 3 mà Vy muốn chia sẻ với thí sinh. Thực tế ở đây theo Vy là đừng chỉ xem tên của ngành mà hãy tìm hiểu kỹ về chương trình đào tạo. "Vy thấy đa số các trường đều sẽ đăng công khai chương trình đào tạo trong năm học, các bạn hoàn toàn có thể tham khảo để xem thử nếu học những môn này trong 4 năm thì sẽ như thế nào, có chán không hay cảm thấy phù hợp… Các bạn cũng có thể tham gia các hội nhóm trên Facebook về trường, hoặc hỏi những anh chị đi trước của trường đó, ngành học đó xem họ đánh giá như thế nào. Nếu cảm thấy ổn thì đồng nghĩa ngành đó sẽ phù hợp với bạn", cô bạn thủ khoa nói.
Vy cũng không quên nhắn gửi: "Chọn ngành không phải một cuộc chạy đua xem ai chọn trước mà đó là một cả hành trình để xem cái gì phù hợp với mình. Sau những chia sẻ của Vy và chương trình, hy vọng sẽ giúp các bạn tìm được ngành học phù hợp. Nếu các bạn có thắc mắc gì về môi trường học tập đại học thì đừng ngần ngại mà hãy đặt câu hỏi cho Vy nhé. Hẹn gặp lại các bạn ở giảng đường".
Ngày 18.4, ĐH Cần Thơ tổ chức hội nghị Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên các ĐH quốc gia, ĐH vùng mở rộng lần thứ 11 năm 2026 với chủ đề "Tiên phong trong hoạt động nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo".
Hội nghị diễn ra đến ngày 19.4, với sự tham gia của gần 200 đại biểu, gồm nhiều hoạt động như: giao lưu học thuật, giao lưu thể thao, khánh thành công trình nhà khăn quàng đỏ, về nguồn tại Khu tưởng niệm thủ khoa Bùi Hữu Nghĩa…
Bên cạnh đó, hội nghị đã nhận được 28 bài viết từ các chuyên gia, nhà khoa học, cán bộ trẻ và đoàn viên, thanh niên. Các bài viết được tập hợp và xuất bản kỷ yếu hội nghị quốc gia có đăng ký chỉ số ISBN. Ban tổ chức đã tuyển chọn trình bày 6 tham luận. Các đại biểu cũng thảo luận nhiều vấn đề để phát triển công tác Đoàn – Hội trong kỷ nguyên vươn mình của đất nước.
Phát biểu tại hội nghị, anh Lâm Tùng, Phó chủ tịch thường trực T.Ư Hội Sinh viên Việt Nam, cho biết sự kiện năm nay diễn ra trong thời điểm đặc biệt, khi Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV vừa diễn ra thành công tốt đẹp. Trong kỷ nguyên mới, các đoàn viên, thanh niên, sinh viên cũng được định hướng cụ thể về việc tập trung vào 3 nội dung cốt lõi là tình nguyện, chuyển đổi số và khởi nghiệp.
Nói về công tác tình nguyện, anh Lâm Tùng mong các bạn trẻ đổi mới tư duy, phương thức tổ chức các hoạt động. Bởi, thời gian qua, mặc dù các cấp bộ Đoàn – Hội đã làm tốt nhưng chưa có chủ đề trọng điểm cụ thể. "Tới đây, các bạn cần thiết kế hoạt động theo dạng thức dự án dài hơi, gắn với địa bàn. Trong đó, cần kết nghĩa, phối hợp, điều phối nguồn lực để hỗ trợ cho 248 xã, phường, biên giới, đất liền", anh Lâm Tùng nhấn mạnh.
Cũng theo anh Lâm Tùng, đoàn viên, thanh niên khối trường học rất quan trọng với tổ chức Đoàn khi chiếm 60% tổng số đoàn viên, thanh niên các khối. Ngoài 3 nhiệm vụ nói trên, các bạn trẻ còn cần phải phát huy tốt sự nhạy bén, tiên phong của tuổi trẻ trong việc học tập những cái mới và nghiên cứu khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.
"Đối với các ĐH quốc gia, ĐH vùng, các cán bộ Đoàn – Hội phải tiên phong trong tìm hiểu công nghệ. Chúng ta không phải chờ công nghệ ra mới nghiên cứu ứng dụng, mà phải chủ động kiến thiết giải pháp công nghệ phục vụ cho mục đích của mình", anh Lâm Tùng nói.
