One UI 9.5 bất ngờ lộ diện

Một dự án có tên "colleague.skill" đang lan truyền trong giới công sở Trung Quốc. Đây là công cụ AI dùng dấu vết kỹ thuật số của một nhân viên như lịch sử chat, email, tài liệu cùng với các mô tả trong prompt để tạo thành một tác nhân AI (AI Agent) với kỹ năng tương tự.

"Colleague.skill" được chia sẻ miễn phí trên GitHub bởi một người Trung Quốc có biệt danh titanwings. Đầu tháng 4, dự án được 2.000 lượt đánh dấu sao trên Github, tương tự nút like trên mạng xã hội. Đến 9/4, con số này đạt gần 11.000.

Dự án được mô tả giúp mọi người hoàn thiện các công việc mà đồng nghiệp, đối tác nghỉ việc để lại, hoặc giúp nhân viên dễ tiếp quản từ người tiền nhiệm. Dù vậy, một số lo ngại công cụ có thể được các "sếp" tận dụng để tạo AI Agent thay thế lực lượng lao động, trong bối cảnh nhiều công ty Trung Quốc yêu cầu nhân viên lưu lại chi tiết công việc, từ quy trình làm việc, ra quyết định đến quá trình giao tiếp.

"Colleague.skill" gây lo ngại vì có thể tạo ra bản sao kỹ thuật số của một người nơi công sở khi chưa cho phép. Trên mạng xã hội Trung Quốc, điều này được gọi là "chưng cất kỹ năng", ám chỉ việc biến con người thành một bộ kỹ năng để lưu trữ và sử dụng.

Ngày 3/4, nhà sáng tạo nội dung Deng Xiaoxian đăng video phản đối "chưng cất kỹ năng" và chia sẻ công cụ "anti-distillation skill" (kỹ thuật chống chưng cất).

"Không ai muốn bị biến thành một tệp kỹ năng rồi mất việc. Vậy nên tôi tạo ra cái này", cô nói. "Anti-distillation skill" lấy tệp kỹ năng - dữ liệu chi tiết công việc và giao tiếp mà nhiều nhân viên công sở ở Trung Quốc bị yêu cầu nộp cho cấp quản lý - rồi xử lý để biến thông tin này thành vô giá trị.

Tệp kỹ năng sau khi xử lý sẽ loại bỏ hoặc thay thế các thông tin quan trọng như kinh nghiệm khi ra quyết định, khả năng phán đoán theo ngữ cảnh và các tri thức về công việc - những thông tin AI sẽ tập trung vào để hiểu cách làm việc của một người.

"Anti-distillation.skill" tạo ra hai phiên bản đầu ra. Một bản "sạch" để nộp với cấu trúc chuyên nghiệp, cố tình mơ hồ ở những chỗ quan trọng, và một bản sao lưu riêng tư với tri thức thật để người dùng có thể tự lưu trữ.

Deng Xiaoxian giải thích, phiên bản làm sạch có ba mức độ: nhẹ, trung bình và nặng. Mức nhẹ dành cho những công ty kiểm tra kỹ. Mức nặng dành cho môi trường mà cấp quản lý chỉ muốn hoàn thành thủ tục. "Nếu công ty của bạn chỉ làm cho có, chỉ kiểm tra xem bạn có nộp hay chưa thôi, hãy dùng mức làm sạch dữ liệu nặng", Deng nói.

Công cụ này cũng đang lan truyền mạnh trên GitHub những ngày qua, "đối đầu với "colleague.skill" và cho thấy giới công sở đang quan tâm và bắt đầu tìm cách chống lại quá trình trích xuất tri thức.

Nỗi sợ bị AI thay thế đang phổ biến trong lực lượng lao động Trung Quốc. Chủ đề #AIAnxiety (lo ngại về AI) trên nền tảng Xiaohongshu đã thu hút khoảng 2,6 triệu lượt xem. Người dùng chia sẻ những lo lắng như: "Cố gắng theo kịp AI còn mệt hơn cả công việc", hay "Sếp tôi yêu cầu tôi viết mã AI để thay thế một số nhân viên, bao giờ sẽ đến lượt tôi?".

"Cảm giác như đang chơi Squid Game vậy, bạn có thể bị loại bất cứ lúc nào", Lambert Li, nhân viên văn phòng ở Thượng Hải, nói với Rest of World. Li cho biết công ty của mình đã sa thải 30% lực lượng lao động năm 2025, trong đó có những người không thích nghi đủ nhanh với AI.

Theo phân tích của Đại học Bắc Kinh dựa trên hơn một triệu tin tuyển dụng, nhu cầu tìm người ở các vị trí có thể bị AI thay thế như lập trình, biên tập, bán hàng đã giảm mạnh ở Trung Quốc trong giai đoạn 2018-2024.

Trước đó vào tháng 3, AI được đề cập là nguyên nhân hàng đầu gây sa thải ở Mỹ, chiếm một phần tư trong hơn 60.000 trường hợp cắt giảm nhân sự được công bố. Trên toàn cầu, theo khảo sát của Đại học Duke và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ trên 750 giám đốc tài chính (CFO), số vụ sa thải được gán cho AI trong năm 2026 được dự báo cao gấp 9 lần so với 2025.

Tuy nhiên, không phải mọi vụ "sa thải vì AI" đều thực sự liên quan đến AI, tức một số trong đó là những đợt điều chỉnh nhân sự vì những lý do khác, nhưng vẫn được gán cho công nghệ này. Ngoài ra, năng lực phán đoán, xác định ngữ cảnh và trực giác là những yếu tố mà đến nay AI vẫn khó sao chép.

Nam Nguyễn tổng hợp

Tin Gốc: https://vnexpress.net/cuoc-dau-cua-hai-cong-cu-ai-tai-cong-so-trung-quoc-5060299.html

"Sắp đi du lịch xa Hà Nội, tôi muốn hoàn thành cho yên tâm", chị Thảo ở phường Cầu Giấy, Hà Nội nói. Chưa nhận được tin nhắn nào từ nhà mạng, nhưng đọc trên mạng xã hội rằng "thuê bao không xác thực sẽ bị khóa", chị tranh thủ đến một cửa hàng viễn thông trên đường đi làm về để được hỗ trợ và tránh bị quá tải, trước khi Thông tư 08 về xác thực thông tin thuê bao có hiệu lực ngày 15/4.

Tuy nhiên, sau khi đợi hơn 10 người hoàn thành thủ tục, chị được nhân viên nói thuê bao đã cập nhật đầy đủ nên có thể đi về.

Hai mẹ con anh Ngọc Hải ở phường Vĩnh Tuy, Hà Nội cũng được thông báo tương tự. "Tôi từng đưa mẹ đi đăng ký chính chủ rồi, nhưng bà cứ lo bị khóa SIM nên giục đi làm", anh nói.

Tối muộn tại một cửa hàng giao dịch của nhà mạng trên đường Lạc Trung, khách hàng vẫn ra vào liên tục dù gần giờ đóng cửa. Một nhân viên cho biết lượng người đến làm thủ tục vài ngày qua tăng đột biến. "Đông hơn hẳn, có ngày gấp vài lần bình thường", người này nói. "Trong số đó cũng có những người hiểu nhầm về quy định. Họ đã cập nhật căn cước công dân, thông tin chính chủ rồi nhưng vẫn đến vì sợ bị khóa".

Theo quy trình, từ ngày 15/4, ứng dụng VNeID sẽ gửi thông báo đến người dùng theo từng đợt. Họ sẽ được yêu cầu xác nhận việc có hay không sử dụng các số điện thoại đang đứng tên ở tất cả các mạng di động trong nước. Trường hợp người dùng xác nhận không sử dụng, số điện thoại đó sẽ được yêu cầu cập nhật thông tin, nếu không sẽ bị khóa một chiều trong 60 ngày. Ngược lại, nếu thuê bao chính chủ đã đủ thông tin, người dùng có thể tiếp tục sử dụng.

Thực tế, quy định mới không yêu cầu tất cả chủ thuê bao phải xác thực lại. Thuê bao đã đăng ký bằng VNeID, thẻ căn cước, căn cước công dân gắn chip, hoặc số được sử dụng để đăng ký tài khoản VNeID mức độ 2 không phải thực hiện.

Viettel cũng khẳng định Thông tư 08 không bắt buộc "toàn bộ khách hàng phải xác thực". Nhà mạng này đã gửi tin nhắn tới nhóm này, thông báo họ không cần thực hiện thêm thao tác nào và có thể sử dụng dịch vụ bình thường.

"Các khách hàng còn lại sẽ cần thực hiện xác thực sinh trắc học khuôn mặt theo quy định", đại diện nhà mạng cho biết, khuyến nghị người dùng vào ứng dụng của các nhà mạng để thực hiện sớm. Người không có smartphone và ứng dụng VNeID cũng sẽ được phân loại và triển khai việc hỗ trợ tận nơi.

Theo quy định, nhà mạng phải đảm bảo thuê bao di động có đủ bốn trường thông tin gồm số định danh cá nhân, họ tên, ngày tháng năm sinh, sinh trắc học ảnh khuôn mặt, và các dữ liệu này phải khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư của Bộ Công an. Có bốn cách xác thực được chấp nhận, gồm: trực tuyến thông qua VNeID; qua ứng dụng của nhà mạng; trực tiếp tại địa điểm dịch vụ của nhà mạng; và tại địa điểm được nhà mạng ủy quyền.

Nhóm người dùng được khuyến nghị thực hiện xác thực ngay gồm người đăng ký sim di động bằng giấy tờ khác không phải CCCD, nhóm thuê bao đứng tên hộ người thân.

Việc xác thực thông tin thuê bao theo Thông tư 08 được đánh giá là bước quan trọng nhằm làm sạch dữ liệu viễn thông, tăng cường bảo vệ người sử dụng. Hiện nay, số điện thoại không chỉ phục vụ liên lạc mà còn gắn với nhiều dịch vụ số quan trọng như tài khoản ngân hàng, ví điện tử, tài khoản định danh VNeID mức 2 và nhiều giao dịch điện tử khác.

Việc xác thực đầy đủ thông tin, trong đó có sinh trắc học khuôn mặt, giúp hạn chế tình trạng sử dụng giấy tờ giả, đăng ký SIM không chính chủ để lừa đảo; đồng thời góp phần bảo vệ quyền lợi người dân, tránh các rủi ro pháp lý phát sinh khi bị kẻ xấu mạo danh để đăng ký, sử dụng thuê bao.

Tin Gốc: Vnexpress

Năm 2024, tỷ phú Elon Musk đệ đơn kiện cáo buộc công ty cũ OpenAI, CEO Sam Altman, Chủ tịch Greg Brockman và tập đoàn Microsoft - nhà đầu tư ban đầu vào OpenAI - phản bội sứ mệnh phi lợi nhuận.

Phiên xét xử, diễn ra tại tòa án liên bang California từ 28/4 và dự kiến kéo dài vài tuần tùy tiến độ tranh tụng, đánh dấu lần đầu Musk và Altman đối đầu tại tòa. Bồi thẩm đoàn 9 người sẽ cố vấn cho thẩm phán Yvonne Gonzalez Rogers về việc có chấp thuận các đề xuất của Musk hay không, bao gồm đưa OpenAI quay lại mô hình phi lợi nhuận, bãi nhiệm Altman và Brockman, đền bù 130 tỷ USD và nộp số tiền này vào quỹ phi lợi nhuận của OpenAI. Đây được xem là một trong những tranh chấp pháp lý quan trọng nhất của ngành AI, không chỉ xoay quanh quyền kiểm soát OpenAI mà còn đặt ra câu hỏi về sự cân bằng giữa lợi nhuận, trách nhiệm xã hội và an toàn trong phát triển trí tuệ nhân tạo.

Reuters đã tổng hợp những phát biểu của Elon Musk, CEO Tesla và SpaceX, khi ra làm chứng khoảng 7 tiếng tại tòa trong ba ngày 28-30/4.

Dù "từ thiện" không xuất hiện trong thông báo thành lập OpenAI vào cuối 2015, Musk liên tục dùng từ này để mô tả về công ty. Ông nói Altman và Brockman đã nuốt lời hứa giữ vững mô hình phi lợi nhuận.

"OpenAI được định sẵn là tổ chức từ thiện không mang lại lợi ích cho bất kỳ cá nhân nào. Nếu muốn, tôi đã có thể khởi đầu nó như một công ty tìm kiếm lợi nhuận", tỷ phú nhấn mạnh.

CEO Tesla khẳng định ông đóng vai trò sống còn trong việc hình thành công ty, từ ý tưởng, tên gọi, nguồn lực đến vốn ban đầu. Ông cho biết đã trực tiếp thuyết phục nhà khoa học Ilya Sutskever rời Google để gia nhập OpenAI, bất chấp nỗ lực giữ chân của hai nhà đồng sáng lập Google Larry Page và Sergei Brin.

Ông cũng cho rằng OpenAI có được sức mạnh tính toán như hiện nay là nhờ mối quan hệ cá nhân giữa ông với CEO Microsoft Satya Nadella và CEO Nvidia Jensen Huang. "Người duy nhất có thể gọi và khiến Nadella nhấc máy chính là tôi", ông nói.

Musk cho biết lý do lớn nhất thúc đẩy sự ra đời của OpenAI chính là sự thờ ơ của Larry Page đối với sự sinh tồn của nhân loại trước AI. Khi CEO Tesla bày tỏ lo ngại về nguy cơ AI có thể tiêu diệt loài người, Page gọi ông là "kẻ phân biệt giống loài" vì quan tâm đến con người hơn máy móc.

"Đối trọng của Google là gì? Đó phải là một tổ chức phi lợi nhuận nguồn mở", tỷ phú giải thích ý tưởng khai sinh OpenAI.

Musk cho biết ông đã nhắn tin hỏi Altman cuối 2022 về khoản đầu tư 10 tỷ USD của Microsoft vào OpenAI, điều mà ông coi là hành động "treo đầu dê bán thịt chó".

"Tôi đồng ý việc này mang lại cảm giác tồi tệ", Altman trả lời, sau đó trao cho Musk cơ hội mua cổ phần của OpenAI. "Thành thật mà nói cảm giác giống như một khoản hối lộ", tỷ phú Mỹ nhận xét.

Khi bị luật sư phía OpenAI chất vấn tại sao công ty xAI của Musk hoạt động vì lợi nhuận trong khi lại muốn OpenAI vận hành như tổ chức từ thiện, Musk đáp: "Các công ty vì lợi nhuận cũng có thể mang lại lợi ích cho xã hội".

Với câu hỏi vì sao xAI lại sử dụng OpenAI để huấn luyện mô hình của mình nếu coi đó là mối nguy hiểm, Musk trả lời: "Việc sử dụng các AI khác để xác thực AI của bạn là một thực hành tiêu chuẩn".

Tại phiên tòa, Musk cũng trả lời câu hỏi liên quan đến các phát biểu trước đây của ông về việc "xây dựng đội quân robot"."Không, chúng tôi không sản xuất vũ khí", ông nói, đồng thời khẳng định không kịch bản kiểu Terminator, bộ phim nổi tiếng của Hollywood, sẽ xuất hiện.

Không chỉ một lần, tỷ phú nhắc đến nguy cơ AI trở thành "kẻ hủy diệt", khiến thẩm phán Rogers ngắt lời và yêu cầu ông không đề cập đến viễn cảnh "tuyệt chủng" trong vụ kiện. Bà cũng đưa ra phản bác đầy mỉa mai đối với luật sư của Musk:"Thật trớ trêu khi thân chủ của ông, bất chấp rủi ro như vậy, lại đang tạo ra một công ty hoạt động trong chính lĩnh vực đó", thêm rằng nhiều người có lẽ "không muốn đặt tương lai nhân loại vào tay Musk".

Phiên tòa được đánh giá đã phơi bày mâu thuẫn lớn đang tồn tại trong ngành công nghệ: những người dẫn đầu đang tạo ra AI nhanh hơn, thông minh hơn lại chính là những người lo ngại nhất về việc cuộc đua sẽ dẫn đến đâu.

Trong khi AI len lỏi vào đời sống hàng ngày thông qua công cụ như ChatGPT, những công ty tạo ra chúng vẫn chưa đạt được sự đồng thuận về mức độ nguy hiểm thực sự mà công nghệ này có thể gây ra. Một bên coi đây là công cụ thúc đẩy sáng tạo và năng suất, bên còn lại liên tục cảnh báo về rủi ro tồn vong khó xác định và khó kiểm soát.

Vụ kiện dự kiến tiếp tục kéo dài trong vài tuần tới và cấu trúc tương lai của lĩnh vực AI đang được đặt lên bàn cân.

Tin Gốc: Vnexpress