Ngay sau khi đọc thông tin về vụ việc nữ sinh lớp 7 rơi từ tầng 3 xuống đất xảy ra tại Trường THCS Lạc Long Quân, đăng tải trên Dân trí, GS.TS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Tâm lý học Việt Nam, lập tức chia sẻ về cách ứng xử khẩn cấp đối với những học sinh chứng kiến sự việc đau lòng.
Theo ông, khi chứng kiến sự việc này, học sinh có thể xuất hiện nhiều phản ứng sang chấn như hoang mang, lo sợ, ám ảnh hoặc thay đổi hành vi.
Từ các lý thuyết về “Dựa trên tiếp cận hỗ trợ tâm lý ban đầu (Psychological First Aid – PFA)…” và “Hành vi tìm kiếm trợ giúp (help-seeking)” cho thấy hỗ trợ tâm lý học đường đóng vai trò đặc biệt quan trọng nhằm giúp các em ổn định cảm xúc, hiểu và chấp nhận phản ứng của bản thân, đồng thời giảm thiểu nguy cơ lan truyền tâm lý tiêu cực.
Việc can thiệp cần được thực hiện kịp thời, có hệ thống, kết hợp giữa nhà trường, gia đình và bạn bè, hướng đến xây dựng môi trường an toàn, lắng nghe và không kỳ thị.
Thứ nhất, ổn định tâm lý học sinh ngay trong 24–72 giờ đầu.
Nhà trường cần có một đầu mối phát ngôn thống nhất, thông báo ngắn gọn, đúng sự thật, tránh mô tả chi tiết gây ám ảnh; giúp giáo viên chủ nhiệm có thời gian “sẻ chia” cảm xúc với lớp; tạo không gian an toàn để học sinh nói “em đang sợ, hoang mang, lo cho bạn”.
Đặc biệt, tuyệt đối không gợi ý hay khai thác kể lại hiện trường, không bắt viết tường trình cảm xúc trước tập thể, không dùng ngôn ngữ trách phạt…
Những phản ứng như bàng hoàng, sợ hãi, mất tập trung, ám ảnh hình ảnh, khó ngủ trong ngắn hạn có thể xuất hiện sau biến cố, thầy cô cần trấn an, hiện diện và hướng dẫn tìm trợ giúp khi cần.
Thứ hai, sàng lọc nhóm cần hỗ trợ sâu hơn thay vì can thiệp đại trà
Bạn cùng lớp, học sinh trực tiếp chứng kiến, học sinh thân với nạn nhân, học sinh đã có tiền sử lo âu/trầm buồn/tự làm hại, các em đang chịu áp lực… cần được ưu tiên chú ý nếu có biểu hiện khác thường.
Cần chuyển ngay cho chuyên gia hoặc cơ sở y tế khi phát hiện học sinh có dấu hiệu: hoảng loạn kéo dài, mất ngủ nhiều đêm, né tránh đi học, ám ảnh lặp lại, thu mình rõ rệt, phát ngôn tuyệt vọng, tự trách quá mức, làm hại bản thân.
Quá trình chuyển học sinh đến các chuyên gia tâm lý hay y tế chuyên sâu cần đảm bảo quy trình, tuân thủ các nguyên tắc chuyển giao, có sự phối hợp với gia đình, đảm bảo sự hỗ trợ kịp thời hướng đến sự an toàn, tránh lây lan…
Có một nghịch lý là không ít học sinh có thể khá tự tin rằng mình “tự xử lý được”, nhưng chính điều đó đôi khi lại làm chậm việc tìm hỗ trợ chuyên môn. Vì vậy nhà trường không nên chờ các em đề nghị giúp đỡ rồi mới can thiệp.
Thứ ba, làm việc song song với gia đình cácem học sinh một cách tích cực
Cần gửi hướng dẫn ngắn cho phụ huynh về cách nói chuyện với con trong vài ngày đầu: hỏi mở, lắng nghe nhiều hơn dạy bảo, không ép “quên đi”, không mắng “con nghĩ nhiều quá”, hạn chế để trẻ xem lại video/tin đồn liên quan, giữ nhịp sinh hoạt đều, quan sát giấc ngủ – ăn uống – đi học.
Gia đình là nguồn hỗ trợ quan trọng, giúp định hướng hành vi tìm kiếm trợ giúp của học sinh một cách đúng đắn và hiệu quả.
Thứ tư, củng cố hệ thống hỗ trợ trong trường ít nhất vài tuần sau biến cố
Không nên dừng ở một buổi “tư vấn tinh thần” đơn lẻ và tạm thời. Nhà trường nên bố trí lịch gặp riêng cho học sinh có nhu cầu, công bố thật rõ “khi cần thì gặp ai, ở đâu, giờ nào”, bảo đảm tính riêng tư.
Những thông tin này cần được nhắc lại nhiều lần thông qua giáo viên chủ nhiệm, phụ huynh và các nhóm lớp.
Các can thiệp hiệu quả nên tập trung vào nâng cao hiểu biết, giảm kỳ thị, tăng khả năng tiếp cận và tăng niềm tin vào hỗ trợ chuyên môn. Một mặt sẽ thúc đẩy việc đối mặt chính thức với tình huống đã qua, một mặt sẽ góp phần tái lập sức mạnh nội tại của từng học sinh để thích ứng với sự thật…
Một sự việc đau lòng vẫn cần được đối diện một cách khoa học, tránh nguy cơ lan tỏa. Dù khó khăn, việc này vẫn cần được thực hiện. Các giải pháp mang tính “hỗ trợ tâm lý ban đầu và sàng lọc nguy cơ trong mô hình hỗ trợ đa tầng” trong tâm lý học đường là điều rất cần thiết.
Để làm được điều này, Ban Giám hiệu cần tư duy tích cực, có kế hoạch chăm sóc học sinh toàn trường song song với việc xử lý thấu đáo thực tế từng trường hợp, nhất là với trường hợp không may.
Ngoài ra, Ban Giám hiệu còn là đầu mối thông tin; bố trí tham vấn; đảm bảo bảo mật cho từng nhu cầu của học sinh là những hành động mang tính chăm sóc sức khỏe tâm thần kịp thời và hiệu quả.
Che Jingang, đảo Hải Nam, bất ngờ nổi tiếng vì được nhiều cơ quan truyền thông đưa tin về động cơ phản lực mà cậu bé tự chế tại nhà.
Theo đó, từ khi còn học mẫu giáo, cậu bé đã ngạc nhiên khi ném quả bóng giấy và thấy nó chỉ tạo thành một đường parabol rồi rơi xuống đất, trong khi một chiếc máy bay giấy có thể bay ngang, lơ lửng một cách "duyên dáng". Che muốn tìm ra cách giúp máy bay bay xa, ổn định và duy trì độ cao lâu hơn, nên đã biến mọi ngóc ngách trong nhà mình thành một bãi thử nghiệm máy bay.
Năm lớp 2, Che chế tạo thành công mô hình đầu tiên, là một chiếc xe radar siêu âm. Sau đó, cậu dần chuyển sang các dự án phức tạp hơn như cánh tay robot, máy bay mô hình và giờ là động cơ phản lực.
Trên tài khoản mạng xã hội có 30.000 người theo dõi do mẹ quản lý, Che chia sẻ niềm đam mê mãnh liệt với "mọi thứ có thể bay". Cậu cho biết bản thân đã tự mày mò học giải tích và khí động học từ năm lớp 3 để theo đuổi ước mơ này. Nam sinh cũng học phần mềm thiết kế hỗ trợ máy tính (CAD) và tạo ra nhiều mô hình hai chiều và ba chiều, phân tích chi tiết áp suất không khí, nhiệt độ và các yếu tố kỹ thuật trước khi thực hiện sản phẩm.
Che còn sử dụng những thành thạo thuật ngữ chuyên môn để giải thích quy trình chế tạo và thử nghiệm động cơ trong không gian sinh hoạt của gia đình. Với chiếc động cơ phản lực mới nhất, cậu bé mất 8 tháng để hoàn thành bản thiết kế đầu tiên, và tự liên hệ thuê ngoài các bộ phận phức tạp.
Dù lần thử nghiệm đầu thất bại, nam sinh vẫn lạc quan: "Mục đích ban đầu của em là tích lũy kiến thức và em đã làm được điều đó. Thất bại không sao cả, nó là động lực để em thử lại lần sau".
Tuy nhiên, câu chuyện của "cậu bé tên lửa" có một số tình tiết vấp phải nghi ngờ.
Nhiều người dùng mạng xã hội đặt dấu hỏi về trình độ học thuật thật sự của Che. Họ phát hiện cậu từng lưu video hướng dẫn giải toán lớp 5, điều được cho là mâu thuẫn với việc nắm vững kiến thức giải tích cao cấp.
Nghi vấn càng tăng lên khi có thông tin cho rằng cha của cậu bé là Che Zhuming, một kỹ sư hàng không vũ trụ từng tham gia nhiều dự án tại Trung tâm Phóng vệ tinh Tây Xương. Nhiều người tin thành tựu này thực chất là sản phẩm của phụ huynh nhằm "đánh bóng" hồ sơ cho con, thuận tiện để sau này đăng ký xét tuyển vào các đại học danh tiếng.
Trước những công kích, cậu bé điềm tĩnh: "Việc mọi người nghi ngờ là bình thường. Em chỉ cần tập trung vào việc mình làm và để năng lực tự lên tiếng".
Cũng không ít người bày tỏ ngưỡng mộ và kỳ vọng vào tiềm năng của cậu bé 14 tuổi. "Tôi mong chờ ngày được thấy em chế tạo một con tàu vũ trụ thực thụ", một người dùng mạng xã hội bình luận.
Gia đình Che cho biết ủng hộ tuyệt đối đam mê của con trai. Họ thuê gia sư lập trình riêng và chi trả hàng nghìn NDT cho mỗi dự án.
Ngày 25.3, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đang thu thập hồ sơ, tài liệu liên quan đến sai phạm của bà Võ Thị Hường, nguyên Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Châu, cùng kết quả xử lý kỷ luật của Đảng ủy và UBND xã Dray Bhăng. Động thái này nhằm làm rõ các nội dung vi phạm, trong đó có dấu hiệu giả mạo chữ ký để hợp thức hóa hồ sơ, trục lợi trong quá trình công tác.
Theo kết luận của Đảng ủy xã Dray Bhăng, bà Võ Thị Hường có hàng loạt vi phạm và bị thi hành kỷ luật cách hết các chức vụ trong Đảng. UBND xã Dray Bhăng cũng đã quyết định cách chức hiệu trưởng đối với bà Hường.
Cơ quan chức năng xác định bà Hường đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động, chi phối việc chi trả và phân bổ chế độ khen thưởng theo Nghị định 73 của Chính phủ.
Ngoài ra, bà Hường còn bị cáo buộc bố trí, thanh toán chế độ giảng dạy sai quy định, thiếu khách quan; đồng thời thông đồng, phối hợp để hợp thức hóa hồ sơ nhằm trục lợi trong thanh toán chế độ giảng dạy của bản thân.
Đáng chú ý, bà Hường bị xác định đã chỉ đạo chỉnh sửa, thậm chí giả mạo chữ ký và chữ viết trong biên bản họp cha mẹ học sinh. Cùng với đó, việc quản lý, sử dụng quỹ hội phụ huynh bị kết luận không đúng quy định, thiếu minh bạch, đặc biệt trong hoạt động vận động kinh phí mua sắm trang thiết bị.
Không chỉ sai phạm về tài chính, nữ hiệu trưởng còn bị xác định sử dụng con dấu trái pháp luật, có hành vi gian dối, đối phó, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, giám sát.
Ban Chấp hành Đảng bộ xã Dray Bhăng nhận định bà Hường có biểu hiện quanh co, thiếu trung thực khi giải trình, chưa tự giác nhìn nhận hậu quả vi phạm; ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm chưa cao, làm giảm tính thuyết phục trong quá trình kiểm tra.
Đảng ủy xã đã chỉ đạo Ủy ban Kiểm tra làm rõ trách nhiệm các cá nhân có hành vi tiếp tay, liên quan đến vụ việc giả mạo chữ ký và sai lệch hồ sơ.
Đồng thời, Đảng bộ UBND xã Dray Bhăng yêu cầu xử lý theo quy định đối với các giáo viên, nhân viên có hành vi tham gia soạn đơn, chỉnh sửa biên bản, làm sai lệch hồ sơ, tài liệu liên quan đến công tác kiểm tra; cũng như những trường hợp phối hợp, thông đồng để thanh toán chế độ giảng dạy sai quy định.
Cơ quan chức năng cũng yêu cầu thành lập đoàn kiểm tra, rà soát toàn bộ việc thanh toán các khoản kinh phí, chế độ giảng dạy và kinh phí khen thưởng tại nhà trường, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định.
Vụ việc giả mạo chữ ký tại Trường tiểu học Kim Châu đang tiếp tục được Công an tỉnh Đắk Lắk làm rõ, xử lý theo quy định pháp luật.
Bộ yêu cầu các trường thực hiện quy đổi điểm tương đương giữa các phương thức, tổ hợp xét tuyển nhằm bảo đảm công bằng, minh bạch và khắc phục những bất cập trong tuyển sinh ĐH thời gian qua.
Theo hướng dẫn mới của Bộ GD-ĐT, các cơ sở đào tạo sử dụng đồng thời nhiều phương thức, tổ hợp xét tuyển cho cùng một chương trình đào tạo hoặc nhóm ngành bắt buộc phải xây dựng và công bố công khai quy tắc quy đổi tương đương điểm trúng tuyển, ngưỡng đầu vào và điểm trúng tuyển, điều kiện nhận hồ sơ đăng ký xét tuyển.
Ông Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH - cho biết quy định quy đổi tương đương giữa các phương thức xét tuyển đã được đưa vào quy chế tuyển sinh từ năm 2025, tiếp tục được hoàn thiện trong mùa tuyển sinh 2026.
"Mục tiêu cốt lõi của việc quy đổi điểm là bảo đảm công bằng, công khai và minh bạch trong tuyển sinh. Một thí sinh có thể lựa chọn nhiều phương thức khác nhau để xét tuyển vào cùng một ngành đào tạo. Tuy nhiên giữa các thí sinh vẫn phải bảo đảm nguyên tắc công bằng tương đương dù sử dụng phương thức xét tuyển khác nhau", ông Thảo nhấn mạnh.
Đó là lý do quy chế yêu cầu các trường công bố phương thức xét tuyển nhưng không phân chia chỉ tiêu riêng cho từng phương thức như trước đây mà phải bảo đảm sự đối xử bình đẳng giữa các tổ hợp và phương thức xét tuyển.
Từ yêu cầu này, nếu một trường sử dụng nhiều tổ hợp hoặc nhiều phương thức khác nhau bắt buộc phải xây dựng mức quy đổi tương đương.
Về mức độ sẵn sàng của các trường ĐH khi phải xây dựng quy tắc quy đổi điểm giữa các phương thức xét tuyển, ông Thảo cho biết hiện nay các cơ sở đào tạo đang thống kê dữ liệu tuyển sinh và kết quả học tập của sinh viên các năm trước để làm cơ sở xây dựng quy tắc quy đổi.
Bộ GD-ĐT cũng sẽ cung cấp thêm nhiều dữ liệu của kỳ thi tốt nghiệp THPT như phổ điểm, phân bố điểm hay phân vị của các tổ hợp xét tuyển để các trường có thêm cơ sở phân tích và xây dựng mức quy đổi phù hợp.
Đối với các kỳ thi riêng như đánh giá năng lực hay đánh giá tư duy, bộ cũng hỗ trợ dữ liệu đối sánh với kết quả thi tốt nghiệp THPT để các trường xây dựng mức quy đổi phù hợp, hạn chế tối đa sai số trong quá trình quy đổi điểm tuyển sinh.
Ông Thảo nói năm 2025 là năm đầu tiên triển khai quy đổi điểm tương đương nên các trường đã có thêm kinh nghiệm thực tế. Từ năm 2026, việc áp dụng khoa học dữ liệu trong tuyển sinh sẽ tiếp tục được hoàn thiện.
Ngoài ra quy đổi điểm từ chứng chỉ ngoại ngữ sẽ được định lượng rõ hơn. Các trường ĐH phải xây dựng tối thiểu năm mức quy đổi khác nhau đối với chứng chỉ ngoại ngữ, đặc biệt là tiếng Anh, để tạo độ phân hóa tốt hơn.
"Khi đó các trường sẽ có thêm cơ sở để xây dựng mức điểm phù hợp hơn giữa các phương thức xét tuyển, giữa các trường và cả giữa những nhóm ngành có sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ để quy đổi điểm", ông Thảo nói.
Theo yêu cầu của bộ, các cơ sở đào tạo khi xây dựng quy tắc quy đổi phải bảo đảm các nguyên tắc: tương đương về yêu cầu đầu vào, gắn với yêu cầu cụ thể của ngành; công bằng, minh bạch, công khai và thống nhất, bảo đảm tất cả thí sinh được xét chọn bình đẳng dựa trên điểm trúng tuyển tương đương không phụ thuộc vào thứ tự ưu tiên của nguyện vọng đăng ký; có căn cứ khoa học và thực tiễn; đơn giản và dễ hiểu.
Bộ cũng đưa ra khung quy đổi giữa các loại điểm thi như đánh giá năng lực ĐH Quốc gia Hà Nội (HSA), đánh giá tư duy ĐH Bách khoa Hà Nội (TSA), đánh giá năng lực ĐH Quốc gia TP.HCM (APT nay là V-ACT)... và khoảng điểm các tổ hợp môn thi tốt nghiệp THPT phù hợp theo phương pháp bách phân vị 9 trên cơ sở phân tích kết quả thi của những thí sinh có cả điểm bài thi riêng và điểm tổ hợp môn thi tốt nghiệp tương ứng của năm 2026.
Các đơn vị tổ chức kỳ thi tuyển sinh, kỳ thi độc lập có trách nhiệm công bố các tổ hợp môn thi tốt nghiệp phù hợp với đặc điểm của bài thi, trong đó làm rõ tổ hợp nào phù hợp nhất nếu có nhiều tổ hợp phù hợp.
Công bố bách phân vị của kết quả bài thi năm 2026 (X0, X1...) trước ngày 10-5, phối hợp với Bộ GD-ĐT để phân tích kết quả thi tốt nghiệp THPT của các thí sinh đã có kết quả bài thi, công bố các khoảng điểm của các tổ hợp môn thi phù hợp (A0, A1...) chậm nhất ba ngày sau khi công bố kết quả thi tốt nghiệp THPT 2026.
Trên cơ sở các số liệu này, điểm trúng tuyển và ngưỡng đầu vào của từng ngành, nhóm ngành cụ thể sẽ được quy đổi tuyến tính trong từng khoảng điểm. Việc xác định mức chênh lệch điểm trúng tuyển giữa các tổ hợp thông dụng sẽ dựa trên đối sánh phổ điểm do Bộ GD-ĐT công bố sau khi có kết quả thi tốt nghiệp THPT năm 2026 theo từng khoảng điểm trúng tuyển.