Ngày 25.3, Phòng An ninh chính trị nội bộ Công an tỉnh Đắk Lắk cho biết đang thu thập hồ sơ, tài liệu liên quan đến sai phạm của bà Võ Thị Hường, nguyên Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Châu, cùng kết quả xử lý kỷ luật của Đảng ủy và UBND xã Dray Bhăng. Động thái này nhằm làm rõ các nội dung vi phạm, trong đó có dấu hiệu giả mạo chữ ký để hợp thức hóa hồ sơ, trục lợi trong quá trình công tác.
Theo kết luận của Đảng ủy xã Dray Bhăng, bà Võ Thị Hường có hàng loạt vi phạm và bị thi hành kỷ luật cách hết các chức vụ trong Đảng. UBND xã Dray Bhăng cũng đã quyết định cách chức hiệu trưởng đối với bà Hường.
Cơ quan chức năng xác định bà Hường đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động, chi phối việc chi trả và phân bổ chế độ khen thưởng theo Nghị định 73 của Chính phủ.
Ngoài ra, bà Hường còn bị cáo buộc bố trí, thanh toán chế độ giảng dạy sai quy định, thiếu khách quan; đồng thời thông đồng, phối hợp để hợp thức hóa hồ sơ nhằm trục lợi trong thanh toán chế độ giảng dạy của bản thân.
Đáng chú ý, bà Hường bị xác định đã chỉ đạo chỉnh sửa, thậm chí giả mạo chữ ký và chữ viết trong biên bản họp cha mẹ học sinh. Cùng với đó, việc quản lý, sử dụng quỹ hội phụ huynh bị kết luận không đúng quy định, thiếu minh bạch, đặc biệt trong hoạt động vận động kinh phí mua sắm trang thiết bị.
Không chỉ sai phạm về tài chính, nữ hiệu trưởng còn bị xác định sử dụng con dấu trái pháp luật, có hành vi gian dối, đối phó, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, giám sát.
Ban Chấp hành Đảng bộ xã Dray Bhăng nhận định bà Hường có biểu hiện quanh co, thiếu trung thực khi giải trình, chưa tự giác nhìn nhận hậu quả vi phạm; ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm chưa cao, làm giảm tính thuyết phục trong quá trình kiểm tra.
Đảng ủy xã đã chỉ đạo Ủy ban Kiểm tra làm rõ trách nhiệm các cá nhân có hành vi tiếp tay, liên quan đến vụ việc giả mạo chữ ký và sai lệch hồ sơ.
Đồng thời, Đảng bộ UBND xã Dray Bhăng yêu cầu xử lý theo quy định đối với các giáo viên, nhân viên có hành vi tham gia soạn đơn, chỉnh sửa biên bản, làm sai lệch hồ sơ, tài liệu liên quan đến công tác kiểm tra; cũng như những trường hợp phối hợp, thông đồng để thanh toán chế độ giảng dạy sai quy định.
Cơ quan chức năng cũng yêu cầu thành lập đoàn kiểm tra, rà soát toàn bộ việc thanh toán các khoản kinh phí, chế độ giảng dạy và kinh phí khen thưởng tại nhà trường, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định.
Vụ việc giả mạo chữ ký tại Trường tiểu học Kim Châu đang tiếp tục được Công an tỉnh Đắk Lắk làm rõ, xử lý theo quy định pháp luật.
Tin Gốc: Thanh Niên
Giáo Dục
Đại học danh tiếng Thanh Hoa của Trung Quốc qua 'lăng kính' du học sinh Việt

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã kết thúc chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc vào hôm 17.4. Một điểm nhấn đặc biệt ở chuyến đi này là bài phát biểu chính sách của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại học (ĐH) Thanh Hoa (Bắc Kinh) - cũng là nơi ông dự Diễn đàn Hợp tác giáo dục ĐH, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo Việt Nam-Trung Quốc.
Thanh Hoa, theo thống kê năm ngoái của hai tổ chức THE và QS, lần lượt xếp hạng 1 và 2 Trung Quốc, giữ vị trí thứ 12 và 17 toàn cầu. Ngôi trường sẽ kỷ niệm 115 năm thành lập vào năm nay có tiền thân là trường dự bị ĐH dành cho các sinh viên được Chính phủ Trung Quốc gửi sang Mỹ du học. Tới hiện tại, trường là "hạt nhân" quan trọng trong nền giáo dục ĐH Trung Quốc, có vai trò là một trong những "đầu tàu" học thuật của nước này.
Ngoài những con số thống kê, ngôi trường này còn có điểm gì đặc biệt qua trải nghiệm của du học sinh Việt đang học thực tế tại đây?
Là một trong số hơn 20 người Việt đang học tập và nghiên cứu tại Thanh Hoa tham gia tiếp đón Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Nguyễn Sơn Trà, học thạc sĩ ngành quan hệ quốc tế ở Trường Schwarzman, bày tỏ ấn tượng với bài phát biểu truyền cảm hứng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về vai trò của thanh niên Việt trong việc tập tinh hoa của thế giới để trở về đóng góp cho sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.
Trà kỳ vọng thông qua chuyến thăm, hợp tác giữa Việt Nam và Trung Quốc, đặc biệt ở khía cạnh giáo dục sẽ ngày càng thực chất hơn, phát triển trên cơ sở cùng có lợi và tôn trọng lẫn nhau. "Tôi cũng hy vọng trường học hai nước cùng hợp tác để nâng chất lượng đào tạo, hỗ trợ học bổng và đẩy mạnh nghiên cứu khoa học, chuyển giao kỹ thuật để đóng góp cho tiến trình xây dựng mô hình xã hội chủ nghĩa phát triển bền vững trong thời kỳ mới", Trà nói.
Theo nam học viên, điểm nổi bật của Thanh Hoa là sự kết hợp giữa triết lý giáo dục phương Đông với tư tưởng khai phóng, tiếp nhận tri thức toàn cầu. Tại đây, mỗi cá nhân không chỉ được học chương trình đào tạo chất lượng cao mà còn có thể tham gia nghiên cứu khoa học hay trải nghiệm nhiều kỹ năng mà có thể sẽ rất khó để tìm được cơ hội bên ngoài một cách dễ dàng.
"Từ khi vào trường, tôi đã thử trải nghiệm các bộ môn như võ thuật cổ truyền Trung Quốc, bắn cung, bơi lội và hát trong dàn hợp xướng. Tôi cũng đang thực hiện nghiên cứu về chính sách xe điện tại các quốc gia đang phát triển", Trà chia sẻ. "Đây là điểm rất đặc biệt so với các quốc gia khác tôi từng có thời gian theo học và làm việc như Hungary, Hàn Quốc".
Đến Thanh Hoa bằng học bổng toàn phần, Trà cho biết thêm anh hiện là thành viên của nhiều cộng đồng học thuật, có cơ hội dự nhiều hội thảo liên quan đến lĩnh vực bản thân quan tâm. Tuy nhiên, điều khiến anh bất ngờ là cứ đến 17 giờ, khi chuông báo kết thúc lớp học vang lên cũng là lúc trường phát đi khẩu hiệu, "Không thể thao, không Thanh Hoa" để thúc đẩy người học rèn sức khỏe.
"Các dịch vụ thể thao của trường có nhiều khung giờ hoàn toàn miễn phí cho sinh viên, và một số khung giờ khác chỉ thu phí rất thấp nếu đó là sinh viên trường. Thanh Hoa cũng có đầy đủ cơ sở vật chất, nhà thi đấu phục vụ gần như mọi loại hình thể dục thể thao. Bản thân là người yêu bơi lội, từ khi vào học tại Thanh Hoa, tôi cũng giữ nhịp độ đi bơi ít nhất 3 lần mỗi tuần", Trà kể.
"Thanh Hoa không chỉ mang đến cảm giác thanh xuân vườn trường, mà còn cho tôi cơ hội kết nối với cộng đồng học giả lớn mạnh tại Trung Quốc và trên toàn cầu", Trà nhấn mạnh.
Đối với Lưu Gia Linh, sinh viên năm 2 ngành luật, áp lực tại Thanh Hoa là điều có thể cảm nhận rất rõ ngay từ những ngày đầu. Mọi thứ được vận hành với quy mô và kỷ luật rất cao, trong khi việc chủ động, bền bỉ học tập gần như trở thành bản năng của mỗi sinh viên. "Đó là cú sốc đầu tiên của tôi. Nhìn vào sức học và cường độ làm việc của mọi người, có những lúc tôi thấy hoàn toàn choáng ngợp", Linh nói.
Theo nữ sinh, có thể nói ví von rằng ở Thanh Hoa "đi đâu cũng gặp nhân tài", vì đa số sinh viên đều là những thủ khoa, á khoa thi ĐH tại các tỉnh, thành, hoặc từng đạt các huy chương, giải thưởng khác nhau. Song, điều khiến Linh ấn tượng là tâm thế "bắt đầu lại từ số không", bỏ lại hào quang THPT phía sau, sẵn sàng dành toàn bộ thời gian trong thư viện, phòng thí nghiệm... của bạn bè đồng trang lứa.
"Sự thi đua về điểm trung bình hay những môn học đạt mức 4.0/4.0 tuyệt đối tại đây, có lẽ không đến từ áp lực điểm số đơn thuần mà từ sự tỉ mỉ và lòng tự trọng học thuật", Linh kể. "Tất cả có chung niềm tin vào giá trị của sự kiên định, nỗ lực tự thân, mong muốn được đo lường bằng chiều sâu đóng góp và những điều cống hiến cho xã hội. Đây là nét văn hóa rất tương đồng với những gì tôi được dạy dỗ tại Việt Nam".
Học chương trình dạy bằng tiếng Trung với sinh viên bản địa, Linh nhận định khi dần thích nghi hơn với nhịp học, cô bắt đầu có góc nhìn khác về trường. Trong khi bạn cùng lớp giúp cô ý thức hơn về việc "nâng chuẩn" bản thân, thì các giảng viên - vốn là đại diện của Trung Quốc tại Liên Hợp Quốc hay giữ vai trò pháp lý cấp cao cho các doanh nghiệp lớn - lại dạy cho cô cách tư duy hệ thống và đặt vấn đề trong sự vận động đa chiều.
"Thanh Hoa là sự cộng hưởng của những nhân tài, nơi mọi người xem sự nỗ lực cũng giống như việc hít thở. Đây là nguyên do mỗi ngày tôi đều thấy mình như đang tham gia vào một hành trình rèn luyện bản thân", Linh nói.
Tuy nhiên, cuộc sống học đường của Linh tại Thanh Hoa không chỉ gói gọn trong việc học. Nữ sinh hiện đảm nhận vị trí Trưởng ban Truyền thông và đối ngoại của Hội sinh viên Việt Nam tại ĐH Thanh Hoa, với niềm thôi thúc mang văn hóa Việt đến gần bạn bè quốc tế hơn.
Điều này được cô và các thành viên trong hội hiện thực hóa qua việc tổ chức nhiều trò chơi dân gian như chơi truyền, nhảy sạp và giới thiệu những món ăn truyền thống như gỏi cuốn, chè 3 miền trong ngày hội Global Village (Ngôi làng toàn cầu). Các thành viên của hội còn trình diễn tiết mục mang âm hưởng quê hương ở đêm nhạc cho sinh viên quốc tế và tổ chức thành công lớp học tiếng Việt tại Thanh Hoa...
"Tất cả đều được bạn bè quốc tế đón nhận nồng nhiệt", Linh tự hào. "Qua những hoạt động này, chúng tôi mong muốn mỗi sinh viên Việt Nam ở đây đều trở thành một sứ giả văn hóa, lan tỏa hình ảnh Việt Nam vừa truyền thống, vừa hiện đại, từ đó hòa vào dòng chảy tri thức chung của thế giới", Linh nói thêm.
Trần Phương Thảo Linh, sinh viên Viện Kinh tế và quản lý, nhận định Thanh Hoa ngoài thực tế không có áp lực học thuật "khắc nghiệt" như hình ảnh thường thấy trong phim ảnh. Dù vậy cô cũng thẳng thắn cho rằng các sinh viên "rất chăm chỉ, ý thức tự học rất mạnh và tính cạnh tranh cũng rất cao". "Điều tôi ấn tượng nhất là tinh thần trách nhiệm và mục tiêu rõ ràng của các bạn đang học tại đây", Linh nói.
Nữ sinh kể rằng trong xã hội Trung Quốc, Thanh Hoa có danh tiếng hàng đầu, thường được xem là biểu tượng của đỉnh cao học thuật lẫn thành công. Với người Trung Quốc, việc vào được trường không chỉ là thành tích của cá nhân học sinh mà còn là niềm tự hào với cả địa phương và dòng họ. "Mọi người đều có sự tôn trọng đặc biệt với sinh viên Thanh Hoa, như khi ra đường tôi cũng từng được những người lớn tuổi khen ngợi", Linh bày tỏ.
Theo tin từ Thanh Hoa, hiện có 81 người Việt Nam đang học tập và nghiên cứu tại ĐH này. Trường cũng đang có quan hệ đối tác với 5 ĐH Việt Nam.
Tin Gốc: Thanh Niên

Hàng loạt giáo viên (GV) THPT của tỉnh Phú Thọ (cũ) gửi phản ánh tới Báo Thanh Niên về việc 10 năm qua tỉnh này chưa một lần tổ chức thi hoặc xét thăng hạng chức danh nghề nghiệp (CDNN) cho GV THPT. Đến thời điểm hết tháng 3.2026, tại tỉnh Phú Thọ (cũ), GV tiểu học và THCS đã được rà soát, bổ nhiệm, chuyển xếp và thăng hạng theo quy định; trong khi đó gần như toàn bộ GV THPT chưa được tổ chức xét thăng hạng, mặc dù nhiều GV đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định.
Theo Văn bản số 1934/SGD-ĐT-TCCB ngày 23.12.2024 của Sở GD-ĐT Phú Thọ gửi Sở Nội vụ (đơn vị tỉnh cũ), toàn tỉnh có 2.242 cán bộ quản lý và GV THPT, trong đó chỉ có 8 người (chiếm khoảng 0,4%) giữ CDNN hạng II, còn lại 1.242 GV (chiếm khoảng 63%) vẫn đang giữ hạng III nhưng đủ tiêu chuẩn, điều kiện để xét thăng hạng. Điều này cho thấy nhu cầu và điều kiện thăng hạng đã rất rõ ràng từ thực tiễn.
Cô giáo Trần Thị Vĩnh, GV Trường THPT chuyên Hùng Vương, cho biết: Ngày 23.12.2024, Sở GD-ĐT Phú Thọ đã có văn bản đề nghị Sở Nội vụ xem xét, tổ chức xét thăng hạng cho GV THPT theo quy định hiện hành.
Gần đây nhất, ngày 26.2, Sở GD-ĐT Phú Thọ ban hành Văn bản 553 giải thích về việc chưa triển khai xét thăng hạng cho GV THPT: "Theo quy định tại luật Nhà giáo có hiệu lực từ ngày 1.1.2026, CDNN viên chức GV không còn quy định theo hạng (hạng I, hạng II, hạng III), thay vào đó luật quy định CDNN GV mầm non, phổ thông, bao gồm: GV, GV chính, GV cao cấp. Hiện tại, Bộ GD-ĐT chưa ban hành các thông tư quy định CDNN GV mầm non, phổ thông". Kết luận: "Chưa có cơ sở để triển khai".
"Câu hỏi đặt ra là tại sao khi luật Nhà giáo chưa có hiệu lực lại không tiến hành chuyển xếp hạng cho GV? Thời gian đó, cơ quan chức năng được phân công quản lý nhà giáo bậc THPT làm gì?", cô Vĩnh nêu vấn đề.
Chưa hết, theo cô Vĩnh, ngày 7.3, GV nhận được từ lãnh đạo trường Công văn 677 của Sở GD-ĐT Phú Thọ do ông Phùng Quốc Lập, Phó giám đốc Sở, ký. Về cơ sở pháp lý và thẩm quyền thực hiện, văn bản nêu: "Đến thời điểm hiện tại, tỉnh Phú Thọ chưa ban hành quy định phân cấp quản lý cán bộ, công chức viên chức theo quy định hiện hành, do đó Sở GD-ĐT chưa được phân cấp tham mưu xét thăng hạng CDNN GV. Vì vậy, việc xem xét giải quyết các nội dung liên quan đến thăng hạng CDNN GV hiện nay chưa có đầy đủ có sở pháp lý và thẩm quyền để triển khai thực hiện".
"Thực tế nói trên khiến GV bậc THPT ở tỉnh Phú Thọ cũ cảm thấy bị các cấp quản lý bỏ quên, bị đối xử thiếu công bằng so với các cấp học khác trong cùng địa bàn, hoặc so với các đồng nghiệp cùng cấp học ở địa phương khác", cô Vĩnh nói, đồng thời cho rằng: "Việc trì hoãn này khiến cuộc sống của nhà giáo trở nên rất chật vật, danh dự và vị thế nghề nghiệp trong cái nhìn của xã hội cũng bị sa sút khá nhiều. Sau bao năm cống hiến và liên tục học tập để nâng cao trình độ, cuối cùng chỉ là GV hạng III - hạng thấp nhất trong bảng xếp loại GV công lập".
Không riêng Phú Thọ (cũ), nhiều GV ở các địa phương như Bắc Ninh, Nghệ An, Đồng Nai… cũng mòn mỏi chờ thăng hạng CDNN dù đầy đủ các điều kiện nhưng vẫn "mắc kẹt" vì địa phương không có văn bản hướng dẫn.
Một GV của tỉnh Bắc Ninh có hơn 20 năm công tác chia sẻ: "Mong được thăng hạng từ khi Thông tư 01, 02, 03/2021 ra đời, chờ đợi mỏi mòn mãi đến khi Thông tư 08/2023 chỉnh sửa bổ sung vẫn chưa thấy được thăng hạng. Lại đến khi Thông tư 13/2024 quy định mã số, tiêu chuẩn, điều kiện xét/thi thăng hạng, các văn bản yêu cầu xét thăng hạng cho GV… Đến nay 2026 vẫn chưa thấy thăng hạng đâu! Tôi nản rồi, hơn 10 năm liền hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ cũng có để làm gì đâu...".
Thực tế, sự khác biệt quá lớn giữa các địa phương khiến nhiều GV chịu thiệt. Có nơi đã xét nhiều lần, có nơi chỉ xét một lần, có nơi chưa xét lần nào. Nhiều thầy cô sắp nghỉ hưu vẫn chưa được thăng hạng khiến họ vô cùng tâm tư.
Bằng "tâm thư" gửi Bộ trưởng Bộ GD-ĐT Hoàng Minh Sơn, kiến nghị gửi tới Báo Thanh Niên, GV THPT trên địa bàn Phú Thọ (cũ) mong muốn Bộ GD-ĐT chỉ đạo địa phương khẩn trương tổ chức xét thăng hạng CDNN GV THPT theo quy định hiện hành; có hướng dẫn cụ thể để tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình triển khai tại địa phương; đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm việc thực hiện chính sách được công bằng, thống nhất và kịp thời.
Trả lời về lý do chậm xét thăng hạng cho GV THPT thời gian qua, ông Phùng Quốc Lập, Phó giám đốc Sở GD-ĐT Phú Thọ, cho rằng trước hết là vướng mắc về xác định chỉ tiêu và cơ cấu CDNN. Việc thăng hạng phải gắn với cơ cấu hạng chức danh của từng đơn vị, đồng thời bảo đảm không làm mất cân đối đội ngũ và quỹ lương. Trong khi đó, nhu cầu thăng hạng của GV tương đối lớn, dẫn đến khó khăn trong việc xác định chỉ tiêu phù hợp, dễ phát sinh so sánh, kiến nghị.
Theo ông Lập, khó khăn nữa là việc áp dụng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của Bộ GD-ĐT và Bộ Nội vụ. Mặt khác, bậc lương, hệ số lương của GV tiểu học, THCS, THPT trong cùng hạng CDNN là như nhau, nhưng điều kiện tiêu chuẩn yêu cầu đối với GV THPT lại cao hơn đối với GV tiểu học, THCS.
Khối lượng rà soát, thẩm định hồ sơ lớn, trong khi yêu cầu phải bảo đảm chặt chẽ, chính xác, đúng đối tượng. Nếu thực hiện không kỹ dễ dẫn đến sai sót, khiếu nại sau này; nhưng nếu làm quá thận trọng lại ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.
Việc phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong quá trình thẩm định, phê duyệt (như nội vụ, tài chính...) cần có thời gian để thống nhất, đặc biệt đối với các nội dung liên quan đến chỉ tiêu, kinh phí, xếp lương sau thăng hạng.
Ngày 18.4, Sở GD-ĐT Phú Thọ thông tin Sở đã có tờ trình gửi UBND tỉnh về việc đề nghị phê duyệt chỉ tiêu và ủy quyền tổ chức xét thăng hạng CDNN viên chức các đơn vị trực thuộc Sở GD-ĐT năm 2026. Theo đó, Sở GD-ĐT đề xuất UBND tỉnh xem xét, phê duyệt chỉ tiêu xét thăng hạng CDNN đối với viên chức tại các đơn vị trực thuộc Sở GD-ĐT, đồng thời ủy quyền cho Sở GD-ĐT tổ chức việc xét thăng hạng CDNN đối với viên chức GV các đơn vị trực thuộc năm 2026, nhằm đảm bảo tính chủ động và tiến độ trong công tác xét thăng hạng.
"Ngay sau khi được UBND tỉnh phê duyệt, Sở GD-ĐT sẽ khẩn trương triển khai các bước tiếp theo, bảo đảm quy trình xét thăng hạng được thực hiện công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật", Sở này thông tin.
Nhiều GV THPT của tỉnh Phú Thọ cho biết họ đón nhận thông tin này với tâm trạng vừa mừng vừa lo. Mừng vì Sở cho biết đã trình UBND tỉnh và đã xây dựng dự thảo đề án, nhưng các GV cũng lo chưa biết dự thảo đề án đó ra sao; lo vì đã từng có nhiều lần đề xuất, chỉ đạo của các cấp từ bộ đến tỉnh nhưng việc thực thi ở cơ sở vẫn chậm trễ.
Sau khi nhập tỉnh Phú Thọ mới (từ các tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hòa Bình), số liệu thống kê cho thấy có sự chênh lệch rất lớn. Nếu như tỉnh Vĩnh Phúc (cũ) có tới 1.261 GV THPT hạng II, Hòa Bình có 183 thì Phú Thọ có 10 GV. Điều này dẫn tới tình trạng sau sáp nhập tỉnh, có những trường THPT có 70 - 80% GV hạng II, nhưng cũng có trường hiện chưa có hoặc rất ít. Trong khi đó, vị trí việc làm, quy mô, nhiệm vụ lại tương đương nhau. Nếu áp chỉ tiêu chung cho tỉnh Phú Thọ sau sáp nhập sẽ không phù hợp.
Cô Trần Thị Vĩnh thay mặt các GV THPT đang chờ thăng hạng nêu quan điểm: "Quan trọng hơn hết, vì việc tổ chức thăng hạng cho GV THPT ở tỉnh Phú Thọ cũ đã bị trì hoãn tới 10 năm, nên chúng tôi mong muốn là nhà giáo đủ tiêu chuẩn thì được thăng hạng. Nếu 10 năm qua, tỉnh Phú Thọ cũ đã tổ chức thăng hạng cho GV THPT một đôi lần, thì lần này áp chỉ tiêu còn có thể hiểu được. Việc áp chỉ tiêu với nhà giáo sau khi đã làm việc, cống hiến rồi chờ đợi hơn ba ngàn ngày, và có thể bị "trượt" vì chỉ tiêu là không hợp lý hợp tình".
Tin Gốc: Thanh Niên
Giáo Dục
Tuyển sinh ĐH 2026: Chứng chỉ ngoại ngữ không còn là 'tấm vé ưu tiên'?

Số liệu thống kê sau khi kết thúc đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT của Bộ GD-ĐT cho thấy năm 2026 có khoảng 1,2 triệu thí sinh (TS) đăng ký dự thi, thì chỉ hơn 8.000 em đăng ký miễn thi ngoại ngữ, chiếm chưa đến 0,7%. So với những năm trước, năm nay số lượng này giảm "sốc", bởi có năm TS đăng ký miễn thi môn ngoại ngữ lên tới 67.000 em.
Thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải, Hiệu trưởng Trường THPT Trương Định, Đồng Tháp, cho biết: "Nếu năm 2025 trường có khoảng 20 em thì năm nay không có em nào đăng ký. Các em có chứng chỉ vẫn chọn thi để xét tuyển".
Thầy Nguyễn Hùng Khương, Hiệu trưởng Trường THPT Ernst Thälmann (TP.HCM), cũng thông tin năm trước có 10 học sinh (HS) đăng ký miễn thi ngoại ngữ thì năm nay chỉ có 1. Theo cô Đinh Hồ Mỹ Ngọc, Hiệu trưởng Trường THPT Trần Văn Kiết (Vĩnh Long), trường cũng có một số em có chứng chỉ ngoại ngữ (CCNN) nhưng không em nào đăng ký miễn thi.
Lý giải về việc này, thạc sĩ Nguyễn Thanh Hải nhận định có 2 nguyên nhân. Thứ nhất, chính sách xét tốt nghiệp và xét tuyển ĐH thay đổi. Từ năm 2025 IELTS 4.0 hoặc CCNN tương đương không còn được quy đổi thành 10 điểm trong xét tốt nghiệp. Năm nay, trong xét tuyển ĐH, CCNN không còn nhiều lợi thế như trước. Các em chỉ được cộng tối đa 1,5 điểm vào tổng điểm xét tuyển, hoặc được quy đổi sang điểm môn ngoại ngữ theo quy định của mỗi trường chứ không được cùng lúc vừa quy đổi vừa cộng điểm.
Thứ hai, một số trường ĐH không còn dùng CCNN để xét tuyển độc lập mà bắt buộc phải có điểm thi để xét tuyển hoặc kết hợp với các tiêu chí khác như điểm thi tốt nghiệp THPT, điểm học bạ hay kết quả đánh giá năng lực. "Nếu như vẫn còn nhiều lợi thế như mọi năm, HS có CCNN thường chọn miễn thi vì không cần thi ngoại ngữ vẫn được 10 điểm trong xét tốt nghiệp, và vẫn có thể xét tuyển vào nhiều trường ĐH bằng chứng chỉ", thạc sĩ Hải nhận định.
Tương tự, thầy Khương cũng cho rằng số lượng HS sử dụng CCNN để miễn thi giảm chủ yếu do quy chế xét tuyển ĐH năm 2026 thay đổi. "TS chỉ được sử dụng chứng chỉ theo một trong 2 hình thức: quy đổi sang điểm hoặc cộng điểm khuyến khích (tối đa 1,5 điểm trên thang 30), không được áp dụng đồng thời cả hai như trước. Bên cạnh đó, một số trường ĐH hiện nay vẫn sử dụng điểm thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển, không quy đổi CCNN quốc tế, nên các em lựa chọn dự thi môn ngoại ngữ để tăng cơ hội xét tuyển và đảm bảo phù hợp với nhiều phương thức tuyển sinh khác nhau", thầy Khương cho biết.
Ngoài ra, theo lãnh đạo các trường THPT, TS có năng lực ngoại ngữ thì thường thi sẽ đạt điểm cao, lúc đó các em vẫn được cộng điểm trong tổ hợp xét tuyển nên nhiều em vẫn không chọn miễn thi ngoại ngữ.
Kỳ tuyển sinh những năm trước, Thanh Niên từng có nhiều loạt bài phản ánh những bất cập của chính sách tuyển sinh, trong đó CCNN như một tấm vé ưu tiên với nhiều quyền lợi khiến TS vùng sâu, vùng xa, TS không có điều kiện tài chính để học và thi CCNN quốc tế chịu nhiều thiệt thòi; đồng thời đưa ra những đề xuất thay đổi để đảm bảo công bằng cho mọi TS.
Tiến sĩ Trần Hữu Duy, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Đà Lạt, nhận định sự thay đổi của Bộ GD-ĐT từ năm 2025, đặc biệt là năm nay, đối với CCNN trong xét tốt nghiệp và xét ĐH là hoàn toàn đúng đắn.
Cùng quan điểm, thạc sĩ Nguyễn Thị Kim Phụng, Phó giám đốc Trung tâm tuyển sinh và quan hệ doanh nghiệp Trường ĐH Tài chính - Marketing, cho rằng việc giảm lợi thế của CCNN trong xét tuyển ĐH, đồng thời bỏ quy đổi IELTS 4.0 và tương đương thành điểm 10 trong xét tốt nghiệp, về cơ bản là một điều chỉnh hợp lý nhằm hướng đến sự công bằng hơn trong tiếp cận giáo dục.
"Trước đây, khi CCNN được ưu tiên lớn, vô hình trung tạo ra khoảng cách giữa nhóm TS có điều kiện kinh tế, có thể đầu tư học và thi IELTS/TOEFL, với nhóm TS ở vùng sâu, vùng xa hoặc điều kiện hạn chế. Việc điều chỉnh chính sách giúp giảm bớt lợi thế mang tính điều kiện, đưa mặt bằng đánh giá về gần hơn với năng lực học tập thực tế của đa số TS", thạc sĩ Phụng chia sẻ.
Thạc sĩ, nghiên cứu sinh Châu Thế Hữu, giảng viên Trường ĐH Ngoại ngữ - Tin học TP.HCM, cũng cho rằng đây là sự điều chỉnh đúng đắn, hướng đến sự công bằng trong tuyển sinh với TS ở vùng sâu, vùng xa. "Bên cạnh đó, khuyến khích HS phải chú trọng nhiều hơn vào chương trình THPT vốn mang tính toàn diện và phổ cập hơn. Về mặt quản lý giáo dục, điều này cũng giúp hạn chế tình trạng "lạm phát" trong luyện thi chứng chỉ vốn mập mờ và khó kiểm soát về chất lượng lẫn trình độ của nơi giảng dạy", thạc sĩ Hữu cho hay.
Tin Gốc: Thanh Niên

