Khoảng 13h20 ngày 18/4, một trận động đất lớn mạnh 5 độ xảy ra tại khu vực phía bắc Nagano (Nhật Bản). Các thành phố Omachi và Nagano ghi nhận rung chấn.
Theo Cơ quan Khí tượng Nhật Bản, không có nguy cơ sóng thần liên quan đến trận động đất. Tâm chấn nằm ở khu vực phía bắc của tỉnh, xảy ra ở độ sâu 10km.
Do động đất xảy ra bất ngờ, các đài truyền hình Nhật Bản chuyển sang chế độ phát sóng khẩn cấp. Trong số đó, câu chuyện về nữ MC Inai Sayaka của đài NHK nhận được sự quan tâm của dư luận.
Được biết, nữ MC vốn đang trong ngày nghỉ, nhưng khi nhận được tin báo, cô vội vã tới trường quay khoảng 10 phút sau trận động đất. Do thời gian gấp gáp, Inai không kịp trang điểm, cô giữ nguyên gương mặt mộc lên buổi phát sóng.
Trong bản tin, Inai xuất hiện cùng cặp kính cận, thiếu rạng rỡ hơn so với những buổi phát sóng thông thường. Tuy nhiên, với phong thái tự tin và chuyên nghiệp, nữ MC bình tĩnh tường thuật về tâm chấn cũng như mức độ thiệt hại. Cô liên tục đưa ra những lời khuyến nghị như “hãy giữ bình tĩnh” và kêu gọi người dân theo dõi các hướng dẫn từ cơ quan chức năng.
Người xem có thể cảm nhận dấu hiệu căng thẳng qua tốc độ nói dồn dập của cô, song nữ MC vẫn giữ được sự truyền tải thông tin chính xác, cần thiết. Buổi ghi hình diễn ra trong bối cảnh gấp gáp và phong thái của Inai nhận được sự đánh giá cao từ giới chuyên môn.
Ngày 22/4, trên nhiều nền tảng mạng xã hội, hình ảnh gương mặt mộc của nữ MC nhận về nhiều lời khen ngợi. Nhà địa chất học Yukio Hayakawa gọi đây là tác phong “tuyệt vời”.
Mặt khác, cũng có những ý kiến cho rằng, đây là một phần của công việc làm truyền hình. Ở những vụ việc tương tự, người đảm nhận công việc phát thanh viên luôn sẵn lòng xử lý tình huống khẩn cấp. Một số ý kiến khác bày tỏ sự quan tâm về áp lực nghề nghiệp cũng như sức khỏe của người làm truyền hình.
Bên cạnh đó, danh tính của nữ MC cũng là điều được nhiều người tìm kiếm. Theo thông tin được đài NHK chia sẻ, nữ phát thanh viên Inai Sayaka gia nhập đài từ năm 2024.
Sinh ra tại tỉnh Fukuoka, cô có tuổi thơ “dịch chuyển” gắn liền với nhiều nơi sinh sống như Tây Ban Nha, Saitama, Tokyo, Kanagawa và Hyogo do gia đình thường xuyên chuyển chỗ ở.
Công việc chính của Inai Sayaka đảm nhận đa dạng công việc, từ đưa tin thời sự, thực hiện các chương trình truyền hình trực tiếp đến tham gia các chuyến ghi hình khám phá nhiều địa phương.
Nữ MC từng tiết lộ, phòng chống thiên tai là chủ đề cô đặc biệt quan tâm. Ở lĩnh vực này, cô từng tham gia sản xuất chương trình phát thanh và tổ chức sự kiện liên quan tới phòng chống thiên tai núi lửa.
Bên cạnh đó, xuất phát từ quá trình học tập từ thời đại học, cô tiếp tục theo đuổi các vấn đề về giới và những nhóm thiểu số trong xã hội.
“Cả hai lĩnh vực đều gắn với việc bảo vệ tính mạng và đời sống của người dân. Tôi luôn suy nghĩ về những gì bản thân có thể làm để truyền tải thông tin một cách tốt nhất”, cô chia sẻ.
Về đời sống cá nhân, Inai Sayaka cho biết cô yêu thích ăn uống và gần như không có món nào không ăn được. Cô cũng dành nhiều thời gian tập gym, ca hát, nấu ăn, dã ngoại và du lịch nước ngoài.
Chia sẻ thêm, Inai Sayaka cho biết quãng thời gian học đại học là lần duy nhất cô được sống lâu dài tại một địa phương. Trước đó, do liên tục chuyển trường và thay đổi nơi ở, cô đã quen với việc thích nghi môi trường mới và xem đó là một lợi thế của bản thân.
Cuối năm 2024, Dennis Biesma, hơn 50 tuổi, chuyên gia tư vấn công nghệ thông tin tại Amsterdam dùng thử ChatGPT. Ban đầu, ông dùng thông tin của nhân vật nữ chính trong cuốn sách do ông sáng tác để huấn luyện chatbot, yêu cầu nó nhập vai, lấy tên là Eva. Từ đó, ông dành nhiều thời gian trò chuyện với Eva.
"Vợ đi ngủ, còn tôi nằm trên sofa, đặt điện thoại lên ngực và trò chuyện cùng AI. Nó biết chính xác tôi thích gì và muốn nghe gì", Biesma kể.
Sau vài tuần, Eva thuyết phục được Biesma rằng nền tảng này dần có nhận thức như một con người thật. Khi ông đề xuất một kế hoạch kinh doanh nhằm chiếm lĩnh 10% thị trường công nghệ, chatbot khẳng định ông sẽ đạt được mục tiêu trong thời gian ngắn.
Nhận được sự khích lệ từ Eva, Biesma từ bỏ công việc chuyên môn. Ông rút tiền tiết kiệm, chi khoảng 110.000 USD để thuê lập trình viên phát triển dự án khởi nghiệp do AI gợi ý.
Việc theo đuổi dự án khiến Biesma dần xa rời thực tế. Tại một bữa tiệc của con gái, vợ ông phải dặn chồng không nhắc đến chủ đề AI. Trong sự kiện này, Biesma cho biết ông cảm thấy lạc lõng và không thể giao tiếp với người xung quanh.
Nghiên cứu của Tiến sĩ Hamilton Morrin từ Đại học King's College London chỉ ra rằng, các chatbot hiện nay được tối ưu hóa để tương tác và chiều theo người dùng. Thay vì phản biện, AI thường xác nhận những niềm tin sai lệch của con người sau hàng nghìn lần trao đổi, tạo ra hiện tượng "ảo tưởng cùng công nghệ".
Trong các báo cáo an toàn gần đây, OpenAI thừa nhận rủi ro từ việc người dùng "nhân hóa" AI. Các tính năng như giọng nói truyền cảm hay khả năng ghi nhớ sở thích cá nhân có thể khiến người dùng nảy sinh sự gắn bó cảm xúc không lành mạnh, dẫn đến việc tin tưởng mù quáng vào các phản hồi của AI.
Dù đã thiết lập các rào cản kỹ thuật để AI luôn tự xác nhận mình là một chương trình máy tính, các chuyên gia công nghệ vẫn cảnh báo rằng ranh giới giữa sự hỗ trợ và thao túng tâm lý đang ngày càng mong manh khi các chatbot trở nên quá giống con người.
Hậu quả của việc đắm chìm vào thế giới ảo khiến cuộc sống của Biesma đảo lộn. Ông ly hôn, có hành vi bạo lực với người thân và phải nhập viện tâm thần ba lần do "loạn thần hưng cảm". Trong giai đoạn này, ông từng tìm cách kết thúc cuộc đời nhưng được hàng xóm phát hiện. Sự nguy hiểm của hiện tượng này cũng được dự án Human Line (tổ chức hỗ trợ nạn nhân của AI) xác nhận, khi ghi nhận 15 vụ tự tử và 90 trường hợp nhập viện liên quan đến chứng rối loạn tâm thần do AI.
Tiến sĩ tâm lý học lâm sàng Reid Daitzman (Mỹ) nhấn mạnh người dùng cần duy trì sự tỉnh táo khi tương tác với trí tuệ nhân tạo: "Hãy luôn tự nhắc nhở bản thân rằng chatbot thực chất chỉ là một bộ máy dự đoán ngôn ngữ, không có linh hồn hay nhận thức thực sự. Để tránh rơi vào bẫy tâm lý, người dùng nên đặt giới hạn thời gian sử dụng và tuyệt đối không dùng AI làm nguồn thay thế cho các kết nối xã hội hoặc các quyết định quan trọng trong cuộc đời".
Khi tài khoản ngân hàng cạn kiệt và gói thuê bao ChatGPT hết hạn, Biesma mới dừng lại. "Tôi nhìn lại và tự hỏi chuyện gì đã xảy ra. Khoản nợ đóng thuế chồng chất. Giải pháp duy nhất tôi có thể làm là bán ngôi nhà đã gắn bó 17 năm", ông cho biết.
Hiện Biesma sống cùng vợ cũ trong căn nhà đang chờ người mua. Ông dành thời gian trò chuyện với những người có trải nghiệm tương tự. "Tôi tức giận với các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Có lẽ chúng chỉ làm những gì được lập trình, nhưng chúng đã làm quá tốt", Biesma nói.
Trước thông tin quốc tế về chùm ca bệnh do virus Hanta trên tàu du lịch quốc tế MV Hondius, ngày 13/5, Bộ Y tế đã phát đi thông tin cập nhật khẩn nhằm cảnh báo người dân, đồng thời nhấn mạnh không hoang mang, suy diễn về nguy cơ bùng phát dịch diện rộng.
Theo thông tin mới nhất từ WHO, đến nay chùm ca bệnh trên tàu MV Hondius đã ghi nhận 9 trường hợp mắc virus Hanta chủng Andes (ANDV), trong đó có 3 ca tử vong.
WHO đánh giá nguy cơ đối với hành khách và thủy thủ đoàn ở mức trung bình, trong khi nguy cơ với cộng đồng toàn cầu ở mức thấp. Tổ chức này cũng nhấn mạnh cơ chế lây truyền của virus Hanta khác với COVID-19 và đang tiếp tục theo dõi diễn biến dịch tễ.
Về nguồn lây, WHO cho biết vẫn đang điều tra. Giả thuyết hiện nay là ca bệnh đầu tiên có thể nhiễm virus khi tiếp xúc môi trường hoặc chuột mang mầm bệnh trong hoạt động ngoài trời trước khi lên tàu. Sau đó, khả năng lây truyền hạn chế giữa người với người có thể xảy ra trong điều kiện tiếp xúc gần, kéo dài.
Cơ quan này khuyến cáo những người có mặt trên tàu hoặc các chuyến bay liên quan theo dõi sức khỏe trong 42 ngày kể từ lần phơi nhiễm cuối cùng.
Các triệu chứng ban đầu cần lưu ý gồm đau đầu, chóng mặt, ớn lạnh, sốt, đau cơ và rối loạn tiêu hóa như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng. Người dân cần thường xuyên vệ sinh tay.
Đối với người tiếp xúc nguy cơ cao, WHO khuyến cáo theo dõi chủ động và có thể cách ly tại nhà hoặc cơ sở phù hợp trong 42 ngày. Người nguy cơ thấp không cần cách ly, nhưng cần tự theo dõi sức khỏe và đi khám khi xuất hiện triệu chứng.
Tại Việt Nam, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết chưa ghi nhận công dân liên quan đến chùm ca bệnh này. Bộ Y tế đã yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát tại cửa khẩu và cơ sở y tế, đồng thời đẩy mạnh vệ sinh môi trường, diệt chuột và phòng chống bệnh lây từ động vật sang người.
Theo cơ quan này, Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh do chủng virus Andes. Một số nghiên cứu trước đây chỉ phát hiện các chủng Hanta khác như virus Seoul trên động vật.
Ngoài ra, người dân không nên hoang mang, tiếp tục giữ vệ sinh môi trường, hạn chế tiếp xúc với chuột và chất thải của chuột. Nếu xuất hiện sốt, đau cơ, mệt mỏi, rối loạn tiêu hóa hoặc khó thở sau khi tiếp xúc nguồn nguy cơ, cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám và tư vấn phù hợp.
Năm 2023, Zhang Yu, 26 tuổi, rời thành phố Vô Tích về quê nhà ở thị trấn Mã Lăng Sơn, tỉnh Giang Tô. Trước đó, anh giao hàng tại thành phố Túc Thiên lân cận nhưng bỏ việc do áp lực thời gian.
Thị trấn Mã Lăng Sơn có diện tích 95 km2 với hơn 51.000 dân. Tại đây có một khu vực bán đồ ăn với khoảng 30 cửa hàng và hơn 50 sạp hàng. Zhang nhận thấy các cơ sở kinh doanh này không có dịch vụ giao nhận nên bắt đầu dùng xe máy điện để giao đồ ăn.
Phạm vi hoạt động của anh nằm trong khu vực dài 5 km và rộng 3 km. Người gọi đồ ăn tại thị trấn chủ yếu gồm tiểu thương và người lao động xa quê đặt hàng cho gia đình. Nhiều người lớn tuổi và trẻ em trong thị trấn nhận đồ uống, bánh kem do người thân gửi về qua dịch vụ của anh.
Tại quê nhà, Zhang không phải chạy đua với thời gian hay chờ đèn giao thông. Anh vừa làm việc vừa quan sát thời tiết và nhận đồ uống từ khách quen. "Ở đây, khách hàng thường cảm thông, chờ đợi khi đơn hàng đến chậm", Zhang nói.
Khó khăn lớn nhất tại nông thôn là nhà không có số. Zhang tìm địa chỉ dựa theo mô tả của khách kiểu: Hẻm cạnh quán thịt nướng, đi về phía nam đến cuối đường, rẽ về phía đông 10 m, để đồ trên nắp giếng thứ ba.
Khi các nền tảng giao nhận đồ ăn như Meituan, JD mở rộng về vùng nông thôn, Zhang thầu quyền đại lý khu vực. Một mình anh đóng ba vai trò gồm nhà thầu, trạm trưởng và người giao hàng. Hiện anh duy trì khoảng 50 đơn mỗi ngày và thuyết phục được 70% số quán ăn tham gia ứng dụng. Một số quán không hợp tác do chủ không biết chữ, hoặc do thanh niên trong làng ngại gọi đồ ăn sẵn vì sợ gia đình đánh giá.
Tuy nhiên, mật độ dân cư thưa thớt khiến việc mở rộng mạng lưới gặp khó. Zhang cho biết, nếu thuê người, thu nhập 10.000 tệ (38 triệu đồng) một tháng của anh sẽ phải chia đôi, trong khi thù lao giao hàng tại làng xã chưa tới 20 tệ (80.000 đồng) mỗi giờ.
Zhang làm việc liên tục không nghỉ phép. Anh giải thích, nếu khách hàng đặt đơn không thành công nhiều lần, họ sẽ xóa ứng dụng và ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu. Trong tương lai, anh lên kế hoạch kết hợp việc giao hàng với dịch vụ mua hộ hàng hóa và sửa chữa điện nước cơ bản cho người dân.
Zhang Yu không phải shipper "cô đơn" nhất Trung Quốc. Tại huyện Mặc Thoát (Tây Tạng), Huang Kaihong một mình phục vụ gần 15.000 dân. Từ năm 2024, mỗi ngày anh xử lý 200 đơn hàng giữa địa hình hiểm trở dưới chân dãy Himalaya.
Chàng trai 24 tuổi quê Tứ Xuyên từng làm công nhân tại Tô Châu nhưng sớm bỏ việc do không chịu nổi sự gò bó của nhà máy. "Tính tôi không thể ngồi yên một chỗ", Huang nói về quyết định tìm về vùng núi rừng. Tháng 7/2024, anh chất xe máy cùng nhu yếu phẩm lên xe tải nhỏ, vượt 8 tiếng đường đèo đến Mặc Thoát khởi nghiệp ngay khi biết nơi này cần người xây dựng hệ thống giao nhận.
