Dấu hiệu nhận biết ông lão ngoài 70 tuổi chạy xe ôm là đôi mũ một vàng, một xanh của hai hãng xe công nghệ được treo trên móc. “Xe không cháu?”, ông Tiến chào mời khi thấy khách du lịch đi ngang. Nhưng không ai đáp lại. Ông cũng không buồn chèo kéo thêm.
Hơn 20 năm đưa đón khách trên tuyến phố đắt đỏ bậc nhất thành phố, ông Tiến “không biết sắp tới còn trụ được bao lâu”. Bởi Tràng Tiền, con phố dẫn từ Nhà Hát Lớn ra khu vực Hồ Gươm cùng hàng loạt tuyến phố trung tâm vùng lõi phường Hoàn Kiếm dự kiến bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7 đến hết năm. Khu vực rộng nửa cây số vuông, bao trùm 11 tuyến phố gồm Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân và Lý Thái Tổ.
Xe ôm truyền thống chạy xăng – tức loại hình chở khách, hàng hóa không dùng phần mềm ứng dụng, sẽ bị cấm lưu thông trong vùng phát thải thấp theo khung giờ quy định. Ngoài thời điểm trên, phương tiện muốn đi lại phải đáp ứng quy chuẩn khí thải mà cấp ngành quy định. Riêng xe ôm công nghệ chạy xăng bị cấm hoàn toàn trong khu vực này.
Những lao động tự do chạy xe ôm truyền thống như ông Tiến hai thập niên qua chứng kiến nhiều thay đổi của nghề. Họ dần mất đi thị trường, khách hàng trước làn sóng bùng nổ của xe ôm công nghệ, nay đứng trước lựa chọn chuyển đổi phương tiện sang xe điện hoặc nghề nghiệp nếu đề xuất được thông qua.
“Chưa dự tính được gì, cũng không biết tính thế nào cho ổn thỏa”, ông Tiến không phản đối chủ trương của thành phố nhưng trăn trở với sinh kế của mình. Bởi chuyển sang xe điện để tiếp tục với nghề thì không thành thạo công nghệ, tiền sắm xe mới là khoản đáng kể với người già không có lương hưu. Chiếc xe cũ dùng để đi lại cũng là phương tiện mưu sinh, với ông Tiến vẫn là gia tài không nỡ bỏ. Xe ông mua 17 năm trước, giá bằng gần bằng cây vàng thời ấy.
Những năm đầu chạy xe, ông Tiến nhận trung bình 4-5 khách, sau còn một nửa, có ngày không nổi cuốc nào. Nhiều bạn nghề không bám trụ được với nắng mưa đã nghỉ xoay sang việc khác hoặc về quê. Riêng ông Tiến cố “túc tắc kiếm tiền tiêu vặt” khi còn sức khỏe. Ông chuyển sang nhận những cuốc ngắn hơn, chủ yếu chở khách du lịch lên chợ Đồng Xuân hoặc vào phố cổ với giá thỏa thuận 20.000-30.000 đồng. Nếu di chuyển xa hơn, xe ôm truyền thống thường “không có cửa” bởi khách chọn đặt tài xế công nghệ để được chiết khấu cao.
“Thanh niên trẻ khỏe chạy xe công nghệ còn dịch chuyển nơi khác được chứ cánh già như mình khó lắm. Tuổi này cũng không còn sức đi làm bảo vệ, chẳng ai thuê”, ông nói, tính nếu không chuyển đổi sang xe điện sẽ nghỉ ở nhà. Những lao động tự do lớn tuổi như ông Tiến biết khó còn cơ hội chuyển đổi nghề.
Cách gần một cây số, ông Thái mỗi ngày từ phòng trọ qua cầu Chương Dương, loanh quanh mạn phố cổ đón khách, mua đồ giúp hoặc giao đồ ăn, đón trẻ con đi học về. Nguồn thu nhập của tài xế 68 tuổi chủ yếu từ tệp khách hàng quen trong khu tập thể cũ.
“Ai thuê gì thì chạy. Nhưng chạy đi đâu cũng ít nhiều đều dính vào vành đai 1, ít nhiều đều ảnh hưởng”, ông Thái trăn trở. Bởi quán xá bán đồ ăn ngon khách đặt thường nằm trong phố cổ. Nguồn thu nhập ổn định nhất của ông là cố định 5 buổi một tuần đón trẻ con đi học về. Trường học trên phố Lý Thái Tổ, nơi sẽ là vùng phát thải thấp từ ngày 1/7. Ông Thái chỉ mong khung giờ hạn chế xe xăng không trùng với lịch tan trường của học sinh để có thể duy trì thu nhập.
“Xe xăng khó chạy quá thì chuyển sang chạy xe điện, không biết thành phố có phương án hỗ trợ không?”, tài xế già thắc mắc. Hơn 30 năm chạy xe ôm, ông Thái đã quen với Lò Sũ, Hàng Dầu, Hàng Mắm, loanh quanh lại về Hàng Khay, Tràng Tiền. Đi nơi khác ông sợ khó bắt khách lại không quen địa bàn.
Con cái đã lập gia đình và đi làm ăn xa. Ở quê nhà Hưng Yên, vợ ông chăm sóc ruộng vườn, nhà cửa. Người tài xế già cố chạy xe thêm vài năm khi còn sức khỏe để tích cóp cho tuổi già không có hưu trí. Chế độ duy nhất ông được hưởng là bảo hiểm y tế 100% khi từng là cựu chiến binh bảo vệ biên giới phía Bắc.
“Cũng đương tính, có vài lựa chọn, không được thì về quê với vườn tược, lợn gà, mấy sào ruộng, cũng đến tuổi rồi”, ông Thái cười lớn, tổng kết sau hơn nửa đời người bám trụ với phố xá Thủ đô.
Với những tài xế xe công nghệ chạy bằng xăng như Nguyễn Đức, lựa chọn lại dễ dàng hơn xe ôm truyền thống: không nhận chuyến hoặc thỏa thuận trước với khách chỉ di chuyển tới sát vùng phát thải thấp. Địa bàn hoạt động của nam tài xế trải dài nhưng thường nhận khách từ Lĩnh Nam về khu vực phố cổ, chủ yếu ngoài vành đai 1.
“Chắc hệ thống sẽ có phương án điều hướng xe máy điện với xe xăng, trong vùng cấm thì phân phối cho xe điện và ngoài phạm vi thì chuyển cho xe xăng”, tài xế 22 tuổi dự đoán.
Đức cho rằng cấm xe công nghệ lưu thông trong vùng phát thải thấp trước mắt chưa ảnh hưởng nhiều đến cơ hội việc làm, bởi có thể chuyển địa bàn nhận khách. Như cậu chủ yếu di chuyển ở phía Nam, thi thoảng mới chở khách vào vùng lõi. Khu vực này thời gian qua dần hạn chế phương tiện và tổ chức tuyến phố đi bộ, các tài xế cũng dần quen.
Tài xế xe công nghệ phần lớn là người trẻ, sinh viên làm thêm, không gắn bó lâu dài và vẫn có thể chuyển đổi nghề nghiệp. Cậu dẫn chứng bản thân chỉ chạy theo giờ để có thêm 5-6 triệu đồng mỗi tháng chi phí phòng trọ, tiền ăn. Với người xác định chạy toàn thời gian, lâu dài nên đưa vào nhóm lao động chính thức, có đóng bảo hiểm xã hội để hưởng quyền lợi.
“Tốt nghiệp xong em về quê tìm việc cho nhàn người, ở lại sợ kham không nổi với chi phí đắt đỏ. Thanh niên cũng không chạy xe mãi được”, tài xế quê Phú Thọ tính, nhẩm đếm quanh vùng có 5 khu công nghiệp. Cước xe tăng, mỗi chuyến cậu nhận được thêm vài nghìn, nhưng giá mỗi suất cơm, bát bún cũng tăng tương ứng.
Hà Nội hiện có khoảng 6,9 triệu xe môtô, xe gắn máy và hơn 11.000 xe đạp điện, xe máy điện, chưa tính 10-15% phương tiện các tỉnh lân cận hoạt động thường xuyên. Khoảng 126.000 xe ôm công nghệ và chưa thể thống kê tổ chức, cá nhân hoạt động kinh doanh vận tải tự phát.
Thành phố cho rằng loại hình xe môtô, xe gắn máy và các loại tương tự kinh doanh vận tải hành khách, hàng hóa, gồm cả xe ôm truyền thống và xe ôm công nghệ, ba gác, xích lô chở khách tăng nhanh về số lượng, khó kiểm soát đang gây nhiều bất cập nên cần quản lý chặt. Dự thảo Quyết định về sử dụng xe môtô, xe gắn máy, xe thô sơ để kinh doanh vận chuyển hành khách, hàng hóa trên địa bàn sau khi lấy ý kiến sẽ được trình cấp thẩm quyền, ban hành vào tháng 6 năm nay.
Bộ Nội vụ đang trình Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ dự thảo Nghị định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội (BHXH) và trợ cấp hằng tháng.
Đáng chú ý, ở dự thảo lấy ý kiến hồi tháng 3, Bộ Nội vụ đề xuất 2 phương án tăng lương hưu từ ngày 1.7, tăng thêm 4,5% kết hợp cộng thêm 200.000 đồng/tháng trên mức hưởng của tháng 6.2026 và tăng đồng loạt 8%. Để khắc phục hạn chế của phương án điều chỉnh lương hưu trước, Bộ Nội vụ đề xuất phương án điều chỉnh lương mới.
Theo đó, Bộ Nội vụ đã rút còn một phương án thực hiện điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6.2026.
Sau khi thực hiện điều chỉnh theo mức điều chỉnh nêu trên, đối với người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng có mức hưởng thấp hơn 3,8 triệu đồng/tháng thì tiếp tục được điều chỉnh như sau: tăng thêm 300.000 đồng/người/tháng đối với những người có mức hưởng dưới 3,5 triệu đồng/người/tháng; tăng lên bằng 3,8 triệu đồng/người/tháng đối với những người có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng/người/tháng đến dưới 3,8 triệu đồng/người/tháng.
Theo cơ quan soạn thảo, nội dung này phù hợp với quan điểm, chủ trương của Đảng tại Nghị quyết 28 về cải cách chính sách BHXH và quy định luật BHXH về việc quan tâm điều chỉnh đối với người nghỉ hưu trước năm 1995 có mức hưởng thấp.
Mức điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được tính toán trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong năm 2026 và năm 2025 (mức tăng CPI năm 2025 là 3,31%, dự kiến mức tăng của CPI năm 2026 từ 4 - 4,5%); phù hợp với ngân sách nhà nước và quỹ BHXH.
Với phương án này, việc điều chỉnh mức tăng lương hưu thỏa đáng đối với đối tượng có mức lương hưu thấp và nghỉ hưu trước năm 1995 bảo đảm thu hẹp khoảng cách chênh lệch lương hưu giữa người nghỉ hưu ở các thời kỳ; đảm bảo tính kế thừa và thông lệ của những lần điều chỉnh trước đây; đảm bảo việc tổ chức triển khai thực hiện được thuận lợi.
Cùng với việc điều chỉnh lương hưu, Bộ Nội vụ đề xuất điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng của tháng 6.2026 đối với người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hằng tháng.
Người đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng trước ngày 1.1.1995. Người đang hưởng trợ cấp hằng tháng theo quy định tại điều 23 của luật BHXH 2024.
Về nguồn kinh phí thực hiện, theo Bộ Nội vụ, tổng kinh phí tăng thêm so với năm 2025 ước là 10.773 tỉ đồng, trong đó: kinh phí tăng thêm đối với nguồn ngân sách nhà nước đảm bảo ước là 2.013 tỉ đồng; kinh phí tăng thêm đối với nguồn quỹ BHXH đảm bảo ước là 8.760 tỉ đồng.
Theo đánh giá của các chuyên gia, phương án tăng đồng đều 8% có ưu điểm là đảm bảo nguyên tắc đóng - hưởng, hạn chế tâm tư giữa các nhóm thụ hưởng.
Lần gần nhất Chính phủ thực hiện điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng là ngày 1.7.2024 với mức điều chỉnh tăng thêm 15%.
Với việc thực hiện điều chỉnh lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng ở mức cao, giúp nâng cao mức lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng, điều này đã góp phần ổn định, nâng cao cuộc sống của người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng.
Việc thực hiện điều chỉnh tăng thêm đối với những người nghỉ hưu trước năm 1995 đã giúp thu hẹp chênh lệch về lương hưu với người nghỉ hưu sau năm 1995.
Theo báo cáo của cơ quan BHXH, số người đang hưởng lương hưu, trợ cấp BHXH và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh theo là hơn 3,12 triệu người.
Ông Nguyễn Hữu Nghĩa 54 tuổi, quê Hà Nội, Tiến sĩ Tài chính - Ngân hàng, Thạc sĩ Quản lý chính sách kinh tế. Ông là Ủy viên Trung ương Đảng khóa 13, 14; đại biểu Quốc hội khóa 16. Trước khi được bầu, ông giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên.
Ông từng công tác tại Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, trải qua các vị trí Trưởng phòng Chiến lược phát triển ngân hàng Trung ương, Vụ Chiến lược phát triển ngân hàng; Phó chánh thanh tra; Vụ trưởng Vụ Dự báo, Thống kê tiền tệ; Chánh Thanh tra, giám sát ngân hàng.
Năm 2016, ông làm Trợ lý Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, sau đó giữ chức Vụ trưởng Vụ Kinh tế tổng hợp, Ban Kinh tế Trung ương. Đầu năm 2019, ông làm Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương. Tháng 6/2021, Bộ Chính trị điều động, phân công ông giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Hưng Yên.
Kiểm toán Nhà nước có chức năng đánh giá, xác nhận, kết luận và kiến nghị đối với việc quản lý, sử dụng tài chính công, tài sản công; quyết định kế hoạch kiểm toán hằng năm và báo cáo Quốc hội trước khi thực hiện.
Cơ quan này tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm toán hàng năm, thực hiện kiểm toán theo yêu cầu của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch nước, Chính phủ, Thủ tướng.
Kiểm toán Nhà nước tham gia với các cơ quan của Quốc hội và Chính phủ trong việc xem xét dự toán ngân sách nhà nước, phương án phân bổ ngân sách trung ương, bố trí ngân sách cho chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia và quyết toán ngân sách nhà nước.
Tổng kiểm toán Nhà nước trước đó là ông Ngô Văn Tuấn. Các Phó tổng Kiểm toán Nhà nước hiện nay gồm các ông Doãn Anh Thơ, Bùi Quốc Dũng, Trần Minh Khương và bà Hà Thị Mỹ Dung.
Chủ trì cuộc họp chiều 7/5 về điều chỉnh Quy hoạch hệ thống cảng hàng không thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050, Phó thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh quy hoạch sân bay là vấn đề chiến lược, cần tầm nhìn dài hạn đến năm 2050, thậm chí 100 năm để tránh điều chỉnh nhiều lần.
Ông yêu cầu việc quy hoạch phải đồng bộ với Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng và hệ thống giao thông kết nối. Việc đầu tư cần dựa trên cơ sở khoa học, pháp lý, thực tiễn và được đánh giá kỹ về hiệu quả kinh tế - kỹ thuật, quốc phòng, an ninh.
Theo Phó thủ tướng, quy hoạch cần có tầm nhìn xa nhưng triển khai phải theo thứ tự ưu tiên, phù hợp quy mô và khả năng nguồn lực. Ông lưu ý quá trình xây dựng sân bay phải được cân nhắc kỹ để tránh lãng phí.
Từ thực tế triển khai sân bay Long Thành và Gia Bình, Phó thủ tướng nhấn mạnh phải đầu tư đồng bộ hạ tầng kết nối. Các địa phương đề xuất sân bay cần cam kết hiệu quả khai thác, bảo đảm nguồn lực không chỉ cho sân bay mà cả hệ thống giao thông liên quan.
"Ngay cả khi khu vực tư nhân tham gia đầu tư xây dựng sân bay cũng cần tính toán rất kỹ. Nếu đầu tư dàn trải, mỗi địa phương đều có sân bay nhưng hiệu quả không đảm bảo sẽ gây khó khăn trong khai thác", Phó thủ tướng nói.
Tại cuộc họp, Bộ Xây dựng đề xuất bổ sung sân bay Măng Đen và Vân Phong vào quy hoạch, đồng thời điều chỉnh quy mô sân bay Quảng Trị.
Trong đó, sân bay Măng Đen được đề xuất phục vụ du lịch, phát triển kinh tế địa phương và quốc phòng, an ninh với quy mô cấp 4C, công suất khoảng 1 triệu khách mỗi năm vào 2030. Sân bay Vân Phong hướng tới phục vụ khu kinh tế và du lịch cao cấp, quy mô cấp 4E, công suất khoảng 1,5 triệu khách mỗi năm. Sân bay Quảng Trị được đề xuất nâng từ cấp 4C lên 4E để khai thác máy bay thân rộng và vận tải hàng hóa.
Phó thủ tướng yêu cầu nghiên cứu kỹ các đề xuất trong tổng thể phát triển vùng, khả năng kết nối liên vùng và tiềm năng thu hút đầu tư trong, ngoài nước.
Thứ trưởng Xây dựng Lê Anh Tuấn cho biết Bộ sẽ rà soát toàn bộ các dự án sân bay đã quy hoạch nhưng chậm triển khai, đánh giá hiệu quả đầu tư và khả năng huy động vốn để hoàn thiện phương án điều chỉnh quy hoạch theo hướng tổng thể, tầm nhìn dài hạn.
Theo quy hoạch được phê duyệt năm 2023, giai đoạn 2021-2030 cả nước có 30 sân bay, gồm 14 sân bay quốc tế và 16 sân bay nội địa. Tầm nhìn đến 2050, Việt Nam dự kiến có 33 sân bay.
Sau khi bổ sung sân bay Thổ Chu và Thành Sơn, số lượng sân bay quy hoạch đến năm 2030 tăng lên 32, tầm nhìn đến 2050 là 35 sân bay.
Tổng nhu cầu vốn đầu tư phát triển hệ thống sân bay đến năm 2030 khoảng 514.000 tỷ đồng.
