Hơn 10 binh sĩ Philippines mặc đồ rằn ri, mang súng tối 13/5 tiến vào tòa nhà Thượng viện để thực thi lệnh bắt do Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) ban bố đối với thượng nghị sĩ Ronald Dela Rosa với cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người, Reuters và AFP dẫn lời các phóng viên tại hiện trường.
Vài phút sau, ít nhất 15 tiếng súng vang lên, khiến Thượng viện Philippines rơi vào cảnh hỗn loạn, các nghị sĩ, trợ lý cùng phóng viên phải tìm chỗ ẩn nấp. Lực lượng an ninh sau đó yêu cầu mọi người sơ tán khỏi tòa nhà.
Hiện chưa rõ điều gì đã châm ngòi cho vụ nổ súng và có ai thương vong trong sự việc hay không. Trong khi tiếng súng nổ ra, thượng nghị sĩ Dela Rosa đang cố thủ bên trong Thượng viện và được các nghị sĩ đồng minh bảo vệ.
“Chúng tôi nghe thấy tiếng súng và không biết chuyện gì đang xảy ra. Mọi người đều khóa chặt trong phòng. Chúng tôi không thể ra ngoài, cũng không thể bảo đảm an toàn cho các nhân viên khác”, Chủ tịch Thượng viện Philippines Alan Peter Cayetano, viết trên Facebook.
“Tại sao chúng tôi lại bị tấn công ở đây, xin hãy giúp chúng tôi”, ông tiếp tục.
Hình ảnh trên truyền hình cho thấy một phóng viên vừa khóc vừa đưa tin trực tiếp tại hiện trường, còn thượng nghị sĩ Robin Padilla kêu gọi báo giới sơ tán.
Hỗn loạn diễn ra sau khi ICC ngày 11/5 xác nhận đã phát lệnh bắt với thượng nghị sĩ Dela Rosa, 64 tuổi, đồng minh lâu năm của cựu tổng thống Philippines Rodrigo Duterte. Ông Dela Rosa đối mặt cáo buộc phạm tội ác chống lại loài người vì đã phụ trách cuộc chiến chống ma túy do ông Duterte phát động và thực hiện các vụ hành quyết không qua xét xử.
Bộ trưởng Nội vụ Philippines Jonvic Remulla cho biết ông Dela Rosa vẫn an toàn và đảm bảo rằng sẽ không có lệnh bắt nào được thực thi. Ông sẽ chỉ đạo kiểm tra camera an ninh Thượng viện để xác định chuyện gì đã xảy ra.
Dela Rosa đã không xuất hiện trước công chúng từ tháng 11/2025. Nghị sĩ này hôm 11/5 bất ngờ lộ diện tại Thượng viện để tham gia một cuộc bỏ phiếu giúp phe trung thành với ông Duterte giành quyền kiểm soát cơ quan này, sau đó cố thủ trong văn phòng làm việc.
Ông kêu gọi công chúng xuống đường ngăn cản việc giới chức Philippines bắt ông và dẫn độ tới trụ sở của ICC ở The Hague, Hà Lan.
“Tôi cầu xin mọi người. Tôi hy vọng mọi người có thể giúp tôi. Đừng để có thêm công dân Philippines nào bị đưa đến The Hague nữa”, thượng nghị sĩ nói trong video đăng trên Facebook cá nhân.
ICC là tòa quốc tế thường trực được thành lập tháng 7/2002 dựa trên Quy chế Rome, văn kiện được hơn 100 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc thông qua năm 1998. Theo Quy chế Rome, ICC tập trung xét xử những cáo buộc nghiêm trọng nhất thế giới, gồm diệt chủng, tội ác chống lại nhân loại, tội ác chiến tranh và tội ác xâm lược.
Ông Duterte bị bắt tại Manila hồi tháng 3/2025 theo lệnh của ICC, rồi bị đưa sang Hà Lan, giam tại nhà tù Scheveningen, với cáo buộc phạm tội ác chống loài người liên quan đến cuộc chiến chống ma túy.
Trong nhiệm kỳ thị trưởng Davao và tổng thống Philippines, ông Duterte đã phát động cuộc chiến chống ma túy, cho phép cảnh sát bắn chết các nghi phạm ma túy ngay tại chỗ mà không cần qua xét xử. Chiến dịch này do ông Dela Rosa, khi đó là tư lệnh cảnh sát quốc gia, phụ trách.
Cảnh sát Philippines cho biết chiến dịch đã khiến hơn 6.000 người thiệt mạng, nhưng các nhóm nhân quyền ước tính con số thực tế lên tới hàng chục nghìn người.
Neukgu, một con sói đực 2 tuổi và nặng khoảng 35 kg, dường như đã đào hang để chui qua hàng rào và trốn thoát khỏi vườn thú O-World ở thành phố Daejeon vào sáng 8.4, Reuters ngày 10.4 dẫn lời một quan chức vườn thú cho biết.
Một trường tiểu học gần đó đã phải đóng cửa để đề phòng, trong khi hơn 100 người, bao gồm lính cứu hỏa, cảnh sát và binh sĩ đã tham gia tìm kiếm con sói. Máy bay không người lái (UAV) trang bị camera ảnh nhiệt đã được triển khai để hỗ trợ tìm kiếm.
Tổng thống Lee Jae-myung đã lên tiếng trên nền tảng mạng xã hội X, kêu gọi chính quyền đảm bảo một kết quả an toàn. "Tôi hy vọng không có thương vong nào xảy ra, và tôi cầu nguyện rằng Neukgu cũng trở về nhà an toàn", ông viết trong một bài đăng hôm 9.4, được chia sẻ lại hơn 1.400 lần.
Vụ việc ở Daejeon, cách thủ đô Seoul khoảng 170 km về phía nam, đã thu hút sự chú ý của công chúng và cộng đồng mạng.
Một loại tiền điện tử dạng meme mang tên Neukgu đã xuất hiện trên các sàn giao dịch tiền điện tử với khối lượng giao dịch khoảng 140.000 USD trong 24 giờ tính đến ngày 10.4.
Một cộng đồng tiếng Anh trên mạng xã hội dành cho con sói này cũng đã thu hút gần 500 người theo dõi.
Chào đời vào năm 2024, Neukgu thuộc chương trình phục hồi loài sói Hàn Quốc, một loài được coi là đã tuyệt chủng trong tự nhiên.
Trong những năm gần đây, Hàn Quốc cũng chứng kiến một số trường hợp thú trốn thoát khỏi sở thú gây chú ý, bao gồm cả vụ một con ngựa vằn được phát hiện lang thang trên đường phố Seoul trong nhiều giờ vào năm 2023 trước khi bị bắt lại.
Vào lúc 18h44 ngày 6-4 (tức 5h44 ngày 7-4 theo giờ Việt Nam), tàu Orion chở bốn phi hành gia thực hiện sứ mệnh Artemis II đã di chuyển vào vùng khuất sau Mặt trăng, khiến liên lạc với Trái đất bị gián đoạn trong khoảng 40 phút.
Nguyên nhân của hiện tượng này là do sóng vô tuyến và laser - vốn truyền theo đường thẳng - không thể xuyên qua lớp vật chất dày đặc của Mặt trăng.
Theo Đài BBC, trong suốt 40 phút, con tàu nằm hoàn toàn ở "ngoài vùng phủ sóng", lặng lẽ hành trình giữa khoảng không vô tận của vũ trụ.
Phi hành gia Victor Glover cho biết: "Chúng ta đang ở phía sau Mặt trăng và mất liên lạc với mọi người, hãy coi đó là một cơ hội. Hãy cầu nguyện, hy vọng và gửi những suy nghĩ tốt đẹp, để chúng ta có thể sớm kết nối với phi hành đoàn".
Theo BBC, các phi hành gia đã tận dụng khoảng thời gian gián đoạn để tiến hành quan sát Mặt trăng ở cự ly gần, chụp ảnh, nghiên cứu địa chất bề mặt và ghi nhận những hình ảnh trực tiếp từ vùng không gian hiếm người đặt chân tới.
Khi tàu Orion trở lại vùng phủ sóng sau gần 40 phút, nữ phi hành gia Christina Koch chia sẻ: "Thật tuyệt khi được nghe tin từ Trái đất một lần nữa. Gửi đến châu Á, châu Phi, châu Úc - chúng tôi đang ngắm nhìn và lắng nghe các bạn".
Trên thực tế, các sứ mệnh Apollo trước đây cũng từng trải qua hiện tượng gián đoạn liên lạc khi tàu bay vào vùng khuất sau Mặt trăng, cho thấy đây là một phần quen thuộc của hành trình chinh phục không gian.
Đặc biệt, trong sứ mệnh Apollo 11 năm 1969, phi hành gia Michael Collins đã một mình điều khiển mô-đun chỉ huy bay quanh Mặt trăng, trong khi hai đồng đội của ông, Neil Armstrong và Buzz Aldrin, đang thực hiện những bước đi đầu tiên của nhân loại trên bề mặt Mặt trăng.
Phi hành gia Michael Collins mô tả khi tàu mất liên lạc suốt 48 phút, ông cảm thấy "thực sự cô độc", như bị tách khỏi mọi sự sống đã biết. Tuy nhiên, thay vì sợ hãi, ông cho biết mình cảm nhận được một sự bình yên hiếm có giữa khoảng lặng vô tận của vũ trụ.
Trên Trái đất, khoảng thời gian "mất tín hiệu" cũng là thử thách không nhỏ với các kỹ sư. Tại Trạm Goonhilly (Anh), những ăng ten khổng lồ vẫn luôn theo dõi hành trình của Orion, xác định vị trí và truyền dữ liệu về NASA.
Giám đốc công nghệ tại Trạm Goonhilly - ông Matt Cosby - cho biết đây là lần đầu tiên trạm theo dõi một tàu vũ trụ có người bay xa đến vậy. Khi con tàu khuất sau Mặt trăng, lo lắng là điều khó tránh, nhưng niềm vui sẽ vỡ òa khi tín hiệu trở lại và phi hành đoàn vẫn an toàn.
Các nhà khoa học kỳ vọng trong tương lai, những khoảng "mất kết nối" sẽ dần được xóa bỏ, đặc biệt khi con người hướng tới xây dựng căn cứ lâu dài trên Mặt trăng và tiến xa hơn vào không gian sâu.
Với vòng đời sử dụng được kéo dài thêm từ 6.000 lên 10.000 giờ bay cùng hệ thống buồng lái tiên tiến, F/A-18 Super Hornet giờ đây tiếp tục phục vụ trên các tàu sân bay cho đến khi tiêm kích thế hệ 6 F/A-XX chính thức ra mắt.
Trong lúc hiện vẫn chưa rõ tiến độ phát triển F/A-XX, Hải quân Mỹ đã hoàn tất chương trình nâng cấp Block III cho F/A-18 Super Hornet để tạm thời trám vào giai đoạn chờ đợi này, theo trang 19fortyfive.
Việc nâng cấp được tiến hành toàn diện và đại diện cho một bước đi quan trọng trong tiến trình củng cố sự sẵn sàng của không đoàn tàu sân bay.
Để hoàn tất, F/A-18 Super Hornet trải qua tổng cộng 3 giai đoạn. Thứ nhất là kéo dài vòng đời kết cấu cho máy bay. Đây là giai đoạn củng cố cấu trúc của tiêm kích, cho phép máy bay tiếp tục hoạt động lâu hơn bất chấp phải chịu áp lực lớn sau những lần cất và hạ cánh trên tàu sân bay.
Giai đoạn thứ hai là tích hợp các hệ thống mới nhằm tăng cường khả năng kết nối mạng và năng lực tác chiến. Điều này giúp máy bay phối hợp hiệu quả hơn với các nền tảng khí tài khác như E-2D Hawkeye và EA-18G Growler đồng thời triển khai trên tàu sân bay.
Cuối cùng, máy bay trải qua gói nâng cấp điện tử toàn diện và được trang bị Hệ thống Buồng lái Tiên tiến (ACS). Những nâng cấp này được thiết kế để tăng cường năng lực hiện tại của tiêm kích để đảm bảo nhịp độ tác chiến cao và củng cố khả năng sống sót của máy bay trong môi trường thù địch.
Tầm quan trọng của các nâng cấp như trên đã được thể hiện rõ trong chiến dịch quân sự gần đây do Mỹ và Israel phát động tại Iran theo khuôn khổ Chiến dịch Epic Fury.
Các tiêm kích F/A-18 Super Hornet đã đóng vai trò then chốt trong các chiến dịch khi liên tục xuất kích từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln (CVN-72) và USS Gerald R. Ford (CVN-78).
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) hôm 1.4 đã công bố thông tin về toàn bộ hoạt động của các máy bay quân sự, trong đó F/A-18 Super Hornet đảm nhận vai trò chủ lực của chiến dịch.
Tính từ đầu chiến dịch đến thời điểm đó, hơn 13.000 phi vụ chiến đấu đã được thực hiện với sự tham gia của F/A-18E/F, máy bay tác chiến điện tử EA-18G, máy bay cảnh báo sớm E-2D, cũng như máy bay tiếp liệu, oanh tạc cơ, tiêm kích tàng hình F-35 và F-22.
Dữ liệu của CENTCOM cho thấy F/A-18 Super Hornet không chỉ là khí tài quan trọng mà còn nằm ở giá trị có thể hoạt động như một tiêm kích "kết nối mạng". Nói cách khác, tiêm kích vừa tấn công, vừa điều phối hoạt động của các khí tài khác được triển khai trên cùng tàu sân bay.
Trong một môi trường dày đặc với nhịp độ tác chiến cao, tiêm kích F/A-18E/F còn đóng vai trò như một chiến đấu cơ tấn công kết nối mạng, trực thuộc chuỗi tiêu diệt và tấn công tầm xa trên không – trên biển quy mô lớn.
Nếu nhận được sự hỗ trợ từ các phương tiện tác chiến điện tử, C4ISR (Hệ thống Chỉ huy, Kiểm soát, Truyền thông, Máy tính, Tình báo, Giám sát và Trinh sát) trên không, tiếp dầu và các nền tảng cung cấp mục tiêu chính xác, F/A-18 Super Hornet có thể hoạt động như phiên bản F-35A của Không quân Mỹ.
F/A-18E/F từ lâu được hình dung như một nền tảng quản lý tác chiến trên không. Tuy nhiên, phải chờ đến khi gói nâng cấp Block III được hoàn tất, vai trò này của tiêm kích đã được nâng lên một tầm cao mới.
