Nổ lớn gần cầu bắc qua kênh đào Panama, có thương vong

Sau gần hai năm điều tra, tòa án quân sự Trung Quốc ngày 7/5 thông báo hai cựu bộ trưởng quốc phòng Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc bị tuyên tử hình, hoãn thi hành án hai năm và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân. Theo tuyên bố chính thức, ông Ngụy bị kết tội nhận hối lộ, trong khi ông Lý vừa nhận vừa đưa hối lộ.

Án tử hình treo (tử hoãn) là quy định đặc thù chỉ tồn tại trong hệ thống pháp luật hình sự Trung Quốc. Theo Bộ luật Hình sự Trung Quốc, nếu một người bị kết án tử hình nhưng tòa án xét thấy "không bắt buộc phải thi hành án ngay lập tức", người đó sẽ bị tuyên án tử hình kèm theo thời gian thử thách hai năm.

Trong hai năm này, phạm nhân sẽ bị giam giữ và lao động cải tạo. Nếu phạm nhân không cố ý phạm tội mới trong thời gian thử thách, bản án sẽ tự động được giảm xuống thành tù chung thân.

Đây là mức án nặng nhất với các cựu sĩ quan quân đội cấp cao kể từ khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình phát động chiến dịch chống tham nhũng vào năm 2012.

Trường hợp tướng Trung Quốc gần nhất nhận án tử hình treo là Cốc Tuấn Sơn, cựu phó chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần. Ông Cốc liên quan tới vụ án tham nhũng hơn 600 triệu nhân dân tệ (khoảng 98 triệu USD) và bị tuyên án vào năm 2015. Ông được cho là đang thụ án tù chung thân trong một nhà tù quân đội.

Vụ án của Cốc Tuấn Sơn đã châm ngòi cho làn sóng điều tra tham nhũng quy mô lớn trong quân đội Trung Quốc (PLA), dẫn đến sự sụp đổ của các cựu phó chủ tịch Quân ủy Trung ương Quách Bá Hùng và Từ Tài Hậu. Năm 2017, tổng tham mưu trưởng PLA Phòng Phong Huy cũng bị cách chức.

Ông Từ qua đời trong khi chờ tuyên án, trong khi ông Quách và ông Phòng nhận án chung thân thay vì hình phạt nặng hơn là tử hình treo.

"Bản án tử hình treo đóng vai trò như sự răn đe mạnh mẽ đối với các hành vi tham nhũng và sai phạm công vụ khác", tiến sĩ Zi Yang, nghiên cứu viên tại Trường Nghiên cứu Quốc tế S. Rajaratnam (RSIS) thuộc Đại học Công nghệ Nanyang (NTU) ở Singapore, nói.

Ông Ngụy giữ chức bộ trưởng quốc phòng từ năm 2018 đến 2023. Ông Lý là người kế nhiệm và giữ chức vụ này trong bảy tháng trước khi bị cách chức đột ngột. Tại Trung Quốc, Bộ trưởng Quốc phòng chủ yếu đảm nhận vai trò đối ngoại quân sự và hợp tác quốc phòng đa phương, còn cơ quan ra quyết định cao nhất là Quân ủy Trung ương do ông Tập làm Chủ tịch.

Hãng thông tấn Xinhua không cho biết chi tiết về các cáo buộc chống lại ông Ngụy và ông Lý, cũng như không nói rõ họ đã nhận tội như thế nào. Khi đảng Cộng sản Trung Quốc công bố quyết định khai trừ hai người này vào năm 2024, họ nói rằng sai phạm của ông Ngụy và ông Lý là "cực kỳ nghiêm trọng, tác động cực kỳ xấu và thiệt hại đặc biệt to lớn".

Đây là hai trong số hàng chục sĩ quan cấp tướng đã bị điều tra, cách chức và kết án trong ba năm qua, khi ông Tập ngày càng chú trọng vào nỗ lực bài trừ nạn tham nhũng trong lực lượng vũ trang Trung Quốc.

Hồi tháng 1, cấp phó hàng đầu của ông Tập trong Quân ủy Trung ương là tướng Trương Hựu Hiệp, cùng một ủy viên khác là tướng Lưu Chấn Lập bị điều tra với cáo buộc sai phạm. Điều này khiến Quân ủy Trung ương Trung Quốc, vốn có 6 thành viên khi bắt đầu nhiệm kỳ hiện tại vào năm 2022, giờ chỉ còn ông Tập và Phó chủ tịch Trương Thăng Dân.

Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) ở Washington ước tính khoảng 100 sĩ quan quân đội cấp cao Trung Quốc đã bị cách chức hoặc không xuất hiện trước công chúng trong thời gian dài, cho thấy họ đang bị điều tra.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc đưa tin trong cuộc họp tháng trước, ông Tập đã chỉ thị rằng chiến dịch chống tham nhũng sẽ tiếp tục.

Điểm chung giữa ông Lý và ông Ngụy là đều từng giữ chức vụ cao trong Lực lượng Tên lửa, vốn được thành lập trong nỗ lực hiện đại hóa quân đội Trung Quốc. Tiền thân của Lực lượng Tên lửa Trung Quốc là Binh chủng Pháo binh số 2, đơn vị mà ông Ngụy Phượng Hòa từng giữ chức tư lệnh.

Ông Lý Thượng Phúc cũng đã dành phần lớn sự nghiệp của mình trong cơ quan mua sắm vũ khí trang bị và Lực lượng Tên lửa. Lực lượng này chịu trách nhiệm vận hành kho vũ khí tấn công tầm xa và răn đe chiến lược của Trung Quốc, được trang bị các khí tài hiện đại và uy lực nhất của nước này.

Chris Buckley, nhà báo chuyên về Trung Quốc của NY Times, cho rằng các bản án dành cho ông Ngụy và ông Lý sẽ là lời cảnh cáo nghiêm khắc với những người khác trong quân đội về quyết tâm theo đuổi cuộc cải tổ của ông Tập, ngay cả khi điều này khiến ông mất đi những chỉ huy cấp cao.

"Giống như ông Cốc, ông Ngụy Phượng Hòa và Lý Thượng Phúc khó có khả năng bị tử hình sau hai năm hoãn thi hành án. Thay vào đó, bản án của họ sẽ được giảm xuống tù chung thân", tiến sĩ Zi Yang của RSIS nhận định.

Tiến sĩ Zi cho rằng các vụ án của ông Ngụy và ông Lý chắc chắn liên quan đến số tiền tham nhũng rất lớn, có khả năng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của Lực lượng Tên lửa và Cục Phát triển Trang bị mà họ từng lãnh đạo.

Tuy nhiên, việc áp dụng án tử hình đối với các sĩ quan cao cấp sẽ gây tổn thất lớn cho tinh thần của PLA và có thể làm mất ổn định đội ngũ sĩ quan.

"Do đó, án tử hình treo đại diện cho một giải pháp trung hòa: đủ nghiêm khắc để buộc phải tuân thủ, nhưng không đến mức gây ra những rủi ro không đáng có", tiến sĩ Zi nhận xét.

Tin Gốc: Vnexpress

Giấy phép thứ nhất cho phép giao dịch tài chính với một số ngân hàng và các cá nhân thuộc chính phủ nước này. Theo đó, các giao dịch tài chính sẽ được phép tiến hành với Ngân hàng Trung ương Venezuela, vốn bị cấm vận vào tháng 4.2019, cũng như các ngân hàng nhà nước gồm Tesoro và Digital de los Trabajadores. Trong gần một thập niên, Ngân hàng Trung ương Venezuela và các ngân hàng thuộc sở hữu nhà nước tại quốc gia này gặp trở ngại trong giao dịch tài chính với nước ngoài do thiếu các ngân hàng đại lý hỗ trợ giao dịch quốc tế. Tình hình trở nên tồi tệ hơn sau khi Mỹ áp đặt lệnh cấm vận lên Venezuela vào năm 2019.

Bộ Tài chính Mỹ cũng cấp giấy phép cho phép đàm phán các hợp đồng thương mại. Việc thực hiện các hợp đồng đó phải "được sự cho phép riêng từ Văn phòng Kiểm soát tài sản nước ngoài" của Mỹ.

Việc nới lỏng cấm vận diễn ra trong bối cảnh một cơ chế cung ứng USD mới đang triển khai, được thúc đẩy bởi doanh số bán dầu thô của Venezuela tăng. Mỹ hiện tìm cách ổn định nền kinh tế Venezuela và mở cửa nước này đón đầu tư từ Mỹ, sau khi bắt giữ nhà lãnh đạo Nicolas Maduro hồi tháng 1.

Phản ứng về động thái trên, Tổng thống lâm thời Venezuela Delcy Rodriguez kêu gọi Mỹ dỡ bỏ cấm vận đối với nước này, đồng thời nói rằng việc cấp giấy phép nêu trên không đảm bảo lâu dài về mặt pháp lý. Bà Rodriguez đã gặp Trợ lý Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Kyle Haustveit hôm 14.4 và cho biết bà đã lắng nghe các khuyến nghị, ý kiến từ các lãnh đạo ngành năng lượng về cách thúc đẩy các dự án và quy định.

Tin Gốc: Thanh Niên

Giới chức Ukraine cho biết Nga đã phóng ít nhất 160 drone vào nước này từ đêm 10/4 sang rạng sáng hôm nay, khiến 4 người thiệt mạng tại các khu vực miền đông và miền nam.

Tỉnh Odessa là một trong những nơi thiệt hại nặng, với hai người thiệt mạng, hạ tầng dân sự bị hư hại do trúng drone Nga.

Trong khi đó, giới chức Nga thông báo lực lượng Ukraine đã tập kích drone vào vùng Krasnodar, gây cháy một kho dầu, làm hư hại nhiều khu chung cư.

Tại phần lãnh thổ thuộc tỉnh Donetsk do Nga kiểm soát, giới chức cho biết 2 người thiệt mạng do drone Ukraine tập kích.

Đợt tập kích drone giữa hai bên nhằm vào nhau diễn ra chỉ vài giờ trước khi lệnh ngừng bắn dịp lễ Phục sinh có hiệu lực.

Điện Kremlin trước đó thông báo Tổng thống Putin phê duyệt lệnh ngừng bắn từ 16h ngày 11/4 (20h giờ Hà Nội) đến hết ngày 12/4, kéo dài tổng cộng 32 giờ, nhân dịp lễ Phục sinh của Chính thống giáo. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết Kiev nhiều lần khẳng định sẵn sàng ngừng bắn dịp này.

Tuy nhiên, nhiều người hoài nghi về khả năng hai bên duy trì lệnh ngừng bắn. Nga và Ukraine từng đạt được các lệnh ngừng bắn có thời hạn ngắn và mang tính hạn chế, song đều nhanh chóng cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận.

Lệnh ngừng bắn được công bố khi quân đội Ukraine gần đây đẩy lùi lực lượng Nga ở mặt trận đông nam, trong khi tốc độ tiến quân của Moskva chậm lại kể từ cuối năm 2025, theo thống kê Viện nghiên cứu Chiến tranh (ISW), trụ sở tại Mỹ.

Ngoài các cuộc phản công của Ukraine, một nguyên nhân khác khiến đà tiến của Nga chậm lại là do bị chặn truy cập vào hệ thống Internet vệ tinh Starlink, cũng như Moskva cấm mạng xã hội Telegram, theo giới quan sát. Đây là những công cụ thường xuyên được binh sĩ Nga sử dụng cho mục đích liên lạc, đặc biệt là phối hợp tấn công bằng drone.

Dù vậy, ISW nhận định Ukraine đang gặp bất lợi tại mặt trận Donetsk, cụ thể là khu vực gần hai thành phố chiến lược Kramatorsk và Sloviansk. Việc Ukraine rút quân khỏi hai đô thị này là một trong những điều kiện mà Nga đưa ra để đạt thỏa thuận hòa bình, trong khi Tổng thống Zelensky đã bác bỏ khả năng nhượng đất và nỗ lực đàm phán đang rơi vào thế bế tắc.

Theo AFP, Nga hiện kiểm soát khu vực tương đương hơn 19% diện tích Ukraine trước năm 2014.

Đức Trung (Theo AFP, AP, Reuters)

Tin Gốc: https://vnexpress.net/nga-ukraine-tap-kich-nhau-truoc-gio-ngung-ban-5061263.html