Thạc sĩ Võ Minh Thành là sinh viên khóa 35 (2009 – 2013), Khoa Tâm lý học, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM. Giảng viên trẻ này nhớ lại: “Năm 2010, khi vừa là sinh viên năm 2, tôi đăng ký tham gia chương trình Tiếp sức mùa thi với một lý do rất giản dị. Đó là tôi đã từng là thí sinh nên hiểu cảm giác bỡ ngỡ của người từ tỉnh lên thành phố. Lúc đó tôi chỉ nghĩ đơn giản là giúp được gì thì giúp. Nhưng càng làm, càng thấy việc nhỏ của mình lại có ý nghĩa rất lớn với người khác”.
Từ một tình nguyện viên đứng chốt, phát nước, chỉ đường, thạc sĩ Thành cho biết đã dần trưởng thành qua từng mùa thi. Đến nay, hành trình tiếp sức mùa thi của anh đã kéo dài 15 năm, từ những ngày đầu là sinh viên đầy nhiệt huyết cho đến khi trở thành người tổ chức, hướng dẫn thế hệ sinh viên kế cận.
Nhắc về giai đoạn 2006 – 2010, anh cười: “Khác xa bây giờ lắm!”. Theo anh Thành, đó là thời mà thí sinh và phụ huynh chen nhau xem danh sách thi được dán trên bảng thông báo, rồi tất bật đi tìm nhà trọ quanh trường. Không có ứng dụng đặt phòng, không có bản đồ số, mọi thứ gần như phụ thuộc vào… đôi chân của các tình nguyện viên.
“Chúng tôi phải đi khảo sát từng con hẻm, từng khu trọ trước mùa thi. Có hôm đi từ sáng tới tối, mệt rã rời nhưng vẫn cố gắng ghi lại địa chỉ, số phòng, giá thuê để tư vấn cho thí sinh”, anh nhớ lại.
Và chính trong những ngày ấy, anh chứng kiến những điều khiến bản thân nhớ mãi. Một trong những hình ảnh luôn khiến anh Thành nghĩ đến suốt nhiều năm là ánh mắt lo lắng của phụ huynh khi con chưa có chỗ ở.
“Dù đã chuẩn bị danh sách nhà trọ, nhưng số lượng thí sinh quá đông. Có những gia đình đứng giữa sân trường mà không biết tối nay sẽ ngủ ở đâu. Không chần chừ, tôi cùng các bạn chia nhau đi từng khu trọ, gõ cửa từng nhà hỏi còn phòng không. Có lúc phải đi sâu vào những con hẻm nhỏ, hỏi hết nhà này đến nhà khác”, anh kể.
“Rồi những điều ấm áp bất ngờ xuất hiện.Có cô chú là chủ nhà nghe chúng tôi nói là giúp thí sinh liền giảm giá phòng, có người còn cho ở miễn phí. Có chỗ thì sinh viên tự nguyện ở chật lại để nhường chỗ cho bạn khác. Những hình ảnh đó làm chúng tôi quên hết mệt mỏi. Với tôi, đó không chỉ là hỗ trợ, mà là một mạng lưới sẻ chia tự phát, rất Việt Nam, nơi mà người lạ sẵn sàng giúp nhau chỉ vì một kỳ thi”, anh nói trong xúc động.
Anh Thành chia sẻ có những thí sinh sau khi thi xong quay lại tìm những tình nguyện viên tiếp sức mùa thi để cảm ơn từng người. “Có bạn còn gửi lại ít quà quê. Nhỏ thôi, nhưng lúc đó tụi mình thấy ấm lòng lắm”, anh kể và cho biết chính những khoảnh khắc tưởng chừng rất bình dị ấy lại trở thành động lực để anh quay lại hết mùa này đến mùa khác.
15 năm trôi qua, anh Thành giờ đây không còn là chàng sinh viên sư phạm chạy khắp hẻm tìm phòng trọ năm nào. Anh đã là thạc sĩ, trở thành giảng viên, đồng thời tiếp tục đồng hành với Tiếp sức mùa thi trong vai trò tổ chức.
“Cảm xúc bây giờ khác rồi. Tôi không còn trực tiếp làm hết mọi việc như trước đây, nhưng lại có cơ hội hướng dẫn, truyền kinh nghiệm cho các sinh viên thế hệ sau này”, anh chia sẻ.
Dù vậy, anh Thành thừa nhận, những mùa tiếp sức mùa thi đầu tiên mà anh có cơ hội trải nghiệm vẫn là ký ức đẹp nhất.
“Có lẽ vì đó là lần đầu mình sống hết mình cho một điều gì đó, không toan tính, chỉ đơn giản là muốn giúp người khác”, anh nói.
Nhìn lại hành trình đã qua, Bí thư Đoàn khoa Tâm lý học, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM, cho rằng chương trình Tiếp sức mùa thi không chỉ là hoạt động tình nguyện, mà còn là một “trường học” đặc biệt.
Anh giải thích, rằng ở chương trình ấy, anh học được cách giao tiếp, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, và cả cách đặt cái tôi xuống để làm việc chung. “Những kỹ năng đó theo mình đến tận bây giờ, giúp mình rất nhiều trong công việc giảng dạy”, anh nói.
Gửi lời nhắn đến các sinh viên chuẩn bị trở thành tình nguyện viên của Tiếp sức mùa thi 2026, anh không chỉ nhắc đến nhiệt huyết, mà còn nhấn mạnh yếu tố chuyên môn.
“Các bạn tình nguyện viên nên trang bị kiến thức về tuyển sinh, hiểu rõ khu vực điểm thi, và rèn luyện kỹ năng. Làm tình nguyện bây giờ không chỉ cần sức trẻ mà còn cần tri thức”, anh chia sẻ.
Với riêng bản thân, anh khẳng định nếu được chọn lại, vẫn sẽ khoác áo xanh tình nguyện. “Đó là lựa chọn ý nghĩa nhất của thanh xuân. Và tôi sẽ còn gắn bó với hoạt động tình nguyện, theo cách của một người làm giáo dục, lấy chuyên môn để phục vụ cộng đồng”.
“Từ ngày còn là sinh viên đến nay đã 15 năm trôi qua, thành phố đã thay đổi, cách tổ chức chương trình Tiếp sức mùa thi cũng ngày càng chuyên nghiệp hơn. Nhưng ở đâu đó, trong những con hẻm nhỏ quanh trường thi, vẫn còn vang vọng ký ức của một thế hệ sinh viên từng đi gõ cửa từng phòng trọ, chỉ để đảm bảo không một thí sinh nào phải ngủ ngoài đường trong những ngày thi quan trọng nhất đời mình. Và mỗi khi đọc bài báo, xem hình ảnh về Tiếp sức mùa thi, trong lòng tôi lại dấy lên những ký ức không thể phai nhòa”, anh chia sẻ.
Ở đó, từ một căn nhà nhỏ, những phần ăn nóng hổi được trao đi miễn phí. Không cần điều kiện, chỉ cần bạn đang đói, sẽ có một bữa ăn chờ sẵn.
Khoảng 20 giờ, tôi có mặt tại con hẻm nhỏ trên đường tỉnh lộ 10. Trong căn nhà nhỏ, chị Kiên Huệ Tâm (38 tuổi) cùng chồng đang tất bật chuẩn bị những phần ăn. Không có gian bếp rộng hay thiết bị nấu nướng chuyên nghiệp, vậy mà mỗi tối tại đây "ra lò" gần 200 phần ăn.
Hôm đó chị Tâm nấu cháo gà, lúc chúng tôi đến, 2 nồi cháo lớn vẫn còn nghi ngút khói. "Menu rất đa dạng, có hôm là mì trộn, phở bò, bò kho… Tôi đổi món liên tục để mọi người ăn cho đỡ ngán", chị Tâm vừa cho thịt gà vào tô vừa nói.
Chị kể bữa ăn 0 đồng này đã được duy trì nhiều năm. "Lúc trước vợ chồng tôi mở một quán ốc nhỏ gần đây, cứ bán được 1 - 2 bàn có tiền rồi là đi mua đồ về nấu các phần ăn tặng bà con, lúc ấy bận buôn bán nên thường tặng lúc 12 giờ đêm. Từ khi chuyển sang chỗ này thì tặng lúc 21 giờ", chị Tâm cho biết.
Khi được hỏi lý do chuyển qua chỗ này, chị Tâm kể do việc kinh doanh không thuận lợi nên hai vợ chồng dẹp quán và chuyển sang bán hàng online. Dù kinh tế không còn được như trước, căn nhà nhỏ này cũng là thuê, nhưng vợ chồng chị vẫn cố gắng giữ những bữa ăn 0 đồng này.
Với khoảng 150 - 200 phần ăn mỗi tối, chị Tâm bắt đầu chuẩn bị từ 14 giờ. Sơ chế, nấu nướng, rồi chia phần, tất cả đều do hai vợ chồng và vài người hàng xóm hỗ trợ. Khoảng 20 giờ 30, các phần ăn được đóng hộp sẵn. "Phải làm trước vậy chứ lát đông người không kịp", chị nói.
Để có thể duy trì những bữa ăn 0 đồng lâu dài, chị Tâm đăng bài bán "cơm treo" với giá 15.000 - 20.000 đồng/phần. Người quen, bạn bè biết việc chị làm thì góp mỗi người vài phần và thông tin người "treo" luôn được công khai, minh bạch. Có người thì mang đến ít gạo, mớ rau củ hay vài ký thịt…; phần còn lại vợ chồng chị tự bỏ tiền túi.
"Có những cô chú lớn tuổi ngày nào cũng tới lấy đồ ăn, tự nhiên có hôm không thấy nữa, mình lo lắm, có khi bắt chồng chạy xe đi tìm, mà giờ vẫn có người không gặp lại…", chị nói.
Gần 21 giờ, con hẻm bắt đầu đông hơn. Người đến nhận đồ ăn đủ mọi độ tuổi: các bác tài xế công nghệ lớn tuổi, vài cô chú tóc bạc trắng đạp xe đạp đến, hay những bạn trẻ vừa tan ca làm thêm…
Nguyễn Kim Phúc, sinh viên ĐH Kinh tế TP.HCM, vừa nhận hộp cháo gà nóng hổi, chia sẻ: "Mình làm thêm ở gần đây, hôm nào đi làm cũng ghé qua để nhận đồ ăn. Đây là bữa tối của mình".
Khi được hỏi: "Vì sao hơn 21 giờ rồi mà chưa ăn tối?", Phúc nói: "Biết hôm nay có phát cháo gà nên mình chừa bụng tới giờ. Một phần ăn vậy giúp mình tiết kiệm được khoảng 30.000 đồng". Với Phúc, số tiền ấy không lớn, nhưng vì còn đi học nên tiết kiệm được bao nhiêu hay bấy nhiêu để bớt đi một phần chi phí cho gia đình.
Với những đặc thù là khu vực đông sinh viên và người dân lưu trú, nên vấn đề an ninh, trật tự ở Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM luôn đặt ra nhiều thử thách.
PGS.TS Nguyễn Minh Tâm, Phó giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM, Chủ tịch Hội đồng Quản lý Trung tâm quản lý ký túc xá và Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, xúc động cho biết "Trạm an ninh" là ước mơ của ĐH Quốc gia hơn 10 năm nay. Theo PGS.TS Nguyễn Minh Tâm, từ nhiều năm trước, ĐH Quốc gia cũng làm việc với Công an tỉnh Bình Dương để có một đồn công an triển khai an ninh trật tự, an toàn giao thông, nhưng khi tổ chức thực hiện vướng nhiều quy định về hành lang pháp lý, chưa đủ điều kiện để thành lập. Nay Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM được khánh thành là tiền đề rất tốt cho Khu đô thị trong công tác giữ vững an ninh trật tự, đảm bảo môi trường học tập và lưu trú tốt nhất cho sinh viên, giảng viên…
Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM được xây dựng theo Quy chế phối hợp giữa Trung tâm quản lý ký túc xá và Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM với Công an phường Linh Xuân và Công an phường Đông Hòa về phối hợp đảm bảo an ninh trật tự, an toàn xã hội và phòng chống tội phạm tại Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM trên địa bàn 2 phường.
Ông Tăng Hữu Thủy, Giám đốc Trung tâm quản lý ký túc xá và Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, cho biết việc đưa vào vận hành Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM sẽ là bước củng cố quan trọng để tăng hiện diện lực lượng tại chỗ, rút ngắn thời gian phối hợp xử lý và nâng hiệu quả điều hành thực địa trên toàn khu vực.
Trung tâm sẽ cùng công an 2 phường xây dựng cơ chế vận hành để đảm bảo Trạm an ninh sẽ là điểm tập hợp lực lượng thường trực của công an, an ninh cơ sở 2 phường và lực lượng đối ứng của trung tâm để tổ chức tuần tra, kiểm tra theo lịch định kỳ, đột xuất; là địa điểm thường trực của lực lượng an ninh đảm bảo an ninh trật tự, an toàn đô thị, phòng chống cháy nổ của trung tâm và toàn Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM, đồng thời đây cũng là nơi trao đổi thông tin, nắm tình hình, giao ban, hội ý, hội họp giữa công an 2 địa phương với trung tâm; giao ban công tác tuần tra, kiểm tra địa bàn theo lịch đã thống nhất.
Bên cạnh đó, với địa thế nằm trên ngọn đồi cao, trung tâm còn mong muốn đây là địa điểm đẹp để sinh viên check-in, hỗ trợ cán bộ giảng viên, sinh viên, phụ huynh kịp thời, đồng thời cũng kỳ vọng đây là địa điểm có thể tổ chức các hoạt động văn hóa, văn nghệ quy mô nhỏ của sinh viên.
Việc khánh thành và đưa vào vận hành, sử dụng đồng thời hoàn thiện cơ chế triển khai, phối hợp Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM sẽ giúp tăng cường hiệu quả công tác phối hợp giữa 3 đơn vị giúp nâng cao chất lượng công tác phối hợp, tuần tra, kiểm soát hướng đến đảm an ninh, an toàn tại ĐH Quốc gia TP.HCM; giúp sinh viên có môi trường rèn luyện, sinh hoạt, học tập chất lượng hơn, an toàn hơn; góp phần hoàn thành mục tiêu chiến lược của ĐH Quốc gia TP.HCM và xây dựng đô thị đại học trí thức, xanh, thân thiện, hiện đại.
Trạm an ninh Khu đô thị ĐH Quốc gia TP.HCM với diện tích xây dựng 72 m2, diện tích khuôn viên thảm cỏ xung quanh 400 m2, với tổng mức đầu tư 700 triệu đồng. Trạm được khởi công ngày 7.3 và hoàn thành, đưa vào sử dụng ngày 9.4.
Ngày 21.4, tại Hà Nội, Hội Xuất bản Việt Nam phối hợp Báo Thiếu niên Tiền phong và Nhi đồng tổ chức Lễ công bố dự án "1.000 thư viện tri thức cho em" và phát động phong trào "Trao cuốn sách - Mở tương lai", nhân Ngày sách và văn hóa đọc Việt Nam.
Tại chương trình, ban tổ chức nhấn mạnh, trong chiến lược phát triển đất nước, con người và tri thức luôn được xác định là yếu tố trung tâm, là động lực then chốt cho phát triển nhanh và bền vững.
Các nghị quyết quan trọng của Đảng như Nghị quyết Đại hội XIV, Nghị quyết số 57 về khoa học - công nghệ, Nghị quyết số 71 về giáo dục - đào tạo, Nghị quyết số 80 về phát triển văn hóa, cùng Chỉ thị số 04-CT/TW về hoạt động xuất bản đều đặt trọng tâm vào phát triển nguồn nhân lực, thúc đẩy văn hóa đọc và tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận tri thức toàn diện.
Trong bối cảnh đó, dự án "1.000 thư viện tri thức cho em" được triển khai như một giải pháp cụ thể nhằm nâng cao cơ hội tiếp cận tri thức cho học sinh, đặc biệt tại các địa bàn còn khó khăn, nơi điều kiện tiếp cận sách, báo và không gian đọc vẫn còn hạn chế.
Theo kế hoạch, dự án sẽ được triển khai trên phạm vi toàn quốc trong giai đoạn 2026 - 2035, với mục tiêu xây dựng và trao tặng 1.000 thư viện tại các trường học. Mỗi thư viện được thiết kế theo mô hình chuẩn, gồm từ 500 - 1.000 đầu sách, báo, ấn phẩm phù hợp với lứa tuổi học sinh, cùng các thiết bị hỗ trợ học tập như máy tính, thiết bị trình chiếu và không gian đọc thân thiện.
Không chỉ dừng lại ở việc trao tặng cơ sở vật chất, dự án hướng tới xây dựng môi trường học tập bền vững, nơi việc đọc sách trở thành thói quen, nhu cầu và niềm vui của học sinh. Đây cũng được kỳ vọng là nền tảng góp phần phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất cho thế hệ trẻ Việt Nam trong giai đoạn mới.
Song song với việc công bố dự án, ban tổ chức phát động phong trào "Trao cuốn sách - Mở tương lai" trên phạm vi toàn quốc. Phong trào kêu gọi đội viên, thiếu nhi, học sinh, nhà trường cùng các tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp sách, báo, truyện và các ấn phẩm phù hợp để bổ sung cho các thư viện thuộc dự án.
Phong trào không chỉ mang ý nghĩa bổ sung nguồn tài nguyên tri thức, mà còn góp phần giáo dục tinh thần sẻ chia, trách nhiệm với cộng đồng trong thế hệ trẻ. Mỗi cuốn sách được trao tặng không chỉ là một tài liệu học tập, mà còn là sự kết nối, khơi mở niềm yêu thích đọc sách, bồi đắp ước mơ và tạo thêm cơ hội học tập cho các em học sinh ở những vùng còn khó khăn.
Ban tổ chức khuyến khích mỗi thiếu nhi, học sinh tham gia bằng việc đóng góp ít nhất một cuốn sách phù hợp. Các nhà trường, tập thể lớp, liên đội có thể tổ chức các đợt vận động quyên góp sách trong đơn vị mình. Các ấn phẩm được tiếp nhận phải bảo đảm nội dung lành mạnh, phù hợp lứa tuổi, còn nguyên vẹn và đáp ứng tiêu chí giáo dục.
Toàn bộ sách, báo, ấn phẩm đóng góp sẽ được ban tổ chức tiếp nhận, phân loại, kiểm duyệt và bổ sung vào hệ thống thư viện của dự án theo đúng tiêu chí, bảo đảm công khai, minh bạch và sử dụng hiệu quả.
Với quy mô toàn quốc, cơ chế xã hội hóa và sự chung tay của cộng đồng, dự án "1.000 thư viện tri thức cho em" cùng phong trào "Trao cuốn sách - Mở tương lai" được kỳ vọng sẽ tạo ra những giá trị thiết thực, lâu dài cho giáo dục và xã hội, góp phần xây dựng nền tảng tri thức vững chắc cho thế hệ trẻ Việt Nam.
