Nhiều nước chạy sơ tán công dân khỏi du thuyền nhiễm virus hanta

Tổng thống Mỹ Donald Trump, Phó tổng thống JD Vance, Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum và nhiều quan chức chính phủ khác tối 25/4 tới khách sạn Washington Hilton dự tiệc chiêu đãi phóng viên hiệp hội chuyên trách về Nhà Trắng.

Hàng trăm nhân viên từ nhiều cơ quan thực thi pháp luật và Sở Mật vụ đã được triển khai bảo vệ buổi tiệc thường niên này, nơi quy tụ nhiều thành viên nội các, nghị sĩ cấp cao và những người nổi tiếng.

Tuy nhiên, một nghi phạm mang theo súng săn, súng ngắn và dao vẫn lọt được qua sảnh, xông vào Tầng Hiên, nơi chỉ cách phòng đại tiệc ở khách sạn Hilton vài chục bậc thang. Tay súng bắn trúng một nhân viên an ninh và chỉ bị khống chế tại vòng an ninh của Mật vụ.

Vụ nổ súng một lần nữa làm dấy lên câu hỏi về công tác bảo vệ các lãnh đạo Mỹ trong thời điểm bạo lực và chia rẽ chính trị ở nước này gia tăng.

Fox News cho biết anh ta là Cole Tomas Allen, 31 tuổi, sống tại thành phố Torrance ở bang California. Theo Jeffery Carroll, quyền cảnh sát trưởng Washington, nghi phạm đã lưu trú tại khách sạn Washington Hilton trước khi thực hiện vụ tấn công.

Sau vụ nổ súng, Hugh Dougherty, tổng biên tập trang Daily Beast, người có mặt tại bữa tiệc, trở về phòng khách sạn ở tầng 10 của Washington Hilton và bị mật vụ Mỹ chặn lại. Lúc đó, Dougherty mới nhận ra mình ở gần phòng của nghi phạm.

"Ở khúc quanh hành lang của tầng, ít nhất 5 người, trong đó một người mặc áo chống đạn của FBI, người khác mặc áo của Mật vụ, đang hiện diện", Dougherty kể.

Ông bắt đầu xâu chuỗi lại lỗ hổng an ninh trong bữa tiệc. Theo AP, khách sạn đóng cửa với công chúng từ 14h chiều 25/4 để chuẩn bị cho sự kiện bắt đầu lúc 20h. Chỉ có khách lưu trú và người có vé tham dự tiệc hoặc có giấy ra vào do Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng cung cấp mới được ra vào khách sạn.

"Làm sao một người mang theo súng lại có thể nhận phòng tại một khách sạn nơi Tổng thống sẽ phát biểu? Tôi có thể trả lời điều đó: Không ai kiểm tra hành lý của tôi khi đến nhận phòng vào chiều 24/4. Tệ hơn nữa, đồng nghiệp của tôi đến vào lúc 17h chiều 25/4, nhưng cũng không ai kiểm tra hành lý của anh ấy. Không máy dò kim loại ở sảnh, không kiểm tra giấy tờ tùy thân. Không gì cả", Dougherty cho hay.

Ông cho biết có thể đi lên đi xuống tầng 10 cả ngày mà không bị ai chặn lại hỏi han. Ông cũng chưa từng phải xuất trình giấy tờ tùy thân trừ lúc làm thủ tục nhận phòng với lễ tân và để xuống tầng hội nghị dự tiệc tối, ông chỉ cần xuất trình vé tham dự. Một đồng nghiệp ở bên ngoài được ông gửi cho ảnh chụp vé và vào được bên trong mà không qua kiểm tra gì thêm.

"Tôi chỉ đi qua một lần tại chốt kiểm soát duy nhất là máy dò kim loại mà nghi phạm đã chạy vụt qua với khẩu súng trên tay", ông nói.

Dougherty tự hỏi tại sao gần ba tiếng sau vụ nổ súng, đội gỡ bom mới đến khách sạn để kiểm tra căn phòng của nghi phạm.

Ngoài Dougherty, một số người khác cũng chỉ ra lỗ hổng an ninh của khách sạn tại sự kiện. Nhà bình luận chính trị Debra Lea cho hay "không khám người, không có máy dò kim loại, không có gì cả". Kari Lake, cựu MC truyền hình, cho biết công tác an ninh "lỏng lẻo", không ai yêu cầu cô xuất trình vé hoặc đối chiếu ảnh giấy tờ tùy thân ở cửa.

Theo Reuters, còn quá sớm để khẳng định liệu có sai sót hay mất liên lạc giữa các lực lượng thực thi pháp luật đảm bảo an ninh cho sự kiện hay không. Trong cuộc họp báo tại Nhà Trắng sau vụ nổ súng, ông Trump đã ca ngợi những người phản ứng đầu tiên và chỉ ra rằng nghi phạm chưa thể tiến gần tới những cánh cửa dẫn đến phòng đại tiệc.

Thông tin về thời điểm nghi phạm nhận phòng khách sạn chưa được công bố. Video từ camera an ninh do ông Trump đăng trên mạng xã hội cho thấy tay súng chạy vụt qua các nhân viên an ninh đang tháo dỡ máy dò kim loại. Sau khi Tổng thống Mỹ ngồi vào chỗ trong phòng tiệc, khách mời không được phép tiếp tục vào khu vực an ninh và đó là lý do họ tháo dỡ máy dò.

Khoảng 20 phút sau khi ông Trump ngồi xuống bàn tiệc, tiếng súng vang lên, nghi phạm bắn vào một sĩ quan Mỹ mặc áo chống đạn trước khi bị khống chế. Không khách mời nào bị thương hay thiệt mạng tại bữa tiệc.

"Điều đó cho thấy hệ thống bảo vệ nhiều lớp của chúng tôi đang phát huy hiệu quả", Giám đốc Sở Mật vụ Mỹ Sean Curran nói.

Quyền cảnh sát trưởng Carroll đồng tình với Curran, cho rằng kế hoạch an ninh do Mật vụ Mỹ xây dựng đã "phát huy tác dụng".

Khi được hỏi liệu có lo ngại về những mối đe dọa đến tính mạng mình hay không, ông Trump, người đã sống sót sau vụ ám sát hụt trong chiến dịch tranh cử năm 2024, nói: "Đây là nghề nguy hiểm".

Tin Gốc: Vnexpress

"Ông ấy đang có sức khỏe tốt. Kẻ thù lan truyền đủ loại tin đồn và thông tin sai lệch. Họ muốn tìm ra nơi ở của ông ấy, nhưng người dân cần kiên nhẫn và không nên vội vàng. Lãnh tụ sẽ lên tiếng khi thời điểm thích hợp", Mazaher Hosseini, lãnh đạo bộ phận lễ tân thuộc Văn phòng Lãnh tụ Tối cao Iran, cho biết hôm 8/5.

Ông Hosseini thêm rằng Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei bị thương nhẹ ở chân và vùng thắt lưng, đồng thời bị trúng mảnh bom ở sau tai. "Các vết thương đang lành, ông ấy đã hoàn toàn khỏe mạnh", quan chức Iran nói.

CNN cùng ngày dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết cộng đồng tình báo nước này đến nay vẫn chưa thể xác định vị trí của ông. Một trong những nguyên nhân là Lãnh tụ Khamenei không sử dụng thiết bị điện tử để liên lạc, chỉ tiếp xúc với những người được phép gặp trực tiếp và gửi thông điệp thông qua trợ lý.

Dù bị thương, ông Khamenei vẫn đóng vai trò quan trọng trong định hình chiến lược xung đột cùng các quan chức cấp cao Iran.

Tuy nhiên, một nguồn tin nói rằng có dấu hiệu cho thấy Lãnh tụ Tối cao Iran không tham gia nhiều vào quá trình ra quyết định. Các quan chức cấp cao của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cùng Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf hiện điều hành phần lớn hoạt động thường nhật.

Ông Mojtaba Khamenei bị thương ngày 28/2, trong đòn không kích mở đầu chiến dịch của Mỹ - Israel. Lãnh tụ Iran chưa xuất hiện trước công chúng từ khi đảm nhận chức vụ, các tuyên bố văn bản của ông đều được đọc trên kênh truyền hình nhà nước.

Sự vắng bóng của Lãnh tụ Tối cao đã làm dấy lên nhiều suy đoán về sức khỏe và vai trò thực tế của ông trong cơ cấu quyền lực mới tại Iran.

Điều này cũng gây khó khăn cho chính quyền Tổng thống Donald Trump, khi giới chức Mỹ chưa rõ ai thực sự có thẩm quyền đàm phán chấm dứt xung đột. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 7/5 nhận định hệ thống quyền lực Iran "vẫn bị chia rẽ nghiêm trọng và hoạt động thiếu hiệu quả", từ đó cản trở tiến độ đàm phán.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian hôm 7/5 thông báo đã họp với Lãnh tụ Khamenei trong hai tiếng rưỡi. Đây là lần đầu Tổng thống Pezeshkian gặp Lãnh tụ Tối cao Iran kể từ khi ông Khamenei đảm nhiệm chức vụ ngày 8/3, cũng là lần đầu quan chức cấp cao của chính phủ Iran trực tiếp thảo luận với Lãnh tụ Tối cao.

Tin Gốc: Vnexpress

Ngày 5-5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo trước báo giới tại Nhà Trắng về chiến dịch quân sự nhằm vào Iran: "Chiến dịch đã kết thúc. Đối với Chiến dịch Cuồng nộ (Epic Fury), như Tổng thống Donald Trump đã thông báo với Quốc hội Mỹ, chúng tôi đã xong giai đoạn đó. Giờ chúng tôi chuyển sang Dự án Tự do (Project Freedom)".

Khi thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran có hiệu lực cách đây một tháng, Tổng thống Donald Trump đã nói khá thẳng thắn rằng nếu Iran không chấm dứt chương trình hạt nhân hoặc không mở lại eo biển Hormuz, các máy bay ném bom của Mỹ sẽ lại cất cánh.

"Nếu không có thỏa thuận, giao tranh sẽ tiếp diễn" - ông nói, nhấn mạnh rõ ràng rằng đây chỉ là một khoảng tạm dừng.

Nhưng theo Ngoại trưởng Marco Rubio, hóa ra cuộc chiến đã kết thúc vào một thời điểm nào đó sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, ít nhất là theo những gì ông nói với báo giới tại Nhà Trắng vào ngày 5-5. "Chúng tôi đã đạt được các mục tiêu của chiến dịch đó" - ông giải thích.

Nhà ngoại giao Mỹ cho biết Washington đã hoàn tất các cuộc tấn công nhằm vào Iran, và giờ Mỹ sẽ chuyển sang thế "phòng thủ", tập trung nhiều hơn vào việc khôi phục lưu thông thương mại qua eo biển Hormuz.

Nỗ lực mở lại eo biển Hormuz, theo ông Rubio, hiện hoàn toàn mang tính phòng thủ và nhân đạo, và chỉ dẫn đến đối đầu quân sự trực tiếp với Iran nếu tàu Mỹ bị tấn công trước.

Tuy nhiên, cũng trong ngày 5-5, ông Trump lại thông báo tạm dừng cả "Dự án Tự do" (vốn mới được triển khai một ngày và chỉ đưa được một số ít tàu qua eo biển Hormuz) trong thời gian ngắn, viện dẫn những tiến triển lớn hướng tới việc đạt được thỏa thuận với Iran.

Đối với Nhà Trắng, đây là "những bước nhảy vọt về mặt ngôn từ" mới nhất nhằm đẩy cuộc chiến với Iran vào dĩ vãng. Cuộc chiến này đã gây ra cuộc khủng hoảng chính trị lớn nhất trong nhiệm kỳ tổng thống của ông Trump, theo báo New York Times.

Nhưng việc tuyên bố như vậy không có nghĩa cuộc chiến thật sự đã kết thúc. Tên lửa vẫn bay khi Mỹ tìm cách "dẫn đường" tàu thuyền qua eo biển Hormuz. Cả hai bên đều khẳng định kiểm soát hoạt động qua lại tại tuyến đường thủy này.

Theo báo New York Times, cả ông Trump và ông Rubio đều có nhiều lý do để tuyên bố chiến dịch quân sự nhằm vào Iran đã kết thúc vào một thời điểm không rõ ràng gần đây. Bất kỳ tuyên bố nào về việc cuộc chiến đã kết thúc đều là sự thay đổi chiến lược căn bản.

Trước hết, các nghị sĩ tại Quốc hội Mỹ ngày càng gây sức ép liên quan đến Đạo luật Quyền hạn chiến tranh năm 1973, vốn yêu cầu phải có sự chấp thuận từ Quốc hội để tiếp tục nếu quân đội Mỹ tham chiến quá 60 ngày.

Tuần trước Tổng thống Trump thông báo với Quốc hội Mỹ rằng thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran đồng nghĩa với việc ông không vượt quá thời hạn 60 ngày theo quy định của Đạo luật Quyền hạn chiến tranh.

Ông Trump cũng cho biết trong một bức thư gửi Quốc hội rằng trong thời gian ngừng bắn, bắt đầu từ ngày 8-4, cuộc chiến đã "chấm dứt".

"Bức thư của ông Trump là một nỗ lực khá rõ ràng nhằm 'lách' Đạo luật Quyền hạn chiến tranh" - trang Vox bình luận.

Ngoài ra, nội bộ cử tri ủng hộ ông Trump cũng ngày càng chia rẽ về việc liệu ông có đi ngược lại cam kết đưa nước Mỹ ra khỏi các cuộc chiến kéo dài hay không.

Cần lưu ý ông Trump từng hoãn chuyến thăm Trung Quốc để bảo đảm rằng cuộc chiến sẽ kết thúc, nước Mỹ giành chiến thắng và eo biển Hormuz được mở lại trước khi ông đáp xuống Bắc Kinh. Với tuyên bố chiến dịch quân sự đã kết thúc, tuần tới ông sẽ đáp xuống Trung Quốc.

Giờ đây chính quyền ông Trump chuyển sang chiến dịch "Dự án Tự do". Với các phát biểu ngày 5-5, Ngoại trưởng Marco Rubio đã cố gắng làm rõ sự khác biệt giữa chiến dịch tấn công Iran và nỗ lực mới nhất của Hải quân Mỹ trong việc dẫn các tàu thương mại qua eo biển Hormuz.

Bất chấp tuyên bố của ông Rubio rằng Mỹ đã đạt các mục tiêu trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, thực tế lại khác.

Trong 38 ngày tác chiến cường độ cao, Mỹ đã tấn công khoảng 13.000 mục tiêu, theo số liệu của Lầu Năm Góc. Nhưng phá hủy các mục tiêu này không phải là điều duy nhất Mỹ muốn. Chính ông Trump, trong những giờ đầu ngày 28-2, đã nêu ra 5 mục tiêu lớn trong đoạn video gửi tới người dân Mỹ.

Mục tiêu đầu tiên là bảo đảm Iran "không bao giờ có vũ khí hạt nhân". Ông nói thêm các mục tiêu khác là: phá hủy tên lửa đạn đạo và bệ phóng của Iran, đánh chìm hải quân Iran, chấm dứt việc Iran hỗ trợ các nhóm như Hezbollah và Hamas, và cuối cùng là tạo điều kiện để người dân Iran lật đổ chính phủ. "Giờ phút tự do của các bạn đã đến" - ông tuyên bố khi đó.

Hải quân Iran rõ ràng đã bị suy yếu, như ông Trump thường nhấn mạnh. Nhưng đó là mục tiêu duy nhất có thể coi là đã đạt được. Cho đến nay, kho dự trữ hạt nhân của Iran vẫn chưa bị ảnh hưởng, và cũng chưa có thỏa thuận nào về việc đưa số uranium làm giàu ra khỏi nước này.

Theo các đánh giá từ phía Mỹ, hơn một nửa số tên lửa và bệ phóng của Iran vẫn còn tồn tại. Còn việc Iran dừng hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm hay không thì vẫn quá sớm để kết luận. Ông Trump cũng đã không còn nói đến thay đổi chế độ ở Iran, thậm chí có lúc khẳng định ông chưa từng kêu gọi điều đó.

Tin Gốc: Tuổi Trẻ