Lầu Năm Góc đã hủy kế hoạch triển khai tạm thời 4.000 binh sĩ Mỹ tới Ba Lan, hai quan chức Mỹ nói với Reuters. Đây được xem là một quyết định bất ngờ làm dấy lên thêm nhiều câu hỏi về kế hoạch cắt giảm hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu của Tổng thống Donald Trump.
Người phát ngôn Lầu Năm Góc từ chối bình luận trong khi một nghị sĩ cho biết quyết định này vẫn chưa được thông báo tới Quốc hội và chưa có tuyên bố chính thức nào được đưa ra.
Quyết định này, lần đầu được Army Times đưa tin, được đưa ra chỉ 2 tuần sau khi Lầu Năm Góc thông báo rút 5.000 binh sĩ khỏi đồng minh NATO là Đức, một phần do căng thẳng giữa ông Trump và châu Âu liên quan tới cuộc xung đột với Iran.
Một quan chức Mỹ giấu tên cho rằng quyết định liên quan tới Ba Lan là một giải pháp ngắn hạn nhằm cuối cùng cho phép thực hiện kế hoạch cắt giảm lực lượng tại Đức đã được công bố trước đó, nơi hiện có khoảng 35.000 quân Mỹ đồn trú. Điều đó cho thấy số binh sĩ vốn dự kiến triển khai tạm thời tới Ba Lan có thể sẽ được điều động từ nơi khác.
Tuy nhiên, Mỹ vẫn đang rà soát sự hiện diện quân sự tại châu Âu và từ lâu đã được dự đoán sẽ cắt giảm quy mô, sau khi ông Trump yêu cầu các đồng minh NATO đóng vai trò lớn hơn trong việc bảo đảm an ninh cho châu Âu.
Lầu Năm Góc hiện chưa công bố chi tiết về phương án bố trí quân trong tương lai trên khắp lục địa. Ông Trump cũng tỏ ra không hài lòng vì các đồng minh châu Âu không tham gia cuộc xung đột với Iran.
Thượng nghị sĩ Jeanne Shaheen, thành viên đảng Dân chủ thuộc Ủy ban Quân vụ Thượng viện, nói với các phóng viên rằng quyết định liên quan tới Ba Lan dường như là điều bất ngờ.
“Theo như tôi biết, chúng tôi chưa được thông báo về việc này”, bà nói với báo giới.
Khi việc rút quân khỏi Đức được công bố, một quan chức cấp cao Mỹ cho biết động thái này sẽ đưa quân số Mỹ tại châu Âu trở lại mức xấp xỉ trước năm 2022, trước khi chiến dịch quân sự của Nga tại Ukraine khiến chính quyền Tổng thống Joe Biden khi đó tăng cường lực lượng.
Các quyết định rút quân mới nhất cũng được đưa ra trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép buộc các nước châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng.
Tuần trước, ông Trump cho biết ông có thể chuyển quân Mỹ từ Đức sang Ba Lan, trong bối cảnh Lầu Năm Góc chuẩn bị rút khoảng 5.000 binh sĩ Mỹ khỏi Đức trong vòng một năm tới.
“Ba Lan muốn điều đó. Chúng tôi có mối quan hệ tuyệt vời với Ba Lan. Tôi có quan hệ rất tốt với tổng thống của họ… Tôi rất quý ông ấy, vì vậy điều đó là có thể”, ông Trump nói với các phóng viên hôm 8/5 khi được hỏi về khả năng này.
Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki hôm 6/5 cho biết Ba Lan sẵn sàng tiếp nhận số binh sĩ Mỹ rút khỏi Đức và ông sẽ trực tiếp vận động Trump điều chuyển lực lượng này sang phía đông châu Âu.
Ngày 19-4, Iran cho biết lực lượng vũ trang nước này đã tiến hành các đòn tấn công bằng máy bay không người lái (drone) nhằm vào tàu chiến Mỹ để đáp trả việc tàu chở hàng của Iran bị nổ súng và kiểm soát.
Theo Hãng tin Tasnim và truyền hình nhà nước Iran, các drone đã được phóng về phía tàu chiến Mỹ ngay sau khi Tehran cáo buộc Washington có hành động "cướp biển có vũ trang".
Thông tin này nhanh chóng được Hãng thông tấn Tass của Nga đăng tải, với dòng tít nổi bật: "Quân đội Iran tiến hành các cuộc tấn công bằng drone nhằm vào các tàu chiến của Mỹ để đáp trả việc tàu của họ bị bắt giữ".
Trước đó khoảng một giờ, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo tàu khu trục Mỹ đã nổ súng và kiểm soát một tàu chở hàng treo cờ Iran tại Vịnh Oman. Phía Mỹ cho rằng con tàu này tìm cách né tránh lệnh phong tỏa.
Iran xác nhận tàu bị chặn đang trên hành trình từ Trung Quốc về nước. Bộ Tư lệnh trung tâm Khatam al-Anbiya cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cho biết hệ thống điều hướng của tàu đã bị vô hiệu hóa.
Trong khi đó, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường USS Spruance đã chặn tàu M/V Touska khi di chuyển ở phía bắc Biển Ả Rập.
CENTCOM cáo buộc tàu Iran không tuân thủ cảnh báo trong suốt 6 giờ. Tàu chiến Mỹ sau đó bắn pháo MK 45 vào khoang máy, vô hiệu hóa hệ thống đẩy trước khi lực lượng lính thủy đánh bộ lên boong và kiểm soát con tàu.
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng tại khu vực. Iran trước đó mở lại eo biển Hormuz trong thời gian ngắn sau khi Israel và Lebanon đạt được thỏa thuận ngừng bắn, nhưng nhanh chóng đóng cửa trở lại để đáp trả việc Mỹ tiếp tục phong tỏa các tàu ra vào cảng của nước này.
"Hiện tượng hôi của, nếu có tồn tại, là đáng hổ thẹn và có nguy cơ làm hoen ố toàn bộ Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF). Nếu những sự việc như thế xảy ra, chúng tôi sẽ điều tra", trung tướng Eyal Zamir, Tham mưu trưởng IDF, nhấn mạnh.
Tư lệnh quân đội Israel ra cảnh báo như trên sau khi báo Haaretz của Israel đưa tin binh sĩ Israel ở miền nam Lebanon đã cướp bóc một lượng lớn tài sản của dân thường. Haaretz đưa tin này dựa trên lời khai từ binh sĩ và các chỉ huy Israel tại chiến trường ở nam Lebanon, theo AFP.
Ngoài ra trên mạng xã hội còn xuất hiện đoạn phim ghi lại cảnh binh sĩ Israel quay phim nhau đùa giỡn khi họ phá hoại tài sản bên trong nhà của người dân ở Lebanon, khu vực dường như là miền nam Lebanon.
Một hình ảnh khác trên mạng xã hội cho thấy một binh sĩ dùng búa đập bức tượng Chúa Giêsu ở miền nam Lebanon. Trong tuần trước, quân đội Israel thông báo 2 binh sĩ sẽ bị giam giữ quân sự 30 ngày và bị loại khỏi nhiệm vụ tác chiến vì vụ việc này.
"Lính nghĩa vụ và lính dự bị của IDF không được sử dụng mạng xã hội như một công cụ để lan truyền những thông điệp gây tranh cãi và để tự quảng bá bản thân. Đây là lằn ranh đỏ không được vượt qua", ông Zamir cảnh báo.
"Những người vượt qua sẽ phải đối mặt với hành động kỷ luật. Việc bình thường hóa hành vi như thế có thể nguy hiểm như các mối đe dọa trong hoạt động tác chiến", ông Zamir nhấn mạnh.
Trong một thông báo gửi cho AFP, IDF nhấn mạnh lực lượng này coi "bất kỳ hành vi gây hại nào đến tài sản dân sự, cũng như các hành vi hôi của, đều bị xử lý nghiêm khắc nhất và nghiêm cấm tuyệt đối hành vi đó".
Các sĩ quan thuộc quân cảnh Israel cũng đã tiến hành "kiểm tra tại các cửa khẩu biên giới phía bắc khi binh sĩ rời khỏi sau hoạt động tác chiến", theo thông báo trên. Trong thông báo, IDF không nêu rõ liệu có bằng chứng nào về vụ hôi của bị phát hiện hay không.
Tổ chức phi chính phủ Israel Breaking the Silence cho hay họ không thu thập lời khai từ binh sĩ ở Lebanon, nhưng cho rằng nạn hôi của và những hành vi tương tự đã "trở nên rất phổ biến" kể từ khi Israel bắt đầu cuộc tấn công trên bộ trong cuộc xung đột với lực lượng Hamas ở Dải Gaza trong năm 2023.
Theo Hãng tin Reuters, đêm 29-4, Israel đã bắt giữ một đội thuyền dân sự chở hàng viện trợ nhân đạo hướng đến Dải Gaza tại vùng biển quốc tế gần Hy Lạp.
Các thuyền thuộc đoàn Global Sumud Flotilla - đội thuyền dân sự quốc tế được thành lập giữa năm 2025 với mục tiêu phá vỡ vòng phong tỏa của Israel với Gaza để đưa hàng viện trợ vào đây.
Đội thuyền này xuất phát từ cảng Barcelona (Tây Ban Nha) ngày 12-4 và bị chặn lại ở vùng biển ngoài khơi bán đảo Peloponnese của Hy Lạp, cách Gaza hàng trăm hải lý.
Động thái làm dấy lên làn sóng chỉ trích từ nhiều bên.
"Đây là hành vi cướp biển. Đây là vụ bắt giữ người bất hợp pháp trên vùng biển quốc tế ở gần Crete, là tuyên bố cho thấy Israel có thể hành động ở xa bên ngoài biên giới của mình mà không phải chịu trách nhiệm, hậu quả.
Không quốc gia nào có quyền tuyên bố chủ quyền, tuần tra kiểm soát hay chiếm đóng vùng biển quốc tế. Vậy mà đó lại chính là điều Israel đang làm: mở rộng chế độ kiểm soát của mình ra bên ngoài, chiếm đóng vùng biển Địa Trung Hải ngoài khơi châu Âu", ban tổ chức đội thuyền nêu trong thông cáo.
Ban tổ chức đội thuyền cũng đăng tải đoạn video cho thấy binh sĩ Israel lên thuyền, thủy thủ đoàn mặc áo phao và giơ tay đầu hàng trước khi bị đưa lên tàu chiến Israel.
Nhiều quốc gia Địa Trung Hải cũng đã lên tiếng về vụ việc.
Người phát ngôn Chính phủ Hy Lạp Pavlos Marinakis xác nhận có 55 thuyền cỡ nhỏ di chuyển cách Peloponnese khoảng 50 hải lý, hướng về đảo Crete bị tàu chiến Israel cùng tàu tuần duyên Hy Lạp bám theo.
Thủy thủ đoàn từ 17 thuyền hiện an toàn trên các tàu chiến Israel. Athens cho biết không hề được thông báo trước về vụ chặn bắt, vốn diễn ra bên ngoài vùng tài phán Hy Lạp.
Trong khi đó, Thổ Nhĩ Kỳ lên tiếng dữ dội, gọi đây là hành vi vi phạm luật pháp quốc tế rõ ràng, đe dọa an toàn hàng hải, đồng thời tuyên bố sẽ có hành động ủng hộ đội thuyền.
Văn phòng Thủ tướng Ý Giorgia Meloni cũng lên án vụ bắt giữ, yêu cầu Israel "lập tức trả tự do cho mọi công dân Ý đang bị giam giữ trái pháp luật" và bảo đảm an toàn cho những người trên tàu. Tuy nhiên Rome không nêu cụ thể số lượng người Ý có mặt trên các thuyền trên.
Phản ứng vụ việc, Bộ Ngoại giao Israel ngày 30-4 gọi ban tổ chức đội thuyền Global Sumud Flotilla là "những kẻ khiêu khích chuyên nghiệp", "chỉ tìm cách gây chú ý", đồng thời khẳng định lực lượng nước này hành động hợp pháp.
"Trước số lượng thuyền tham gia lớn, nguy cơ leo thang và yêu cầu ngăn chặn việc phá vỡ một lệnh phong tỏa hợp pháp, hành động sớm là cần thiết và phù hợp luật pháp quốc tế", thông cáo của bộ này nêu.
Trong nhiều tháng qua, Israel bác bỏ các cáo buộc cắt nguồn cung cho hơn 2 triệu cư dân vùng đất này.
Tuy vậy, nhiều tổ chức cứu trợ quốc tế cho rằng lượng hàng viện trợ đến Gaza không hề đủ, dù lệnh ngừng bắn đạt được tháng 10-2025 đã bao gồm cam kết tăng viện trợ.
